Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/1178 E. 2024/709 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

DİYARBAKIR

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLLERİ :

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 02/11/2023

KARAR TARİHİ : 03/07/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili, .....tarihinde davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesi düsenlenen .....plaka sayılı aracın dava dışı sürücü .....sevk ve idaresinde Ceylanpınar yolu istikametine seyir halinde iken İlçe PTS'lerinin bulunduğu noktadan orta refüj bitiminden sağ şeritten sola dönüş yaparak U dönüşü yapmak istediği esnada aracının sol yan kısımlarıyla yine Ceylanpınar istikametine sol şeritte seyir halinde bulunan .....sevk ve idaresindeki müvekkiline ait .....plakalı aracın sağ yan kısımlarna çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın meydana gelmesinde .....plakalı araç sürücüsü .....2918 sayılı KTK'nun 84/1-F maddesini ihlal ettiği ve %100 kusurlu olduğunun olay yeri incelemesi, sürücü beyanları ve KGYS görüntülerinden anlaşıldığını, kaza nedeniyle müvekkiline ait araçta meydana gelen ağır hasar sonucu aracın kullanılamaz hale geldiğinden araca pert/total işlemi uygulandığını, müvekkilin, davalı sigorta şirketine başvurarak .....TL, aracın pertli halini bünyesinde tutarak ise .....TL'lik zararı giderilmiş olup yapılan bu ödemelerin gerçek zararını karşılamadığını, davalı sigorta şirketi tarafından müvekkile mutabakatname imzalatılarak fazlaya ilişkin haklarını almasının önüne geçilmek istense de ödenen tazminat ve aktüerya raporu ile belirlenen miktar arasında açık nispetsizliğin bulunması halinde verilen ibraname makbuz hükmünde olup KTK.'nun 111/2. maddesi gereğince 2 yıl içinde iptalinin talep edilebileceğini ileri sürerek, ZMMS sigorta poliçesi teminatı kapsamında, müvekkili ile davalı sigorta şirketi arasında yapılan anlaşma belgesinin iptali ile fazlası saklı şimdilikTL gerçek zararın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiş, .....havale tarihli bedel arttırım dilekçesi ile talep sonucunu .....TL'na yükseltmiştir.

Davalı vekili, sigorta sözleşmesi gereğince yetkili mahkemenin müvekkili şirket adresinin bulunduğu yer mahkemesi olduğunu, kaza sonrası müvekkili sigorta şirketine yapılan başvuru üzerine maddi zarar ve değer kaybı zararı ödenerek müvekkilinin poliçeden kaynaklı sorumluluğunu yerine getirdiğini, hasar dosyasının celbi halinde, mutabakat evrakları ve oto ekspertiz belgelerinin mevcut olduğunu, ayrıca, tüm maddi zarar ve değer kaybı zararının ödenmesinin ardından yapılan mutakabat gereği müvekkili sigorta şirketinin ibra edildiğini, davacının iddia ettiği gibi bu belgenin geçersiz olmasına neden olacak hiçbir husus bulunmadığını, müvekkili şirket tarafından aracın değerinin piyasa araştırmaları çerçevesinde belirlendiğini, tüm bu hususlarda davacı tarafın bilgilendirildiğini ve onayı alınarak işlemlerin gerçekleştirildiğini beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, sigorta poliçesi ve hasar dosyası ile yapılan ödemelere dair belgeler ve davacıya ait aracın tramer kayıtları celbedilerek dosya arasına kazandırılmış, davaya konu kazada kusur durumunun tespiti yönünden trafik bilirkişisinden, kaa nedeniyle davacıya ait araçta meydana gelen hasar bedelinin tespiti yönünden makine mühendisinden bilirkişi raporu alınmıştır.

Dava, davacıya ait araç ile davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesi düzenlenen araç arasında meydana gelen çift taraflı trafik kazası nedeniyle hasar gören davacıya ait araca pert-total işlemi uygulandıktan sonra davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin yetersiz olduğundan bahisle tazminat istemine ilişkindir.

.....tarihinde davacıya ait .....plaka sayılı araç ile .....plaka sayılı araç arasında maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, .....plaka sayılı aracın davaya konu kazanın meydana geldiği tarihi kapsar şekilde .....tarihleri arasında geçerli olmak üzere davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçede araç başına maddi tazminat üst limitinin .....TL olarak belirlendiği, kaza sonrası düzenlenen eksper raporuna göre davacıya ait aracın hasar onarım bedelinin KDV hariç .....TL olduğuna yönelik tespit yapıldıktan sonra davacıya ait aracın kaza tarihindeki hasarsız piyasa rayiç bedelinin .....TL, hasarlı haldeki değerinin .....TL ve aradaki fark olan .....TL'nın da hasar bedeli olarak belirlendiği, davacı tarafından imzalı .....tarihli ibraname başlıklı belge ile, davalı sigorta şirketi tarafından ödenen .....TL karşılığında davalı sigorta şirketini kayıtsız şartsız ibra ettiği ettiği, aynı zamanda ilgili ibranameye davacı tarafından fazlaya ilişkin haklarının saklı tutulduğuna dair ihtirazi kayıt düşüldüğü, dava açılmadan önce arabuluculuk sürecinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan aracın sürücüsünün kusurunun bulunup bulunmadığı, davacıya ait araçta meydana gelen hasar nedeniyle davacı tarafından yapılan ödemenin yeterli olup olmadığı, buradan varılacak sonuca göre davacının tazminat talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarı ile faizin türü ve başlangıç tarihine ilişkindir.

Davalı vekili tarafından cevap dilekçesinde yetki itirazında bulunulmuş ise de, yetki itirazı ileri sürülürken yetkili mahkemenin de belirtilmesi zorunludur. Yetki itirazında hangi mahkemenin yetkili olduğunun belirtilmediğinden davalının yetki itirazı usulüne uygun olmayıp, işin esasının incelenmesine geçilmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlendiği gibi işletende sürücünün kusuru nedeniyle meydana gelen zararları karşılamakla yükümlüdür.

Öncelikle belirtmek gerekir ki, davacı tarafın hasar bedelinin ödenmesine yönelik mutabakatnameyi "fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak koşulu ile" ihtirazi kayıt düşerek imzaladığından, taraflar arasında imzalanan mutabakatname tam ibra niteliğinde değildir. Davacının var ise eksik bedeli talep etme hakkı bulunmaktadır.

Dosyaya sunulan sigorta poliçesinde poliçe limiti .....TL olarak yazılı ise de, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmeliğin 24/1.maddesinde, 24/1.maddesinde, bu yönetmelik ile belirlenen teminat tutarlarının yürürlükteki bütün sigorta sözleşmelerine herhangi bir ek prim alınmaksızın uygulanacağı belirtilmiştir. Poliçe .....tarihinde ve 1 yıl süre ile geçerli olmak üzere düzenlenmiştir. Davaya konu kaza ise .....tarihinde poliçenin geçerlilik süresi içerisinde gerçekleşmiştir. İnternet üzerinden yapılan sorgulamada, araç başı maddi tazminat klozu yönünden .....tarihinden itibaren uygulanacak asgari sigorta teminatının .....TL olarak uygulanması gerektiği anlaşılmıştır. Yapılan bu açıklamalar karşısında, eldeki davada davalı sigorta şirketi yönünden poliçe limitinin .....TL olarak uygulanması gerekir.

Kaza tespit tutanağı ile dosya kapsamında alınan bilirkişi raporundan, .....günü saat .....sıralarında, .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı araç ile trafik akımı orta refüj ile bölünmüş, iki şeritli Ceylanpınar-Viranşehir karayolunda sağ şeritte Ceylanpınar istikametine seyir halinde iken yolun iki yönlü hale geldiği bölgede “U” dönüşü yapmak amacıyla sol şerit üzerine manevra yaptığı sırada kullandığı aracın sol ön köşe kısımlarıyla, aynı istikamete sol şeritte seyir halinde olan .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı aracın sağ yan ve ön kısımlarına çarpması sonucu davaya konu kazanın meydana geldiği anlaşılmaktadır.

Mahkememizce kusur durumunun tespiti yönünden trafik bilirkişisinden alınan bilirkişi raporunda; .....plaka sayılı araç sürücüsü ....., orta refüjün sonlandığı ve trafik akımının iki yönlü hale geldiği, sağa/sola dönüş manevraları için trafik yer işaretlemeleri yasaklanan bölgede, “U” dönüşü maksadıyla Viranşehir istikametine dönüş için sola manevrası sırasında, sol şeritte seyreden aracın güvenli geçişini beklemediği, sağa/sola manevralar için herhangi bir geometri düzenleme ile yatay/dikey trafik işaretlemesi olmayan bölgede, trafik akımını yeterince kontrol etmediği, olağan şekilde seyreden .....kullandığı aracın seyir alanına girmesiyle çarpışmanın gerçekleştiği, araç temas noktaları, çarpışma şiddeti, taşıt seyir yolundaki çarpışma noktası da nazara alındığında, olaya hakim şartlara göre sürüş güvenliği ile ilgili gerekli tedbirleri almadığı değerlendirildiğinden kazanın meydana gelmesinde asli ve %100 oranında kusurlu olduğu, .....plaka sayılı araç sürücüsü .....ise kazanın meydana gelmesinde kusursuz olduğu mütalaa edilmiştir.

Düzenlenen rapor, denetime ve hüküm kurmaya elverişli olması nedeniyle mahkememizce benimsenmiş ve kazanın meydana gelmesinde davalı sigortalı .....plaka sayılı araç sürücüsü .....%100 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir.

Davacı taraf, elde ki davada, davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin gerçek zararını karşılamadığını ileri sürmüştür.

Mahkememizce davaya konu kaza nedeniyle davacıya ait araçta meydana gelen hasar bedelinin tespiti amacıyla makine mühendisinden alınan bilirkişi raporunda, davacıya ait .....plakalı aracın .....tarihinde meydana gelen kaza sonucu oluşan hasar nedeniyle kullanılamaz durumda olduğu, aracın ön ve sol yan kısımlarında hasar meydana geldiği, mekanik, kaporta ve şasi kısımlarında hasar oluştuğundan aerodinamik yapısının zarar gördüğü, aracın onarım işlemlerinin yapılabilir düzeyde olduğu, ancak araç onarımının yapılması halinde onarım bedeli yüksek olacağından onarımının ekonomik olmayacağı ve aracın pert olarak değerlendirilmesinin uygun olgun olacağı, piyasa araştırması sonucunda aracın onarım bedelinin rayiç bedelinin %44,8 (44.8/100) oranında olduğu, piyasa araştırması sonucunda aynı özelliklere sahip emsal bir aracın .....TL bedel ile temin edilebileceği ve sovtaj (hurda) bedelinin ise .....TL olduğu, hasar bedelinin (.....) .....TL olacağı ve sigorta şirketi tarafından yapılan .....TL mahsup edildikten sonra bakiye kalan zarar miktarının .....TL olduğu mütalaa edilmiştir. Düzenlenen rapor, denetime ve hüküm kurmaya elverişli olması nedeniyle mahkememizce benimsenmiştir.

Davadan önce davalı sigorta şirketi tarafından davacıya .....TL ödendiği ödendiği dosya kapsamından sabittir. Bilirkişi raporu ile tespit edilen .....TL tazminattan davadan önce yapılan ödeme mahsup edildiğinde, bakiye kalan miktar .....TL'dir. Davalı sigorta şirketi, sigortalısının kusuru oranında tazminatla yükümlü olup, sigortalının %100 kusurlu olmasına göre, poliçe limiti dahilinde olması kaydıyla tespit edilen değer kaybını ödemekle yükümlüdür. Poliçe limiti olan .....TL'den davalı sigorta şirketi tarafından davacıya ait aracın hasar onarımı için ödenen .....TL mahsup edildiğinde bakiye kalan poliçe limiti .....TL'dir. Davacı vekili tarafından da, sunulan bedel arttırım dilekçesi ile bakiye poliçe limiti olan .....TL talep edildiğinden bu miktar üzerinden davanın kabulüne karar verilmesi gerekmiştir. Davadan önce davacı tarafından zararın giderilmesi için davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığı ve davalı sigorta şirketi tarafından da .....tarihinde ödeme yapıldığı dosya kapsamından sabittir. Ne var ki, davacı tarafça hangi tarihte başvuru yapıldığına ilişkin tesvik edici belge sunulmadığından temerrüt tarihi davalı sigorta şirketinin ödeme yaptığı .....tarihi olarak kabul edilmiştir. Davalı sigortalı aracın kullanım amacının ticari olduğu ve davanın belirsiz alacak davası olduğu gözetilerek, dava dilekçesinde gösterilen ve tahkikat sonucu arttırılan ve nihai olarak kabul edilen alacağın tamamına davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davanın KABULÜNE, .....TL maddi tazminatın davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

2. Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 2.307,30 TL peşin harçtan, başlangıçta yatırılan 269,85 TL peşin harç ile sonradan yatırılan 307,00 TL tamamlama harcının mahsubu sonucu bakiye kalan 1.730,45‬‬‬ TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

3. Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 269,85 TL başvuru harcı ve 269,85 TL peşin harç ile sonradan yatırılan 307,00 TL tamamlama harcının toplamı olan 846,7‬0‬ TL'nın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

4. Davacı tarafından 99,00 TL tebligat ve posta masrafı ile 3.800,00 TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplamda 3.899,00 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

5. Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

6. Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A. 13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

7. Davacı yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim