Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/1642 E. 2024/681 K.

DİYARBAKIR

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

: İbrahim DEMİRSOY 251768

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ : 31/10/2021

KARAR TARİHİ : 01/07/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .............. tarihinde .............. ili, ................. İlçesinde .............. Karayolunun 40.600 metresinde ............... Mahallesi sınırları içersinde ................ karşısında ................. istikametinde gerçekleşen trafik kazasında sürücü ............'ın sevk idaresindeki............ plakalı araç direksiyon hakimiyetinin kaybedilmesi sonucu yoldan çıkarak devrildiğini ve takla attığını, bu kaza neticesinde müvekkili de dahil olmak üzere 9 yolcunun yaralandığını, meydana gelen trafik kazasındaki kusurlu sürücünün sigortası........... tarafından yapılmış olduğunu, kaza neticesinde KTK'nin 97. Maddesi gereğince sigorta şirketine başvuru yapılmış olduğunu, .......... Gönderi takip numarası ile........... tarihinde ilgili şirkete iletildiğini,..........Hastanesinde düzenlenen Sağlık Kurulu Raporunda müvekkilinin engel oranının %12 olduğunun tespit edildiğini, müvekkili gördüğü zarar nedeniyle halen tedaviye devam etmekte olduğunu ve tam iyileşmesi mümkün olmayacağını, Borçlar kanunu 54. Madde gereği trafik kazasından kaynaklı cismani zararına dair tazminat hesabı yaptırılarak olay tarihindeki sigorta limiti çerçevesinde,100,00 TL Mesleki işten kalma (geçici iş göremezlik) ve 100,00 TL iş göremezlik tazminatının temerrüt tarihi olan ............ tarihinden işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsilini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı şirket üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın, mahkemeniz dosyasına sunduğu delil ve belgeleri taraflarına tebliğe çıkartmadığından, anılan tüm belgelere karşı cevap ve itiraz haklarının saklı olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte; müvekkilinin şirket, Karayolları Trafik Kanunu’nun 91. maddesi ve zorunlu mali mesuliyet sigortası (zmms) uyarınca, sigortalısının kusuru ile 3. şahıslara verdiği zararı poliçe teminat limiti ile sınırlı olmak üzere tazmin etmekle mükellef olduğunu, kusur oranlarının tespiti için hem adli tıp trafik ihtisas dairesi’nden hem de karayolları genel müdürlüğü Fen Heyeti’nden seçilecek kusur konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınması zorunluluk arz etmekte olduğunu, davacı tarafından dosyaya sunulan tedavi evraklarının, yargılama neticesinde müvekkilinin şirket aleyhine verilecek olası bir hükme esas teşkil etmesi hukuken mümkün olmadığını, bu nedenle maluliyet oranının yargıtayca da kabul edildiği üzere adli tıp kurumu 3. ihtisas kurulu marifetiyle tespit ettirilmesi gerektiğini, müvekkilinin şirket poliçe kapsamında davacı tarafın tedavi giderleri kapsamında sayılan geçici iş görmezliğe ve bakıcı giderine ilişkin tazminat taleplerinden sorumlu olmadığını, kaza esnasında davacının emniyet kemerinin takılı olup olmadığının mahkeme kanalıyla tespit edilmesi gerekmekte olduğunu, davacının kalıcı maluliyet haline neden olan sekelin bulunduğu bölge emniyet kemerinin takılı olmadığının göstergesi olduğunu, zararın artmasında müterafik kusuru bulunduğundan davacı lehine tazminata hükmedilmesi halinde yerleşik yargıtay içtihatları çerçevesinde tazminattan %20 oranında müterafik kusur indirimi uygulanması gerektiğini, davacının kazaya karışan araç içerisinde yolcu pozisyonunda bulunması sebebiyle somut olayda hatır taşıması söz konusu olduğunu, davacı lehine tazminata hükmedilmesi halinde hesaplanacak tazminat miktarına yerleşik yargıtay içtihatları muvacehesinde ayrıca hatır taşıması indirimi uygulanması gerektiğini, davacının da içerisinde bulunduğu araçta istiap haddi aşılarak seyahat edilmesinden kaynaklı müterafik kusur söz konusu olduğunu, davacının kaza sebebiyle elde ettiği gelir ve tazminatlar tespit edilerek, müvekkilinin şirket aleyhine hükmedilecek olası bir tazminattan mahsup edilmesi gerektiği son derece açık olduğunu, bu kapsamda tazminat hesabı da uzmanlık gerektirdiğinden, hazine müşteşarlığı tarafından kabul edilen bir aktüer uzmanı seçilerek anılan hesaplamalar yaptırılması gerektiğini, bu konuda uzman olmayan hukukçulara bu görev tevzi edilmemesi gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle beraber, bir an için söz konusu huzurda görülen davanın haklı olduğu varsayılsa bile, müvekkilinin faizden sorumluluğu sınırlı olduğunu, öncelikle zamanaşımı definlerinin ve gerekçeli itirazlarının dikkate alınarak haksız ve hukuka aykırı davanın reddini, kazaya karışan araç sürücüsünün kusur durumunun tespiti için Karayolları Genel Müdürlüğü Fen Heyeti’nden ve Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesi’nden kusur raporu alınmasını; varsa derdest ceza davasının sonucunun bekletici mesele yapılmasını, davacının maluliyet oranının tespiti için Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesi tarafından “Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre rapor alınmasını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla tazminat oranı ve miktarının tespiti için, yukarıdaki hususlar tamamlandığında Hazine Müsteşarlığı Aktüerler Sicili’ne kayıtlı aktüer bilirkişiden TRH 2010 Mortalite Tablosunda yer alan verilere göre rapor düzenlenerek gerçek zararın tespit ettirilmesini, aleyhe hüküm kurulacak olması halinde izah edilen hatır taşıması ve müterafik kusur durumları göz önünde bulundurularak hesaplanacak tazminattan ayrı ayrı indirim uygulanmasını, aleyhe hüküm kurulacak olması halinde SGK tarafından yapılan-yapılacak ödemelerin müvekkili şirket’in sorumluluğundan tenzilini, harç, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin başvurana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :

Dava, trafik kazası nedeniyle 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun ("TBK") m. 49 (818 Sayılı BK m. 41) vd. hükümlerine göre ZMMS sigortacısı aleyhine açılmış haksız fiil hukuksal nedenine dayalı geçici iş göremezlik ve sürekli iş göremezlik kalemlerinden oluşan maddi tazminata ilişkin tazminat davası olduğu anlaşılmıştır.

Uyuşmazlık noktasının 19/01/2021 tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle tarafların kusur durumunun tespiti, davacının müterafik kusurunun bulunup bulunmadığı, davacıda kaza nedeni ile maluliyetinin oluşup oluşmadığının tespiti ile sürekli iş göremezlik tazminatı ve geçici iş göremezlik tazminatının davalıdan tahsili istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Haksız fiilden doğan borçlar TBK m. 49 (818 Sayılı BK m. 41) vd. hükümlerine düzenlenmiş olup; haksız fiilin unsurları (i) hukuka aykırı fiil, (ii) zarar, (iii) kusur ve (iv) illiyet bağı şeklindedir. Yine TBK m. 50 (BK m. 42) hükmünde zarar görenin, zararını ve zarar verenin kusurunu ispatlama yükümlülüğü altında olduğu hükme bağlanmıştır.

ZMSS, 2918 sayılı KTK'nun 91 vd. maddelerince düzenlenen moturlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortası türüdür. Bu tanımdan da anlışalacağı üzere ZMSS, karayolunda motorlu araç işletenin, işlettiği araç nedeniyle üçüncü kişilere verilen bedensel (cismani) ve eşya zararlarından doluya onun mali ve hukuki sorumluluğunu üçüncü kişilere karşı güvenceye alması nedeniyle bir pasif ve aynı zamanda zarar sigortası niteliğini taşımaktadır.

Dosya içerisinde bulunan trafik kaza tespit tutanağı ile ceza dosyası dikkate alındığında; ............. karayolunun 40.6 kilometresinde seyir halinde olan ............ plakalı araç sürücüsü Şahin Yıldızhan'ın kaza mahaline geldiğinde direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu aracın yoldan çıkarak gidiş istikametinin sağ tarafına doğru devrilip takla atması sonucu tek taraflı maddi hasarlı ve yaralanmalı trafik kazası meydana geldiği, kazada davacının yolcu olarak bulunduğu ve yaralandığı anlaşılmaktadır.

Mahkememizce maluliyet raporu alındığı alınan raporda; davacının sürekli iş göremezliğinin %20 ve sürekli olduğu, kaza tarihinden itibaren iyileşme süresinin 3 aya kadar uzayabileceği belirlenmiştir. Alınan rapora karşı itirazlar mahkememizce ............ tarihli celsede değerlendirilmiş, alınan raporun kaza tarihindeki yönetmeliğe uygun olduğu, maluliyet doğrultusunda alanında uzman doktorların bulunduğu ve rapor düzenlemeye yetkili hastaneden alındığı anlaşılmakla rapor hükme esas alınmıştır.

Mahkeme tarafından dosyada davacının ne iş yaptığına ilişkin; SGK hizmet dökümünde davacının kaza tarihi itibariyle prime esas kazancının brüt asgari ücret düzeyinde olduğu anlaşılmış, dosyaya yansımış davacının asgari ücretin üzerinde gelir elde ettiğine dair başka bir evrakın da bulunmadığı anlaşılmakla davacının asgari ücret tarifesi üzerinden tazminat hesabı yapılması yoluna gidilmiştir.

Yargıtay içtihatlarında benimsendiği üzere TRH 2010 Tablosu'na göre davacının yaşı nazara alınarak muhtemel bakiye ömrün belirlenmesi ve güncel asgari ücret tarifesi üzerinden; %1,8 teknik faiz uygulanmadan, progresif rant formülü kullanılarak tazminatın hesaplanması, bilinmeyen/işleyecek devre hesabı yapılırken, bilinen son gelirin her yıl için %10 artırılıp %10 iskonto edilmesi yönteminin kullanılması, bilinen ve bilinmeyen dönem hesabının hangi tarihlerden başlayıp hangi tarihte bittiği, davacı açık ve denetime elverişli bir şekilde belirtilerek sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik ve tazminat hesaplamasının yapılması için dosya aktüer bilirkişisine tevdii edilmiş ve alınan kök rapor ve ek rapora göre de davacının sürekli iş göremezlik tazminat miktarı...........TL, geçici iş göremezlik tazminatı ise 8.477,70 TL olarak hesap edilmiş alınan raporun karar tarihine en yakın asgari ücret tarifesine göre hesap edilmiş olduğu ve alınan raporun dosya kapsamı ile uyumlu olduğu, denetlenebilir ve hüküm kurmaya elverişli olduğu kanaat edilmekle hükme esas alınmıştır.

Müterafik kusur bakımından yapılan incelemede; zararın meydana gelmesinde veya artmasında zarar görenin de kusurunun bulunması halinde söz konusu olan müterafik kusur Borçlar Kanunu'nun 44. maddesinde (6098 sayılı TBK md. 52) düzenlenmiştir. Buna göre zarara uğrayan, zarar doğuran eyleme razı olmuş veya kendisinin sebep olduğu hal ve şartlar zararın meydana gelmesine etki yapmış veya tazminat ödevlisinin durumunu diğer bir surette ağırlaştırmış ise, hakim tazminat miktarını hafifletebilir. Müterafik kusur indiriminde her somut olayın özelliğine göre olayın meydana geliş tarzı ve zararın artmasında zarar görenin kusurlu davranışının sonuca etkisi değerlendirilerek uygun oranda bir indirim yapılmasını gerektirir ve zarar görenin müterafik kusurunun tespiti halinde BK.nun 44.maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır. Somut olayda, kaza anında davacının emniyet kemerinin bağlı olup olmadığının kaza tespit tutanağında tespit edilmemiş olduğu ve davacının kazaya ve maluliyetine etki eden kusurunun bulunduğuna dair dosya içerisinde yeterli delilin bulunmadığı anlaşılmakla müterafik kusur indirimi yapılmamıştır.

6098 Sayılı TBK'nun 54. maddesinde çalışma gücünün azalmasından veya yitirilmesinden doğan kayıplar ile kazanç kaybı, bedensel zararlar kapsamında sayılmış olup, geçici iş görmezlik zararının bu kapsamda olmasına, sürücü ve işletenin, zarar görenin geçici iş görmezlik zararlarından sorumlu olması nedeniyle, aracın sigortalı olması halinde 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesi gereğince, sigortanın sorumluluğu da TBK hükümlerine göre belirlenecektir.

Davacı vekili tarafından sunulan bedel artırım dilekçesinde sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminat kalemlerinin teminat limiti olarak aynı teminat limitinde değerlendirilemeyeceği, geçici iş göremezlik tazminat kaleminin sağlık giderleri kapsamında olduğu iddia edilerek sürekli iş göremezlik tazminatına ilişkin talebi sakatlanma ve ölüm teminatı kapsamında ............. TLye geçici iş göremezlik tazminatına ilişkin talebi sağlık giderleri teminatı kapsamında 8.477,70 TLye artırdıklarını beyan etmiştir. Buna göre sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminat kalemlerinin poliçe kapsamında sakatlanma ve ölüm teminatı kapsamında olduğu sabit olmakla ve kaza tarihi itibariyle sakatlanma ve ölüm teminatının kişi başına 410.000,00 TL olduğu gözetilerek davacının sürekli iş göremezlik tazminatı yönünden talebinin kabulüne, geçici iş göremezlik tazminatı yönünden talebinin poliçe limitinin tükenmiş olması nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

