Karar Detayı

T.C. DİYARBAKIR BAM 4. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2024/3123 - 2024/1559

T.C.

DİYARBAKIR

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

4. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2024/3123

KARAR NO : 2024/1559

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : DİYARBAKIR ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

DAVANIN KONUSU : Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi)

KARAR TARİHİ : 17/07/2024

Taraflar arasındaki davanın yapılan yargılaması sonunda ilk derece mahkemesince verilen ve yukarıda tarih ve numarası gösterilen ihtiyati tedbir kararına itirazın reddine dair ara karara karşı davalı... vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekilinin, menfi tespit talebi ile açtığı davada yargılama sonuna kadar elektrik enerjisinin kesilmemesini talep ettiği, mahkemece .... Değişik İş sayılı dosyasında .... tarihinde verilen ihtiyati tedbir kararına davalı vekili tarafından itiraz üzerine mahkemece ... tarihli ara karar ile "1-Davalı vekilinin ihtiyati tedbire yönelik yapmış olduğu itirazın kabulü ile Mahkememizin ... Değişik iş sayılı dosyası ile ....tarihli karar ile verilen elektriğin kesilmemesi yönündeki tedbirin KALDIRILMASINA," karar verildiği anılan karara karşı davacı vekilince süresinde istinaf kanun yoluna başvurulduğu görülmüştür.

HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE:

Dava menfi tespit istemine ilişkin olup, uyuşmazlık tedbir koşullarının oluşup oluşmadığına yöneliktir.

İnceleme 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve re'sen kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek 120 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararnamesi uyarınca tedbir istemine yönelik yapılmıştır.

Geçici Hukuki Koruma tedbirlerinden olan “ihtiyati tedbir” 6100 Sayılı HMK’nun 389-399. maddelerinde düzenlenmiştir. HMK’nun 389. maddesinde ihtiyati tedbirin şartları, 391. maddesinde ihtiyati tedbir kararının kapsam ve içeriği, 393. maddesinde ihtiyati tedbir kararının uygulanması, 394. maddesinde ihtiyati tedbir kararına itiraz ve uygulanacak usule yer verilmiştir. HMK’nun 391/3. maddesi uyarınca ihtiyati tedbir talebinin reddi halinde kanun yoluna başvurma olanağı getirilmiştir.

İhtiyati tedbir öğretide, "Kesin hükme kadar devam eden yargılama boyunca, davacı veya davalının (dava konusu ile ilgili olarak) hukuki durumunda meydana gelebilecek zararlara karşı öngörülmüş geçici nitelikte, geniş veya sınırlı olabilen hukuki korumadır." şeklinde tarif edilmiştir (Medeni Usul Hukuku 12.Baskı Sh.714-Prof. Dr. Hakan Pekcanıtez, Prof. Dr. Oğuz Atalay, Prof. Dr. Muhammet Özekes). Anılan tariften de anlaşılacağı üzere, ihtiyati tedbirin diğer fonksiyonları yanında davanın devamı sırasında ve verilecek hükmün kesinleşmesine kadar olan süreç içerisinde dava konusu şey üzerinde yeni bir takım ihtilafların çıkmasını da önleyici niteliği itibariyle geçici bir hukuki korumadır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 389. maddesinde “(1) Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.

(2) Birinci fıkra hükmü niteliğine uygun düştüğü ölçüde çekişmesiz yargı işlerinde de uygulanır.” hükmü yer almaktadır. Söz konusu maddede ihtiyati tedbirin şartları düzenlenmiş olup, meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ya da tamamen imkansız hale geleceği veya gecikmesinde sakınca bulunması yahut ciddi bir zararın ortaya çıkacağı endişesi bulunan haller, ihtiyati tedbir sebebi ve şartı olarak kabul edilmiştir. Mahkemece, ihtiyati tedbir yargılamasının gerektirdiği inceleme ve ispat kuralları dikkate alınarak, yapılan incelemeden sonra, bu sakınca veya zararı ortadan kaldıracak tedbire karar verilmesi mümkün olacaktır. İhtiyati tedbirde asıl olan ihtiyati tedbire esas hakkın bulunması ve bir ihtiyati tedbir sebebinin ortaya çıkmasıdır.

Bunlar ihtiyati tedbirin temel şartlarını oluştururlar. Maddede bu iki hususa yer verilmiş ihtiyati tedbire ilişkin hak ve özellikle ihtiyati tedbir sebebi genel olarak belirtilmiştir. Tedbir talebinin kabulü veya reddi bir kısım genel ilkeler konularak hakime bırakılmış, ancak ihtiyati tedbirin sadece uyuşmazlık konusu hakkında verileceği düzenlemiştir.

6100 sayılı HMK'nın ihtiyati tedbirle ilgili 390. maddesinin gerekçesinde geçici hukuki korumalarda ispat hususu üzerinde durulmuş, "yaklaşık ispat" kavramından bahsedilerek kabul edilmiştir. Yaklaşık ispat durumunda hakim, o iddianın ağırlıklı ihtimal olarak doğru olduğunu kabul etmekle birlikte, zayıf bir ihtimal de olsa, aksinin mümkün olduğunu gözardı etmez. Yaklaşık ispatta tam ispat aranmamakla beraber basit bir iddia da yeterli kabul edilemez. Karşı tarafı riskle karşı karşıya bırakacak veya onun ticari hayatını ya da yaşantısını zora sokacak nitelikte verilecek tedbir kararının amacına uygun düşeceğinin kabulüne olanak bulunmamaktadır. Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.

Mahkemece verilen tedbir kararı davalının itirazı üzerine kaldırılmış ise de,davacı kaçak elektrik kullanmadığını ileri sürmüş olup, kaçak elektrik kullanımı haksız fiil mahiyetindedir. Somut olayda; davacının menfi tespit isteminde bulunduğu, ticarethane amaçlı olarak kullandığı taşınmazın elektriğin kesilmemesi yönünde ihtiyati tedbir talep ettiği,dosyada mevcut bilirkişi raporuna göre davacının yaklaşık olarak haklılık durumunu ispatladığı ,borcun varlığının yargılamaya konu edildiği, davaya konu yerde elektrik enerjisinin zaruri ihtiyaç olduğu, kesinti halinde davacı tarafın faaliyetinin güçleşeceği, telafisi zor veya imkansız sonuçlar doğacağı, buna göre tedbire itirazın reddine karar verilmesi gerekirken itiraz üzerine tedbirin kaldırılmasına karar verilmesi doğru görülmediğinden davacı vekilinin istinaf başvurusu dairemizce yerinde görülmüştür.

Bu durumda,gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile inceleme konusu ilk derece mahkemesi kararının HMK'nun 353/1-b.2. maddesi uyarınca kaldırılmasına, yerine davalının ihtiyati tedbire itirazının reddine dair yönelik yeniden hüküm tesisine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile inceleme konusu, Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesinin... sayılı ara kararının HMK'nun 353/1. b.2. maddesi uyarınca KALDIRILARAK, yerine "ihtiyati tedbire itirazın reddine,... tarihli tedbir kararının aynen devamına"şeklinde yeniden hüküm kurulmasına

2. Davacı tarafça yatırılan istinaf karar harcının talep halinde ilgilisine iadesine,

3. İstinaf yasa yoluna başvuran davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin İlk Derece Mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,

4. Duruşma yapılmadığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,

5. Karar tebliği, harç ve avans iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,

Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Kanunun 362/1-f maddesi uyarınca kesin olmak üzere 17/07/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.