Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/1409 E. 2024/612 K.

T.C.

DİYARBAKIR

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACILAR :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLLERİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVA İHBAR OLUNAN :

VEKİLİ :

DAVA İHBAR OLUNAN :

DAVA : Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 25/12/2023

KARAR TARİHİ : 12/06/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacılar vekili, ............. tarihinde ...........plaka sayılı aracın............'in sevk ve idaresinde iken .........İli ......... Caddesi üzerinde seyir halinde iken meydana gelen tek taraflı trafik kazası sonucu araç içerisinde bulunan müvekkilllerinin oğlu ..........'in kaza sonrası götürüldüğü hastanede vefat ettiğini, kaza sonrası düzenlenen kaza tespit tutanağına göre kazanın meydana gelmesinde araç sürücüsünün kusurlu bulunduğunu, müteveffanın ölümü ile birlikte müvekkillerinin müteveffanın desteğinden mahrum kaldıklarını, davalı sigorta şirketine yapılan başvurudan ve arabuluculuk görüşmelerinden sonuç alınamadığını, Güvence Hesabının ise verdiği cevabı yazıa göre, sigorta poliçesinin iptal edilmesine rağmen sigorta şirketinin 15 günlük sorumluluk süresinin dolmadığının belirttiğini, taraflarınca hangi davalının sorumlu olduğu ve sigorta şirketinin cevap vermemesi nedeniyle her iki davalıya da dava açıldığını ileri sürerek fazlası saklı şimdilik her bir müvekkili yönünden ayrı ayrı ........... TL destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiş, ........... tarihli dilekçe ile talep sonucunu davacı Ali Akyürek yönünden .......... TL'na, davacı Naime Akyürek yönünden ise ............ TL'na yükseltmiştir.

Davalı sigorta şirketi vekili, .......... tarihinde yapılan satış nedeniyle poliçenin iptal edildiğini, ilgili taleplerden müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, müvekkili sigorta şirketinin trafik kazası bakımından olası sorumluluğunun .......... tarihinden sonraki yeni trafik sigortası genel şartları uyarınca belirlenmesi gerektiğini, kusur durumunun tespiti gerektiğini, davacıların destek zararını ispatlaması gerektiğini, tazminatın uzman bilirkişilerce hesaplanması gerektiğini, müvekkili sigorta şirketinin faizden sorumluluğunun sınırlı olduğunu beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Davalı Güvence Hesabı vekili, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 94.maddesi gereğince sigorta şirketinin sorumluluğunun poliçenin iptalinden sonra 15 günlük süreyle devam ettiğini, kazaya neden olan ............ plaka sayılı aracın sigorta poliçesi ............tarihinde iptal edildiğini, kazanın ise 15 günlük yasal süre içinde ............ tarihinde meydana geldiğini, yasal düzenleme gereğince sigorta şirketinin sorumluluğunun devam ettiğini beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuş ve kazanın aracın işleteni ile sürücüye ihbar edilmesini istemiştir.

İhbar olunun ........... vekili, usul ve esas yönünden davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

İhbar olunan ..............tarihli celsede; müteveffa .............'in kaza esnasında aracın sağ arka koltuğunda oturduğunu ve emniyet kemerinin takili olmadığını, kaza esnasında aracın takla attığını, kaza sonrası müteveffayı araç içerisinden kendisi ile birlikte .........'ın çıkarttığını, müteveffayı araç içerisinden çıkartmadan önce ayaklarının camın dışarısında olduğunu, kazanın meydana gelmesinde herhangi bir kusurunun bulunmadığını beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, başvuru evrakları ve hasar dosyaları, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden ............ plaka sayılı aracın ZMMS sigorta poliçe bilgileri, UYAP sistemi üzerinden.......... Cumhuriyet Başsavcılığının ........... nolu soruşturma dosyası ile ..........Asliye Ceza Mahkemesinin........... esas sayılı dosyası celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, ........... plaka sayılı aracın tescil bilgilerine yönelik UYAP üzerinden sorgulama yapılmış, Sosyal Güvenlik Kurumuna müzekkere yazılarak müteveffanın hak sahiplerine rücuya tabi bir ödeme yapılıp yapılmadığı sorulmuş, tazminat hesabı yönünden bilirkişi raporu alınmıştır.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan davalılar ZMMS sigorta şirketi ile Güvence Hesabına yöneltilmiş destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

............ tarihinde............ plaka sayılı aracın sürücü ............in sevk ve idaresinde iken sürücünün direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu davaya konu trafik kazasının meydana geldiği ve kaza sonrası araç içerisinde yolcu olarak bulunan ............in götürüldüğü hastanede vefat ettiği, ölü muayene tutanağına göre, ............'in ölümünün genel beden travmasına bağlı, iç organ kanamasına bağlı (akciğer) iç kanama ile gelişen komplikasyonlar neticesinde meydana geldiği,

............... plaka sayılı aracın ...........-............ tarihleri arasında davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçede sakatlanma veya ölüm halinde maddi tazminat üst limitinin .......... TL olarak belirlendiği, .............tarihli noter satış sözleşmesine istinaden davalı sigorta şirketi tarafından............ tarihinde saat 17:10'da düzenlenen zeyilname ile poliçenin satış nedeniyle iptal edildiği, aracın bir sonraki poliçesinin ........... tarihinde dava dışı ............. Sigorta tarafından düzenlendiği,

Müteveffanın vefatı nedeniyle Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından hak sahiplerine rücuya tabi bir ödeme yapılmadığı, dava açılmadan önce davacılar tarafından davalı sigorta şirketine ve davalı Güvence Hesabına yapılan başvurulara istinaden herhangi bir ödeme yapılmadığı, dava açılmadan önce arabuluculuk sürecinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı, dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davaya konu kazanın meydana gelmesinde............. plaka sayılı araç sürücüsünün kusurlu olup olmadığı, davacıların müteveffanın sağlığında desteğinden yararlanıp yararlanmadığı, kaza tarihindeki sorumluluğun davalı sigorta şirketinde mi yoksa diğer davalı Güvence Hesabında mı olduğu, buradan varılacak sonuca göre davacının tazminat talep edip edemeyeceği, edebilecek ise hangi davalının sorumluluğunda olduğu ile faizin türü ve başlangıç tarihine ilişkindir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91–101. maddelerinde zorunlu mali mesuliyet sigortası düzenlenmiştir. Bu sigortanın amacı trafik kazaları nedeniyle 3. kişilerin uğrayacakları zararların kolayca temin edilmesini sağlamaktır. Bu sigorta işleteni değil, aracı takip etmektedir. Zorunlu Mali Mesuliyet sigortası işletenin Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere yapılmaktadır.

KTK’nın 91. maddesinde, işletenlerin bu kanunun 85/1. maddesine göre sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu, aynı Yasa'nın 94. maddesinde, sigortalı aracı işletenlerin değişmesi halinde, devreden kişi 15 gün içinde sigortacıya durumu bildirmek zorunda olduğu, sigortacının sigorta sözleşmesini durumun kendisine tebliği tarihi itibariyle 15 gün içinde fesh edebileceği, sigortanın fesih tarihinden 15 gün sonrasına kadar geçerli olacağı, aynı Yasa’nın 95. maddesinde ise, sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hallerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurulabileceği hükümlerine yer verilmiştir.

Somut olayda, kazaya karışan ........... plaka sayılı aracın sigorta poliçesinin ........... tarihinde iptal edildiği, kazanın ise .......... tarihinde meydana geldiğini ve bir sonraki sigorta poliçesinin .......... tarihinde düzenlendiği gözetildiğinde, davalı sigonta şirketinin poliçenin iptalinden sonraki 15 günlük süre içerisinde gerçekleşen trafik kazasından dolayı sorumluluğunun bulunduğunun kabulü gerekir.

Davalı sigorta şirketinin poliçeden kaynaklanan sorumluğuğu devam ettiğinden davalı Güvence Hesabına husumet yöneltilemez.

Kaza tespit tutanağı ile soruşturma ve kovuşturma dosyasının incelenmesinden, ........... plaka sayılı aracın .............'in sevk ve idaresinde...........İli ..........Caddesi üzerinde seyir halinde iken sürücüsünün direksiyon hakimiyetini kaybedip ağaca çarparak takla atması sonucu davaya konu kazanın meydana geldiği anlaşılmaktadır. Müteveffa............'in araçta yolcu olarak bulunması, sürücü ...........'in aracını yol şartlarına uydurmamak nedeniyle gerekli dikkat ve özen yükümlüğüne aykırı davranışı nedeniyle kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğu kabul edilmiş ve kusur durumunun tespitine yönelik bilirkişi raporu alınmasına gerek görülmemiştir.

6098 sayılı TBK'nın 53. maddesi gereğince, Ölüm hâlinde ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıpları zarar sorumlularından tahsilini talep edebilir. Destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların, desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de, destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmesi için muhtaç olduğu paranın ödettirilmesidir. Haksız bir eylem sonucu desteğini yitiren kimse TBK'nın 53. maddesine dayanarak uğradığı zararın ödetilmesini isteyebilir.

Destekten yoksun kalanların destek paylarını belirlerken desteğin gelirinin bir kısmını kendisine bir kısmını da eş ve çocukları ile anne ve babasına ayıracağı varsayılmalıdır. Bunun dışında destekten yoksun kalanlardan bir kısmının davacı olup diğer kısmının davacı olmadığı durumda talepte bulunmayan destek görenlerin paylarının da hesaplamada göz önünde tutulması gerekmektedir.

Destekten yoksun kalma tazminatının hesaplanmasında, destek payları doğru belirlenerek, destekten yoksun kalanlara müteveffanın sağlığında sağlamış/sağlayacak olduğu yardımın miktarı da doğru şekilde hesaplanmalıdır. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin kabul görmüş pay esasına göre; çocuksuz durumda destek, desteğin gelirini eşi ile ortak paylaşacağı varsayımına dayalı olarak, gelirden desteğin %50 ve eşin %50 pay alacağı kabul edilmektedir. Çocukların eş ile birlikte destek payı alacağı durumda ise destek gelirden eşi ile birlikte 2’şer pay alırken çocuklara birer pay verileceği, yine eş ve çocuklar ile anne - babanın pay alacağı durumlarda desteğe 2 pay, eşe 2 pay, çocukların her birine 1’er pay, anne ve babaya 1’er pay ayrılarak, böylece gelirin tamamının dağıtılacağı esasına dayalıdır. Çocukların sayısı arttıkça hem desteğe ayrılan pay, hem de eş ve çocuklar ile anne ve babaya ayrılacak paylar düşecektir. Çocukların destekten çıkması ile birlikte destekten çıkan çocuğun payları destek, eş ve diğer çocuklara dağıtılacak, anne ve babaya verilmeyecektir. Böylece geriye kalan eş ve çocukların payları ile desteğin payı artacaktır. Bu pay esası Türk aile sistemine uygun düşmektedir. Çünkü Türk aile sisteminde desteğin geliri aile bireyleri tarafından birlikte paylaşılmakta, aile bireyleri arttıkça gelirden alınacak pay düşmekte, aile bireyi azaldıkça da gelirden alınacak pay yükselecektir. Anne ve babadan birinin destekten çıkması ile payı diğerine aktarılacak, anne ve baba ile çocukların tamamının destekten çıkması durumunda ise yine çocuksuz eş gibi desteğe 2 pay, eşe 2 pay esasına göre %50 pay desteğe, %50 pay eşe verilerek varsayımsal olarak gelir paylaştırılarak tazminat bu ilkelere göre hesaplanmalıdır. (Ankara BAM 26. HD.'nin 02.06.2023 tarih ve 2021/121 E.-2023/374 K.sayılı ilamı)

Dosya içerisinde yer alan nüfus kayıt örneğinin incelenmesinden; davacı............'in müteveffanın babası, davacı ............'in ise müteveffanın annesi olduğu, müteveffanın ............. doğum tarihli olduğu ve ............ tarihinde vefat ettiği, vefat tarihinde çocuksuz ve bekar olduğu anlaşılmaktadır. Müteveffanın anne ve babaya desteği karine olarak kabul edilmesi ve ölenin desteğine dair aksi yönde ispata yarar bilgi ve belgenin dosyada yer almaması nedeni ile davacı anne ve babanın destekten yoksun kalma tazminatı talep edebileceğinin kabulü gerekir.

Davacıların destek zararlarının hesaplanması için aktüer bilirkişiden rapor alınmıştır. TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant tekniği esas alınarak düzenlenen bilirkişi raporunda; davacı baba............. yönünden ............ TL, davacı anne ........... yönünden ise .......... TL destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanmıştır. Hesaplanan tazminat miktarlarının toplamının poliçe limiti dahilinde kaldığı anlaşılmaktadır. Bilirkişi raporunda yapılan hesaplamanın yöntemince yapılmış olması nedeniyle mahkememizce benimsenmiştir.

Zararın meydana gelmesinde veya artmasında zarar görenin de kusurunun bulunması halinde söz konusu olan müterafik kusur 6098 sayılı TBK'nın 52. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre zarara uğrayan, zarar doğuran eyleme razı olmuş veya kendisinin sebep olduğu hal ve şartlar zararın meydana gelmesine etki yapmış veya tazminat ödevlisinin durumunu diğer bir surette ağırlaştırmış ise, hakim tazminat miktarını hafifletebilir. Müterafik kusur indirimi; her somut olayın özelliğine göre olayın meydana geliş tarzı ve zararın artmasında zarar görenin kusurlu davranışının sonuca etkisi değerlendirilerek uygun oranda bir indirim yapılmasını gerektirir ve zarar görenin müterafik kusurunun tespiti halinde TBK'nın 52. maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır. Ayrıca yasal düzenlemeler gereği, TBK'nun 51. ve 52. maddelerinden kaynaklanan hakkaniyet ve takdiri indirimler nedeniyle, davanın kısmen reddedilmesi halinde, indirimden dolayı reddedilen kısım için davalı yararına vekalet ücreti ve yargılama gideri takdir edilemeyeceği hususunun da gözönünde bulundurulması gerekir.

Somut olayda, müteveffanın aracın arka kısmında yolcu olarak bulunduğu ve duruşşmada dinlenen araç sürücüsü............'in beyanından kaza esnasında emniyet kemerinin takılı olmadığı anlaşılmaktadır. Bu halde, davacılar yönünden hesaplanan tazminat miktarlarından %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerektiği kabul edilmiştir. Bilirkişi raporunda bu yjnde hesaplama yapılmadığından mahkememizce resen hesaplama yapılmıştır. Buna göre, davacı...........için hesaplanan............ TL'nın %20'sine isabet eden ........... TL mahsup edildiğinde bakiye kalan miktar .......... TL olarak, davacı ............. için hesaplanan ........... TL'nın %20'sine isabet eden ............. TL mahsup edildiğinde bakiye kalan miktar 460.840,17 TL olarak hesaplanmıştır.

Davalı sigorta şirketi sigortalısının kusuru oranında tazminatla yükümlü olup, sigortalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olmasına göre, poliçe limiti dahilinde davacılar yönünden garameten paylaşım sonucu hesaplanan miktarları ödemekle yükümlüdür. Bilirkişi raporu ile hesaplanan tazminat miktarlarından mahkememizce %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılmak suretiyle tespit edilen miktarlar üzerinden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kaza tarihinde yürürlükte bulunan 2918 Sayılı Yasanın 99. maddesi gereğince sigorta şirketinin ihbarı takip eden 8 iş günü sonunda temerrüdü gerçekleşmiştir. Dava açılmadan önce davacılar tarafından davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığı sabit ise de, hangi tarihte başvuru yaptığı tespit edilememiştir. Bu nedenle davalı sigorta şirketinin temerrüdünün dava tarihinde gerçekleştiğinin kabulü gerekir. Davanın belirsiz alacak davası olması ve kazaya karışan aracın kullanım amacının hususi olması karşısında kabul edilen alacağın tamamına dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmiştir.

Kaza tarihi itibariyle sorumluluğun davalı sigorta şirketinde olması nedeniyle Güvence Hesabına husumet yöneltilemeyeceğindan davalı Güvence Hesabı aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Davalı sigorta şirketi yönünden reddedilen maddi tazminat isteminin müterafik kusur indirimine dayalı olması nedeniyle yargılama giderlerinin tamanından davalı sigorta şirketinin sorumlu tutulmasına ve davalı sigorta şirketi yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davalı ........... A.Ş. aleyhine açılan davanın KISMEN KABULÜNE,

331.397,16 TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihi olan...............tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ............ Sigorta A.Ş.'den tahsili ile davacı .............'e verilmesine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,

460.840,57 TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihi olan .......... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı...........Sigorta A.Ş.'den tahsili ile davacı ...........'e verilmesine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,

2. Davalı Güvence Hesabı aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğundan REDDİNE,

3. Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken ............ TL peşin harçtan, başlangıçta yatırılan 269,85 TL peşin harç ile sonradan tamamlama harcı olarak yatırılan 3.381,68 TL harcın mahsubu sonucu bakiye kalan ............ TL harcın davalı ...........Sigorta A.Ş.'den tahsili ile Hazineye irad kaydına,

4. Davacı tarafından başlangıçta yatırılan ........... TL başvuru harcı ve ......... TL peşin harç ile sonradan tamamlama harcı olarak yatırılan 3.381,68 TL'nın toplamı olan 3.921,38 TL'nın davalı ............ Sigorta A.Ş.'den tahsili ile davacılara verilmesine,

5. Davacılar tarafından 879,75 TL posta ve tebligat masrafı, 2.200,00 TL bilirkişi ücreti ve 2.345,00 TL ATK rapor ücreti olarak sarf edilen toplamda 5.424,75 TL yargılama giderinin davalı..............Sigorta A.Ş.'den tahsili ile davacılara verilmesine,

6. Davacı.............. kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 51.709,57 TL vekalet ücretinin davalı............Sigorta A.Ş.'den tahsili ile davacı ..........'e verilmesine,

7. Davacı ........... kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 70.517,68 TL vekalet ücretinin davalı ........... Sigorta A.Ş.'den tahsili ile davacı ............'e verilmesine,

8. Davalı.......... Sigorta A.Ş. yönünden reddedilen maddi tazminata ilişkin kısmın müterafik kusur indirimi yapılmasına dayalı olması nedeniyle lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

9. Davalı Güvence Hesabı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacılardan tahsili ile davalı Güvence Hesabı'na verilmesine,

10-Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A-13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı.......... Sigorta A.Ş.'den tahsili ile Hazineye irad kaydına,

11-Davacılar tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair, davacı vekilinin ve ihbar olunan asil ile vekillerinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim