Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/1128 E. 2024/64 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

DİYARBAKIR

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 25/.../2023

KARAR TARİHİ :

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili, müvekkili ile davalı arasında ... tarihinde müvekkil şirketin yolcularının taşınması hususunda bir yılllık hizmet sözleşmesi imzalandığını, yapıldığını, taşıyıcının 1 yıl süreyle sözleşmede yazılı hukuki, teknik ve idari şartlarda işçileri ulaşıma uygun noktalardan alıp, işverenin merkez adresine, işverenin merkez adresinden alınıp, ulaşıma uygun noktalara taşınma borcu altına girdiğini, sözleşmenin 3/8. maddesinde davalı şirketin servis hizmetlerini hiçbir şekilde durduramayacağı düzenlendiği halde davalının ... tarihinde müvekkil şirketin yolcularını almayarak servis hizmetlerini durdurması nedeniyle müvekkilinin zarara uğradığını, davalı tarafa gönderilen Diyarbakır .... Noterliği ... yevmiye numaralı ihtarnamesine rağmen davalının edimlerini yerine getirmediğini, sözleşmenin 5/1. maddesinde hizmet bedeli faturasının her ayın sonunda düzenlenerek işveren’e tebliğ edileceği, takip eden ayın son gününe kadar yüklenicinin banka hesabına havale yapılarak ödeneceği ve günlük ücretin 1 servis bedeli (60 km kadar) 330+KDV olacağının belirtildiğini, sözleşmenin 5/4. maddesi gereğince fiyat artışının yakıt fiyat artış oranının %50’si şeklinde olacağına yer verildiğini, davalı şirketin sözleşmenin 5. fıkrasını su istimal ettiğini, en ufak artışlarda dahi fiyat artışı talep ettiğini, müvekkilin de artış zamanlarında sözleşme gereğince hareket ettiğini ve gerekli zamları yaptığını, ancak yakıt fiyatları ülkede sürekli olarak bir değişiklik arz ederek kimi zaman düşmekte kimi zaman da yükselmekte olduğunu, yakıt fiyatlarının düşmesi üzerine davalı şirket tarafından bir indirim yapılmadığı gibi yükselen fiyatlar üzerine daha yüksek artışlar istediğini, yakıt fiyatlarının düşmesinin ardından eski seviyelerine dahi erişmeyen en ufak artışlarda bile fiyat artış talebinde bulunarak sözleşmenin sınırlarını da aştığını, davalı şirket haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına riayet etmediğini, 50 kuruşluk artışın ardından gelen 30 kuruşluk indirim ve akabinde tekrar eden ... kuruşluk zam için davalı şirketin müvekkil daha önce 50 kuruşluk oranında zam yapmış olsa da indirimin ardından gelen ... kuruşluk artış için dahi fiyat artışı talep ederek kötü niyetli hareket ettiğini, sözleşme süresinin, ... tarihinden ... tarihine dek belirlendiğini, taraflarca 1 ay öncesinden yazılı olarak fesih bildiriminde bulunulmadığı takdirde sözleşmenin fiyat maddesi hariç aynı koşullarda 1 yıl daha uzatılacağı ve daha sonraki yıllarda enflasyon artışına göre değerlendirileceğinin kabul edildiğini, taraflar arsında hiç bir zaman yazılı fesih bildirimi şartının yerine getirilmediğini, sözleşme ilişkisi henüz devam ederken davalı şirketin olmayan hakkını 15 Ağustosta kullanarak sözleşmeyi gereği gibi ifa etmekten kaçınarak müvekkilin zarara uğramasına neden olduğunu, davalı tarafından sözleşmeyi feshettiğine ilişkin bir bildirimde bulunulmadığı için müvekkilin davalı şirketin sözleşmeye uyacağına inanarak geçici çözümler bulduğunu, bu nedenle de bir takım masraflar yaptığını, davalı şirketin sözleşmeyi ifa etmekten imtina ettiğini anlayınca bu kez de aynı veya emsal nitelikte bir işi ikame etmesi için yeni bir arayışa girdiğini, bu süreçte de hem zaman kaybettiğini hem de harcamalar yaptığını, müvekkilin bunun akabinde de emsal nitelikte bir işi ikame etmesi için yeni bir sözleşme yapmak zorunda kaldığını ve günlük ücret 1 servis bedeli (60 km kadar) 420+KDV olarak belirlendiğini, müvekkili ile davalı şirket arasındaki sözleşmenin bitimine henüz 5 ay kaldığını, davalı şirketin 5 aylık bir hizmetini yerine getirmekten kaçındığını, bu nedenle müvekkilinin ikame bir servis tutmak zorunda kalarak uğradığı zarar bakımında bu 5 aylık süre içerisinde davalıdan .... TL lik bir alacağı bulunduğunu, müvekkilin ikame şirket ile yapacağı sözleşmede günlük servis bedeli olarak 420+KDV olarak belirlenmiş olması nedeniyle yolcu sayısı da göz önünde bulundurulduğunda müvekkilinin aylık .... TL zararı oluştuğunu, bu nedenle müvekkilin uğradığı müspet zararının davalı şirketçe tazmini gerektiğini, yapılacak inceleme ve araştırma neticesinde taşımacılık şirketinin, sözleşmeye uygun şekilde ifa edilmesi halinde, sözleşme uyarınca, müvekkilimize günün rayicine uygun şekilde gecikilen her ay için tutmak zorunda kaldığı ikame servis aracı karşılığı ve totalde oluşan müspet zararın karşılığı olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik ...,00 TL'nin ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalı vekili, müvekkilinin işletmiş olduğu servis araçları ile servis taşımacılığı işi yaptığını, bu çerçevede müvekkili ile davacı şirket arasında, davacı şirketin çalışanlarının taşınması amacıyla personel taşımacılığı sözleşmesi imzalandığını, sözleşme gereğince müvekkilinin davacı şirketin personelini taşıyacağı, karşılığında aylık olarak düzenlenecek fatura bedellerinin davacı tarafından müvekkiline ödeneceğinin kararlaştırıldığını, müvekkilinin personel taşıma işini yürüttüğünü, akabinde ilk olarak 2022 yılı Haziran ayının faturasının tahakkuk ettirildiğini ve bu bedelinin davacı şirket tarafından sorunsuz bir şekilde ödendiğini, .... tarihinden .... tarihine kadar müvekkil şirketin aynı şekilde yükümlülüklerini yerine getirdiğini, personel taşımacılığı hizmeti sunulduğu halde müvekkilinin Temmuz ve Ağustos ayı hizmet bedellerinin ödenmediğini, .... tarihinde davalı şirket yetkilisinin müvekkiline sözleşmenin davacı şirket tarafından feshedildiğini, bu tarihten sonra davacı şirketin başka bir firma ile çalışacağını ve başka firmadan servis işinin temin edileceğini bildirdiğini, hemen sonraki gün davacı şirketin başka bir firmadan servis hizmeti aldığını, bir an olsun davacının savunmalarına itibar edilerek iş akdini müvekkil firmanın feshettiği düşünülse dahi, bu feshin haklı nedene dayandığını ve sözleşmenin feshine davalı sebebiyet verdiği için davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, nitekim müvekkilinin 2022 yılı Temmuz ve Ağustos aylarının servis işini yaptığı halde fatura alacaklarının ödenmediğini, aldığı hizmetin karşılığını ödemeyenin davacı olduğunu, kendi kusuru ile akdin feshine neden olan davacının, bu kez akdin feshinden ötürü tazminat talep etmesinin dürüstlük kuralı ile bağdaşmayacağını, zira ...-.... tarihleri arasında davalı şirkete servis hizmeti sunduğu için müvekkil şirketin bu dönemlere ilişkin olarak .... tarihli ve .... TL tutarındaki fatura ile ... tarih ve ... TL tutarındaki faturayı düzenleyerek davalı şirkete iletildiğini, bu faturaların davalı şirkete ulaştığını ve şirketin defter ve kayıtlarına işlendiği halde fatura bedellerinin müvekkiline ödenmediğini, buna rağmen müvekkilinin 2022 yılı Temmuz ve Ağustos aylarının fatura alacaklarını alamadığını, müvekkili firmanın belirtilen dönemlerde tüm yükümlülüklerine uyduğu halde alacaklarını müvekkiline ödenmediğinden müvekkilinin de sözleşmesel yükümlülüklere uyma zorunluluğunun ortadan kalkacağını, nitekim davacının hizmet bedelini ödemediği halde müvekkilden servis hizmetini sürdürmesinin beklenemeyeceğini, davacının yükümlülüğüne uymadığının ekte sunulan faturalardan ve Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesinin .... Esas sayılı dava dosyasından sabit olduğunu, davacının her ne kadar sözleşmenin müvekkil tarafından feshedildiğini iddia etmiş ve bir kısım kayıtlar sunmuş ise de, ödeme yapmayarak sözleşmeyi feshedenin davacı olduğunu, bunun yanında müvekkil şirket yetkililerinin birden çok kez davacı şirket yetkilileri ile görüştüklerini, bu görüşmeler neticesinde müvekkilinin özetle haklarının ödenmesi halinde işine devam etmek istediğini, ancak alacağı ödenmez ise icra takibi başlatacağını belirttiğini, müvekkilinin haklarını talep etmekte ısrarcı olunca, sözleşmeyi davacı şirketin feshettiğini ve aynı gün başka bir firma ile anlaşma yaptığını, nitekim .... tarihinde davalı şirkette personellerin vardiya şefi olan ve servis işlerinde müvekkili sürekli arayan ....'ın müvekkili arayarak yarından itibaren servis yapılmamasını, sözleşmenin feshedildiğini ilettiğini, davacı tarafından her ne kadar zararının bulunduğunu iddia edilmiş ise de, davacının hiçbir zararının olmadığını, nitekim .... tarihinde müvekkilin sözleşmesinin sona erdirildiğini, hemen sonraki gün ... tarihinde ise dava dışı şirketin servise devam ettiğini, davacının imzaladığı yeni sözleşme ile müvekkilinin sözleşmesinde yer alan fiyat farkı da akar yakıt fiyatlarındaki artıştan kaynaklandığını, dolayısıyla davacının zararının oluşmadığını beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, mahkememizin ... esas ve .... esas sayılı dosyası eldeki dava dosyası arasına alınmıştır.

Dava, taraflar arasında imzalanan personel taşıma hizmet sözleşmesi gereğince davalının edimlerini yerine getirmediğinden bahisle davacı tarafından dava dışı şirket ile başka bir personel taşıma hizmet sözleşmesi imzalanması nedeniyle fazladan ücret ödendiğinden bahisle oluşan zararın tazmini istemine ilişkindir.

Taraflar arasında davacı şirket çalışanlarına davalı tarafından ücreti mukabilinde servis taşımacılığı hizmeti sunulması hususunda sözleşme imzalandığı dosya kapsamından sabittir. Davacı taraf, davalı tarafından sözleşme süresi dolmadan ... tarihinde davalı tarafından servis hizmetinin sonladırıldığını, bu nedenle servis hizmeti sağlanması hususunda dava dışı başka bir şirket ile daha yüksek taşıma ücreti üzerinden yeni bir sözleşme imzalandığını ve bu nedenle zararı oluştuğunu ileri sürerek tahsili için eldeki davayı açmış, davalı taraf ise, 2022 Temmuz ve Ağustos aylarına ilişkin hizmet bedellerinin davacı tarafça ödenmemesi ve davacı tarafın sözleşmeyi sonlandırdığının bildirilmesi üzerine servis hizmeti sağlayamayı bıraktığını savunmuştur.

Uyuşmazlık, davalı tarafından sözleşmenin haksız nedenle fesih edilip edilmediği, buradan varılacak sonuca göre davacının dava dışı şirketle imzalamış olduğu yeni bir sözleşme nedeniyle oluşan zararı talep edip edemeyeceğine ilişkindir.

Mahkememizin .... esas sayılı dosyası incelendiğinde, elde ki dosyanın davalısı tarafından, eldeki dosyanın davacısı aleyhine, yine eldeki davaya konu edilen sözleşme kapsamında .... ve ... tarihleri arasında sunulduğu ileri sürülen servis hizmeti karşılığı düzenlenen ... tarihli ve ... TL bedelli fatura ile ... tarihli ve ... TL bedelli faturaya dayalı toplamda ..,... TL'nın tahsili amacıyla Diyarbakır İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemiyle dava açıldığı, davalı tarafından elde ki davaya konu edilen iddiaların bu davada savunma olarak ileri sürüldüğü, mahkememizce yapılan yargılama sonucu, faturanın düzenlenmesine esas teşkil eden edimin yerine getirilmediği ve ödeme yapıldığının yasal delillerle ispat edilemediği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verildiği, gerekçeli kararın .... tarihinde yazıldığı, gerekçeli kararın taraf vekillerine ... tarihinde tebliğ edildiği, tarafların kararı istinaf etmemesi üzerine .... tarihinde kesinleştiğine ilişkin ... tarihinde kesinleşme şerhi düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Mahkememizin ... esas sayılı dosyası incelendiğinde, eldeki dosyanın davacısı tarafından yine eldeki dosyanın davalısı aleyhine eldeki davaya konu edilen personel taşıma hizmet sözleşmesi gereğinde davalı tarafından ... tarihinden sonra personel taşıma hizmet sözleşmesine konu edimlerin yerine getirilmemesi nedeniyle müvekkili tarafından dava dışı başka bir şirketle sözleşme imzalanması nedeniyle oluşan müspet zararın tazmini istemiyle dava açıldığı, ileri sürülen maddi vakılar ile hukuki nedenlerin eldeki dava dosyasında ileri sürülen maddi vakıalar ve hukuki nedenler ile aynı olduğu, mahkememizce yapılan yargılama sonucu davanın esastan reddine karar verildiği, gerekçeli kararın taraflara tebliğe çıkartıldığı, tarafların kararı istinaf etmemesi üzerine kararın ... tarihinde kesinleştiğine ilişkin kesinleşme şerhi düzenlendiği anlaşılmaktadır.

HMK.nın 114. Maddesinin 1 fıkrasının i bendi gereğince aynı davanın, daha önceden kesin hükme bağlanmamış olmasının dava şartı olduğu; aynı kanunun 115. maddesinin 2 fıkrasında dava şartı noksanlığı (giderilmesi mümkün olmayan) bulunması halinde davanın usulden reddine karar verileceği; aynı kanunun 303/1-2 fıkralarında da bir davaya ait şekli anlamda kesinleşmiş olan hükmün, diğer bir davada maddi anlamda kesin hüküm oluşturabilmesi için, her iki davanın taraflarının, dava sebeplerinin ve ilk davanın hüküm fıkrası ile ikinci davaya ait talep sonucunun aynı olması gerektiği, bir hükmün davada veya karşılık davada ileri sürülen taleplerden, sadece hükme bağlanmış olanlar hakkında kesin hüküm ifade edeceği düzenlemelerine yer verilmiştir.

Davacı tarafından eldeki davaya konu edilen taleplerin mahkememizin ..... esas sayılı dosyasında da ileri sürüldüğü, mahkememizin .... esas sayılı dosyasının konusu ve sebebi ile maddi tazminata ilişkin talep sonucunun eldeki dava dosyası ile aynı olduğu, mahkememizin .... esas sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucu davanın esastan reddine karar verildiği ve ilgili kararın istinaf edilmeksizin kesinleştiği ve eldeki dava yönünden kesin hüküm oluşturduğu anlaşılmakla, 6100 sayılı HMK.'nun 6100 sayılı HMK.'nun 114/1-i maddesi gereğince davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. 6100 Sayılı HMK.'nun 114/1. i maddesinde düzenlenen kesin hüküm nedeniyle davanın dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,

2. Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

3. Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4. Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan ...,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

5. Davacı yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

6. Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A. 13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ... TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

7. Davacı yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı..

Katip Hakim