Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/894 E. 2024/670 K.

T.C.

DİYARBAKIR

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLLERİ :

DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ : 11/09/2023

KARAR TARİHİ : 28/06/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ............. tarihinde saat ............ civarında sürücü ................. sevk ve idaresindeki .............. plakalı aracı ile .......... bulvarından medya kavşağı istikametine seyir halindeyken ...........sokak kavşağına geldiğinde gidiş istikametinin sağından soluna karşıya geçmeye çalışan müvekkil ............'e aracının ön kısmı ile çarptığını, çarpma sonucunda yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davalı sigorta şirketine yapmış olduğumuz başvuru yasal süresi içerisinde sonuçlandırılmadığını, yaralamalı trafik kazası nedeniyle 250 TL Geçici , 250TL sürekli iş görmezlik toplamda 500TL Maddi tazminatının, davalı............Sigorta A.Ş yönünden başvuru tarihinden işletilecek faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle davalıdan alınarak davacıya ödetilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Eksik evrak davacı tarafa bildirilmiş olmasına rağmen davacı tarafça müvekkili Şirkete dönüş yapılmadığını, müvekkili Şirket temerrüde düşmemiş olup, herhangi bir kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkili şirket hakkında tazminata hükmedilmesi halinde değerlendirmeye ilişkin tüm evraklar müvekkili Şirket'e sunulmamamış olduğu, eksik evrakla başvuru yapılmış olduğu göz nünde bulundurularak faiz başlangıcı açısından müvekkili Şirket sorumluluğunun eksik evrakla başvuru yapılan tarih değil dava tarihi ve ıslah halinde ıslah tarihi olarak alınmasını, öncelikle davacı başvuru şartlarını yerine getirmediğinden davanın reddini, sonrasında müvekkili Şirket sigortalısının kusur ve maluliyeti bulunmaması halinde davanın reddini, dava konusu kaza sebebi ile uğradığı maluliyet oranının Adli Tıp Kurumu İhtisas Kurulundan alınacak rapor ile tespitini, tazminat hesabına ilişkin raporun Hazine Müsteşarlığı listesinde yer alan uzman aktüerden alınmasını, temerrüde düşmemiş ve davanın açılmasına sebebiyet vermemiş bulunan müvekkil şirket aleyhine yargılama giderine, faize ve vekalet ücretine hükmolunmamasını, hükmolunması halinde müvekkili şirketin sorumlu olduğu azami poliçe limiti ve sigortalı araç sürücüsünün kusur oranı dikkate alınarak yargılama giderine, faize ve vekalet ücretine hükmolunmasını, davanın reddi halinde müvekkili şirket lehine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesini, davacının, müvekkili şirket bakımından poliçe teminatı dışında bulunan taleplerinin reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

GEREKÇE;

1. Kaza tespit tutanağı; ............ günü saat 14:30 sıralarında ........... plakalı araç sürücü ..............,..............Mahallesi .............. bulvarı üzerinde sol şeritte seyir halinde bulunduğu sırada Medya kavşağında varmadan ziraat bankası şubesi karşısında koşarak karşıdan karşıya geçme çalışan şahsı farkettiğini aracı durdurmak için frene bastığı fakat kullanmış olduğum aracın son ön tarafı karşıya geçmeye çalışan yaya şahsa çarptığı, yaya ........... yaya olarak yolun karşısına geçmek isterken plakasını hatırladığı beyaz renkli bir minibüsün hızla gelerek kendisine çarpması sonucu orta refüjde fırlaması sonucu kazanın gerçekleştiğinin belirtildiği anlaşılmıştır.

2. Trafik Sigorta Poliçesi; davalı sigorta şirketi nezdinde...........plakalı aracın malikinin ............. olduğu, ............ tarihleri arasında ZMMS kapsamında sözleşmesinin bulunduğu, şahıs başına sakatlanma ve ölüm teminatının 500.000,00 TL olduğu anlaşılmıştır.

3. Kolluk'tan SED araştırması için yazılan müzekkere cevapları; ........... tarihli yazı cevabı incelendiğinde ...........'in emekli olduğu, aylık gelirinin 7.500 TL olduğu, bir fabrikada hissesi olduğu , aylık 10.000 TL gelirin olduğu, evinin kendisine ait olduğu, bakmakla yükümlü eşinin olduğu, üzerine kayıtlı bir evi ve ......... Marka bir aracının olduğu, ilkokul mezunu 69 yaşında olduğu, şahsın el parmaklarından 4 tanesinin eksik olduğu, geçirdiği kazadan dolayı sağ kolunda güç kaybı olduğu bu sebeple çalışamadığı anlaşılmıştır.

4. Dicle ATK'dan alınan ...........tarihli maluliyet raporu; ............ Doğumlu ............T.C. numaralı .............'in ........... tarihinde maruz kaldığı trafik kazası sonucu yaralanması nedeniyle engel/özür/maluliyet oranının değerlendirilmesinde; .................... gün ve 30692 sayılı Resmi Gazetede yayınlara “Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre değerlendirildiğinde; ............ tarihinden itibaren kişinin sürekli iş göremezlik oranının %18 olduğu, tedavi süresince ortaya çıkan bakıcı (temizlik, banyo, tuvalet, yeme . içme, vb.) ihtiyaç süresinin 3 hafta olduğu, ............. tarihinden itibaren kişinin iyileşme süresinin 3 aya kadar uzayabileceği, bu süre zarfında %100 özürlü sayılması gerektiği, kanaatine varıldığı anlaşılmıştır.

5. ............tarihli ATK'dan alınan kusur raporu; ............ günü saat 14.28 sıralarında sürücü .............. sevk ve idaresindeki ......... plaka sayılı minibüs ile ........... Bulvarını takiben seyir halinde iken kaza mahalli kavşağa geldiği esnada minibüsünün ön kısımlarıyla,gidiş istikametine göre sağından kavşak mahallinden karşıdan karşıya geçmek için koşar adımlarla yola giren davacı yaya .......'e çarpması neticesi davaya meydana gelen trafik kazasında; sürücü Ahmet KAYAR sevk ve idaresindeki .......... plaka sayılı minibüs ile gündüz vakti, görüşün açık olduğu, meskun mahaldeki bölünmüş yolda seyri sırasında olay mahalli kavşağa geldiğinde, kavşak mahallinden karşıdan karşıya geçiş yapan yayaya ilk geçiş hakkını vermemiş, bu haliyle kavşak mahallinden karşıya geçmek isteyen yayaya zamanında etkin tedbir almadan çarptığı, davacı yaya ........ olay mahallinde her ne kadar kavşak mahallinden karşıdan karşıya geçiş yapmış ise de solundan seyreden araç trafiğini gerekli ve yeterli şekilde kontrol etmesi ve geçişini güvenli bir ortamda yapması hususlarına riayet etmeyip minibüsün kendisine çarpması sonucu sadmeye maruz kaldığı olayda; Sürücü ...........ın %80(Yüzde Seksen) oranında kusurlu olduğu, davacı yaya..........'in %20(Yüzde Yirmi) oranında kusurlu olduğu kanaatine varıldığının belirlendiği anlaşılmıştır.

6. ............. tarihli aktüerya rapor; ............ günü saat 14.28 sıralarında sürücü .............. sevk ve idaresindeki ........... plaka sayılı minibüs ite Diclekent Bulvarını takiben seyir halinde iken kaza mahalli kavşağa geldiği esnada minibüsünün ön kısımlarıyla,gidiş istikametine göre sağından kavşak mahallinden karşıdan karşıya geçmek için koşar adımlarla yola giren davacı yaya ............'e çarpması neticesi davaya konu yaralanmalı meydana gelen trafik kazasında Poliçe Süresi ............., Sigorta poliçesine göre limit tutarı :Ölüm ve sakatlanma kişi başına 500.000,00 TL, Sağlık Giderleri kişi başına 500.000,00 TL olduğu, dosya kapsamında yapılan inceleme, tespit ve değerlendirmeler sonucu, davacı ............. için, ilgili mevzuat uyarınca talep edebileceği tazminat miktarı, dosya içerisinde yer alan kusur ve maluliyet oranı doğrultusunda tedavi gideri 10,00 TL, bakıcı gideri 3.850,25 TL, Geçici iş göremezlik 13.200,84 TL, bilenen dönem süreli iş görmezlik tazminatı 47.293,99 TL, gelecek dönem sürekli iş görmezlik tazminatı ........TL olduğunun belirtildiği anlaşılmıştır.

7. ............ tarihli davacı vekilinin sunduğu bedel arttırım dilekçesi incelendiğinde; Sürekli iş görmezlik tazminatı için talep ettikleri 250,00 TL yi 333.908,93 TL olarak, geçici iş görmezlik tazminatı talep ettikleri 250,00 TL'yi 13.200,84 TL olmak üzere toplamda 347.109,77 TL olarak arttırdıkları anlaşılmıştır.

Dosya içerisinde bulunan tüm delil ve belgeler bir arada değerlendirildiğinde;

Dava, trafik kazası nedeniyle 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun ("TBK") m. 49 (818 Sayılı BK m. 41) vd. hükümlerine göre ZMMS sigortacısı aleyhine açılmış haksız fiil hukuksal nedenine dayalı sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezliğe ilişkin tazminat kalemlerinden oluşan maddi tazminata ilişkin tazminat davası olduğu anlaşılmıştır.

Uyuşmazlık noktasının..............tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacının kusurunun bulunup bulunmadığı, davacıda kaza nedeni ile maluliyetinin oluşup oluşmadığının tespiti ile sürekli iş göremezlik tazminatı, geçici iş göremezlik tazminatına ilişkin tazminatının davalıdan tahsili istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Haksız fiilden doğan borçlar TBK m. 49 (818 Sayılı BK m. 41) vd. hükümlerine düzenlenmiş olup; haksız fiilin unsurları (i) hukuka aykırı fiil, (ii) zarar, (iii) kusur ve (iv) illiyet bağı şeklindedir. Yine TBK m. 50 (BK m. 42) hükmünde zarar görenin, zararını ve zarar verenin kusurunu ispatlama yükümlülüğü altında olduğu hükme bağlanmıştır.

ZMSS, 2918 sayılı KTK'nun 91 vd. maddelerince düzenlenen moturlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortası türüdür. Bu tanımdan da anlışalacağı üzere ZMSS, karayolunda motorlu araç işletenin, işlettiği araç nedeniyle üçüncü kişilere verilen bedensel (cismani) ve eşya zararlarından doluya onun mali ve hukuki sorumluluğunu üçüncü kişilere karşı güvenceye alması nedeniyle bir pasif ve aynı zamanda zarar sigortası niteliğini taşımaktadır.

