Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/903 E. 2024/685 K.

T.C.

DİYARBAKIR

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ : 13/09/2023

KARAR TARİHİ : 01/07/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı Vekili Dilekçesinde Özetle; ............. tarihinde dava dışı sür ...........'nın sevk ve idaresindeki ............. plakalı zırhlı araçta yolcu olarak bulunan davacının, dava dışı .............. sevk ve idaresindeki........... plakalı araç ile çarpışması sonucu meydana gelen kazada yaralandığını, ........ plakalı aracın davalı tarafça........... numaralı poliçe ile sigortalandığını,............. plaka sayılı aracın sigortacısı ve işletenine karşı açılan ...........Asliye Hukuk Mahkemesi'nin .......... esas sayılı dava dosyasında alınan kusura ilişkin ATK raporunda...........'un %85, ........nın %15 oranında kusurlu bulunduğunun tespit edildiğini, davacını kazanın meydana gelmesinde kusursuz olduğunu, yine aynı dosyada alınan maluliyet raporunda davacının %22 oranında sürekli maluliyetinin tespit edildiğini, iş görmezlik süresinin 18 ayı bulabileceğinin belirtildiğini, polis memuru olan davacının mesleki hayatını ciddi anlamda etkileyen bu kazanın aktif görevden çekilmesine ve maaşının yarısını oluşturan mesleki tazminat kazancını kaybetmesine yol açacağını, davacının geçici iş görmezlik süresinde mahrum kaldığı filli çalışmaya bağlı ücret dışındaki tazminatlarının hesaplanıp ödenmesi gerektiğini iddia ederek 500,00 TL sürekli iş göremezlik, 100,00 TL geçici iş göremezlik tazminatının tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı Vekili Cevap Dilekçesinde Özetle; Başvuran tarafından yapılmış geçerli bir başvuru söz konusu olmadığını ve sigortanın temerrüde düşmediğini, ...........plakalı aracın davalı şirketçe sigortalandığını; şirketinin sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve azami poliçe limiti ile sorumlu olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün kazada kusursuz olduğunu, davacının ekonomik ve sosyal durumunun ispat edilmesi gerektiğini, davalı sigorta şirketinin geçici iş göremezlik tazminatı, bakıcı gideri, tedavi gideri ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplardan sorumlu olmadığını, geçici iş göremezlik tazminatı, bakıcı gideri, tedavi giderinin SGK'nın sorumluluğunda olduğunu, geçici iş göremezlik ile bakıcı giderinin tedavi giderleri arasında yer aldığını, kabul anlamı taşımamakla birlikte kazaya konu olayda kusur raporu ile maluliyet raporunun ATK tarafından tespit edilmesinin gerektiğini, dava konusu trafik kazası ile ilgili açılmış bulunan ceza dosyasında uzlaşma bulunup bulunmadığının tespiti gerektiğini, şartların mevcut olması halinde müterafik kusur ve hatır taşıması indiriminin yapılması gerektiği ve nihayetinde davanın reddi gerektiğini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :

Dava, trafik kazası nedeniyle 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun ("TBK") m. 49 (818 Sayılı BK m. 41) vd. hükümlerine göre ZMMS sigortacısı aleyhine açılmış haksız fiil hukuksal nedenine dayalı sürekli iş göremezlik tazminat kaleminden oluşan maddi tazminata ilişkin tazminat davası olduğu anlaşılmıştır.

Uyuşmazlık noktasının ............ tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacının kusurunun bulunup bulunmadığı, davacıda kaza nedeni ile maluliyetinin oluşup oluşmadığının tespiti ile sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatının davalıdan tahsili istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Haksız fiilden doğan borçlar TBK m. 49 (818 Sayılı BK m. 41) vd. hükümlerine düzenlenmiş olup; haksız fiilin unsurları (i) hukuka aykırı fiil, (ii) zarar, (iii) kusur ve (iv) illiyet bağı şeklindedir. Yine TBK m. 50 (BK m. 42) hükmünde zarar görenin, zararını ve zarar verenin kusurunu ispatlama yükümlülüğü altında olduğu hükme bağlanmıştır.

ZMSS, 2918 sayılı KTK'nun 91 vd. maddelerince düzenlenen moturlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortası türüdür. Bu tanımdan da anlışalacağı üzere ZMSS, karayolunda motorlu araç işletenin, işlettiği araç nedeniyle üçüncü kişilere verilen bedensel (cismani) ve eşya zararlarından doluya onun mali ve hukuki sorumluluğunu üçüncü kişilere karşı güvenceye alması nedeniyle bir pasif ve aynı zamanda zarar sigortası niteliğini taşımaktadır.

Davalı sigorta şirketi ile kazaya karışan ........... plaka sayılı araç malikinin Diyarbakır İl Emniyet Müdürlüğü olduğu,............ tarihlerini kapsayan ZMMS poliçesi poliçesi bulunmaktadır. Dava konusu kazanın gerçekleştiği tarih itibariyle ZMMS poliçe limiti sakatlanma ve ölüm kişi başına.............TL olduğu anlaşılmıştır.

Dosya içerisinde bulunan trafik kaza tespit tutanağı, ceza dosyası, ............. Asliye hukuk mahkemesince ATK'dan aldırılan .............. tarihli kusur raporu bir bütün halinde değerlendirildiğinde; kazanın .............. günü saat 10:25 sıralarında sürücü..............sevk ve idaresindeki ........ plaka sayılı kamyonet ile .............istikametinden.......... yönüne sol şerit üzerinde seyir halinde iken kaza mahallinde sağ şeride manevra yaptığı esnada; aynı istikamette sol gerisinden gelip sinyal vererek kendisini geçmek üzere sağ şeride geçen sürücü............ sevk ve idaresindeki........ plaka sayılı zırhlı aracın seyir dengesini bozması akabinde şüpheli sürücü .............aracın direksiyon hakimiyetini kaybedip yolun sol tarafında bulunan ortarefüje çarpması neticesi davacı .............. plakalı zırhlı araçtan yol üzerine fırlamış ve ...........plakalı kamyonet davacı............'ın üzerinden geçmesi ve davacı ..............'in yaralanması neticesi ile trafik kazası meydana gelmiş olduğu; kaza nedeni ile sürücü..........., sevk ve idaresindeki kamyonet ile seyri sırasında yola gereken dikkati vermesi, sağ şeride manevra yapmadan evvel gerisinden gelen araç trafiğine ilişkin gerekli-yeterli kontrolleri yapması gerekirken bu hususlara riayet etmediği, kontrolsüz bir şekilde sağ şeride manevra yaparak zırhlı aracın seyir dengesini bozarak kazanın oluşumuna sebebiyet verdiği anlaşılmakla %85 oranında asli kusurlu olduğu, sürücü..........., sevk ve idaresindeki zırhlı araçla seyri sırasında sol yanındaki aracın ani manevrası ile kendi şeridine yönelmesi akabinde aracını kaplama içerisinde kalacak şekilde etkin tedbir alabilmesi gerekirken bu hususa riayet etmediği anlaşılmakla kazada alt düzeyde %15 oranında tali kusurlu olduğu; davacı ............. ve davacı............., yolcu olarak bulunduğu zırhlı araçta meydana gelen kazada sebebi ile 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinde yer alan herhangi bir kural ihlali yapmadığı, anlaşıldığından meydana gelen kazada kusursuz olduğu kanaatine varılmış olduğu anlaşılmıştır. Kusur durumunun tespitine ilişkin Diyarbakı................. Hukuk Mahkemesi ............ esas sayılı dosyasında alınan ATK raporu dava dilekçesi ekinde sunulmuş olmakla davalı tarafa dava dilekçesi ile birlikte tebliğe çıkarılmış, raporun dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olduğu kanaatine varılarak ilgili rapordaki kusur durum tespiti rapor hükme esas alınmış ve davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan araç sürücüsünün %15 oranında kusurlu olduğu kabul edilmiştir.