Bütün dosya kapsamı, alınan bilirkişi raporu ve miktar arttırım dilekçesine göre; ............... tarihinde dava dışı ............'ın sevk ve idaresindeki davalı sigorta şirketine ZMMS ile sigortalı olan aracın asli (%100oranında) kusuru ile trafik kazası yaptığı, davacı asilin ilgili kazada atfı kabil kusurunun bulunmadığı ve kaza nedeni ile yaralandığı, yaralanmaya bağlı olarak davacının maluliyet

oranının %20 ve sürekli ve iyileşme süresinin 3 aya kadar uzayabileceği belirlenmiş, aktüer raporuna göre ise sürekli iş göremezlik tazminat miktarı 1.298.568,42 TL, geçici iş göremezlik tazminat miktarı 8.477,70 TL olarak hesaplandığı anlaşılmıştır. 2918 sayılı yasanın 91.md göre davalı sigorta şirketinin ............. kaza tarihi itibariyle teminat limitinin ölüm ve sakatlanma teminat limitinin kişi başına 410.000TL olduğu ve davacı vekilince belirli hale getirme dilekçesi ile belirtilen miktar bakımından davalı sigorta şirketinin bu teminat miktarı itibari ile sorumlu olduğu anlaşılmakla; davalı sigorta şirketinin poliçe limiti kapsamında sürekli iş göremezlik tazminatı belirlenen tazminat miktarının olarak 410.000,00 TLsinden sorumlu olduğu, poliçe limitinin tükenmiş olması nedeniyle bedel artırım dilekçesi ile talep edilen 8.477,70 TL geçici iş göremezlik tazminatından sorumlu olmadığı kanaati ile maddi tazminat talebi bakımından davanın sürekli iş göremezlik tazminat talebi yönünden kabulüne, geçici iş göremezlik tazminat talebi yönünden reddine karar verilmiştir. Ayrıca 2918 sayılı KTK.'nun 99/1. maddeleri ile ZMSS poliçesi Genel Şartlarının B.2. maddesi uyarınca rizikonun belge ve bilgileri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Davacı vekili usulüne uygun başvuru evrakının............. tarihli olduğu ancak ilgili başvurunun tebliğine ilişkin posa alındı belgesinin sunulmadığı, davalı vekili tarafından sunulan tıbbi mütalaa raporunda sigorta şirketince dosyanın mütalaa için atandığı tarihin................ olarak belirtildiği gözetilerek davalı sigorta şirketine başvurunun en erken bu tarihte ulaştığının anlaşılabildiği dosya kapsamından tatbik edilebilmekle bu tarihi takip eden 8. İş gününün sonu itibariyle sigorta şirketinin temerrüde düştüğü kabul edilerek, temerrüt tarihi olan ............. itibari ile kazaya karışan davalı nezdinde sigortalı aracın noterler birliği kayıtlarına göre ticari kullanım amacına özgülendiği anlaşılmakla avans faize karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davanın Kısmen Kabul Kısmen Reddi ile; 410.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan 12.10.2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, geçici iş göremezlik tazminatına ilişkin talebin poliçe limitinin tükenmiş olması nedeniyle reddine,

2. Harçlar kanunu gereği alınması gereken 28.007,10. TL karar ve ilam harcından, peşin yatırılan 59,30. TL peşin harç ve 1.435,00 TL tamamlama harcın mahsubu ile eksik kalan 26.512,8‬0. TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,

3. Davacı tarafından yatırılan 59,30 TL peşin harç, 59,30 TL başvuru harcı ve 1.435,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.553,6‬0. TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4. Davacı tarafından yapılan tebligat ve posta gideri 189,60 TL ve bilirkişi ücreti 1.600,00 TL olmak üzere toplam 1.789,60 TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alındığında 1.753,34 TLsinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye miktarın davacı üzerinde bırakılmasına,

5. Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan 63.400,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

6. Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 8.477,7‬0 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

7. 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 1.320,00. TL arabulucu ücretinin 1.293,25 TL sinin davalı sigorta şirketinden alınarak hazineye irat kaydına; bakiye 26,75 TL'sinin ise davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

8. Davacı tarafça yargılama esnasında depo edilen gider avansından bakiye kalan tutarın kesinleştiğinde ve talep halinde HMK m. 333 ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin m. 47(1) hükümleri uyarınca ilgisine İADESİNE,

Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim