Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/1174 E. 2024/559 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

DİYARBAKIR

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVA : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)

DAVA TARİHİ : 02/11/2023

KARAR TARİHİ : 04/06/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait ... Plakalı araç ...tarihinde Diyarbakır / Kayapınar 'da park halinde iken Davalı tarafından sigortalanmış ...Plakalı araç müvekkilin aracına çarpmış akabinde çarpmanın şiddetiyle müvekkilin aracı önünde park halinde olan ...Plakalı araca çarptığını, müvekkiline ait araç ve ...Plakalı araç park halinde bulunmakta iken davalı tarafından sigortalarımış araç çarptığını, kazanın ardından müvekkilinin aracının onarılmış ve ...TL Hasar ödemesi yapılmış aracın birçok parçası değişmiş bazı parçaları onarılmış ve bazı parçaları da boyandığını, müvekkilinin aracı 2015 model hatasız darbesiz boyasız bir araç iken işbu kaza sebebiyle sol arka kapı değişmiş sol arka çamurluk onarılmış ön kapı boyanmış ve muhtelif birçok işlem yapılmış ve müvekkilin aracına ...TL Tramer kaydı girdiğini, müvekkilinin aracı daha önce hiç kaza geçirmediğini, kaza geçirip geçirmediği hususunda Sigorta Bilgi Merkezine sorulduğu takdirde bu kurum da bu hususu teyit edilebileceğini, kazanın ardından sigorta şirketine başvuru yapılmış ve başvuru dilekçesi ...tarihinde şirkete ulaşmasına tağmen 15 gün içerisinde işbu tarih itibariyle hiçbir ödeme yapılmadığını, Dava dilekçesinin kabulünü, tüm delillerin ilgili yerlerden celbini, Fazlaya İlişkin Talep ve Haklarımız Saklı Kalmak Kaydıyla (Islah ve Talep haklarımız saklı kalmak kaydıyla) Araçta Meydana Gelen DEĞER Kaybının Bilirkişi marifetiyle Hesaplanarak Şimdilik 100TL nin (Belirsiz Alacak) (Fazlaya ilişkin talep artırımı ve ıslah haklarımız saklı kalmak kaydıyla) dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari avans faiz oranında (aksi kanaate ise yasal faiz oranında) davalıdan tahsiline ile davacıya ödenmesini, (sigorta şirketi yönünden poliçe teminat limitlerini aşmamak kaydıyla), yargılama gideri ve avukatlık vekalet ücretinin davalıdan tahsiline, davacıya ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; İşbu davaya konu olmamakla ve tarafımızdan kesinlikle kabul edilmemekle birlikte poliçe teminatından kalan tutarın mahkemeye bildirilmesi amacıyla belirtilmek üzere karşı taraf aracında hasar oluştuğunun müvekkili şirkete ihbarını takiben, müvekkili şirketçe hasar dosyası açılarak, hasar bedelinin tespiti amacıyla 5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu uyarınca müvekkil şirket tarafından tayin edilen bağımsız ve uzman eksper marifeti ile inceleme yapıldığını, yapılan inceleme neticesinde ...tarihli trafik kazası nedeniyle davacı aracında oluşan hasar bedelinin ...-TL olduğu tespit edilmiş ve bu miktar davacı tarafa ...tarihinde ödendiğini, Karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları kapsamında genel şartlara göre hesaplama yapılması gerektiğini, karayolları motorlu araçlar zorunlu mali mesuliyet sigortası genel şartlarında teminat dışında kalan haller düzenelndiğini, teminat dışı kalan hallerin var olup olmadığının mahkemece araştırılmasını, karşı tarafın avans faizi talebi yasal düzenlemeye aykırı olduğunu, karşı tarafın haksız ve yersiz davasının reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yan üzerinde bırakılması yönünde karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

GEREKÇE;

1. Kaza tespit tutanağı; ...tarihinde tarihinde tanzim edilen kaza tespit tutanağında ...plakalı araç sürücüsü ...aracının park halinde iken ...plakalı aracın park halinde olan aracına çarptığı ve aracının savrulduğunu, park halindeki diğer aracına çarpıp durduğu, ...plakalı araç sürücüsü ...bir anlık dalgınlık sonucu direksiyon hakimiyetini kaybedip araca çarptığını, aracın sonra park halindeki diğer araca çarpıp durduğunu beyan ettiği, tutanağın araç şoförleri tarafından imza altına alındığı anlaşılmıştır.

2. Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan ...plakalı aracın ...tarihlerini kapsayan ZMMS poliçesi düzenlendiği ve kaza başına maddi zarar limitinin araç başına 100.000TL olduğu anlaşılmaktadır.

3. Trafik tescil ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan ...plaka sayılı aracın ...ait olduğu ve kazaya karışan ...plaka sayılı araç malikinin ...olduğu tespit edilmiştir. Davacıya ait ...plaka sayılı ilişkin tramer kayıtları Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden istenerek incelenmiştir.

4. Hasar dosyası: Davacı vekili tarafından yapılan başvuru üzerine hasar dosyası açılmış, hasar dosyasında değer kaybı tazminatına yönelik davacıya ...tarihinde ...TL bir ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.

5. ...Tarihli makine mühendisi ...tarafından alınan bilirkişi raporu: kazaya karışan ...plaka sayılı, BEYAZ renginde ...tipinde, ...marka, ...model, ...şasi numaralı ...Kilometrede, HUSUSİ araç olduğu, ...tarihinde yapmış olduğu maddi hasarlı trafik kazası oluştuğu, araçta oluşan hasarın mevcut kaza sonucu oluşacağı kanaatim hasıl olduğu, araçta oluşan hasarın onarımı için ...tarihli ekspertiz raporu referans alınarak tespit edilen arka süspansiyon salıncağı, arka çamurluk davlumbazı, ön panjur, radyatör bakaliti, sol arka kapı braketi, sol arka taşıyıcı, radyatör, takoz, sol arka çamurluk, braket, arka kapı kilit ve karşılığı, sol arka kapı, cam mekanizması, birleştirme ve bağlantı parçalarının değiştirildiği; arka tampon, sol far, sağ arka jant, motor kaputu, ön tampon demiri, ön tampon Ve sol marşbiyel parçasında ise hasar onarım işlemi yapıldığı anlaşılmış ve toplam 29 adet parça için ekspertiz çalışması yapıldığı, raporda belirtilen yedek parça ve işçilik giderlerinin yapılan piyasa araştırması sonucu ile uyumlu olduğu tespit edilmiştir. Dava konusu aracın onarılacak durumda olduğu, hasarı onarıldıktan sonra ve ...hasar tarihi dikkate alınarak, emsal bir aracın ikinci el rayiç bedelindeki değer kaybının; aracın markası, modeli, araç tipi, ...kilometrede olduğu, parça değişimi, boya işlemi yapılan kısımlar ve mevcut hasardan dolayı oluşacak tramer miktarı Ve onarım işlemleri göz önünde bulundurularak, dava dosyasında bulunan belgeler (eksper raporları, tutanaklar, resimler ve sair evraklar) doğrultusunda ve Yargıtay 17. Hukuk dairesi 2013/3815 E. 2013/9854 K. Sayılı ilamında, emsal uygulamaları kapsamındaki, nisbi yöntemine göre ise davaya konu araçta ...TL değer kaybının oluştuğu kanaatine varıldığının belirtildiği anlaşılmıştır.

6. Davacı vekilinin ...Tarihli değer artırım dilekçesi: Müvekkili adına 100. TL tazminat talepli olarak açılan davayı bilirkişi raporu doğrultusunda .... TL arttırılarak toplam .... TL’nin olarak arttırdıkları anlaşılmıştır.

Dava; Davacı aracında meydana gelen hasar nedeni ile değer kaybı tahsili davasıdır.

Uyuşmazlık konusunun ...tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle davacının kusurunun bulunup bulunmadığı, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Trafik sigortası motorlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahillinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortasıdır. Trafik sigortacısının sorumluluğu işletenin sorumluluğu oranında olup yine bu sorumluluğun sınırı KTK’nun 92 nci maddesinde belirlenmiştir.

Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, ...tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.

Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir. Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması, Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara BAM 26. H.D.-26/05/2022 tarih,2020/120 E.-2022/1380 K.)

Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; ...tarihinde davalı sigorta şirketinde ZMMS sigortacısı olduğu, kaza tespit tutanağı ile de belirlendiği üzere davalı nezdinde sigortalı araç şoförünün etkin dikkatli olarak araç kullanmadığı, özen ve dikkat yükümlülüğünü yerine getirmediği anlaşıldığından meydana gelen kazada tam kusurlu olduğu; davacı ...aracını park etmesinde kusurlu bir hareketinin bulunduğuna dair somut bir itirazın veya delilin bulunmadığı, kaza tespit tutanağında bu hususa ilişkin bir yansımanın da olmadığı anlaşılmakla kaza nedeniyle kusursuz olduğuna kanaat getirilmiş olduğu; kaza nedeniyle davacı aracında ...TL değer kaybı olacağı, davalı sigorta şirketinin ibraz ettiği hasar dosyası incelendiğinde davacı yana ...lik ödemenin bulunduğu, sigorta poliçesinin teminat kapsamı ile limiti dikkate alındığında davaya konu kaza tarihinde limitin ...olduğu ve talebin ...sinin sigorta poliçesi kapsamında kaldığı anlaşılmakla davanın talebinin kısmen kabulü gerekmiştir. Davalıya ait kazaya karışan aracın hususi nitelikte kullanıma özgülendiği bu nedenle yasal faiz istenebileceği anlaşılmakla, davacının değer kaybı davasını belirsiz alacak davası olarak açtığı, sigorta şirketine başvuruyu takip eden 8. İş gününde temerrüde düşeceği bu tarih itibari ile faiz işletilebileceği fakat usulüne uygun başvuru evraklarının dosyaya ibraz edilmediği anlaşılmakla dava tarihi itibari ile temerrüde düşülmüş olduğu, tarihin ise ...'ye isabet ettiği anlaşılmakla; dava ve talep artırım dilekçeleri gözetilmek suretiyle davacının davasının kısmen kabulüyle aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklanın nedenlerle;

1. Davanın Kısmen Kabulü ile, ...TL nin dava tarihi ...tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,

2. Kabul edilen bedel üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 3.415,50 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 269,85 TL harcın ve 1.150,00TL tamamlama harcının düşümü ile eksik kalan 1.995,65 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad KAYDINA,

3. Davacı tarafından yatırılan 269,85 TL peşin harç, 269,85 TL başvuru harcı ve 1.150,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.689,70. TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4. Davacı tarafından yapılan tebligat ve posta gideri 97,25TL ve bilirkişi ücreti 2.200TL olmak üzere toplam 2.297,25TL yargılama giderinin kabul red oranı dikkate alındığında 1.780,81 davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye miktarın davacı üzerinde bırakılmasına,

5. Davalıların karşıladığı yargılama giderleri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

6. Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan 17.900,00TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

7. Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 14.949,23TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

8. 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.120,00. TL arabulucu ücretinin 2.418,60TL sinin davalı sigorta şirketinden alınarak hazineye irat kaydına; bakiye 701,40TLsinin ise davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

9. Davacı tarafça yargılama esnasında depo edilen gider avansından bakiye kalan tutarın kesinleştiğinde ve talep halinde HMK m. 333 ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin m. 47(1) hükümleri uyarınca ilgisine İADESİNE,

Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafların yokluğunda verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim