Karar Detayı

T.C. DİYARBAKIR BAM 4. HUKUK DAİRESİ

T.C.

DİYARBAKIR

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

4. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2024/2137

KARAR NO : 2024/1625

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

DAVANIN KONUSU : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)

KARAR TARİHİ : 16/09/2024

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda ilk derece mahkemesince verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmakla; dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

A) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ :

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 23/11/2021 tarihinde saat 17:00 sıralarında ikamet ettiği .... Köyüne gitmek için...'den davalı ....'nın sevk ve idaresindeki ... plakalı minibüse bindiğini,saat 18.00 civarında ineceği durağa yakın bir mesafe kalınca davalıya ineceğini söylediğini, araç durağa vardığında, davalının otomatik kapıyı açtığını ve müvekkilinin minibüsten tam inmeden minibüsün hareket ettiğini ve aracın hareket etmesi sonucu müvekkilinin yüz üstü yere düştüğünü ve yüzünde yaralamalar oluştuğunu ayrıca sol diz kapağında ağrı meydana geldiğini ve yara izi oluştuğunu,davalı ..'nın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın sahibinin davalılardan... olduğunu, iş bu sebeple KTK m.85 gereği vuku bulan zarardan ... ve....'nın müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarını, aracın zorunlu mali sorumluluk sigortasının yaptırıldığı ...nin de maddi zararlardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10 TL tedavi gideri, 10 TL çalışma gücünün azalmasından yada yitirilmesinden doğan kayıplar, 10 TL kazanç kaybı, 10 TL iş gücünün kaybı ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıp olmak üzere toplamda 40,00 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı .... vekili, usul ve esas yönünden davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Davalı ...., cevap dilekçesi sunmamış, duruşmada davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Davalı ..., davaya cevap vermemiştir.

B) İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:

Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesinin 17/01/2024 tarih .... Karar sayılı kararı ile; "Somut olayda davanın açıldığı tarih itibariyle 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanunun yürürlükte olduğu, davacının ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket etmesi nedeniyle tüketici, dava konusu taşıma işleminin de tüketici işlemi sayıldığı, buna göre yukarıda belirtilen yasa hükümleri uyarınca işbu davaya bakma görevinin tüketici mahkemesine ait bulunduğu açıktır. Dava konusu olayda davalı ... ile davacı arasındaki uyuşmazlığı inceleme görevi ticaret mahkemesine ait ise de işbu dava, taşıyan olan davalıya karşı birlikte açılmıştır. Bu durumda davalılar arasında bağlantı olduğu, biri hakkında verilecek kararın diğerini etkileyeceği de muhtemeldir.

Hal böyle olunca usul ekonomisi, daha isabetli bir karar verilmesi ve davaların makul bir süre içinde bitirilmesi yükümlüğü açısından, davaların birlikte görülmesi gereklidir. Ayrıca davalı ... hakkındaki davanın da ticaret mahkemesine göre daha özel nitelikteki tüketici mahkemesinde görülmesi, göreve ilişkin usul kurallarına da uygun düşecektir. Görev kamu düzenine ilişkin olduğundan, mahkeme, görevli olup olmadığını yargılamanın her aşamasında kendiliğinden inceler ve görevsiz olduğu kanısına varırsa kendiliğinden görevsizlik kararı verir. Taraflar da, yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmış ise veya yapılmamış olsa bile mahkemece re’sen, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır. Çünkü görev her halükarda dava şartlarındandır.

Bu durumda davanın, davacı yolcunun, davalı ...'nın sürücülüğünü yaptığı yolcu minibüsünden inerken düşüp yaralanmasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkin olması, taraflar arasındaki ilişkinin taşıma sözleşmesinden kaynaklanması ve davacınında tüketici vasfına sahip olması nedeniyle davacı ile davalı taşıyan arasındaki temel ilişki olan taşıma sözleşmesinin dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında kalması nedeniyle davaya bakma görevi Tüketici Mahkemesine aittir gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

C) İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davacı vekili istinaf yoluna başvuru dilekçesinde özetle; Trafik sigortasını yapan şirkete karşı açılacak tazminat davasında, TTK'nın 4/1-a ve 5. maddeleri gereğince mutlak ticari nitelikte olması sebebiyle Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğunu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 1483/1. maddesinde, sigortacıların diğer kanunlardaki hükümler saklı kalmak üzere faaliyet gösterdikleri dalların kapsamında bulunan zorunlu sigortaları yapmaktan kaçınamayacakları belirtilmiş; aynı Kanunun 4/1-a maddesinde, tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın, TTK'da öngörülen hususlardan doğan hukuk davalarının ticari dava sayılacağı düzenlenmiştir. TTK’nın 5. maddesi ise, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemelerinin, tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevli olduğu hükmüne yer verildiğini, müvekkili ile araç sürücüsü arasındaki hukuki problemin haksız fiilden kaynaklandığını, haksız fiilden kaynaklı maddi-manevi tazminat davalarında görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, nitekim tarafımızca araç sürücüsü ve araç malikine yönelik olarak manevi tazminat talepli davanın Diyarbakır .... Asliye Hukuk Mahkemesinin .... Esas sayılı dosyasında görülmekte olduğunu, taraflardan birinin sigorta şirketi olması ve sigorta şirketlerine yönelik açılacak davaların TTK gereğince Mutlak Ticari Nitelikte olduğunu, yerel mahkemenin vermiş olduğu görevsizlik kararının kaldırılarak dosyanın yerel mahkemeye iadesine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

D) DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE:

Dava; Trafik kazasından kaynaklanan tazminat talebinden ibarettir.

İstinaf incelemesi, Dairemizce, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi uyarınca, istinaf sebepleri ile sınırlı olarak, istinaf kanun yoluna başvuran tarafın sıfatı gözetilerek, kamu düzenine aykırılık teşkil eden ve bu nedenle resen gözetilmesi gereken hususlar değerlendirilerek yapılmıştır.

Ayrıca; HMK'nin 357. maddesine göre, ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunmalar istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz.

Değerlendirme

1. Davacı tarafından araç sürücüsü, işleten ve ZMMS sigorta şirketi aleyhine açılan davaya konu talebin trafik kazası nedeniyle maruz kalınan maddi tazminatın gerçek kişi davalılar ile sigorta şirketinden tahsili istemine ilişkindir.

2. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun Amaç başlıklı 1. maddesinde yasanın amacı açıklandıktan sonra kapsam başlıklı 2. maddesinde “Bu Kanun, her türlü tüketici işlemi ile tüketiciye yönelik uygulamaları kapsar.” hükmüne yer verilmiştir. Satıcı; Kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla tüketiciye mal sunan ya da mal sunanın adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi kapsar. Tüketici ise Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi ifade eder şeklinde tanımlanmıştır. Aynı Kanunun 3. maddesinde de “Tüketici işlemi: Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi” ifade eder şeklinde tanımlanmıştır.

3. Bir hukuki işlemin 6502 sayılı yasa kapsamında kaldığının kabul edilmesi için yasanın amacı içerisinde yukarıda tanımları verilen taraflar arasında mal ve hizmet satışına ilişkin bir hukuki işlemin olması gerekir.

4. 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1483/I. maddesinde sigortacıların diğer kanunlardaki hükümler saklı kalmak üzere faaliyet gösterdikleri dalların kapsamında bulunan zorunlu sigortaları yapmaktan kaçınamayacakları belirtilmiş, aynı yasanın 4/I. a maddesinde de, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın, bu kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işlerinin ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılacağı açıkça düzenlenmiştir.

5. Somut olayda; Davacının taşıma sözleşmesi uyarınca tüketici (yolcu), davalı sürücü ve işletenin mesleki ve ticari faaliyeti kapsamında hareket eden kişi olduğu ve dava tarihi gözetildiğinde, davanın temel dayanağının bizatihi tüketici işleminden (taşıma sözleşmesinden) kaynaklandığı ve eldeki davanın Tüketici mahkemesi ile Asliye Ticaret Mahkemesi arasında daha özel nitelikte mahkeme olan tüketici mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekir. (Aynı yönde Bknz. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 14.02.2019 tarih ve 2017/409 Esas, 2019/159 Karar sayılı ilamı).

Yukarıda açıklandığı üzere tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğan uyuşmazlıklar yönünden dava konusu uyuşmazlığı görme ve çözme görevi daha özel nitelikteki tüketici mahkemesine aittir. (Bknz:Ankara BAM 26. Hukuk Dairesi, 2022/1544 Esas ve 2024/966 Karar, Ankara BAM 35. Hukuk Dairesi, 2023/456 Esas ve 2024/926 Karar, İzmir BAM 17. Hukuk Dairesi, 2024/818 Esas ve 2024/1261 Karar, 2024/839 Esas ve 2024/1314 Karar, Gaziantep BAM 11. Hukuk Dairesi, 2018/1848 Esas ve 2020/610 Karar, Sakarya BAM 3. Hukuk Dairesi, 2023/544 Esas ve 2024/813 Karar). Mahkemenin göreve dair tespiti yerinde olup istinaf başvurusunun reddi gerekir.

Bu itibarla, davacı vekilinin ilk derece mahkemesi kararına vaki istinaf başvurusunun HMK'nin 353/(1)-b.1 maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nin 353/(1). b.1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2. İstinaf karar ve ilam harcı peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

3. İstinaf yargılama giderlerinin istinaf kanun yoluna başvuranlar üzerinde bırakılmasına,

4. İstinaf aşamasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,

5. HMK'nin 333üncü maddesi gereğince fazla yatan gider avansı var ise karar kesinleştikten sonra elektronik ortamda, hesap numarası var ise bu numara üzerinden, yok ise masrafı kalan paradan karşılanmak suretiyle PTT aracılığıyla adreste ödemeli olarak gönderilmesine,

6. Temyizi kabil olmayan bu kararın, ilk derece mahkemesi tarafından tebliğe çıkarılıp harç tahsil işlemlerinin yerine getirilmesine,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nin 362/1-a maddesi uyarınca KESİN olmak üzere 16/9/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.