Dosya içerisinde bulunan ceza dosyası, kaza tespit tutanağı, kazaya ilişkin görüntüler ile ATK'dan alınan kusur raporu ile birlikte değerlendirildiğinde kazanın ............ günü sürücü............... sevk ve idaresindeki .............plaka sayılı minibüs ile ............Bulvarını takiben seyir halinde iken kaza mahalli kavşağa geldiği esnada minibüsünün ön kısımlarıyla,gidiş istikametine göre sağından kavşak mahallinden karşıdan karşıya geçmek için koşar adımlarla yola giren davacı yaya ..............'e çarpması neticesinde meydana geldiği ve sürücü ........... sevk ve idaresindeki............ plaka sayılı minibüs ile gündüz vakti, görüşün açık olduğu, meskun mahaldeki bölünmüş yolda seyri sırasında olay mahalli kavşağa geldiğinde, kavşak mahallinden karşıdan karşıya geçiş yapan yayaya ilk geçiş hakkını vermemiş, bu haliyle kavşak mahallinden karşıya geçmek isteyen yayaya zamanında etkin tedbir almadan çarpması sonucu meydana gelen olayda %80 oranında asli kusurlu; davacı yaya ............ olay mahallinde her ne kadar kavşak mahallinden karşıdan karşıya geçiş yapmış ise de solundan seyreden araç trafiğini gerekli ve yeterli şekilde kontrol etmesi ve geçişini güvenli bir ortamda yapması hususlarına riayet etmeyip minibüsün kendisine çarpması sonucu sadmeye maruz kaldığı olayda %20 oranında tali kusurlu olduğu anlaşılmaktadır.

Mahkememizce Dicle ATK'dan alınan ............ tarihli maluliyet raporunda davacının sürekli iş göremezliğinin %18 ve sürekli olduğu, kaza tarihinden itibaren bakıcıya ihtiyaç süresinin 3 hafta olduğu ve iyileşme süresinin 3 aya kadar uzayabileceği belirlenmiştir. Alınan rapora karşı davalının itiraz etmiş olduğu fakat alınan raporun kaza tarihindeki yönetmeliğe uygun olduğu, maluliyet doğrultusunda alanında uzman doktorların bulunduğu ve rapor düzenlemeye yetkili hastaneden alındığı anlaşılmakla itiraz yerinde görülmemiş ve maluliyet raporu hükme esas alınmıştır.

Mahkeme tarafından dosyada davacının ne iş yaptığına ilişkin; kollukça yapılan araştırma tutanağında da davacının emekli olduğu anlaşılmakla dosyaya davacının asgari ücretin üzerinde gelir elde ettiğine dair yansıyan bir evrakın da bulunmadığı anlaşılmakla davacının asgari ücret tarifesi üzerinden tazminat hesabı yapılması yoluna gidilmiştir.

Yargıtay içtihatlarında benimsendiği üzere TRH 2010 Tablosu'na göre davacının yaşı nazara alınarak muhtemel bakiye ömrün belirlenmesi ve güncel asgari ücret tarifesi üzerinden; %1,8 teknik faiz uygulanmadan, progresif rant formülü kullanılarak tazminatın hesaplanması, bilinmeyen/işleyecek devre hesabı yapılırken, bilinen son gelirin her yıl için %10 artırılıp %10 iskonto edilmesi yönteminin kullanılması, bilinen ve bilinmeyen dönem hesabının hangi tarihlerden başlayıp hangi tarihte bittiği, davacı açık ve denetime elverişli bir şekilde belirtilerek sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik ve tazminat hesaplamasının yapılması için dosya aktüer bilirkişisine tevdii edilmiş ve alınan rapora göre de davacının sürekli iş göremezlik tazminat miktarı 333.908,93 TL, geçici iş göremezlik tazminat miktarı 13.200,84TL olarak hesap edilmiş alınan raporun karar tarihine en yakın asgari ücret tarifesine göre hesap edildiği, davalının aktüerya raporuna itirazının yerinde görülmediği ve alınan raporun dosya kapsamı ile uyumlu olduğu, denetlenebilir ve hüküm kurmaya elverişli olduğu kanaat edilmekle hükme esas alınmıştır.

Müterafik kusur bakımından yapılan incelemede; zararın meydana gelmesinde veya artmasında zarar görenin de kusurunun bulunması halinde söz konusu olan müterafik kusur Borçlar Kanunu'nun 44. maddesinde (6098 sayılı TBK md. 52) düzenlenmiştir. Buna göre zarara uğrayan, zarar doğuran eyleme razı olmuş veya kendisinin sebep olduğu hal ve şartlar zararın meydana gelmesine etki yapmış veya tazminat ödevlisinin durumunu diğer bir surette ağırlaştırmış ise, hakim tazminat miktarını hafifletebilir. Müterafik kusur indiriminde her somut olayın özelliğine göre olayın meydana geliş tarzı ve zararın artmasında zarar görenin kusurlu davranışının sonuca etkisi değerlendirilerek uygun oranda bir indirim yapılmasını gerektirir ve zarar görenin müterafik kusurunun tespiti halinde BK.nun 44.maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır. Somut olayda, kaza anında davacının kazaya ve maluliyetine etki eden kusurunun bulunduğuna dair dosya içerisinde bilgi ve belge yer almadığından müterafik kusur indirimi yapılmamıştır.

Bütün dosya kapsamı, alınan bilirkişi raporu ve miktar arttırım dilekçesine göre; ............ tarihinde dava dışı Ahmet Kayar'ın sevk ve idaresindeki davalı sigorta şirketine ZMMS ile sigortalı olan aracın %80 oranında asli kusuru ile trafik kazası yaptığı, davacı asilin tali oranda (%20 oranında )kusurunun bulunduğu ve kaza nedeni ile yaralandığı, yaralanmaya bağlı olarak davacının maluliyet

oranının %18 ve sürekli, iyileşme süresinin 3 aya kadar uzayabileceği belirlenmiş, aktüer raporuna göre ise sürekli iş göremezlik tazminat miktarı .............. TL, geçici iş göremezlik tazminat miktarı .............. TL olarak hesaplandığı anlaşılmıştır. Belirtilen bu miktarların 2918 sayılı yasanın 91.md göre davalı sigorta şirketinin .............. kaza tarihi itibariyle teminat limitinin ölüm ve sakatlanma teminat limitinin kişi başına 1.000.000TL olduğu ve belirlenen bu teminat miktarı itibari ile sorumlu olduğu ve davacının davasını belirlediği tutarın bu teminat limiti içerisinde kaldığı anlaşılmakla, davacının talep etmiş olduğu tazminat kalemlerine yönelik davanın kabulüne karar verilmiştir. Ayrıca 2918 sayılı KTK.'nun 99/1. maddeleri ile ZMSS poliçesi Genel Şartlarının B.2. maddesi uyarınca rizikonun belge ve bilgileri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Davacı vekili usulüne uygun başvuru evraklarını ve tebliğ evrakını dosyaya kazandırmadığı anlaşılmakla dava tarihinden itibaren faize hükmedilebileceği anlaşılmakla ve bunun ............. tarihine isabet ettiği ve bu tarih itibari ile temerrüde düştüğü; kazaya karışan davalı nezdinde sigortalı aracın gelen yazı cevabına göre ticari olduğu anlaşılmakla avans faize hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. DAVANIN KABULÜ İLE; ............. TL geçici iş göremezlik ve .............. TL sürekli iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam ............... TL 'ye ............... tarihinden itibaren işleyecek avans faiz ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2. Harçlar Kanunu gereğince kabul edilen 347.109,77 TL maddi tazminat yönünden alınması gereken ................ TL harçtan, başlangıçta yatırılan 269,85. TL harcın ve 1.183,85TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye .............. TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

3. Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 269,85. TL peşin harç, 269,85. TL başvuru harcı ve 1.183,85 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.723,55. TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4. Davacı tarafından yapıldığı anlaşılan..............TL ATK faturası, 2.200. TL Bilirkişi, 8,50TL dosya masrafı ve 484,25. TL Tebligat ve posta masrafı olmak üzere toplam 5.037,75. TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5. Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta harar verilmesine yer olmadığına,

6. Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 54.066,47. TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7. Taraflarca yatırılan gider/delil avansının artan kısmın, karar kesinleştikten sonra HMK m. 333 ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca re'sen yatırana iadesine,

8. 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.120,00. TL arabulucu ücretinin davalı sigorta şirketinden alınarak hazineye gelir kaydına,

Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim