Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/1226 E. 2024/595 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

DİYARBAKIR

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVA : Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)

DAVA TARİHİ : 15/11/2023

KARAR TARİHİ : 11/06/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili .....tarihinde .....plakalı aracı .....TL karşılığında .....marka cady model taşıtı sıfır olarak tarafınızdan satın aldığını, araç kullanımın ilk aylarında araç elektroniğinde arızalar vermeye başladığını, müvekkili verilen arızalar sonrası aracını servise götürdüğünü, .....tarihi itibarıyla müvekkilimizin 6 servis kaydı bulunduğunu, kayıt açılmadan özellikle elktronik arızalar için araç defalarca kez servis tarafından sıfırlandığını, müvekkili tarafından alınan arızalı araç serviste sıfırlamadan hemen sonra tekrardan teknik ve elektronik arızalar vermeye devam ettiğini, müvekkilinin aracında oluşan hasarlara tarafınız kesin nihai çözümler bulamadığını, aracı elektroniğini sıfırlamakla yetindiğini, sıfırlamalar sonucunda araçta sorunlarır devam ettiğini, davalı şirketin sayılan arızalardan hiçbirine çözüm getiremediğini, aracın ayıpsız benzeri ile değiştirilmesini ayrıca müvekkilinin zararının karşılanmasını mümkün olmadığı takdirde, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000,00 TL harca esas değer olmak üzere aracın karar tarihinde ki güncel ayıpsız bedelinin bilirkişi marifetiyle hesaplanarak davalı şirketten alınarak müvekkiline verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana yükletimesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının sunmuş olduğu dava dilekçesinde, dava konusu olan 2022 model .....Elektronik arızasının olduğunu, bu sebeplerin üretim hatası kaynaklandığını ve bu sebeple aracın ayıplı olduğunu iddiası asılsız, haksız ve hukuka aykırı olduğunu, Davacı, müvekkili şirkete .....numaralı iş emirleri ile servise giriş yaptığını, teknik personel tarafından yapılan incelemeler sonucunda iş emirlerinin yapılan işler kısmında da belirtildiği üzere davacının belirtmiş olduğu şikayetlerin herhangi birine rastlanılmadığı tespit edildiğini, zira davacının iddia etmiş olduğu herhangi bir ayıp olsaydı şayet; teknisyenler tarafından yapılan incelemesi sonucunda, tespit edileceğini, nitekim yapılan inceleme neticesinde herhangi bir arıza tespit edilmemiş olup, araçta üretim hatası kaynaklı herhangi bir arıza veya ayıp bulunmadığını, davacının varlığı iddia olunan araçtaki durum için araç değişimi talep etmesi, dürüstlük kuralına açıkça aykırılık teşkil ettiğini, zira dava konusu araçta herhangi bi ayıp olmamakla beraber tamamen tüketici hatasından kaynaklı olan bir durum oluştuğunu, haksız ve hukuka aykırı açılan davanın reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

GEREKÇE;

1. .....Tarihli E Fatura; .....Şirketi tarafından düzenlenen ürün hizmet kodu .....olan, ürün hizmet tanımı .....hp Style DSG olan toplam tutarın .....TL olduğu anlaşılmıştır.

2. İhtarname; .....tarafından aracının ayıpsız benzeri ile değiştirilmesi ile ilgili .....tarihli .....numaralı ihtarnamenin hazırlanmış olduğu anlaşıldı.

3. Arabuluculuk tutanağı; dava açmadan önce Diyarbakır Arabuluculuk Bürosunca .....dosya numarası ile .....tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır.

4. .....numaralı iş emri; Aarcı servise getireninin .....olduğu, .....plakalı, .....tip, şasi no: .....olan, trafiğe çıkış tarihi .....olan aracın Multimedya Ekranının donduğu, Park Fonksiyonu arıza uyarısının olduğunun tespit edildiği, araçta değerli eşyanın olmadığının not edildiği, müşteriye tahmini teslim tarihinin .....olduğu, teslim alan servis danışmanın .....olduğu anlaşılmıştır.

5. .....numaralı iş emri; Aarcı servise getireninin .....olduğu, .....plakalı, .....tip, şasi no: .....olan, trafiğe çıkış tarihi .....olan aracın .....km bakımı yapıcağın, çocuk kilidi arazı uyarısını bulunduğu, Park manevra arıza uyarısı, Yağ seviyesi düşük uyarısı, rot ve balans ayarının yapılacağının, araçta değerli eşya olmadığınını, müşteriye tahmini teslim tarihinin .....olduğu, teslim alanın servis danışmanı .....olduğu anlaşılmıştır.

6. .....numaralı iş emri; Aarcı servise getireninin .....olduğu, .....plakalı, .....tip, şasi no: .....olan, trafiğe çıkış tarihi .....olan aracın çocuk kilidi arızası uyarısının olduğu, park manevra arıza uyarısının olduğu, acil arama arıza uyarısının olduğu, müşteriye teslim tarihinin .....olduğu, teslim alan servis danışmanının .....olduğu anlaşılmıştır.

7. .....numaralı iş emri; Aarcı servise getireninin .....olduğu, .....plakalı, .....tip, şasi no: .....olan, trafiğe çıkış tarihi .....olan aracın .....km bakımının yapılacağı, SOS arıza uyarısının bulunduğu, park ve fren arıza uyarısı ile çocuk kilidi uyarısının bulunduğu, araçta değerli eşyanın bulunmadığı, müşteriye teslim tarihinin .....olduğu, teslim alan servis danışmanının .....olduğu anlaşılmıştır.

8. Mahkememizce Makine Mühendisi bilirkişisinden aldırılan .....tarihli bilirkişi raporu; .....palakalı aracın .....şasi numarasının .....araçta ilgili yetkili servis tarafından yapılan işlemler, aracın kilometresi (.....) sonucu oluşan amortisman ve keşif anında araç üzerinde yapılan gözlemler neticesinde dava dilekçesinde ileri sürülen hususların gizli ayıplı olarak değerlendirilemeyeceği kanaatine varılmış olduğunun belirtildiği anlaşılmıştır.

Yukarıdaki deliller ile tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;

Dava, araç satış sözleşmesinden kaynaklı, satışı yapılan aracın ayıplı olduğundan bahisle ayıpsız misli ile değişimi, olmadığı takdirde satış bedelinin iadesi istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; ; satış sözleşmesine konu aracın ayıplı olup olmadığı, aracın aracın motor yağı eksiltme, acil durum sos arızası, fromt asistanı, multi medya ekranında donma, balata sesi, motor performasının aynı nitelikteki araçlara göre durumu, aracın motor ve kapılarından ses gelip gelmediği konularında arızasının bulunup bulunmadığı, var ise bu hususların aracın değerine etki edip etmediği, varsa araçtaki ayıp nedeniyle davacının bu ayıplar nedeni ile ayıpsız benzeri ile değiştirilmesini teditli olarak da güncel satışı bedelini talep etmesinin mümkün olup olmadığının tespiti ve tahsili istemine ilişkin olduğu tespit edilmiştir.

Vergi Dairesinde gelen cevabı yazıda davacının bilanço esasına göre vergilendirmeye tabi olduğunun anlaşılmasına göre davacı tacir olduğu olduğu ve uyuşmazlığın nispi ticari dava niteliğinde olduğu anlaşılmakla uyuşmazlığın çözümünde mahkememizin görevli olduğu kabul edilmiştir.

TBK 219. maddesinde, satıcı alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini veya alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki yada ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumludur.

TBK 223/1.maddesinde alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkan bulur bulmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir durum görür ise bunu uygun bir süre içinde bildirmekle yükümlüdür,

TBK 227. maddesinde, satıcının, satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hallerde alıcı; satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme, satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme, aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme, imkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme seçimlik hakları yanında genel hükümlere göre tazminat talep etme hakkı vardır. Alıcının sözleşmeden dönme hakkını kullanması halinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hakim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinden indirilmesine karar verebilir. Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise, alıcı, ancak sözleşmeden dönme ve satılanın ayıpsız benzeriyle değiştirilmesini talep edebilir.

TTK 23/1-c maddesinde, malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değil ise alıcı malı teslim aldıktan sonra 8 gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda TBK 223.maddesinin ikinci fıkrası uygulanır.

TBK 223/2.maddesinde, "alıcı, gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması halinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir, bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır." düzenlemeleri mevcuttur.

Davaya konu aracın servis kayıtları celbedilmiş, dosyada bulunan servis kayıtları, iş emirleri ve tüm dosya dikkate alınarak davaya konu edilen araç için yerinde inceleme yapılarak dava dilekçesinde ileri sürülen (uyuşmazlık konusunda belirtilen) hususların gizli ayıp olup olmadığı, ilk bakışta muayene ile fark edilebilecek ayıp olup olmadığı -ayıp varsa satım sözleşmesinden önce bulunup bulunmadığı, var ise ayıbın niteliği, aracın satış tarihi itibariyle mevcut ayıplı haliyle emsal satış bedelinin ne olacağı hususunda makina mühendisinden rapor hazırlaması istenilmiş alınan bilirkişi raporunda özetle; dava dilekçesinde davacının ayıp olarak belirtmiş olduğu hususları araç üzerinde incelemiş; yağ eksiltme, çocuk kilidi arızası, SOS arızası, park manevra kısıtlaması, front asist fonksiyonu, multi medya ekranının donmasına ve motor performans düşüklüğüne ilişkin bir bulgunun bulunmadığı, balatadan gelen ses bakımından incelendiğinde balata değişiminin aracın kilometresi baz alındığında değişmesinin gerekliliğinin olağan olduğunun belirtildiği ve gizli ayıp olarak nitelendirilecek bir hususunun bulunmadığı belirtilmiştir. Alınan rapora her ne kadar davacı vekili itiraz etmiş ise de raporun kurulan ara kararı karşılar nitelikte, dosya kapsamı ile uyumlu ve hüküm kurulabilir nitelikte olduğu kanaat edilmekle hükme esas alınmıştır.

6100 sayılı HMK'nın 190. maddesi gereğince ispat yükü, kanunda özel düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukukî sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Burada vakıayı hangi tarafın ileri sürdüğü değil, o vakıadan hangi tarafın lehine hak çıkardığı önemlidir. İspat yükü üzerinde olan tarafın iddiasının doğru olduğuna hakimi inandırmak için başvurduğu ispat araçlarına delil denir. İleri sürdüğü vakıların doğruluğunu iddia eden taraf delil göstererek bunu ispata çalışacaktır. Eldeki davanın niteliği dikkate alındığında davacının iddiasını ispat etmesi gerekmektedir. Hükme esas alınan bilirkişi raporu dikkate alındığında ayıbın ispatlanamadığı kanaat edilmekle ve dosyanın başkaca şekilde de ispatlanamadığı anlaşılmakla, ispatlanamayan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle;

1. Davanın REDDİNE,

2. Alınması gereken 427,60 TL harçtan peşin alınan 12.283‬,00TL harçtan mahsubu ile 11.855,40. TL harcın davacıya iadesine,

3. Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerin üzerinde bırakılmasına,

4. Davalı taraf kendisini vekille temsil ettiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesince belirlenen 108.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

5. Davalı tarafından yapılan masraf olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

6. HMK.'nın 333. maddesi ve HMKY'nin 47. maddesi gereğince gider avansının kullanılmayan kısmının yazı işleri müdürü tarafından ilgilisi hesap numarası bildirilmiş ise hesabına aktarılmasına, aksi halde masrafın gider avansından karşılanmak suretiyle PTT vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilerek iadesinin sağlanmasına,

Dair, davalı vekilinin yüzüne karşı, davacı vekilinin yokluğunda verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim