Güneş Enerjisi Tesisi Kullanım Bedeli Hk. Alacak Kararı

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

DİYARBAKIR

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLLERİ :

DAVA : Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 13/10/2021

KARAR TARİHİ : 05/02/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı elektrik dağıtım şirketinin dağıtım sistemine bağlantısı yapılmış olan lisanssız güneş enerjisi üretim tesisinin, davacı tarafından kurulduğunu ve işletildiğini; söz konusu tesisle ilgili olarak, taraflar arasında "Dağıtım Sistem Kullanım Anlaşması" imzalandığını; tesisin işletildiği dönem boyunca haksız yere fazladan tahsil edilen sistem kullanım/dağıtım bedellerinin davacıya iadesinin gerektiğini; Anılan Dağıtım Sistem Kullanım Anlaşması'nın 4 üncü maddesinde; A- Mali Yükümlülükler: 1. Dağıtım Sistemi Kullanım Fiyatı Üzerinden Hesaplanan Bedellerin Ödenmesi: (1) a) Üretim ve tüketim tesislerinin aynı yerde olması halinde sisteme verdiği ve sistemden çektiği net enerji miktarları için ayrı ayrı, b) Üretim ve tüketim tesislerinin aynı yerde olmaması halinde sisteme verdiği ve sistemden çektiği enerji miktarları için ayrı ayrı, dağıtım sistemi kullanım bedeli öder. (2) Sistem kullanım fiyatı bağlantı anlaşmasında belirlenen bağlantı anlaşma gücü esas alınarak hesaplanır", düzenlemesinin yer aldığını; anılan maddede bahsedilen sistem kullanım/dağıtım bedelinin davalıya ait güncel tarife tablosunda aşağıdaki şekilde belirlendiğini; Tablo A - Davacıya uygulanan son dönem tarifesi (... itibarıyla) Dağıtım Bedeli (kr/ kWh) Üretici .. ..... tarihinden önce geçici kabule hazır tutanağı alan tesisler ..... için Dava tarihi itbarıyla davacının üreterek dağıtım sistemine verdiği her kWh elektrik enerjisine karşılık ... kuruş sistem kullanım/dağıtım bedeli alındığını; Tablodan da açıkça görüleceği üzere, dağıtım hizmeti alan elektrik üreticileri arasında sistem kullanım/dağıtım bedelleri bakımından "üretici” ve "lisanssız üretici" şeklinde bir ayrımın yapıldığını; Davacıdan ... kuruş sistem kullanım/dağıtım bedeli alınırken aynı hizmeti alan diğer üreticilerden sadece .. kuruş alındığını; 2016 yılı sonuna kadar üreticiler arasında herhangi bir ayrım yapılmadığını; buna göre lisanslı-lisanssız ayrımı yapılmaksızın tüm üreticilerden aynı bedelin alındığını ve bu bedelin 1 Ekim - 31 Aralık 2016 dönemi için ... kuruş olduğunu; Ancak 1 Ocak .. itibarıyla üreticiler arasında ayrıma gidilerek lisanssız üreticilerden daha fazla sistem kullanım/dağıtım bedeli alınmaya başlandığını; buna dayanak olacak herhangi bir teknik veya hukuki sebep olmadığını; Tamamen aynı hizmeti alan ve aralarında herhangi bir ayrım yapılmasına hukuken imkan olmadığı halde davacıdan 2 katı oranında artırım yapılmak suretiyle sistem kullanım/dağıtım bedeli alındığını; Bu yöntemle davacıdan haksız yere fazladan tahsil edilen tutarın yargılama aşamasında yapılacak bilirkişi incelemesiyle ortaya çıkacağını ve haksız alınan toplam tutarın davalıdan tahsiline karar verilmesi gerektiğini; Dava konusu tahsilatın, Elektrik Piyasası Kanunu'na aykırı olduğunu; Uyuşmazlık konusu elektrik üretim tesislerinin hukuki altyapısının 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 14 üncü maddesinde düzenlendiğini; anılan maddeye göre bu tesislerin, diğer (lisanslı) üreticilerle aynı hukuki statüye tabi kılındığını; hatta bu tesislerin, yenilebilir enerji kaynaklarının ülke ekonomisine kazandırılması amacıyla desteklendiğini ve bu kapsamda "lisans alma" ve "şirket kurma" yükümlülüklerinden de muaf tutulduğunu; bunların dışında başkaca hiçbir konuda lisanslı ve lisanssız elektrik üretim faaliyeti arasında ayrım yapılmadığını; Nitekim 12.05.2019 tarihli ve 30772 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliğinin 1 inci maddesine göre; lisanssız elektrik üretimiyle *küçük ölçekli üretim tesislerinin ülke ekonomisine kazandırılması ve küçük ölçekli üretim kaynaklarının etkin kullanımının sağlanması” ile “elektrik şebekesinde meydana gelen kayıp miktarlarının düşürülmesi"nin amaçlardığı hususunun açıkça düzen altına alındığını; Yönetmeliğin 5 inci maddesiyle de lisanssız elektrik üretim tesisleri önlisans ve lisans alma ile şirket kurma yükümlülüğünden muaf tutulduğunu ve bu surette anılan faaliyetin kolaylaştırıldığını yani teşvik edildiğini; 6446 sayılı Kanun'un Dağıtım faaliyeti başlıklı 9/2 maddesinde; *Dağıtım şirketi, lisansında belirtilen bölgedeki dağıtım sistemini elektrik enerjisi üretimi ve satışında rekabet ortamına uygun şekilde işletmek, bu tesisleri yenilemek, kapasite ikame ve artırım yatırımlarını yapmak, dağıtım sistemine bağlı ve/veya bağlanacak olan tüm dağıtım sistemi kullanıcılarına ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda eşit taraflar arasında ayrım gözetmeksizin hizmet sunmakla yükümlüdür". düzenlemesinin yer aldığını; aynı Kanunun Tarifeler ve tüketicilerin desteklenmesi başlıklı 1716 maddesinin (a) ve (ç) bentlerinde; "a) Bağlantı tarifeleri: Bağlantı tarifeleri, ilgili bağlantı anlaşmasına dâhil edilecek olan bir dağıtım sistemine bağlantı için eşit taraflar arasında ayrım yapılmaması esasına dayalı fiyatları, hükümleri ve şartları içerir." ç) Dağıtım tarifeleri: Dağıtım şirketleri tarafından hazırlanacak olan dağıtım tarifeleri, elektrik enerjisinin dağıtım sistemi üzerinden naklinden yararlanan tüm gerçek ve tüzel kişilere eşit taraflar arasında ayrım gözetmeksizin uygulanacak hizmetlere ilişkin fiyatları, hükümleri ve şartları içerir", düzenlemesinin yer aldığını; dağıtım bedellerinin nasıl belirleneceği hususunun 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17/6-ç maddesinde açıkça düzenlendiğini; bu maddede; Dağıtım tarifeleri; dağıtım sistemi yatırım harcamaları, sistem işletim maliyeti, teknik ve teknik olmayan kayıp maliyeti, kesme-bağlama hizmet maliyeti, sayaç okuma maliyeti, reaktif enerji maliyeti gibi dağıtım faaliyetinin yürütülmesi kapsamındaki tüm maliyet ve hizmetleri karşılayacak bedellerden oluşur..." düzenlemesinin yer aldığını; bu madde hükmüne göre davalı tarafından belirlenecek sistem kullanım/dağıtım bedelinin (lisanslı-lisanssız ayrımı yapılmaksızın) tüm üreticiler yönünden eşit şekilde uygulanması gerektiğini; oysa davalı şirketin, üreticiler yönünden maddede belirtilen yöntemle dağıtım bedelini belirlemiş ise — bu tarifenin herhangi bir ayrım yapılmaksızın lisanslı-lisanssız tüm üreticiler yönünden de uygulanmasının (en fazla varsa ek maliyetler eklenmek suretiyle uygulanmasının) zorunlu olduğunu; Zikredilen kanun hükümlerinden hareketle Jisanssız üreticilerden alınan - sistem kullanım/dağıtım bedeli bakımından diğer üreticilere göre farklı muamele yapılmasına imkanın bulunmadığını hatta bunlar arasında ayrım yapılmasının açıkça yasaklandığını; Davacıya keyfi ve rekabete aykırı muamele yapılmasına gerekçe olacak herhangi bir teknik sebebin bulunmadığını; Uyuşmazlık konusu sistem kullanım/dağıtım bedelinin, dağıtım sisteminin kullanılması (üretilen elektriğin sisteme verilmesi) karşılığı alınan bir bedel olduğunu; yani dağıtım şirketi tarafından sunulan bir hizmetin karşılığı olduğunu; Bu bedelin nasıl belirleneceği ve tahsil edileceğinin yani uygulanmasının, 31.12.2015 tarihli ve 29579 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulan Dağıtım Lisansı Sahibi Tüzel Kişiler ve Görevli Tedarik Şirketlerinin Tarife Uygulamalarına İlişkin Usul ve Esaslarda düzen altına alındığını; Uygulama Usul ve Esasları'ın 16/2 maddesinde; Elektrik Piyasası Kanunu'nun 14 üncü maddesinin birinci fikrasının b bendi kapsamındaki lisanssız üreticilere uygulanan dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedeller, üretim tesislerinin sistem üzerinde oluşturdukları ek maliyetler dikkate alınarak farklılaştırılabilir...”. düzenlemesinin yer aldığını; açık düzenlemeden anlaşıldığı üzere, sistem kullanım/dağıtım bedelinin, farklılaştırılabilmesinin ön koşulunun, davacıya ait üretim tesisinin dağıtım sistemi üzerinde ek maliyet oluşturması olduğunu; Ancak somut olayda davalı şirketin, mevzuatta açıkça belirlenen ek maliyet sebebini ortaya koymadan sanki ek maliyet varmış gibi davacıdan fazla ve fahiş miktarda tahsilat yaptığını; Tüm üreticilerin dağıtım şirketinden aldığı hizmet tamamen aynı olduğu halde diğerlerine nazaran davacıdan daha fazla sistem kullanım/dağıtım bedeli alınmasının herhangi bir teknik veya mali/finansal sebebinin bulunmadığını; bilim, sanat ve fen kurallarına göre objektif ve somut bir şekilde; davacının diğer üreticilere nazaran dağıtım sistemi üzerinde ek maliyet oluşturduğu ve bu sebeple de fazladan sistem kullanım/dağıtım bedeli alındığı hususunun iddia edilemez olduğunu; Olayı somut hale getirmek gerekirse; birbirine komşu parsellerde kurulu olan ve her ikisi de aynı trafo üzerinden dağıtım sistemine bağlanan iki farklı GES'in olduğu bir örnekte; her iki tesisin sistem üzerinde oluşturduğu maliyet tamamen aynı olduğu halde davacıdan 100.142,88TL (yıllık) sistem kullanım/dağıtım bedeli alınırken diğer üreticiden sadece 55.627,56TL (yıllık) sistem kullanım/dağıtım bedeli alındığını; Davacıdan bu şekilde fazla bedel alınmasına taraflar arasındaki anlaşmanın dahi izin vermediğini; taraflar arasındaki Dağıtım Sistem Kullanım Anlaşmasının 4/A/1/7 maddesinin; "(7) Dağıtım sistemine bağlantı yapılmasının dağıtım şirketi tarafından ilave yatırım gerektirdiği hallerde veya sistem kullanımı açısından kapasitenin yetersiz olması nedeniyle genişleme yatırımı veya yeni yatırım yapılmasının gerekli olduğu hallerde yatırım dağıtım şirketince yapılır..." şeklinde olduğunu; taraflar arasındaki sözleşmenin yukarıda zikredilen hükmüne göre davacının dağıtım sistemine bağlanması ve bu surette sistemi kullanması sebebiyle ortaya çıkan tüm maliyetin her halükarda davalıya ait olduğunu; hatta bağlantı ve sistem kullanımı sebebiyle ilave yatırım yapılmasına gerek olması halinde dahi yapılacak yatırımın mali yükümlülüğü her koşulda davalıya ait olacağını; Buradan hareketle somut olay bakımından, davacının dağıtım sistemini kullanması yukarıda belirtildiği şekilde davalıya ek maliyet oluştursa dahi (ki böyle bir durum kesinlikle yoktur) bundan dolayı davacıdan fazladan sistem kullanım/dağıtım bedeli alınmasına taraflar arasındaki anlaşmanın dahi imkan vermediğini; Davacının, davalı şirketin katlanmak zorunda olmadığı bir ek maliyet oluşturması söz konusu olsa bile oluşan ek maliyet somut ve objektif bir şekilde ortaya konulmadan afaki şekilde sistem kullanım/dağıtım bedelinde artış yapılmasının her halükarda dürüstlük kuralına aykırı olduğunu; Davacı sebebiyle sistem kullanım/dağıtım bedelinin artırılmasına sebep olan ek maliyetin hangi miktarda olduğunun açıkça denetlenebilmesi ve hangi hizmetin karşılığında böylesine bir bedelin ödendiğinin somut olarak ortaya konulmasının yani şeffaflığın hukuk devletinin vazgeçilmez gereği olduğunu; Uyuşmazlık konusu tesisin, dağıtım sistemi üzerinde davalı şirketin katlanmak zorunda olmadığı bir ek maliyet oluşturup oluşturmadığının tespit edilmesi, ek maliyet varsa bunun genel tarifedeki bedelden hangi oranda farklılaşma yapılmasını gerekli kıldığı ortaya çıkarılarak davacıya uygulanacak sistem kullanım/dağıtım bedelinin belirlenmesi, ek maliyet yoksa davacıdan genel tarifedeki üretici için belirlenen fiyat üzerinden sistem kullanım/dağıtım bedeli alınmasının gerektiğini; iddia etmiş olup dava dilekçesinin devamında davacı vekili; tensiple birlikte aşağıda yer verilen bilgi ve belgelerin ilgili yerlerden (davalıdan) celbine, dilekçenin 71 nolu paragrafta ve devamı paragraflarında açıklandığı üzere davanın belirsiz alacak davası olarak kabulüne, yapılacak yargılama sonucunda davanın kabulüne, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ve yargılama sırasında ortaya çıkacak gerçek alacak tutarına taleplerini artırmak üzere davacıdan işbu dava tarihine kadar fazladan tahsil edilen sistem kullanım/dağıtım bedelleri yanında bunlara işletilen KDV'lerle birlikte oluşan toplam tutar için şimdilik ... TL alacağın davalıdan tahsiline ve davacıya verilmesine, alacağa konu bedellere, her bir faturada fazla ödenen tutarlara ödeme tarihlerinden itibaren işletilecek bankalarca mevduata uygulanan azami faiz veya her halükarda en yüksek ticari faizin / değişen oranda avans faizinin uygulanmasına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin (dava ve arabuluculuk) davalıya yükletilmesine karar verilmesini vekaleten talep etmiştir.

