Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/1260 E. 2024/632 K.

T.C.

DİYARBAKIR

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLLERİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVALILAR :

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 24/11/2023

KARAR TARİHİ : 25/06/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait ...........-......... Marka......... Plaka sayılı araç .......... tarihinde, müvekkilin kendi sevk ve idaresinde normal hızda seyir halindeyken müvekkilin yasaya uygun kırmızı ışık seyir mesafesini gözeterek kırmızı ışıkta durması üzerine ........ Sigorta A.Ş sigortalısı ........... Plaka sayılı Fiat Marka aracın müvekkilinin sevk ve idaresindeki aracın ön kısımları ile arka sol kısmına çarpmasıyla davaya konu kaza meydana geldiği, kaza sonucu oluşan zararın giderilmesi için Sigorta Şirketine başvuru yapıldığını ancak herhangi bir cevap verilmediğini bu nedene 100,00 TL değer kaybı bedelinin (maddi tazminatının) davalı sigorta şirketinden poliçe limiti kapsamında, diğer davalılardan tamamının; 6100 Sayılı Yasanın 107 Maddesine göre fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsilini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin müştereken ve müteselsilen davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının dava yoluna gitmeden önce dava şartı olan müvekkil şirkete başvuru şartını yerine getirmiş olması gerektiğini, değer kaybı hesaplamasının maddi olaya uygun olarak yapılması gerektiğini, müvekkili şirketin yaptığı tüm ödemelerin poliçe teminat limitinden mahsup edilmesi gerektiğini, itirazları baki kalmak kaydıyla; değer kaybı bedelinin genel şartlara göre hesaplanması gerektiğini, talep edilen faize ilişkin beyan ve itirazları ettiklerini, davacının davasının reddini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

GEREKÇE;

1. Kaza tespit tutanağı;....... tarihinde tanzim edilen kaza tespit tutanağında sürücü ............'ın sevk ve idaresindeki ............. plakalı araç ile........... istikametinden Muğla istikametine seyir halinde iken belirtilen km ye geldiğinde (beybaşı ışıklı kavaşak) yine aynı istikamette kırmızı ışıkta sol şeritte duran ..........'nın sevk ve idaresindeki......... plakalı aracın sağ arka kısmına çarpıp yine aynı istikamette sağ şeritte kırmızı ışıkta bekleyen sürücü ...........'ın sevk ve idaresindeki ......... plakalı ticari minibüse aracının ön kısımları ile arka sol kısmına çarpması neticesinde çok taraflı yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, kazanın oluşumunda sürücü ............'ın 2918 sayılı KTK da yer alan sürücülere ait kusurlardan olan 48/5 ve 56/1. c kuralını ihlal ettiği diğer sürücülerin ....... ve .............'ın herhangi bir kusurunun olmadığı kanaatine varıldığı anlaşılmıştır.

2. Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan ............plakalı aracın ............ ............ tarihlerini kapsayan ZMMS poliçesi düzenlendiği kaza başına limitinin 86.000TL olduğu anlaşılmaktadır.

3. Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan.......... plaka sayılı aracın Beytullah Mutlu'ya ait olduğu ve kazaya karışan ......... plaka sayılı araç malikinin......... olduğu tespit edilmiştir. Kazaya karışan araçlara ilişkin tramer kayıtları Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden istenerek incelenmiştir.

4. Hasar dosyası: Davacı vekili tarafından yapılan başvuru üzerine hasar dosyası açılmış, hasar dosyasında değer kaybı tazminatına yönelik davacıya herhangi bir ödeme yapılmadığı anlaşılmıştır.

5. Makine Mühendisi bilirkişisinden aldırılan......... Tarihli bilirkişi rapor: Dava konusu olan ......... plakalı aracın; ............. ........... marka, ........... ti, ............ model,............. şasi numaralı, ............motor numaralı, Vites türünün Manuel, 9, Kullanım amacının Yolcu Nakli, Cinsinin Otobüs olduğu, davaya konu .......... tarihli kaza nedeniyle, davacıya ait .......... plakalı araçta oluşan hasara bağlı olarak araçta değer kaybının meydana geleceği, araçta meydana gelen değer kaybının, olay (kaza) tarihi itibariyle 30.000,00 TL olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından, davacıya değer kaybı bedeli ödenen ............ TL tenzil edildiğinde, bakiye değer kaybı bedelinin.............TL olduğu ve davalı sigorta şirketi tarafından, değer kaybı bedeli olarak, .............davacıya ödenen........... TL'nin, ödeme tarihi itibariyle dava konusu araçta meydana gelen değer kaybı bedeli için yeterli olmadığı görüş ve kanaatine varıldığı anlaşılmıştır.

6. Davacı vekilinin........... Tarihli değer artırım dilekçesi: Dava dilekçesinde 100 TL olarak talep ettikleri alacaklarını ...........TL artırmak suretiyle........... TL'ye çıkardıkları anlaşılmıştır.

7. Arabuluculuk tutanağı; dava açmadan önce Diyarbakır Arabuluculuk Bürosunun............ numaralı dosyanın açıldığı tarafların anlaşamaması üzerine dosyanın ............. tarihinde son tutanağın düzenlendiği anlaşılmıştır.

Dava; Davacı aracında meydana gelen hasar nedeni ile değer kaybının tahsili davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davaya konu ........... tarihli kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketince sigortalanan araç sürücüsü davalının kusurlu olup olmadığı, kaza nedeniyle davacının aracında hasar meydana gelip gelmediği gelmiş ise miktarının belirlenmesi, bu kaza nedeni ile aracın değer kaybına uğrayıp uğramadığı, talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarına sonuç itibari ile tüm alacak kaleminin davalılardan tahsili istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Trafik sigortası motorlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahillinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortasıdır. Trafik sigortacısının sorumluluğu işletenin sorumluluğu oranında olup yine bu sorumluluğun sınırı KTK’nun 92 nci maddesinde belirlenmiştir.

Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş,.......... tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.

Trafik kazası neticesinde oluşan zarar "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.Yargitay 17.HD'nin 2017/1230 E- 2018/2590 K sayılı 15/03/2018 tarihli kararında vurgulandığı gibi;Davacının gerçek zararının belirlenmesi için davacıya ait kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, daha önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğinin yitirilip yitirilmediği, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri ile emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, öncelikle aracın kaza tarihi itibariyle rayiç değeri ve onarım bedeli belirlenerek, belirlenen hasar bedeline göre aracın onarımının ekonomik olup olmayacağının tespiti için aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile hasarlı haldeki değerinin karşılaştırılması, onarımı ekonomik değilse; aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç bedelinden sovtaj değerinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması, aracın pert-total kabul edilmesi halinde değer kaybı zararının olmayacağının da gözönüne alınması, onarımının ekonomik olacağının kabulü halinde değer kaybı zararının aracın kaza tarihindeki ikinci el değeri ile onarımından sonraki ikinci el değeri arasındaki fark kadar olması nedeniyle değer kaybının bu şekilde tespit edilmesi, aracın kaç gün içerisinde onarımının yapılacağının makul olacağı ve kazaya karışan araca ikame bir aracın günlük kiralama ücretinin belirtilmesi suretiyle davacının gerçek zararının tespit edilmesi gerektiğini belirtmiştir. (aynı yönde karar için bakınız: Ankara BAM 26. H.D.-26/05/2022 tarih,2020/120 E.-2022/1380 K.) Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde;........... tarihinde davalı sigorta şirketinde ZMMS sigortacısı olduğu, kaza tespit tutanağı incelendiğinde, a sürücü............'ın sevk ve idaresindeki...........plakalı araç ile aynı istikamette kırmızı ışıkta sol şeritte duran ..........'nın sevk ve idaresindeki ............ plakalı aracın sağ arka kısmına çarpıp yine aynı istikamette sağ şeritte kırmızı ışıkta bekleyen sürücü..........'ın sevk ve idaresindeki ........... plakalı ticari minibüse aracının ön kısımları ile arka sol kısmına çarpması neticesinde trafik kazasının meydana geldiği, tarafların kazanın oluşuna yönelik bir itirazının bulunmadığı dolayısı ile de kazanın oluşumunda sürücü .........'ın 2918 sayılı KTK da yer alan sürücülere ait kusurlardan olan 48/5 ve 56/1-c kuralını ihlal ettiği diğer sürücülerin........... ve .............'ın herhangi bir kusurunun olmadığı, olayın oluşunun aksine taraflarca bir delil ibraz edilmediği, kaza nedeniyle davacı aracında ............TL değer kaybı bedeli olacağı, davalı araç ZMM sigorta şirketinin ............TL ödediği, sigorta poliçesinin teminat kapsamı ile limiti dikkate alındığında davaya konu edilen araç değer kaybı için ZMMS teminat limitinden kalan .........TLlik talebinin sigorta poliçesi kapsamında kaldığı anlaşılmakla ve davalı araç malikinin haksız fiil hükümleri uyarınca değer kaybı kalemlerinden sorumlu olduğu anlaşılmakla davanın talep doğrultusunda kabulü gerekmiştir.Davacının değer kaybı davasını belirsiz alacak davası olarak açtığı, sigorta şirketine başvuruyu takip eden 8. İş gününde temerrüde düşeceği bu tarih itibari ile faiz işletilebileceği fakat sigorta şirketine başvuru evraklarının dosyaya ibraz edilmediği anlaşılmakla sigorta şirketi yönünden dava tarihi; davalı işleten ve sürücünün ise haksız fiil tarihi itibari ile temerrüde düştüğü anlaşılmakla haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek faize hükmedilmiş, talep doğrultusunda yasal faiz türüne hükmedilerek; dava ve talep artırım dilekçeleri gözetilmek suretiyle davacının davasının kabulüyle aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklanın nedenlerle;

1. Davanın Kabulü ile Davalı ........... Sigorta Şirketi yönünden kalan teminat limiti ............ TL sinden sorumlu olması kaydı ile ........... TL nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, alacağa davalı.........Sigorta Şirketi yönünden ........... tarihinden itibaren, davalı........ ile ...... İltem yönünden ise ........... tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine,

2. Kabul edilen bedel üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan ...........TL karar ve ilam harcından peşin alınan 269,85 TL harcın ve 456,00 TL tamamlama harcının düşümü ile eksik kalan 626,79 TL harcı davalı sigorta şirketinin sorumluluğu 464,29 TL ile sınırlı olmak üzere davalılardan tahsili ile hazineye irad KAYDINA,

3. Davacı tarafından yatırılan 269,85 TL peşin harç, 269,85 TL başvuru harcı ve 456,00 ‬TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 995,7‬TL harcın davalı sigorta şirketinin 737,55TLsinden sorumlu olmak üzere davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

4. Davacı tarafından yapılan tebligat ve posta gideri, dosya masrafı ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.230,50TL yargılama giderinin davalı sigorta şirketinin 2.392,96 TLsinden sorumlu olmak üzere davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

5. Davalıların karşıladığı yargılama giderleri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

6. Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan 17.900TL vekâlet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

7. 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.200,00. TL arabulucu ücretinin davalı sigorta şirketinden alınarak hazineye gelir kaydına,

8. Davacı tarafça yargılama esnasında depo edilen gider avansından bakiye kalan tutarın kesinleştiğinde ve talep halinde HMK m. 333 ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin m. 47(1) hükümleri uyarınca ilgisine İADESİNE,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafların yokluğunda davanın değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim