Diyarbakır BAM 6. HD 2023/2787 E. 2024/194 K.

T.C. DİYARBAKIR BAM 6. HUKUK DAİRESİ

T.C.

DİYARBAKIR

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

6. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : 2023/2787

KARAR NO : 2024/194

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

DAVANIN KONUSU :Zayi Belgesi Verilmesi

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

KARAR TARİHİ : 11/01/2024

Hasımsız olarak görülen davada Mahkemece verilen davanın reddi kararının istinaf incelemesi davacı temsilcisi tarafından istenmiş, 6100 sayılı HMK’nın 353. maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için düzenlenen rapor ile istinaf sebepleri dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları, tüm belgeler okunup incelendikten sonra, gereği görüşülüp düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davacı temsilcisi; yetkilisi olduğu şirket merkezinin ... Mah. ....Cad. .... İş Merkezi ... Blok adresinde bulunduğunu, ..... tarihli depremler sonrası sitenin 2 blokunun yıkılıp kalan 2 blok için giriş yasağı kararı alındığını ve akabinde iş merkezinin tamamen yıkıldığını, bu nedenle şirketin kuruluş tarihinden (...) bu yana kaydı tutulan alım-satım faturaları, yevmiye defteri, karar defteri, ortaklar pay defteri ve mali mühür ile sair ticari kayıtların zayi olduğunu öne sürerek zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; davanın şirkete ait ticari defterlerin ziyaa uğradığından bahisle zayi belgesi istemine ilişkin olduğu, davacıya hakkında zayi belgesi isteminde bulunulan yıllara ait defterlerin açılış onaylarının sorulduğu, cevaben defter onaylarının yapıldığı noterlerin bilinmediği ve işlemleri yapan muhasebecinin kaçtığının söylendiği, bilindiği üzere tacirin basiretli bir iş adamı gibi davranmakla yükümlü olduğu, bu bağlamda noter tasdik durumu ve varlığı bilinmeyen defterler hakkında zayi belgesi verilemeyeceği belirtilerek davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı, davacı temsilcisi tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

İstinaf kanun yoluna başvuran davacı temsilcisi; ziyaa uğrayan şirket karar defterinin Diyarbakır ... Noterliği'nin .... tarih ve ... sayılı tasdik belgesi ile onaylandığını, şirket adres değişikliğinin ise Diyarbakır .... Noterliği'nin ... tarih ve ... sayılı belgesiyle onaylı olduğunu, mevcut evrakların ekte sunulmuş olduğunu, kalan diğer evrakların ise deprem nedeniyle enkaz altında kaldığını ve ulaşamadıklarını beyan ederek istinaf isteminde bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE:

6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda;

Dava, 6102 sayılı TTK m. 82/7 hükmüne uyarınca zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.

6102 sayılı TTK m. 82/7 hükmüne göre, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Söz konusu hükümde "yangın, su baskını, veya yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle" defter ve belgelerin ziyaa uğramasından söz edildiği dikkate alınarak, sınırlayıcı bir düzenleme yapılmadığı kabul edilmelidir. Bu nedenle hükümdeki "gibi" sözcüğünden de anlaşılacağı üzere, tacirin elinde olmayan benzer olaylar da maddenin kapsamında düşünülmüştür. Bu nedenle tacirin, söz konusu hükümdeki defter ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur (Yargıtay HGK'nın 25/09/1985, E. 1984/11-12, K. 1985/728 tarih ve sayılı kararı). Bundan ayrı olarak, ticari defter ve belgelerin kaybedilmiş olduğu iddiasının, samimi ve inandırıcı bulunması da lâzımdır (Arkan, Sabih: Ticarî İşletme Hukuku, 24. Basıdan Tıpkı Basım, Ankara 2018, s. 382).

Somut olayda, davacının zayi belgesi verilmesini istediği defter ve belgelerin ayırt edici özelliklerinin belirli olmadığı, tasdik onaylarının yapıldığı noterleri bildirilmediği, talebini somutlaştırmadığı, bu haliyle soyut bir ifade ile genel nitelikli kapsayıcı şekilde zayi belgesi verilemeyeceği, dosyanın mevcut hali ile ... - ... tarih aralığındaki tutulan tüm defterlerin noterlerin tespitinin mümkün olmadığından mahkemece davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.

Tüm bu açıklamalara, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, 6100 sayılı HMK m. 355 hükmü uyarınca kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak davacının istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. )Davacının İlk Derece Mahkemesinin yukarıda anılan kararına yönelik istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353(1). b. 1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2. )492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL karar harcından davacı tarafça yatırılan 269,85 TL peşin harcın MAHSUBUNA, bakiye 157,75 TL’nin davacıdan tahsili ile Hazineye GELİR KAYDINA,

3. )İstinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,

4. )6100 sayılı HMK'nın 7035 sayılı Kanun ile değişik m. 359(4) hükmü uyarınca Dairemiz kararının İlk Derece Mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,

dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın m. 362(1)-ç hükmü gereğince KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.11/01/2024