Mahkememizin birleşen ... esas sayılı dosyasında davacı vekili, asıl davadaki maddi vakıa ve hukuki nedenleri ileri sürerek, davalı ile imzalanan dağıtım sistem kullanım anlaşması gereğince ... nolu tesisat numarası ile bağlantısı yapılan sözleşme kapsamında müvekkilinden ihtiyaç fazlası enerji yönünden fazladan tahsil edildiği iddia edilen sistem kullanım bedellerinden fazlası saklı şimdilik ... TL'nın davalıdan tahsilini istemiştir.

Asıl ve birleşen davalarda davalı vekili, Müvekkili Şirketin ... tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununa dayanılarak hazırlanan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği ve bu yönetmelikteki hükümlere göre düzenlenen Perakende Satış Sözleşmesine göre elektrik dağıtım faaliyetini yürütmekte olduğu, Davacı tarafından Müvekkil Şirket aleyhine ikame edilen davanın usul ve yasaya aykırı olduğu, hukuki dayanaktan yoksun olduğu, haksız ve hukuki mesnetten yoksun Davanın reddinin gerektiği, Öncelikle husumet, derdestlik, zaman aşımı, hak düşürücü süre, görev ve yetki itirazlarının bulunduğu, "Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliğinin" 36/3 maddesinin; “...(3) Bu Yönetmelik kapsamında üretim yapan gerçek ve tüzel kişiler; a) Üretim ve tüketim tesislerinin aynı yerde olması halinde sisteme verdiği veya sistemden çektiği net enerji miktarı için, b) Üretim ve tüketim tesislerinin aynı yerde olmaması halinde sisteme verdiği ve sistemden çektiği enerji miktarları için ayrı ayrı, sistem kullanım bedeli öder. 26 ncı ve 30 uncu maddeler kapsamındaki üretim ve tüketim tesisleri için farklı sistem kullanım bedelleri belirlenebilir. Lisanssız üretim tesisi sahibi kişilerce sistem kullanım bedellerinin faturada belirlenen son tarihe kadar ödenmemesi halinde herhangi bir bildirime gerek kalmaksızın ilgili şebeke işletmecisi tarafından üretim tesisi, durumu uygun hale getirilinceye kadar şebekeden ayrılır ve ayrılma gerekçesi üretim tesisi sahibi kişiye 3 (üç) işgünü içinde yazılı olarak bildirilir." şeklinde olduğu, Müvekkili şirketin davacılardan EPDK mevzuatı çerçevesinde sistem kullanım bedeli almakta olduğu, davacı tarafın sistem kullanım bedeli alınmasına yönelik bir itiraz da bulunmamakla birlikte dağıtım bedelinin oran olarak yüksek alındığını iddia etmekte olduğu, 6446 sayılı Kanun uyarınca “tarife"nin; elektrik enerjisinin ve/veya kapasitenin iletimi, dağıtımı ve satışı ile bunlara dair hizmetlere ilişkin fiyat, hüküm ve şartları içeren düzenlemeler olduğu, bu Kanunun 17 nci maddesinin altıncı fıkrasında dağıtım tarifelerinin düzenlemeye tabi bir tarife türü olarak açıklandığı, dağıtım tarifesinin; elektrik enerjisinin dağıtım sistemi üzerinden naklinden yararlanan kullanıcılara eşit taraflar arasında ayrım gözetmeksizin dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedeller ile tarifenin uygulanmasına ilişkin şartlardan oluştuğu, Dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedellerin ise 31/12/2015 tarihli ve 29579 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Dağıtım Lisansı Sahibi Tüzel Kişiler ve Görevli Tedarik Şirketlerinin Tarife Uygulamalarına İlişkin Usul ve Esaslar'da tanımlandığı, Dağıtım sistemine bağlı kullanıcılara uygulanan bedellerden birinin “dağıtım bedeli" olduğu, bu bedelin tek veya çift terimli tarife sınıfına tabi tüketicilerin dağıtım sisteminden çektiği elektrik enerjisi miktarı üzerinden ve üretim faaliyetleri kapsamında üreticilerin dağıtım sistemine verdiği enerji miktarı üzerinden alınan kWh birim bedeli olduğu, Bu kapsamda 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamına giren bir lisanssız üretim tesisi için; 31/12/2017 tarihinden önce ilgili dağıtım şirketinden geçici kabule hazır tutanağı alınmış ve akabinde gerçekleşen geçici kabul işlemi bu tutanağa istinaden yapılmış ise belirli bir süre 9675 oranında indirimli dağıtım bedeli üzerinden faturalandırma yapılmakta olduğu, Geçici kabule hazır tutanağı alma durumu 31/12/2017 tarihinden sonra gerçekleşmiş ise her çeyrek dönemde Kurul tarafından belirlenecek tek terimli dağıtım tarifesine muhatap olunmakta olduğu, 6446 sayılı Kanun'un 17 nci maddesinin birinci fikrasının son cümlesinde yer alan, “İlgili tüzel kişiler Kurul tarafından onaylanan tarifeleri uygulamakla yükümlüdür.” hükmü ve aynı maddenin dördüncü fıkrasında yer alan, “İlgili faaliyete ilişkin tüm maliyet ve hizmet bedellerini içeren Kurul onaylı tarifelerin hüküm ve şartları, bu tarifelere tabi olan tüm gerçek ve tüzel kişileri bağlar.” hükmü gereği Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu tarafından onaylanan fonsuz tarife tabloları içerisinde yer alan dağıtım bedelinin müvekkili şirketçe tahsilinin ve söz konusu bedellerin sistem kullanıcıları tarafından ödenmesinin yasal birer zorunluluk olduğu, EPDK tarafından belirlenen mezkür bedellerin şirketler tarafından kaldırılmasının, uygulanmamasının ya da onaylı rakamlardan farklı olarak uygulanmasının söz konusu olmadığı, Buna ilaveten 6446 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesinde yer alan “(1) Kurul kararlarına uygun şekilde tahakkuk ettirilmiş dağıtım, sayaç okuma, perakende satış hizmeti, iletim ve kayıp-kaçak bedelleri ile ilgili olarak açılmış olan her türlü ilamsız icra takibi, dava ve başvurular hakkında 17 nci madde hükümleri uygulanır." hükmünün de adli yargıya konu edilen veya edilebilecek olan hukuki uyuşmazlıklarda göz önünde bulundurulmasının gerekli olduğu, Elektrik faturalarındaki bedellerin yer aldığı, fonsuz elektrik tarifelerinin onaylandığı Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu Kararları'nın genel düzenleyici bir işlem olarak ülke çapında uygulanmakta olduğu ve bağlayıcı nitelikte olduğu, bilindiği üzere Danıştay Kanunu'nun 24 üncü maddesi gereğince Bakanlıklar ile kamu kuruluşları veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlere karşı açılacak iptal davalarını Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak karara bağlamakta olduğu, bu bakımdan davacının kendisine uygulanan dağıtım bedelinin hatalı uygulandığını öne sürmek gibi bir iddiası yok ise, bu bedelin fahiş olduğu de bir iddiası bulunmakta ve bu nedenle esasen 6446 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamına giren bir lisanssız üretici olmakla birlikte diğer üreticilere uygulanan tarifenin de kendisi hakkında uygulama alanı bulmasını temin etmek istiyorsa bu minvalde EPDK ile arasında ortaya çıkabilecek olan hukuki uyuşmazlığın Danıştay'ın ilgili Dairesi nezdinde görülmesi gerektiğinin izahtan vareste olduğu, bununla birlikte lisanssız üretici dağıtım bedellerine yönelik olarak alınan ve ülke çapında uygulanan bazı Kurul kararlarının Danıştay 13. Dairesi'nin farklı dosyaları nezdinde dava konusu edildiği ve EPDK aleyhine açılan davalarda Danıştay 13. Dairesi tarafından “davanın reddine" karar verildiği, söz konusu Kurul kararlarının iptal edilmediği ve ilgili olduğu dönem açısından 6446 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında olan üreticiler için de uygulanmasının gerektiği, 4628 ve 6446 sayılı Kanun kapsamında elektriğin fiyatlandırılmasının EPDK'nın yetkisinde olduğu ve bu fiyatlandırmanın tarife belirleme işlemleri kapsamında yapılmakta olduğu, Lisanssız üretici dağıtım bedellerinin de ilgili olduğu perakende satış tarife dönemleri için Kurul tarafından onaylanmakta olduğu ve bu bedelin iadesi istemiyle adli yargıda açılan işbu ve benzeri davalarda; Şirketler tarafından sistem kullanıcılarına uygulanan bedellerin Kurul kararı ile onaylanan düzenlemeye tabi bedellerden farklı olamayacağı, 6446 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında olan üreticilere uygulanan dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedellerin farklılaştırılmasında söz konusu üreticilerin tabi olduğu mevzuatın amacı, üreticilerin yükümlülükleri ve tabi oldukları farklı mevzuat hükümleri, lisanssız üreticilerin dağıtım sistemini yoğun bir şekilde kullanmaları nedeniyle sisteme akan yük, söz konusu kullanım nedeniyle dağıtım sisteminde meydana geldiği ... ile paylaşılan sorunlar (bazı dağıtım şirketleri tarafından; yenilebilir enerji faaliyetlerinin artışı sonrasında meydana gelen enerji yapısındaki değişikliklerin yük akışında dalgalanmalara ve kısa devrelere sebep olabildiği, sürekli düşük ya da yüksek şebeke geriliminin, güç kalitesinin düşük olması gibi bozucu etkiler oluşmasının şirketlere ek Maliyet çıkartabildiği hususu) ve bu üreticilerden kaynaklı maliyetlerin nazara alındığı, Lisanssız üreticilere yönelik olarak çıkarılan EPDK mevzuat düzenlemeleri hakkında bir iptal kararının Danıştay tarafından verilmediği, Dağıtım şirketlerinin sistem kullanım/dağıtım bedellerini ilgili kullanıcılara uygulayıp uygulamama noktasında bir inisiyatifinin bulunmadığı, Kurul onaylı bedellerin ilgili şirketler tarafından kullanıcılara uygulanmasının yasal bir zorunluluk olduğu, hususları; düzenlemeler ışığında sabit olduğu, Davaya konu taleplerin her halükarda zaman aşımına uğradığı, Türk Ticaret Kanunu'nun 21/2 maddesinin “Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itbaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır." hükmü gereği davacıların davaya konu faturalara süresi içerisinde herhangi bir itirazda bulunmadıkları, Davacılar yukarıda zikredilen sistem kullanım bedelleri ile ilgili faturalara karşı itiraz dışında ödeme yaparken ihtirazi kayıt ileri sürmedikleri ve davacıların bu durumu kabul etmiş oldukları, ihtirazı kayıtın sıkı şekil şartlarına bağlı olduğu hususunun da Yargıtay kararları ile sabit olduğu, Müvekkili şirketçe yapılan tahakkukların tamamının EPDK mevzuatına uygun yapıldığı, Davacının basiretli bir tacir gibi davranmak zorunda olduğu, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2003/ 15-379.Esas , 2003/398.Karar sayılı 04/06/2003 tarihli kararında Basiretli tacir gibi hareket etmek zorunda olan davacı bunları, bilmek durumundadır. O halde davanın tümüyle reddi yerine, bilirkişi raporuyla bağlı kalınarak yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir. Davacının sözleşme imzalamış olduğu ve basiretli tacir gibi davranmak zorunda olduğu, savunması yapılarak sonuç ve talep olarak; Davacı tarafından haksız ve hukuka aykırı olarak açılan davanın REDDİNE, Yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesi vekaleten talep edilmiştir.

Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, uyuşmazlığın çözümü bakımından uzman bilirkişilerden heyet oluşturularak bilirkişi raporu alınmıştır.

Asıl ve birleşen davalar, taraflar arasındaki Lisanssız Elektrik Üreticileri İçin Dağıtım Sistem Kullanım Anlaşmasına dayalı olarak davacı tarafından ihtiyaç fazlası enerji yönünden davalıya ait dağıtım sistemine verilen elektrik enerjisine istinaden davalı tarafça düzenlenen faturalarla istenen ve tahsil edilen sistem kullanım/dağıtım bedellerinin iadesi istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, uyuşmazlığın çözümünde mahkememizin görevli ve yetkili olup olmadığı, davalıya husumet yöneltilip yöneltilemeyeceği, zamanaşımının dolup dolmadığı, lisanslı üreticiler ile lisanssız üreticiler arasında dağıtım sistemine verilen enerji yönünden alınan sistem kullanım/dağıtım bedelleri yönünden tarife farklılığı bulunup bulunmadığı, lisanssız üreticiler tarafından dağıtım sistemine verilen elektrik enerjisinin dağıtım sistemi üzerinde ek maliyet oluşturup oluşturmadığı, lisanslı üreticilere nazaran davacıdan fazladan tahsilat yapılıp yapılmadığı, yapılmış ise yapılan tahsilatın yerinde olup olmadığı, buradan varılacak sonuca göre davacının lisanslı üreticilerden daha fazla miktarda ödediği bedellerin iadesine talep edip edemeyeceğine ilişkindir.

Uyuşmazlığın tüzel kişi tacir olan taraflar arasında imzalanan dağıtım sistem kullanım anlaşmasından kaynaklanan nispi ticari dava olduğunun anlaşılmasına göre uyuşmazlığın çözümünde mahkememizin görevli olduğu kabul edilmiştir.

Davalı tarafça usulüne uygun yetki itirazında bulunulmadığı gibi kesin yetki halinin de bulunmadığı anlaşılmakla uyuşmazlığın çözümünde mahkememizin yetkili olduğu kabul edilmiştir.

Davanın taraflar arasındaki dağıtım sistem kullanım anlaşmasına istinaden davacı tarafından ihtiyaç fazlası enerjinin sisteme verilmesi nedeniyle alınan sistem kullanım/dağıtım bedelinin iadesi istemiyle açıldığı, sözleşmenin tarafının davalı olması ve ödemelerinde davalıya yapıldığının anlaşılması karşısında elde ki davada iadesi talep edilen bedeller yönünden davalıya husumet yöneltilebileceği kabul edilmiş, öte yandan somut uyuşmazlıkta uygulanması gereken zamanaşımı süresinin 10 yıl olduğu ve sözleşmenin imzalandığı tarih ile davanın açıldığı tarih gözetildiğinde davanın zamanaşımı süresi içerisinde açıldığı kabul edilerek işin esasının incelenmesine geçilmiştir.

Davacının lisanssız elektrik üreticisi olup davalı ile sistem kullanım anlaşması imzaladığı ve bu kapsamda davalıya dağıtım bedeli ödemesi yaptığı taraflar arasında uyuşmazlık konusu değildir. Davacı eldeki asıl ve birleşen davalarda, 31.12.2016 tarihine kadar lisanslı üreticiler ile lisanssız üreticiler arasında dağıtım bedeli uygulamasına ilişkin tarife farklılığı bulunmamakta iken bu tarihten sonraki dönem için tarife değişikliğine gidilerek lisanslı kullanıcılardan farklı olarak ve fazla tahsilat yapıldığı iddiası ile bu bedellerin iadesini talep etmiştir. Davacının talebi esasen lisanslı üreticilerle arasındaki tarife farklılığının giderilmesine ilişkindir.

Taraflar arasında imzalanan "Dağıtım Sistem Kullanım Anlaşması" başlıklı sözleşmelerin 4.maddesi ile davacının sistem kullanım/dağıtım bedeli ödemesi kararlaştırılmıştır. 31/12/2015 tarihli Resim Gazetede yayımlanan " Dağıtım Lisansı Sahibi Tüzel Kişiler ve Görevli Tedarik Şirketlerinin Tarife Uygulamalarına İlişkin Usul ve Esaslar " başlıklı düzenleme ile Elektirik Piyasası Yasasının 14/1-b bendi kapsamında" lisansız üreticilere uygulanan dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedeller üretim tesislerinin sistem üzerinde oluşturdukları ek maliyet dikkate alınarak farklılaştırılabilir" şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Yukarıdaki düzenlemeye dayanılarak EPDK tarafından alınan 6838 sayılı karar ile lisanssız elektrik üreticileri için uygulanacak sistem kullanım/dağıtım bedelleri ile ilgili yeni bir karar verilmiştir. EPDK'nın bu genel düzenleyici işlemine karşı Danıştay 13.Dairesinde dava dışı şirket tarafından 2018/880 Esas sayılı dosyası üzerinden açılan dava sonucu Danıştay 13.Dairesinin 2020/2228 Karar sayılı ilamı ile; Dağıtım Lisansı Sahibi Tüzel Kişiler ve Görevli Tedarik Şirketlerinin Tarife Uygulamalarına İlişkin Usul ve Esaslar'ın 16. maddesinde 6808 sayılı Kurul kararıyla yapılan değişiklikle, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 14. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki lisanssız üreticilere uygulanan dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedellerin üretim tesislerinin sistem üzerinde oluşturdukları ek maliyetler dikkate alınarak farklılaştırılabileceğinin düzenlendiği; 01/01/2017 tarihinden itibaren dağıtım sistemi kullanıcılarına uygulanacak tarifenin belirlendiği 6838 sayılı Kurul kararıyla, farklılaştırmaya istinaden lisanslı üreticiler için 0,8969 kr/kWh; mevcut lisanssız üreticiler ile 31/12/2017 tarihinden önce geçici kabul alan lisanssız üreticiler için 2,5628 kr/kWh; 31/12/2017 tarihinden sonra geçici kabul alan lisanssız üreticiler için 10,2510 kr/kWh dağıtım bedeli öngörüldüğü ve bu işlemlerin lisanssız üreticiler ile ilgili kısımlarının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, üretim faaliyetinin, lisans almak koşuluyla yürütülebilecek elektrik piyasası faaliyetlerinden biri olduğu; 14. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde, kurulu gücü azami bir megavatlık yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisinin lisans alma ve şirket kurma yükümlülüğünden muaf faaliyet kapsamında olduğu; üçüncü fıkrasında, lisans alma yükümlülüğünden muaf olan yenilenebilir enerji kaynaklarından elektrik enerjisi üreten kişilerin ihtiyacının üzerinde ürettiği elektrik enerjisinin sisteme verilmesi hâlinde elektrik enerjisi son kaynak tedarik şirketince, 10/05/2005 tarihli ve 5346 sayılı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarının Elektrik Enerjisi Üretimi Amaçlı Kullanımına İlişkin Kanun'da kaynak türü bazında belirlenen fiyatlardan alınacağı; dördüncü fıkrasında, bu kişilerin sisteme bağlanmasına ilişkin teknik usul ve esaslar ile satışa, başvuru yapılmasına ve denetim yapılmasına ilişkin usul ve esasların Kurum tarafından çıkarılan yönetmelikle düzenleneceği kurala bağlanmıştır. Elektrik Piyasası Tarifeler Yönetmeliği'nin 9. maddesinin birinci fıkrasında, "Dağıtım tarifesi; dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedeller ile tarifenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslardan oluşur."; ikinci fıkrasında, "Dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedeller, dağıtım şirketlerinin dağıtım faaliyetlerini yürütebilmesi için gerekli olan maliyetlerden hareketle belirlenir. Dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedellerinin belirlenmesinde, teknik ve teknik olmayan kayıplara ilişkin hedef oranlarının tespiti ve değiştirilmesi ile oluşacak maliyetin tarifelerde yer alması ve tüketicilere yansıtılmasında 19/12/2015 tarihli ve 29567 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Dağıtım Sistemi Gelirinin Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ ve ilgili diğer mevzuat hükümleri esas alınır. Dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedeller; bağlantı durumu, tüketim miktarı ve kullanım amacı gibi ölçütler esas alınarak farklılaştırılabilir." kuralına yer verilmiştir. İşlemlerin tesis edildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmeliğin 1. maddesinde, bu Yönetmeliğin amacının, elektrik piyasasında; 14/03/2013 tarih ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 14. maddesi kapsamında, tüketicilerin elektrik ihtiyaçlarının tüketim noktasına en yakın üretim tesislerinden karşılanması, arz güvenliğinin sağlanmasında küçük ölçekli üretim tesislerinin ülke ekonomisine kazandırılması ve etkin kullanımının sağlanması, elektrik şebekesinde meydana gelen kayıp miktarlarının düşürülmesi amacıyla lisans alma ile şirket kurma yükümlülüğü olmaksızın, elektrik enerjisi üretebilecek gerçek veya tüzel kişilere uygulanacak usul ve esasların belirlenmesi olduğu; 17. maddesinin birinci fıkrasında, lisanssız üretim yapan gerçek ve tüzel kişilerin kendi ihtiyaçlarını karşılamak için üretim yapmalarının esas olduğu; 28. maddesinin üçüncü fıkrasında, bu Yönetmelik kapsamındaki üretim tesislerinde üretilen elektrik enerjisinin, bu Yönetmelikte belirtilen istisnalar dışında, ticarete konu edilemeyeceği ve üretim tesisinin bulunduğu dağıtım bölgesinin dışında tüketime sunulamayacağı belirtilmiştir. 6446 sayılı Kanun, dağıtım şirketlerini, dağıtım tesislerini yenilemek, kapasite ikame ve artırım yatırımlarını yapmakla yükümlü kılmakta; özelleştirme sonrası elektrik dağıtım tesislerinin iyileştirilmesi, güçlendirilmesi ve genişletilmesi için yapılan yatırımların mülkiyetinin kamuya ait olduğunu belirtmekte; özelleştirilen elektrik dağıtım tesis ve varlıklarına ilişkin her türlü işletme ile yatırım planlaması ve uygulamasında onay ve değişiklik yetkisini kurula vermektedir. Görüldüğü üzere, dağıtım tesisinin varlığı, dağıtım faaliyetinin yürütülebilmesi için zorunludur. Kamu hizmeti niteliğindeki bu faaliyetin yerine getirilebilmesi için oluşan maliyet, dağıtım bedeli olarak kullanıcılara yansıtılmaktadır. Kanun, dağıtım faaliyeti için onaylanan gelir tavanları ile öngörülen dağıtıma esas enerji ve abone grubu oransallıkları ile elde edilen dağıtım bedelinin yansıtılmasında herhangi bir istisnaî kurala yer vermemiş olup, dağıtım sistemi kullanıcılarının tamamını yükümlü kılmıştır. Bu kapsamda, lisanssız üreticilerin de dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedelleri ödeyeceği açıktır. Zira, dağıtım tesisi, iletim tesislerinin ve dağıtım gerilim seviyesinden bağlı üretim ve tüketim tesislerine ait şalt sahalarının bittiği noktadan sonraki nihayet direğinden, alçak gerilim seviyesinden bağlı tüketicilerin yapı bina giriş noktalarına kadar, bina giriş ve sayaç arası hariç, elektrik dağıtımı için teçhiz edilmiş tesis ve teçhizat ile dağıtım şirketince teçhiz edilen ya da devralınan sayaçları ifade etmektedir. Bu amaçla davalı idareden, lisanslı üreticiler ile lisanssız üreticilere uygulanan dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedellerin farklılaştırılmasında hangi unsurların dikkate alındığının ayrıntılı olarak açıklanması ile 01/01/2017-31/03/2017 tarihleri arasında uygulanacak çeyrek dönem tarife tablolarının belirlendiği 6838 sayılı Kurul kararında, tek terimli tarife sınıfına tâbi üreticiler için veriş yönünde dağıtım bedelinin 0,8969 kr/kWh; 31/12/2017 tarihinden önce geçici kabul alan lisanssız üretim tesisleri için dağıtım bedelinin 2,5628 kr/kWh; 31/12/2017 tarihinden sonra geçici kabul alan lisanssız üretim tesisleri için dağıtım bedelinin 10,2510 kr/kWh olduğu anlaşıldığından, dağıtım bedellerinin farklılaştırılması nedeniyle lisanssız üreticilere ne kadar ilave maliyet getirildiğinin, söz konusu ilave maliyetin nasıl hesaplandığının açıklanarak, buna yönelik hesaplama tablosunun gönderilmesi istenilmiş, kurumun verdiği cevapta lisanssız üretim tesislerinin tüketimlerinden çok daha fazlasını ürettikleri ve bu üretimlerini YEK Destekleme Mekanizması (YEKDEM) kapsamında değerlendirdikleri; lisanssız üretim kapsamında üretim yapan santrallerin çoğunun tüketimlerini karşılama amacından oldukça uzaklaştığı, bu üreticilere ait tesislerin dağıtım sistemi üzerinde yaratacakları ilave maliyetlerin ve yüklerin (sistem dengesizlikleri ve sair) lisanssız elektrik üreticilerine yansıtılabilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığı; bu kapsamda 6808 sayılı Kurul kararıyla dağıtım bedellerinin farklılaştırılması yolunun tercih edildiği; dolayısıyla lisanslı üreticiler ile lisanssız üreticilere uygulanan dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedellerin farklılaştırılmasında, lisanssız üreticilerin tâbi olduğu mevzuatın amacı, üreticilerin yükümlülükleri, lisanssız üreticilerin dağıtım sistemini yoğun bir şekilde kullanmaları nedeniyle sisteme akan yük, söz konusu kullanım nedeniyle dağıtım sisteminde meydana gelen sorunlar ve lisanssız üreticilerden kaynaklı maliyetlerin dikkate alındığı; 6838 sayılı Kurul kararı ile de lisanssız üreticiler için dağıtım tarifesinin "Orta Gerilim Ticarethane" tarifesine eşitlendiği, zira lisanssız üreticilerin tâbi oldukları mevzuatın amacını aşar şekilde kendi ihtiyaçlarının oldukça üzerinde ve bir ticarî faaliyet yürütür gibi elektrik üreterek bu elektriği dağıtım sistemine vermelerinden dolayı sisteme getirilen yükün orta gerilim seviyesinden dağıtım sistemine bağlı, ticarethane abone grubunda yer alan bir tüketici ile benzer olduğu; bu çerçevede 31/12/2017 tarihine kadar geçici kabul alan lisanssız üreticilerin lisanslı üreticilere kıyasla 1,6659 krş; 31/12/2017 sonrasında geçici kabul alan lisanssız üreticilerin ise lisanslı üreticilere kıyasla 9,3541 krş daha fazla dağıtım bedeli ödemekle yükümlü kılındığı belirtilmiştir. Lisanssız üreticilerin gerçekleştirdikleri üretimi dağıtım sistemine vermek suretiyle sistemi yoğun bir şekilde kullanımı, sistemin teknik ve ekonomik işleyişini sekteye uğrattığı gibi, üretimlerini ticarî faaliyete konu ederek kendilerine tanınan muafiyet sınırı aşılmaktadır. Kanun koyucunun yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı elektrik üretimine yönelik lisanssız üreticileri birtakım yükümlülüklerden muaf tutması, söz konusu üreticilerin lisanslı üreticiler gibi doğrudan piyasa faaliyetine konu edilebilecek elektrik üretimi gerçekleştirecekleri anlamı taşımamaktadır. Aksinin kabulü hâlinde, farklı koşullar ile yükümlülüklere tâbi kılınan lisanslı ve lisanssız üreticilerin aynı amaca matuf piyasa faaliyetinde bulunabileceklerinin öngörülmesi beklenirdi. Oysaki, lisanssız üreticilerin öncelikle tüketimlerini karşılamakla yükümlü kılındığı açıktır. Bu durumda, yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı elektrik üretimine getirilen teşvik mekanizmasının amacını da aşar bir şekilde, lisanssız üreticilerin gerçekleştirdiği üretimin ticarî faaliyete konu edilmesinin sonucu olarak ödeyecekleri dağıtım bedelinin farklılaştırılmasında ve bu farklılaştırma neticesinde dağıtım bedeline ilişkin tarifenin düzenlenmesinde eşit taraflar arasında ayrım gözetilmemesi ilkesine aykırılık olmadığı sonucuna ulaşılmaktadır. Bu itibarla, 6446 sayılı Kanun'un 14. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki lisanssız üreticilere uygulanan dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedellerin üretim tesislerinin sistem üzerinde oluşturdukları ek maliyetler dikkate alınarak farklılaştırılmasında ve söz konusu farklılaştırmaya istinaden dağıtım bedelinin belirlendiği üreticiler için veriş yönünde tek terimli dağıtım tarifesine yönelik dava konusu Kurul kararlarında hukuka aykırılık bulunmamaktadır " gerekçesiyle açılan davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Danıştay 13.Dairesinin yukarıda içeriği ayrıntılı olarak belirtilen kararında da belirtildiği gibi, EPDK nın kuruluş yasasından kaynaklanan yetkisi kullanılarak davalı gibi dağıtım şirketlerinden sistem kullanım/dağıtım bedellerinin belirlenmesine esas olan maliyet unsurlarını gösteren listeleri talep edilmiş, yapılan değerlendirme sonucu lisanslı ve lisanssız elektrik üretimi yapan şirketlerin dağıtım sistemi sahiplerine ödemeleri gereken sistem kullanım/dağıtım bedelleri belirlenmiştir.

Davacı taraf, lisanslı ve lisanssız elektrik üreticisi olan şirketlerin eşit konumda olduklarını, bu nedenle kendilerinden de lisanslı üretici şirketlerden alınan kadar sistem kullanım/dağıtım bedeli tahsil edilmesi gerektiğini, kendileri yönünden ancak sisteme ek maliyet getirdiklerinin belirlenmesi halinde ücretin farklılaştırılabileceğine ilişkin düzenleme olduğunu ve sisteme ek yük getirmedikleri halde fazladan sistem kullanım/dağıtım bedeli talep ve tahsil edildiğini, bunun dayanağının EPDK kararı olarak gösterildiğini, EPDK nın kararı için kendileri tarafından idari yargıda iptal davası açılmamış olmakla birlikte, adli yargı ilk derece mahkemelerinde somut olayda olduğu gibi çekişme çıkarılması halinde, ilk derece adli yargı mahkemelerinin" lisansız üreticilerin ürettikleri elektrik enerjisini sisteme vermeleri sırasında sistem için ek maliyet oluşup oluşmadığı, ek maliyet oluşuyor ise bu maliyetin ne kadar olduğunu değerlendirip, lisansız üreticilerden alınması gereken sistem kullanım/dağıtım bedeli miktarını belirlemesi gerektiğini ileri sürmektedir.

Davaya konu uyuşmazlığın temelini "Dağıtım Lisansı Sahibi Tüzel Kişiler ve Görevli Tedarik Şirketlerinin Tarife Uygulamalarına İlişkin Usul ve Esaslar " başlıklı düzenleme ile Elektirik Piyasası Yasasının 14/1-b bendi kapsamında" lisansız üreticilere uygulanan dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedeller üretim tesislerinin sistem üzerinde oluşturdukları ek maliyet dikkate alınarak farklılaştırılabilir" hükmü ve kuruluş yasası gereği fiyatlara esas tarifeyi belirleme görev ve yetkisi bulunan EPDK'nın 2912/2016 tarihli toplantıda alınan 6838 sayılı kurul kararı oluşturmaktadır. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki 4628 sayılı Yasanın 4.maddesi" Kamu tüzel kişiliğini haiz, idari ve mali özerkliğe sahip ve bu kanun ile kendisine verilen görevleri yerine getirmek üzere Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu kurulmuştur.

Kurum, tüzel kişilerin yetkili oldukları faaliyetleri ve bu faaliyetlerden kaynaklanan hak ve yükümlülüklerini tanımlayan kurul onaylı lisansların verilmesinden, işletme hakkı devri kapsamındaki mevcut sözleşmelerin bu kanun hükümlerine göre düzenlenmesinden, piyasa performansının izlenmesinden, performans standartlarının ve dağıtım ve müşteri hizmetleri yönetmeliklerinin oluşturulmasından, tadilinden ve uygulattırılmasından, denetlenmesinden, bu kanunda yer alan fiyatlandırma esaslarını tespit etmekten, piyasa ihtiyaçlarını dikkate alarak serbest olmayan tüketicilere yapılan elektrik satışında uygulanacak fiyatlandırma esaslarını tespit etmekten ve bu fiyatlarda enflasyon nedeniyle ihtiyaç duyulacak ayarlamalara ilişkin formülleri uygulamaktan ve bunların denetlenmesinden ve piyasada bu Kanuna uygun şekilde davranılmasını sağlamaktan sorumludur. Kurum, Kurul kararıyla bu Kanun hükümleri uyarınca çıkaracağı yönetmelikleri, piyasada faaliyet gösteren tüzel kişilerin ve ilgili kurum ve kuruluşların görüşlerini alarak hazırlar. Kurumun merkezi Ankara'dadır. Kurumun ilişkili olduğu Bakanlık, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığıdır. Kurum, dağıtım bölgelerinde müşteri ilişkilerini sağlamak üzere irtibat büroları kurabilir. Kurumun teşkilatı; Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu, başkanlık ve hizmet birimlerinden oluşur. Kurum, bu Kanundan kaynaklanan görevlerini yerine getirirken yetkilerini Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu vasıtasıyla kullanır. Kurumun temsil ve karar organı Kuruldur." düzenlemesini içermektedir.

Davalının, davacı hakkında işlem yapmasının dayanağını oluşturan EPDK'nın 6838 sayılı kararının genel düzenleyici işlem niteliğinde olduğu, aynı durumda olan tüm taraflar için uygulanması zorunlu olduğu, dayanak EPDK kararının genel düzenleyici işlem olma niteliği dikkate alındığında bu işlemlere karşı 2575 sayılı Danıştay Yasası'nın 24/1-c maddesi uyarınca "Bakanlıklar, kamu kuruluşları veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca çıkarılan ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlere karşı açılacak davaların ilk derece mahkemesi sıfatıyla" Danıştay'ın ilgili dairesinde dava konusu edilebileceği açık olup, yukarıda belirtildiği gibi davaya konu uyuşmazlığın dayanağı olan EPDK kurul kararının genel düzenleyici işlem niteliğinde olması, kararı alan kurulun kamu kurumu niteliğinde olması karşısında EPDK'nın 6838 sayılı kurul kararı ile ilgili olarak Danıştay'da ilk derece mahkemesi sıfatıyla dava açılarak kararın iptali sağlanmadığı sürece ilgili karar davalı şirket yönünden bağlayıcıdır.

Her ne kadar davacı kurul kararına dayanılarak işlem yapılması ve bunun da sözleşmelere aykırı olduğunun ileri sürülmesi halinde sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlıklar yönünden görevli ticaret mahkemesinin kurul kararının normlar hiyerarşisine uygun olup olmadığını denetleme, düzenlemenin normlar hiyerarşisine aykırı olduğunun tespit edilmesi halinde kurul kararına dayanılarak yapılan işlem nedeniyle kendilerinden tahsil edilen bedelin iadesine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüş ise de; yukarıda da belirtildiği gibi EPDK nın kuruluş yasası gereği kamu adına güç ve yetki kullanan yapıya sahip olduğu, yaptığı işlemlerin ve aldığı kararların idari işlem niteliğinde olduğu tartışmasızdır. EPDK'nın aldığı kararlardan genel düzenleyici işlem niteliğinde olanları için Danıştay Yasasının 24/1-c maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi sıfatıyla Danıştay'da dava açılarak, genel düzenleyici işlem niteliğinde olmayan diğer karar ve işlemler için ise idari yargılama usul yasası gereği ilk derece idare mahkemelerinde dava açılarak karar ya da işlemin iptali sağlanmadığı sürece, bu karar ve işlemlerin enerji piyasası bileşenleri yanında somut olayda olduğu gibi mahkememiz yönünden de bağlayıcı olacağı tartışmasızdır. EPDK'nın iptal edilmediği için herkes açısından bağlayıcılık taşıyan 6838 sayılı kurul kararına uygun biçimde işlem yapma zorunluluğu bulunan davalının bu karar uyarınca ileriye yönelik olarak davacı gibi lisansız üreticilerden EPDK tarafından belirlenen tarife uyarınca sistem kullanım/dağıtım bedeli tahsil etmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı kabul edilmiştir.

Davacı her ne kadar tarife hükümlerinin genel işlem koşulu niteliğinde olduğunu iddia etmiş ise de, tarafların tacir oldukları, TTK'nun 18/2. maddesi uyarınca basiretli davranma zorunlulukları bulunduğu, tacirler arasındaki genel işlem koşullarının daha sıkı kurallara bağlı olduğu, genel işlem koşulunun unsurları; sözleşmenin koşullarını oluşturması, sözleşme kurulmadan önce düzenlenmesi, birden fazla sözleşme ilişkisinde kullanılmak üzere düzenlenmesi ve genel işlem koşulları kullanan tarafından sözleşmeye dâhil edilmek niyetiyle karşı âkide sunulması olup genel işlem koşulu olduğu iddia edilen tarifenin ise sözleşme koşullarından olmayıp sözleşme devam ederken dava dışı EPDK tarafından belirlendiği gözetildiğinde davacının bu iddiasının yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır.

Davacı taraf kendilerinin sisteme ek maliyet getirmedikleri gerekçesi ile EPDK kararı ile belirlenen sistem kullanım/dağıtım bedelinin kendilerinden tahsil edilemeyeceğini ileri sürmektedir. Taraflar arasındaki sözleşmede sistem kullanım/dağıtım bedeli ödemesi yapılacağı kararlaştırılmakla birlikte, sözleşmede bir formüle bağlı sistem kullanım/dağıtım ücreti ödemesi kararlaştırılmamıştır. Dağıtım Lisansı Sahibi Tüzel Kişiler ve Görevli Tedarik Şirketlerinin Tarife Uygulamalarına İlişkin Usul ve Esaslar başlıklı düzenleme ile Elektirik Piyasası Yasasının 14/1-b bendi kapsamında "lisanssız üreticilere uygulanan dağıtım sisteminin kullanımına ilişkin bedeller üretim tesislerinin sistem üzerinde oluşturdukları ek maliyet dikkate alınarak farklılaştırılabilir" hükmü ve EPDK'nın kuruluş yasasından aldığı yetki ve görev ile belirlediği sistem kullanım/dağıtım bedeli belirlemesi üzerine davalı tarafın bu karara uygun hareket etme zorunluluğunda olduğu anlaşılmakla uyuşmazlığın dayanağı olan sistem kullanım/dağıtım bedelinin taraflar arasındaki sözleşme ile belirlenmemiş olması nedeni ile genel işlem şartına aykırılıktan da söz edilemeyeceği kabul edilip, asıl ve birleşen davaların reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

Davanın REDDİNE,
Asıl dava yönünden;

a-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken ... TL harçtan, başlangıçta yatırılan ... TL harcın mahsubu ile bakiye kalan ... TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

b-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

c-Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen ... TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,