Davacı vekilinin dava dilekçesi ekinde sunmuş olduğu ............ Hukuk mahkemesince İstanbul Adli Tıp Kurumundan alınan maluliyet raporunda sürekli iş göremezlik oranının %22 olduğu, İyileşme (iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 18 aya kadar uzayabileceği kanaatine varılmış olduğunun belirtildiği anlaşılmış; alınan bu rapor dava dilekçesi ekinde sunulmuş olmakla davalı tarafa dava dilekçesi ile birlikte tebliğe çıkarılmış, rapor kaza tarihindeki uygun yönetmeliğe göre alındığı anlaşılmakla rapor hükme esas alınmıştır.

Davacının ne iş yaptığına ilişkin kollukça yapılan araştırma tutanağında da davacının polis memuru olduğu, SGK yazı cevabında SGK kaydının 4/c statüsünde bulunduğu anlaşılmış, davacının maaş bordroları dosyaya kazandırılarak davacının belirlenen geliri üzerinden tazminat hesabı yapılması yoluna gidilmiştir.

Yargıtay içtihatlarında benimsendiği üzere TRH 2010 Tablosu'na göre davacının yaşı nazara alınarak muhtemel bakiye ömrün belirlenmesi ve güncel asgari ücret tarifesi üzerinden; %1,8 teknik faiz uygulanmadan, progresif rant formülü kullanılarak tazminatın hesaplanması, bilinmeyen/işleyecek devre hesabı yapılırken, bilinen son gelirin her yıl için %10 artırılıp %10 iskonto edilmesi yönteminin kullanılması, bilinen ve bilinmeyen dönem hesabının hangi tarihlerden başlayıp hangi tarihte bittiği, davacı açık ve denetime elverişli bir şekilde belirtilerek sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik ve tazminat hesaplamasının yapılması için dosya aktüer bilirkişisine tevdii edilmiş ve alınan rapora göre; İş göremezlik tazminatı; geçici iş göremezlik tazminatı ve sürekli iş göremezlik tazminatı olarak ayrı ayrı hesaplandığını, geçici iş göremezlik tazminatı da Yerleşik Yargıtay içtihatları gereği ölüm ve sakatlık teminatı kapsamında değerlendirilmiş olduğu, Yargıtayın istikrar kazanmış içtihatlarında, memurların geçici iş göremezlik dönemlerinde maaş almaya devam e etmesi nedeni ile bu dönemdeki zararlarının, varsa bu süre içerisinde çalışamadığı için alamadığı ek ödemeleri kadar olduğu belirtilmektedir. Davacının filli çalışmasına bağlı olarak kazanç elde ettiği sonucuna ulaşılmış ise de geçici iş göremezlik döneminde mahrum kaldığı kazançlara ilişkin kesin ve net verilere ulaşılamamıştır. Bu nedenle ek rapora mahal vermemek adına, dosya arasında yer alan dekont "özel harekat tazminatı" olarak ödenen ............ TLlik Ocak/2024 dönemi için davacının filli çalışmasına bağlı olarak ödendiği tespit edilen "özel harekat tazminatı" altında ek ödeme tutarı, davacının 2021 yılındaki maaşına oranlanarak geçici iş göremezlik zararı hesaplandığı ve ilgili hesaplamanın dosya kapsamı ve sunulan dekont kapsamında uygun olduğu mahkememizce kabul edilmiştir. Sunulan raporda dosya muhteviyatı itibari ile davacının memur (polis) olduğu anlaşıldığından, dosya içerisinde yer alan bordrolar dikkate alınarak, davacının süreklilik arz eden gelirlerine göre maaş tespiti yapılmış, tespit edilen maaş tutarları da dönem asgari ücretlerine oranlanarak katsayı elde edilmiş ve bu katsayı uygulanmak sureti ile aylık ve yıllık kazançlar belirlenerek sonuca gidilmiştir. Yine davacının pasif (emeklilik) dönem hesabında Yargıtay içtihatlarına uygun şekilde asgari ücret esas alındığı, Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 2021/19854 E. 2022/16852 K. sayılı kararında; polis memurları için ayrı bir emeklilik yaşı belirlendiği, 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanunu'nun 40. Maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendinin li-4 nolu alt bendinde “kıdemli başpolis memuru, baş polis memuru ve polis memurları” için emeklilik yaşının 55 olduğu belirtilmektedir. Davacının emeklilik yaş haddi 55 olarak kabul edilmiş ve pasif devre başlangıcı da davacının 55 yaşı itibari ile başlatıldığı, hesaplanan tazminattan davalının sorumlu olduğu tutar belirlenirken; ............Asliye Hukuk Mahkemesi'ne sunulan ............tarihli Ankara ATK Trafik İhtisas Dairesi'nin raporu dikkate alınmış olduğu ve davalı sigorta şirketinin sigortaladığı aracın sürücü olan..........'nın %15 oranındaki kusur tespitine göre sorumluluk tespiti yapıldığı, yine hesaplanan iş gücü kaybı zararı hesabında,............ Asliye Hukuk Mahkemesi'ne sunulan ............... tarih, 2022/157124 sayılı ATK İstanbul 2. Adli Tıp İhtisas Kurulu Raporunda belirlenen %22 sürekli engel oranı ve 18 aylık geçici iş göremezlik süresi dikkate alındığı, dosya kapsamında, davacının kaza sebebi ile yaralanmasında atfı kabil kusurunun bulunmadığı, kaza tarihi itibari ile yürürlükte olan 2918 sayılı Kanun'un 90. Maddesi uyarınca genel hükümlere göre hesaplama yapıldığı, son dönem verilen Yargıtay içtihatlarında, TRH 2010 Yaşam Tablosu'na göre bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinin, güncel verilere ve ülkemiz gerçeklerine daha uygun olacağının belirtilmiş olması nedeni ile yapılan hesaplamada TRH-2010 Erkek Yaşam Tablosundan yararlanılmış ve progresif rant yöntemi kullanıldığı, Hesaplanan tazminat tutarlarının, davalı sigorta şirketlerince kişi başı olarak belirlenen sakatlanma ve ölüm teminat limitini aştığının görülmüş olduğu, rapor tanzim edilirken hukuki tespit ve değerlendirmeyi mahkemenizin takdirine bırakmak kaydı ile davacının iddiaları ile davalıların itirazları da gözetilerek yapılan hesaplamada son dönem İstikrar kazanmış Yargıtay içtihatlarından faydalanılarak, davacının dava dilekçesindeki talepleri hesaplandığı, davacı ...............'ın sürekli iş göremezlik tazminatı için doğan toplam maddi tazminat miktarının .............TL olduğu, Toplam tazminat tutarının............. TL olarak belirlenen kişi başı sakatlık ve ölüm tazminatı teminat limitini aştığı iş göremezlik ve sürekli iş göremezlik tazminatının aynı teminat limitinden karşılanması ve dava dilekçesinde geçici iş göremezlik için ayrı sürekli iş göremezlik için ayrı talepte bulunulmuş olması nedeni ile her bir alacak kalemi yönünden ayrı ayrı hüküm kurulabilmesi için yapılan garame hesabı sonucu; 935,59 TL olarak hesaplanan geçici İş görmezlik tazminatının 642,57 TL'sinden davalı sigorta şirketinin sorumlu olacağı, 625.155,50 TL olarak hesaplanan sürekli iş göremezlik tazminatının .............. TL'sinden davalı sigorta şirketinin sorumlu olacağının bildirilmiş olduğu anlaşılmıştır. İlgili raporun dosya kapsamı ile uyumlu olduğu, denetlenebilir ve hüküm kurmaya elverişli olduğu kanaat edilmekle hükme esas alınmıştır.

Dosya içerisinde yolcu olan davacının kazanın meydana gelmesinde veya maluliyetinde kusurlu bir davranışının bulunduğuna ilişkin herhangi bir bilgi ve belge yer almadığı gibi ............ tarihli Ankara ATK Trafik İhtisas Dairesi'nin raporunda davacının yaralanmasında atfı kabil kusurunun bulunmadığı da belirtildiğinden müterafik kusur indirimi uygulanmamıştır.

Davacı vekilinin............. Tarihli değer Artırım dilekçesi: 500,00TL sürekli iş görmezlik tazminatı alacağını artırarak 429.357,43TL olarak, geçici iş görmezlik tazminatı yönünden dava değerini artırarak 642,57TL olarak toplamda 430.000,00 TL olarak ıslah ettiği anlaşılmıştır.

Bütün dosya kapsamı, alınan bilirkişi raporu ve miktar arttırım dilekçesine göre; Dava dışı ............nın sevk ve idaresindeki davalı sigorta şirketine ZMMS ile sigortalı olan aracın %15 tali kusuru ile trafik kazası yaptığı, davacı asilin yolcu olarak bulunduğu ve müterafik kusurunun bulunmadığı ve kaza nedeni ile yaralandığı, yaralanmaya bağlı olarak davacının maluliyet

oranının %22 ve sürekli olarak belirlendiği, aktüer raporuna göre poliçe limiti gözetilerek yapılan garameten hesaplama neticesinde sürekli iş göremezlik tazminatının 429.357,43 TL, geçici iş göremezlik tazminatının "Ocak/2024 tarihli "özel harekat tazminatı" ek ödemesinin geçici iş göremezliğin oluştuğu 2021 yılına oranlanmasıyla garameten hesap neticesinde 642,57 TL olarak hesaplandığı; ; belirtilen bu tazminat miktarlarının 2918 sayılı yasanın 91.md göre davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu anlaşılmakla davanın bedel artırım dilekçesi de dikkate alınarak sürekli iş göremezlik tazminatı ve geçici iş göremezlik tazminatı talebi yönünden kabulüne karar verilmiştir. Ayrıca 2918 sayılı KTK.'nun 99/1. maddeleri ile ZMSS poliçesi Genel Şartlarının B.2. maddesi uyarınca rizikonun belge ve bilgileri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Davalı vekili tarafından sunulan .............tarihli beyan dilekçesi ekinde davacı vekili tarafından ...........tarihinde mail yolu ile başvurunun yapıldığı anlaşılmakla başvuruyu takip eden 8. İş gününün sonunda temerrüdün gerçekleştiği kanaat edilmekle; talep doğrultusunda ( bedel artırım dilekçesinde yasal faiz talep edildiği talepte anlaşılmakla) yasal faize karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. DAVANIN KABULÜ İLE; ........... TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 642,57 TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 430.000,00 TL tazminatın davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan ............. tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

2. Harçlar Kanunu gereğince kabul edilen 29.373,3‬0 TL alınması gereken karar ilam harcının, başlangıçta yatırılan 269,85. TL peşin harç ve 1.468,00. TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 27.635,45‬. TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

3. Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 269,85. TL peşin harç, 269,85. TL başvuru harcı ve 1.468,00. TL ıslah harcı olmak üzere toplam 2.007,70. TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4. Davacı tarafından yapıldığı anlaşılan 1.300,00. TL bilirkişi ücreti, 113,75 TL Tebligat ve posta masrafı olmak üzere toplam 1.413,75‬. TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5. Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 66.200,00. TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6. Taraflarca yatırılan gider/delil avansının artan kısmın, karar kesinleştikten sonra HMK m. 333 ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca re'sen yatırana iadesine,

7. 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.120,00. TL arabulucu ücretinin davalı sigorta şirketinden alınarak hazineye gelir kaydına,

Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim