Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/1090 E. 2024/707 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

DİYARBAKIR

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 19/10/2023

KARAR TARİHİ : 03/07/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili, .....tarihinde müvekkiline ait .....plaka sayılı araç ile davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesi düzenlenen .....plaka sayılı araç arasında maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın meydana gelmesinde karşı tarafın % 100 kusurlu bulunduğunu, kaza nedeniyle müvekkilinin aracında oluşan hasara bağlı meydana gelen değer kaybının ödenmesi için davalı sigorta şirketine yapılan başvuruya istinaden .....TL ödeme yapılmış ise de, yapılan ödemenin yetersiz olduğunu ileri sürerek fazlası saklı şimdilik .....TL değer kaybının davalıdan tahsilini istemiş, .....tarihli bedel arttırım dilekçesi ile talep sonucunu .....TL'ye yükseltmiştir.

Davalı vekili, davacı tarafından değer kaybı istemine yönelik müvekkili sigorta şirketine yapılan başvuru üzerine .....tarihinde .....TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunu sigortalının kusuru oranında olduğunu, kusur durumunun tespiti yönünden uzman bilirkişi heyetinden rapor alınması gerektiğini, değer kaybının genel şartlara göre hesaplanması gerektiğini beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuş, bilirkişi raporuna karşı sunmuş olduğu itiraz dilekçesinde davaya konu kaza nedeniyle davacıya ait araçta meydana gelen hasarın onarımına ilişkin .....tarihinde .....TL, değer kaybı için ise .....TL ödeme yapıldığını, bakiye poliçe limitinin ise .....TL olduğunu beyan etmiştir.

Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, .....ve .....plaka sayılı araçların tescil bilgileri, davacıya ait .....plaka sayılı aracın tramer kayıtları ile muayene kayıtları celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, davaya konu kazada kusur durumunun tespiti yönünden trafik bilirkişisinden, değer kaybının hesaplanmasına yönelik ise makina mühendisinden bilirkişi raporu alınmıştır.

Dava, trafik kazasından kaynaklı kazaya sebebiyet verdiği iddia edilen aracın ZMMS sigorta şirketinin düzenleyen davalı sigorta şirketine yöneltilmiş bakiye değer kaybının tahsili istemine ilişkindir.

.....tarihinde davacıya ait .....plaka sayılı araç ile .....plaka sayılı araç arasında maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, .....plaka sayılı aracın davaya konu kazanın meydana geldiği tarihi kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesinin düzenlendiği, kaza sonrası düzenlenen eksper raporuna göre davacıya ait aracın hasar onarım bedelinin .....TL olarak belirlendiği, davacı tarafın değer kaybının ödenmesine yönelik yapılan başvuru üzerine davalı sigorta şirketi tarafından .....TL değer kaybı ödendiği, dava açılmadan önce arabuluculuk süresinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan aracın sürücüsünün kusurunun bulunup bulunmadığı, davacıya ait araçta meydana gelen hasar nedeniyle davalı sigorta şirketi tarafından ödenen değer kaybından daha fazla miktarda değer kaybı oluşup oluşmadığı, buradan varılacak sonuca göre davacının değer kaybı talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarına ilişkindir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.

Öncelikle davaya konu kazada kusur durumunun tespiti gerekir.

Kaza tespit tutanağı ile dosya kapsamında trafik bilirkişisinden alınan bilirkişi raporundan; .....tarihinde .....sevk ve idaresindeki .....plakalı sayılı araç ile Diyarbakır İli Urfa Bulvarında orta refüj ile bölünmüş üç şeritli karayolunda sol şeritte seyir halinde iken Kantar Köprülü Kavşak Alt Geçit bölgesine geldiğinde, kullandığı aracın ön kısımlarıyla, ön ilerisinde başka bir trafik kazası nedeniyle durma halinde olan .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı aracın arka kısımlarına çarpması, bu çarpmanın etkisiyle de .....plaka sayılı aracın ön kısımları ile önünde duran .....sevk ve idaresindeki .....plaka sayılı aracın arka kısımlarına çarpması sonucu davaya konu trafik kazasının meydana geldiği anlaşılmaktadır.

Kaza tespit tutanağı kazaya karışan araç sürücüleri tarafından düzenlenmiştir.

Mahkememizce kusur durumunun tespiti yönünden trafik bilirkişisinden alınan bilirkişi raporunda; .....plaka sayılı araç sürücüsü ....., seyri sırasında tehlikeyi algıladığında reaksiyona geçebilecek ölçüde, güvenli manevra ve duruş yapabilecek seviyede müteyakkız bir sürüş gerçekleştirmediği, yola ve çevresine gereken önemi/dikkati vermediği, bu nedenle yakın ilerisinde başkaca bir kaza nedeniyle duran araç/araçlar ile ilgi çarpışmadan kaçınabilmek adına yeterli mesafede etkili fren/manevra vb. gerekli tedbirlere zamanında başvuramadığı, sayılan bu davranışlarının zincirleme kazanın gerçekleşmesine asli oranda katkı sağladığı, olaya hâkim şartlara göre sürüş/trafik güvenliği ile ilgili gerekli tedbirleri almadığı, trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili gereken azami dikkat ve özeni göstermediğinden 2918 Sayılı KTK.'nun 52/b-c ve 84/d maddeleri ile buna dayalı çıkarılan Yönetmeliğin 157/a-4 maddesini ihlal ettiği ve kazanın oluşumunda asli ve %100 oranında kusurlu olduğu, .....plaka sayılı ....., önü sıra gerçekleşen başka trafik kazası nedeniyle trafik akımının seyre kapandığı sırada olağan şekilde durma halinde iken kullandığı aracın arka kısımlarından çarpılmasıyla ötelendiği ve zincirleme trafik kazasına dahil olduğu, olayın gelişimine katkı sağlayabilecek seyir karakteristiği/davranışı görülmediği, olaya hâkim şartlara göre kusurlu davranışı bulunmadığından kendisine kusur atfedilmesinin uygun olmadığı, .....plaka sayılı araç sürücüsü ....., önü sıra gerçekleşen başka trafik kazası nedeniyle trafik akımının seyre kapandığı sırada olağan şekilde durma halinde iken birinci çarpışma nedeniyle ötelenen .....plaka sayılı aracın, kendi kullandığı aracın arka kısımlarına çarpmasıyla zincirleme trafik kazasına dahil olduğu, olayın gelişimi kapsamında kusurlu davranışı olmadığı mütalaa edilmiştir. Düzenlenen rapor, denetime ve hüküm kurmaya elverişli olması nedeniyle mahkememizce benimsenmiş ve kazanın meydana gelmesinde davalı sigortalı .....plaka sayılı araç sürücüsü .....%100 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir.

Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir. Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması, Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara BAM 26. H.D.-26/05/2022 tarih,2020/120 E.-2022/1380 K.)

Anılan ilkeler doğrultusunda değerlendirme yapılarak değer kaybının tespitine yönelik makine mühendisi tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda, davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında .....TL değer kaybı oluştuğu mütalaa edilmiştir. Düzenlenen rapor, denetime ve hüküm kurmaya elverişli olması nedeniyle mahkememizce benimsenmiştir.

Davadan önce davalı sigorta şirketi tarafından .....TL değer kaybı ödendiği dosya kapsamından sabittir. Davadan önce yapılan ödeme mahsup edildiğinde, bakiye kalan değer kaybı miktarı .....TL'dir. Davalı sigorta şirketi, sigortalısının kusuru oranında tazminatla yükümlü olup, sigortalının %100 kusurlu olmasına göre, poliçe limiti dahilinde olması kaydıyla tespit edilen değer kaybını ödemekle yükümlüdür.

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmeliğin 24/1.maddesinde, bu yönetmelik ile belirlenen teminat tutarlarının yürürlükteki bütün sigorta sözleşmelerine herhangi bir ek prim alınmaksızın uygulanacağı belirtilmiştir. Davaya konu kaza .....tarihinde gerçekleşmiştir. İnternet üzerinden yapılan sorgulamada, araç başı maddi tazminat klozu yönünden .....tarihinden itibaren uygulanacak asgari sigorta teminatının .....TL olarak uygulanması gerektiği anlaşılmıştır. Davalı vekili de, bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde poliçe limitinin .....TL olduğunu beyan etmiştir. Yapılan bu açıklamalar karşısında, eldeki davada davalı sigorta şirketi yönünden poliçe limitinin .....TL olarak uygulanması gerekir.

Poliçe limiti olan .....TL'den davalı sigorta şirketi tarafından davacıya ait aracın hasar onarımı için ödenen .....TL ile değer kaybı olarak ödenen .....TL mahsup edildiğinde bakiye kalan poliçe limiti .....TL'dir. Davacı vekili tarafından da, sunulan bedel arttırım dilekçesi ile bakiye poliçe limiti olan .....TL talep edildiğinden bu miktar üzerinden davanın kabulüne karar verilmesi gerekmiştir. Davadan önce davacı tarafından değer kaybının ödenmesi için başvuru yapıldığı ve davalı sigorta şirketi tarafından .....tarihinde ödeme yapıldığı dosya kapsamından sabittir. Ne var ki davacı başvuruyu hangi tarihte yapıldığına ilişkin tesvik edici belge sunulmadığından temerrüt tarihi davalı sigorta şirketinin ödeme yaptığı .....tarihi olarak kabul edilmiştir. Davanın belirsiz alacak davası olduğu gözetilerek, dava dilekçesinde gösterilen ve tahkikat sonucu arttırılan ve nihai olarak kabul edilen alacağın tamamına davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davanın KABULÜNE, .....TL değer kaybının davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

2. Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 2.049,30 TL peşin harçtan, başlangıçta yatırılan 269,85 TL peşin harç ve sonradan yatırılan 513,00 TL tamamlama harcının mahsubu sonucu bakiye kalan 1.266,45 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

3. Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 269,85 TL başvuru harcı, 269,85 TL peşin harç ve sonradan yatırılan 513,00 TL tamamlama harcının toplamı olan 1.052,7‬0 TL'nın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

4. Davacı tarafından 147,25 TL tebligat ve posta masrafı ile 4.000,00 TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplamda 4.147,25 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

5. Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

6. Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlanmış ise de, arabuluculuk ücretinin ödendiğine dair UYAP sistemi üzerinden dosyaya eklenen Arabuluculuk dosyasında düzenlenmiş herhangi bir sarf kararı bulunmadığı anlaşılmakla, yargılama giderlerinden sayılan arabuluculuk ücreti hakkında mevcut aşamada karar verilmesine yer olmadığına,

7. Davacı yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim