Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/828 E. 2024/577 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

DİYARBAKIR

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLLERİ :

DAVALILAR :

VEKİLİ :

DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 16/08/2023

KARAR TARİHİ : 05/06/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili, müvekkili ile davalılar arasında .....tarihli ve .....ihale kayıt numaralı Araç Kiralama ve Abone İşleri Hizmet Alım Sözleşmesi imzalandığını, teknik şartname uyarınca davalı yüklenicilerin sözleşme süresince işten çıkarılan personelin tüm yasal hak ve alacaklarından sorumlu olduğunu, bu konuda müvekkiline teşmil edebilecek yasal ve parasal hiçbir sorumluluğun bulunmadığını, olmadığını, yüklenicinin bu uygulamadan doğabilecek her türlü yasal ve parasal sorumluluğu kabul ettiğini, yapılan ödemelerin yüklenici davalılardan rücuan tazmini amacıyla müvekkili tarafından davalılar aleyhine başlatılan icra takibine davalıların haksız itiraz ettiğini, davalılar nezdinde çalışan işçiler tarafından müvekkili aleyhine açmış olduğu davalar sonucu Diyarbakır .....İş Mahkemesinin .....E. .....K., Diyarbakır .....İş Mahkemesinin .....E. .....K, Diyarbakır .....İş Mahkemesinin .....E. .....K., Diyarbakır .....İş Mahkemesinin .....E. ......, Diyarbakır .....İş Mahkemesinin .....E. .....K, Diyarbakır .....İş Mahkemesinin .....E. .....K, Diyarbakır .....İş Mahkemesinin .....E. .....K, ve Diyarbakır .....İş Mahkemesinin .....E. .....K. sayılı ilamlara istinaden ödemeler yapıldığını, sözleşme gereğince sözleşmenin ekleri sayılan ve sözleşme hükümlerini belirleyen Araç Kiralama ve Abone İşleri Hizmet Alımı Teknik Şartnamesi incelendiğinde; "Madde 52.15 Yüklenici sözleşme süresince işten çıkarılan personelinin, yıllık ücretli izin, varsa ihbar tazminatı ile diğer yasal haklarından sorumludur. Bu konuda DİSKİ Genel Müdürlüğü'ne teşmil edebilecek yasal ve parasal hiçbir sorumluluk yoktur. Yüklenici bu uygulamadan doğabilecek her türlü yasal ve parasal sorumluluğu kabul etmiştir." şeklinde hükmünün bulunduğu, bu sözleşme maddelerinin karşılıklı olarak imzalandığının görüldüğünü, bu hüküm gereğince işten çıkarılan personelin işçilik haklarından kaynaklı hak ettiği tazminat ve alacaklardan yüklenicilerin sorumlu olduğunun tartışmasız olduğunu, bu madde hükmünde herhangi bir sebep belirtilmemiş olup davalıların, yüklenici olarak sebebi ne olursa olsun işine son verdiği işçiye, hak ettiği bütün işçilik alacaklarını ödeme yükümlülüğünü kabul ettiğini, bu nedenle müvekkili tarafından yapılan ödemelerin davalıların sorumluluğunda olduğunu, müvekkili tarafından yapılan ödemelerin davalılardan rücuen tahsili amacıyla Diyarbakır İcra Dairesinin .....esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan icra takibinin davalıların haksız itirazı üzerine durduğunu ileri sürerek itirazın iptali ve takibin devamı ile davalılar aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

Davalılar vekili, müvekkil ile davalı idare arasında .....tarihinde .....kayıt numaralı ihale sözleşmesi akdedildiğini, daha sonra davalı kurum tarafından .....tarih, .....sayı, Taşeron İşçilerin Belediye Şirketi Kadrosuna Geçirilmesi konulu yazı ile davaya konu personellerin, "Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımı Sözleşmeleri Kapsamında Çalıştırılmakta olan İşçilerin Sürekli İşçi Kadrolarına veya Mahalli İdare Şirketlerinde İşçi Statüsüne Geçirilmesine İlişkin 375 Sayılı KHK'nin Geçici 23. Ve 24. Maddelerine Uygulanmasına Dair Usul ve Esaslar gereği hizmeti sözleşmesi kapsamında çalışan işçilerin .....tarihinde belediye şirketi bünyesine geçiş işlemleri yapılacaktır. Bu itibarla firmanız bünyesinde çalışan işçilerin .....tarihinde çıkışların yapılması ve sözleşme kapsamındaki araçların ise DİSKİ araç ihalesi sonuçlanıncaya kadar çalışmanın devam ettirilmesi hususunda gereğini bilgilerinize rica ederim." talimatı verildiğini, verilen talimatın müvekkili tarafından yerine getirilerek talimat çerçevesinde istenen tarihte bahsi geçen personelin iş sözleşmesinin fesih edildiğini, fesih sonrası personelin davacı şirket bünyesinde belirtilen KHK çerçevesinde belediye şirketi kadrosuna geçirilmek adına gerekli işlemleri yaparak başvurusunu tamamladığı halde davacı tarafından personelin güvenlik soruşturmasının olumsuz sonuçlandığı gerekçesiyle başvurusunun reddedildiğini, iş bu ret işlemi sonrası personel tarafından İş Mahkemesinde, müvekkil aleyhine haksız fesihten kaynaklı işçilik alacakları ve işe iade davası ve davacı aleyhine idari işlemin iptali ve tam yargı davası açıldığını, yapılan yargılamalar sonucunda İş Mahkemesince, müvekkili aleyhine işçilik alacakları ile tazminatlara hükmedildiğini ve İdare Mahkemesince, idari işlemin hukuki dayanaktan yoksun olduğu gerekçesi ile iptal edildiğini, bu yargılamalar neticesinde müvekkilinin hem işçilik alacakları ve tazminatlar ödediğini, hem de bahsi geçen hizmet alımı personelinin davacı kurum nezdinde kadrolu işçi statüsüne geçirilme işlemlerinin başlatıldığını, müvekkili tarafından gerçekleştirilen fesih işleminin davacının hukuksuz talimatına dayalı olması ve açılan dava sonucu müvekkili tarafından yapılan ödemelerinde bu talimat sonucunda ortaya çıkmış olması nedeniyle müvekkilinin zararlarının davacı tarafından karşılanması gerektiğini, sözleşmenin 8.1 ve 8.2 maddelerinden de anlaşılacağı üzere, ihale sözleşmesi ile ihale sözleşmesi dökümanları arasında herhangi bir çelişkinin doğması ve yahut ihale sözleşmesinde hüküm altına alınmayan durumlardan kaynaklanan uyuşmazlıkların vuku bulması neticesinde uygulanacak hükümlerin öncelik sırasının Hizmet İşleri Genel Şartnamesi hükümleri olacağını, Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin "İdare ve Kontrol Teşkilatının itiraz hakkı" başlıklı 11. Maddesinde; "İdare ve kontrol teşkilatı, yükleniciden çalıştırılmasında veya işyerinde bulunmasında engel durumu olduğunu tespit ettiği, uygunsuz davrandığı veya görevlerini yerine getirmekte yetersiz olduğu kanısında olduğu veya işyerinde çalıştırılmasında sakınca gördüğü her kademe ve nitelikteki elemanların (teknik ve idareci personel, hizmetli, işçi ve diğerleri) ve alt yüklenicilerin iş başından veya işyerinden uzaklaştırılmasını talep etme hakkına sahiptir. Yüklenici, bu talebi idare veya kontrol teşkilatı tarafından yapılacak tebligat üzerine ve verilen süre içinde yerine getirmek zorundadır. Yüklenicinin bu yükümlülüğü verilen süre içinde yerine getirmemesi halinde, söz konusu kişiler idare veya kontrol teşkilatı tarafından uzaklaştırılır veya uzaklaştırılmaları sağlanır. Uzaklaştırılmaları istenilenler, idarenin veya kontrol teşkilatının izni ve onayı alınmaksızın bir daha işlerde görev alamaz. Yüklenici, uzaklaştırılan kişilerin yerine en kısa zamanda uygun nitelikli başkalarını getirmek zorundadır. ..." düzenlemesinin bulunduğunu, ilgili sözleşme ve şartname hükümlerinden hareketle davacı kurum tarafından müvekkile gönderilmiş olan .....tarihli ve ... .....sayılı yazı ile bahsi geçen hizmet alımı personelinin 375 sayılı KHK'nin geçisi 23. ve 24. maddeleri çerçevesinde ilişiğinin kesilmesi talimatının müvekkil tarafından yerine getirilmemesinin şartnamenin 11.maddesine açıkça aykırılık teşkil edeceğini, bu hususta müvekkilin talimata uyarak sözleşme ve şartname hükümlerine bağlı kaldığını, ancak davalı kurum tarafından müvekkilin uymakla yükümlü olduğu talimatın verilmesi sonucu bahsi geçen hizmet alım personelinin iş akdinin feshi sonucu açmış olduğu işçilik alacakları davasının neticesinde müvekkilin ödemek durumunda kaldığı zararların davalı kurum tarafından tazmin edilmesinin yasal zorunluluk olduğunu, davacı kurum tarafından personel hakkında yapmış olduğu değerlendirme hatalı olmamış olsaydı, yani davalı kurum iş bu personeli terör örgütü ile iltisaklı olduğu kararına varmamış ya da varmış olduğu kararı kanuni bir gerekçeye ve somut delile dayandırmış olsaydı bahsi geçen hizmet alımı personelinin davacı kurum nezdinde daimi kadrolu statüsünde işe başlamış olacağını, bu durumda, anılan personel tarafından davaya konu iş mahkemesi davalarının hiç açılmamış olacağını veya iş bu feshin İş Mahkemesince haklı fesih olarak değerlendirilip herhangi bir tazminata hükmedilmeyeceğini, bunun sonucu olarakta müvekkilinin dava konusu iş bu zararlarının doğmamış olacağını, zira ilgili KHK çerçevesinde hizmet alımı personelinin kadrolu işçi statüsüne geçebilmesinin değerlendirme iş ve işlemlerinin davacı kurum yapıldığını, hakeza KHK çerçevesinde hizmet alımı personelinin kadrolu işçi statüsüne geçebilmesinin ön şartının başvuruyu yapan işçinin işçilik alacaklarından feragat etmesi gerektiğini, Davacı kurumca bu hususta usulüne uygun olarak mevzuatın aradığı şekilde feragatı alınıp İş Mahkemesine sunulmuş olsaydı da bu alacaklarının talebinin yasal bir dayanağı olmayacağını ve zarara konu mahkeme kararının müvekkili aleyhine çıkmayacağını, yani davacı kurumun daimi kadroya geçiş sürecinde usulüne uygun olarak mevzuatın aramış olduğu feragatnameleri almış olsaydı böyle bir neticenin de ortaya çıkmayacağını, çünkü konuya ilişkin 375 sayılı KHK'nin Geçici 24. maddesinde; " ....c) Bu kapsamda çalıştırılmalarına ilişkin olarak açtıkları davalardan ve/veya icra takiplerinden feragat edeceğine dair yazılı beyanda bulunmak, ç)En son çalıştığı idare veya şirket ile daha önce kamu kurum ve kuruluşlarında alt işveren işçisi olarak çalıştığı iş sözleşmelerinden dolayı bu madde ile tanınan haklar karşılığında herhangi bir hak ve alacak talebinde bulunmayacağını ve bu haklarından feragat ettiğine dair yazılı bir sulh sözleşmesi yapmayı kabul ettiğini yazılı olarak beyan etmek, kaydıyla bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren on gün içinde hizmet alım sözleşmesini yapan idareye veya şirkete, ek 20 nci madde kapsamındaki şirketlerinde işçi statüsünde çalıştırılmak üzere yazılı olarak başvurabilirler. Başvuranların şartları taşıyıp taşımadıklarının tespiti, bu tespite itirazların karara bağlanması, şartları taşıyanların belirlenen usul ve esaslara göre yapılacak yazılı ve/veya sözlü ya da uygulamalı sınava alınması, sınav sonuçlarına itirazların karara bağlanması ve sınavda başarılı olanların işçi statüsüne geçirilmesine ilişkin süreç bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren doksan gün içinde sonuçlandırılır. Sınavlarda başarılı olanlar, varsa bu fıkranın (c) bendinde öngörülen davalardan feragat ettiklerini tevsik eden belgeyi ve/veya icra takibine konu alacaktan feragat ettiğine dair icra müdürlüğünden alınacak belgeyi ibraz etmek, bu fıkranın (ç) bendinde öngörülen sulh sözleşmesini ibraz etmek ve aynı fıkrada öngörülen şartları taşımaya devam etmek kaydıyla, sınav sonuçlarının kesinleşmesini müteakip, ek 20 nci madde kapsamındaki şirketlerinde işçi statüsünde topluca işe başlatılır. Bunların istihdam süreleri hiçbir şekilde sosyal güvenlik kurumlarından emeklilik, yaşlılık veya malullük aylığı almaya hak kazandıkları tarihi geçemez. Bu fıkra kapsamında feragat edilen davalara veya takiplere ilişkin yargılama ve takip giderleri davacı veya takip eden üzerinde bırakılır ve taraflar lehine vekalet ücretine hükmolunmaz, hükmedilenler tahsil edilmez ve bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihe kadar tahsil edilenler ise iade edilmez. Bu fıkra kapsamında yapılacak sulh sözleşmelerinden damga vergisi alınmaz. ..." düzenlemesine yer verildiğini, görüldüğü üzere Geçici 24. Maddenin ç bendi gereğince, daimi kadroya başvuran işçiden davacı kurum tarafından usulünce feragatnameler alınmış olsaydı ve bunları da işçilik alacakları dosyasında sunmuş olsaydı vaki İş Mahkemesi davasının işçi aleyhine sonuçlanacağını ve müvekkilinin davaya konu zararının da oluşmayacağını, davacı tarafından teknik şartname gerekçe gösterilerek yüklenicinin sözleşme süresince işten çıkarılan personelinin, yıllık ücretli izin ve varsa ihbar tazminatından sorumlu olduğunun belirtildiğini, öncelikle belirmek gerekir ki dava konusu alacakların, davalı tarafın bahsettiği ücret alacakları değil, davalı idarece hukuka aykırı bir işlemden dolayı söz konusu işçinin 4 ay boyunca boşta kalmasından dolayı ortaya çıkan zararın giderilmesine ilişkin tazminat alacağı olduğunu, davacı kurumun yanlış ve hukuka aykırı bir değerlendirme yaptığını ve bu değerlendirme sonucu söz konusu işçinin hukuka aykırı bir şekilde işten çıkarılmasını sağladığını, bunun sonucu olarak işçinin mahkemeye başvurusu üzerine mahkemece idari işlemin hukuka aykırı olduğu gerekçesi ile davayı kabul ederek işçinin daimi kadroya geçişine ilişkin karar verdiğini, bu çerçevede lehine karar verilen işçiyi bu süre zarfında boşta kalmasına neden olan ve buna bağlı işçilik alacaklarının oluşmasına neden olan tarafın davacı idare olduğunu ve doğal olarak bundan doğan zararların sorumlusunun da davacı idare olduğunu, kaldı ki .....isimli personelin halen davacı kurumda çalışmakta olduğunu, yukarıda da belirtildiği üzere davacı kurumca 375 sayılı KHK'ye uygun davranılmış olsaydı anılan şahsın rutin diğerleri gibi daimi kadroya geçeceğini ve bunların hiç birisinin de yaşanmayacağını, davanın 2 yıllık zamanaşımı süresi geçtikten sonra açıldığını beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuş, davacının kötüniyetli takip başlattığından bahisle davacı aleyhine %20 oranında kötüniyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, Diyarbakır .....İş Mahkemesinin .....esas, .....esas ve .....esas sayılı dosyaları, Diyarbakır .....İş Mahkemesinin .....esas ve .....esas sayılı dosyaları, Diyarbakır .....İş Mahkemesinin .....esas sayılı dosyası ile Diyarbakır .....İş Mahkemesinin .....esas sayılı dosyası celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, davalılar hakkında esna-tacir araştırması yapılmış, hesap uzmanı bilirkişiden rapor alınarak sonuca gidilmiştir.

Dava, hizmet alım sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı ile davalılar tarafından oluşturulan iş ortaklığı arasında .....tarihli, .....ihale kayıt numaralı .....işe başlama.....iş bitirme tarihli hizmet alım sözleşmesi imzalandığı,

Diyarbakır .....İş Mahkemesinin .....tarih ve .....E.-.....K. sayılı ilamı incelendiğinde; dava dışı .....tarafından .....tarihinde iş akdinin haksız feshedildiğini ileri sürerek eldeki dosyanın davacısı DİSKİ ile eldeki dosyanın davalıları .....ve .....aleyhine işe iade istemi ile dava açıldığı, mahkemece istinaf mahkemesinin kaldırma kararı sonrası davanın kısmen kabulüne, feshin geçersizliğine, davacının dava devam ederken davalı kurum nezdinde işe başladığı anlaşılmakla konusuz kalan işe iade ve işe başlatmama tazminatları yönünden esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davacı işçinin işe iadesi için işverene süresi içerisinde müracaatı halinde hak kazandıracak olan ve kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aya kadar ücret ve diğer hakları olan .....TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesi gerektiğinin tespitine karar verildiği, karara karşı davalılar tarafından istinaf yasa yoluna başvurulduğu, yapılan istinaf incelemesi sonucu Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi .....Hukuk Dairesinin .....tarih ve .....E.-.....K. Sayılı ilamı ile miktar yönünden kesin olmak üzere istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verildiği,

Diyarbakır .....İş Mahkemesinin .....tarih ve .....E.-.....K. sayılı ilamı incelendiğinde; dava dışı .....tarafından iş akdinin .....tarihinde iş akdinin haksız feshedildiğini ileri sürerek eldeki dosyanın davacısı DİSKİ ile eldeki dosyanın davalıları .....ve .....aleyhine işe iade istemi ile dava açıldığı, DİSKİ vekilinin işçinin iş akdinin 696 Sayılı KHK'nın 127. Maddesi ile 375 Sayılı KHK'ya eklenen geçici 24. Maddesinde belirlenen koşulların oluşmaması nedeniyle işine sol verildiğinin savunulduğunu, davalılar .....ve .....vekili tarafından ise işçinin iş akdinin DİSKİ tarafından gönderilen .....tarih ve .....sayılı talimat yazısı uyarınca fesih edildiğinin savunulduğunu, mahkemece yapılan yargılama sonucu işçinin terör örgütleri ile bağlantısını gösterecek delil elde edilemediği, bu halde iş akdinin geçerli neden olmaksızın fesih edildiği gerekçesi ile davanın kabulüne, feshin geçersizliğine ve işçinin davalılar .....ve .....nezdinde işe iadesine, yasal süresi içerisinde başvuru yapılmasına rağmen işçinin işe başlatılmaması halinde 4 aylık brüt ücret tutarının .....TL olarak belirlenmesine karar verildiği, karara karşı davalılar tarafından istinaf yasa yoluna başvuru yapıldığı, yapılan istinaf incelemesi sonucu Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi .....Hukuk Dairesinin .....tarih ve .....E......K. Sayılı ilamı ile miktar yönünden kesin olmak üzere istinaf başvurularının esastan reddine karar verildiği,

Diyarbakır .....İş Mahkemesinin .....tarih ve .....sayılı ilamı incelendiğinde; dava dışı .....tarafından iş akdinin .....tarihinde iş akdinin haksız feshedildiğini ileri sürerek eldeki dosyanın davacısı DİSKİ ile eldeki dosyanın davalıları .....ve .....aleyhine işe iade istemi ile dava açıldığı, mahkemece istinaf mahkemesinin kaldırma kararı sonrası feshin geçersizliğine, işe iade ve işe başlatmama tazminatı konusunda karar verilmesine yer olmadığına, 4857 Sayılı İş Kanunun 27. Maddesi gereğince 4 aylık ücret ve diğer hakları olan işe başlatmama tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesi gerektiğinin tespitine karar verildiği, karara karşı davalıların istinaf yasa yoluna başvuru yaptığı, yapılan istinaf incelemesi sonucu Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi .....Hukuk Dairesinin .....tarih ve .....Sayılı ilamı ile miktar yönünden kesin olmak üzere, davalıların istinaf başvurularının esastan reddine, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına, feshin geçersizliğine ve istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verildiği, 4857 Sayılı İş Kanunun 27. Maddesi gereğince 4 aylık ücret ve diğer hakları olan net .....TL boşta geçen süre ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesi gerektiğinin tespitine karar verildiği,

Diyarbakır .....İş Mahkemesinin .....tarih ve .....sayılı ilamı incelendiğinde; dava dışı .....tarafından iş akdinin .....tarihinde iş akdinin haksız feshedildiğini ileri sürerek eldeki dosyanın davacısı DİSKİ ile eldeki dosyanın davalıları .....ve .....aleyhine işe iade istemi ile dava açıldığı, mahkemece istinaf mahkemesinin kaldırma kararı sonrası davanın kabulüne, işverence yapılan feshin geçersizliğine, dava devam ederken işçinin işe başlatılmamış olması nedeniyle konusuz kalan işe iade ve işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken tazminat talepleri yönünden karar verilmesine yer olmadığına, davacının iş sözleşmesinin geçersiz olarak feshedildiği tarihten işe başlatıldığı tarihe kadar doğmuş bulunan en çok 4 aylık ücret ve diğer hakları olarak net .....TL ücret ve .....TL net diğer haklarının (asgari geçim indiriminin) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesinin tespitine karar verildiği, karara karşı davalıların istinaf yasa yoluna başvuru yaptığı, yapılan istinaf incelemesi sonucu Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi .....Hukuk Dairesinin .....tarih ve .....Sayılı ilamı ile miktar yönünden kesin olmak üzere istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verildiği,

Diyarbakır .....İş Mahkemesinin .....tarih ve .....E.-...... Sayılı ilamı incelendiğinde; dava dışı .....tarafından iş akdinin .....tarihinde iş akdinin haksız feshedildiğini ileri sürerek eldeki dosyanın davacısı DİSKİ ile eldeki dosyanın davalıları .....ve .....aleyhine işe iade istemi ile dava açıldığı, mahkemece istinaf mahkemesinin kaldırma kararı sonrası davanın kısmen kabul kısmen reddine, işe başlatmama tazminatı yönünden dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, boşta geçen süre yönünden, işçinin işe iadesi için işverene süresi içerisinde müracaatı halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aya kadar olan .....TL ücretin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesi gerektiğinin tespitine, davacının işe başlatılması halinde ödenen kıdem ve ihbar tazminatının bu alacaktan mahsubuna karar verildiği, karara karşı davalıların istinaf yasa yoluna başvuru yaptığı, yapılan istinaf incelemesi sonucu Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi .....Hukuk Dairesinin .....tarih ve ......-...... Sayılı ilamı ile miktar yönünden kesin olmak üzere istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verildiği,

Diyarbakır .....İş Mahkemesinin .....tarih ve .....sayılı ilamı incelendiğinde; dava dışı .....tarafından iş akdinin .....tarihinde iş akdinin haksız feshedildiğini ileri sürerek eldeki dosyanın davacısı DİSKİ ile eldeki dosyanın davalıları .....ve .....aleyhine işe iade istemi ile dava açıldığı, mahkemece yapılan yargılama sonucu davanın reddine karar verildiği, karara karşı davacı tarafından istinaf yasa yoluna başvuru yapıldığı, yapılan istinaf incelemesi sonucu Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi .....Hukuk Dairesinin .....tarih ve ...... Sayılı ilamı ile ilk derece kararının kaldırılarak davanın kabulüne, işverence gerçekleştirilen feshin geçersizliğinin tespitine ve davacının işveren .....İş Ortaklığı işyerinde işe iadesinin davacının süresinde başvurması halinde işverence işe başlatılmadığı takdirde ödenmesi gereken tazminat miktarının 4 aylık brüt ücret tutarı olan .....TL olarak belirlenmesine, kararın kesinleşmesinden itibaren davacının yasal süresi içerisinde müracaatı halinde 4 aylık cüret ve diğer haklarının tutarı olan .....TL'nın davacıya verilmesine gerektiğinin belirlenmesine, işe başlatmama tazminatı ve 4 aylık boşta geçen süre ücretinden davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduklarının tespitine miktar yönünden kesin olmak üzere karar verildiği ,

Diyarbakır İcra Dairesinin .....esas sayılı dosyası incelendiğinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlular aleyhine yukarıda bahsi geçen İş Mahkemesi kararlarında hüküm altına alınan işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre alacakları ile işlemiş faizlerinin tahsili amacıyla toplamda .....TL'nın tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığı anlaşılmaktadır.

Vergi Dairesinden gelen cevabı yazılarda, davalıların bilanço esasına göre defter tuttuğu bildirilmiştir.

Dosya kapsamında davacı tarafından dava dışı işçilere yapılan ödemelerin hesaplanmasına yönelik bilirkişi raporu alınmıştır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, uyuşmazlığın çözümünde mahkememizin görevli olup olmadığı, davanın zamanaşımı süresi içerisinde açılıp açılmadığı, taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesi kapsamında davalı alt işverenler nezdinde çalışan dava dışı işçiler tarafından İş Mahkemesinde açılan davalar sonucu verilen karara dayalı davacı üst işveren tarafından ödenen işçilik alacaklarının davalı alt işverenlerden rücuen tahsilinin talep edilip edilemeyeceği, edilebilecek ise miktarına ilişkindir.

Davacı tacir olduğu ile Vergi Dairesinden gelen cevabı yazılardan davalıların bilanço esasına göre defter tuttuğu ve davacıların gelirinin esnaf işletme sınırının üzerinde olması nedeniyle tacir ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesinden kaynaklanan nispi ticari dava olduğu anlaşılmakla uyuşmazlığın çözümünde mahkememizin görevli olduğu kabul edilmiştir.

Uyuşmazlığın hizmet alım sözleşmesinden kaynaklanan rücu talebine ilişkin olduğundan 6098 sayılı TBK.'nun 147.maddesi gereğince zamanaşımı süresi 10 yıldır. Davacı tarafından elde ki davaya konu edilen rücuya konu alacak, dava dışı işçiye yapılan ödeme ile birlikte doğduğundan zamanaşımı süresinin başlangıç tarihi dava dışı işçiye yapılan ödeme tarihidir. Ödeme tarihi ile davanın açıldığı tarih gözetildiğinde, davanın zamanaşımı süresi içerisinde açıldığı anlaşılmakla işin esasının incelenmesine geçilmiştir.

Dava, hizmet sözleşmesinden kaynaklanan rücu istemine ilişkin olup uyuşmazlık bu davalarda uygulanan ve Yargıtay (Kapatılan) .....Hukuk Dairesi ve Yargıtay .....Hukuk Dairesince benimsenen genel ilkelere göre çözümlenmelidir. Buna göre;

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir.

Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

Taraflar arasındaki sözleşmede aksi düzenlenmemiş ise işçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması nedeniyle davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.

Eldeki rücu davasına konu edilen İş Mahkemelerince verilen kararlar incelendiğinde, davalı alt işverenler nezdinde çalışan dava dışı işçiler tarafından iş akitlerinin haksız fesih edildiği gerekçesiyle işe iade ve tazminat istemiyle açıldığı, Diyarbakır .....İş Mahkemesinin .....tarih ve ...... sayılı ilamı ve Diyarbakır .....İş Mahkemesinin .....tarih ve ...... İlamı ile verilen kararlar hariç, diğer tüm İş Mahkemesi kararlarında yargılama aşamasında işçinin davacı şirket nezdinde işe başlatılmış olması nedeniyle işe iade yönünden davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği ve boşta geçen sürelere ilişkin tazminata hükmedildiği, Diyarbakır .....İş Mahkemesinin .....tarih ve .....sayılı ve Diyarbakır .....İş Mahkemesinin .....tarih ve .....İlamlarında, iş akdinin haksız fesih edildiğinin tespitine ve işçilerin işe iadesine, işçilerin yasal süresi içerisinde yapacağı başvuru üzerine işe başlatılmaması halinde işe başlatmama tazminatına hükmedildiği anlaşılmaktadır.

Davacı taraf, Araç Kiralama ve Abone İşleri Teknik Şartnamesinin 52/15. maddesi uyarınca üst işveren müvekkili tarafından yapılan ödemelerin davalı yüklenicilerin sorumluluğunda olduğunu ileri sürmüştür.

Araç Kiralama ve Abone İşleri Teknik Şartnamesinin 52/15. maddesinde; yüklenici nezdinde çalışan işçilerin sözleşme süresi içerisinde işten çıkarılması halinde, yüklenicinin işten çıkarılan personelin yıllık ücretli izin, varsa ihbar tazminatı ile diğer yasal haklarından sorumlu olacağı, Bu konuda DİSKİ Genel Müdürlüğüne teşmil edebilecek yasal ve parasal hiçbir sorumluğun olmayacağı ve yüklenicinin bu uygulamadan doğabilecek her türlü yasal ve parasal sorumluluğu kabul ettiği düzenlenmiştir. Anılan düzenleme gereğince kural olarak işçiye ödenen ücretler davalı yüklenicilerin sorumluluğundadır.

Ancak davalı taraf, dava dışı işçilerin iş akitlerinin davacı tarafından işçilerin belediye kadrosuna geçirileceğine yönelik gönderilen .....tarihli yazı ile işçilerin iş akitlerinin fesih edildiğini, müvekkilinin sözleşme gereğince davacının talimatını yerine getirmekle yükümlü olduğunu, işçiler tarafından kadroya geçmek için yapılan başvurulara istinaden davacı tarafından işe alınmadığını, sonradan işçiler tarafından işe iade ve tazminat istemiyle açılan davaların işçiler lehine sonuçlandığını, sonrasında da işçilerin davacı tarafından işe başlatıldığını, yapılan ödemelerin davacı üst işverenin sorumluluğunda olduğunu savunmuştur.

Bir örneği Diyarbakır .....İş Mahkemesinin .....esas sayılı dosyasında bulunan davacı tarafından davalıya gönderilen .....tarih ve "Taşeron İşçilerin Belediye Şirketi Kadrosuna Geçirilmesi" konu başlıklı yazıda; Resmi Gazetede .....tarihinde yayınlanarak yürürlüğe giren Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alım Sözleşmeleri Kapsamında Çalıştırılmakta olan İşçilerin Sürekli İşçi Kadrosuna Geçirilmesine İlişkin 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 23. Ve 24. Maddelerinin Uygulanmasına Dair Usul ve Esaslar gereği hizmet alım sözleşmesi kapsamında çalışan işçilerin .....tarihinde belediye şirketi bünyesine geçiş işlemlerinin yapılacağı, bu nedenle şirket bünyesinde çalıştırılan işçilerin .....tarihlerinde çıkışlarının yapılması gerektiği bildirilmiş ve davalı alt işverenler tarafından davacının talebi üzerine dava dışı işçilerin iş akitleri fesih edilmiştir.

Somut olayda, dava dışı işçilerin hizmet aktini davalı yükleniciler ile imzalamasına rağmen, işyerinin işverene ait olması nedeniyle işçinin işe iadesinin işveren ve yüklenici birlikte gerçekleştirmek zorundadır. İşverinin kabulü olmadan yüklenicinin işçiyi iade etmesi mümkün değildir. Nitekim , davalı alt işverenler tarafından davacının talimatı ile iş akdi fesih edilen dava dışı işçilerin işe başlamak için davacı üst işverene yaptıkları başvurulara rağmen işe başlatılmadığı anlaşılmakla, davacı üst işverenin davalı yüklenicilere rücu hakkı bulunmamaktadır. Nitekim, benzer uyuşmazlıkta verilen Yargıtay .....Hukuk Dairesinin (Kapatılan) .....tarih ve .....ilamı da aynı yöndedir. Açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarı açıklandığı üzere;

1. Davanın REDDİNE,

2. Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL harçtan, başlangıçta yatırılan 620,35 TL peşin harcın mahsubu sonucu bakiye kalan 192,75 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

3. Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4. Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili davalıya verilmesine,

5. Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A. 13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.200,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

6. Davacı yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim