Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/1612 E. 2024/554 K.

T.C.

DİYARBAKIR

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ :

KARAR TARİHİ :

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ :

DAVA :Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Sürücü .........'in 0...... tarihinde idaresindeki .......plakalı aracı ile 5 araçlı maddi hasarlı kaza meydana getirdiğini, çarpmış olduğu araçlardan bir tanesi de müvekkiline ait ...... plakalı araç olduğunu, kazanın oluşumunda ...... plakalı araç sürücüsü ......'in, 2918 sayılı KTK'nın 84/D maddesini ihlal ettiği kaza yeri incelemesi ve KGYS görüntüsünden anlaşılmış ve kural ihlali nedeniyle yüzde yüz kusurlu bulunduğunu, mezkur olayla meydana gelen trafik kazasında, müvekkiline ait ....... plakalı araçta değer kaybı meydana geldiğini, meydana gelen trafik kazasında, müvekkiline ait ....... plakalı araçta...... TL hasar oluştuğunu ve hasar bedelinin müvekkili tarafından ödendiğini, müvekkiline ait...... plakalı aracın garanti kapsamında olduğu için....... Ltd. Şirketinin servisinde tamir edildiğini, müvekkilinin mağduriyetini kısmen de gidermek için davalı şirketin sigorta şirketine başvuru yapıldığını, yapılan başvuru sonrasında sigorta şirketi tarafından müvekkiline hasar bedeli olarak 8.103,73 TL tutarında ödeme yapıldığını, sigorta şirketinden...... tarihinde araçta meydana gelen hasar ve değer kaybı ödenmesi talebinde bulunulduğunu, sigorta şirketi tarafından ...... tarihinde değer kaybına ilişkin yalnızca ...... TL ödeme yapıldığını, açıklanan nedenlerle; müvekkiline ait ....... plakalı araçta meydana gelen kazadan kaynaklı olarak oluşan değer kaybına karşılık gelmek üzere şimdilik 100,00 TL'lik kısmının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan alınarak müvekkiline ödenmesine, araç hasar onarım bedelinin eksik kalan kısmına karşılık gelmek üzere şimdilik 100,00 TL'lik kısmının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan alınarak müvekkilin ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP :Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; HMK’nın dava şartlarına ilişkin 114-1/h maddesi kapsamında konu davada belirsiz alacak davası açmakta “hukuki yarar yokluğu” nedeniyle davanın usulden reddi gerektiğini, dava konusu aracın, davacının tercih ettiği serviste onarıldığını ve onarım bedelinin başvurana eksiksiz şekilde ödendiğini, bu nedenle başvuran tarafından onarımı yaptırıldığı halde, onarım tutarından daha fazla sigorta tazminatı istenmesinin haklı bir gerekçesinin olamayacağını, müvekkili sigorta şirketi tarafından yaptırılan ekspertiz çalışması ile araç üzerinde değişmesi gereken hasarlı parçalar ve malzemelerin belirlendiğini ve onarım ve montaj bedelinin 8.103,73 -TL olduğu tespit edilerek davacıya ödendiğini, davacının aracında meydana gelen gerçek zararın karşılanmış olduğunu, davacının değer kaybı taleplerine istinaden müvekkili şirket tarafından poliçe teminatından bakiye kalan .......TL olarak davacı şirket yetkilisi ........ hesabına ...... tarihinde ödendiğini, yapılan değer kaybı ödemesine ilişkin olarak davacının zararı karşılandığını, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :

Dava; Davacı aracında meydana gelen hasar nedeni ile değer kaybı, araç onarım bedeli ile araç mahrumiyet zararının tahsili davasıdır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; davaya konu ........ tarihli kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketince sigortalanan davalı araç sürücüsü .......'in kusurlu olup olmadığı, kaza nedeniyle davacının aracında hasar meydana gelip gelmediği gelmiş ise miktarının belirlenmesi, bu kaza nedeni ile aracın değer kaybına uğrayıp uğramadığı, davalı sigorta şirketince yapılan kısmi ödemelerin yeterli olup olmadığı, davacının bakiyi hasar onarım bedeli ve değer kaybı talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarına sonuç itibari ile tüm alacak kaleminin davalılardan tahsili istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Trafik sigortası motorlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahillinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortasıdır. Trafik sigortacısının sorumluluğu işletenin sorumluluğu oranında olup yine bu sorumluluğun sınırı KTK’nun 92 nci maddesinde belirlenmiştir.

Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş........ tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.

Trafik kazası neticesinde oluşan zarar "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir.Yargitay 17.HD'nin 2017/1230 E- 2018/2590 K sayılı ......... tarihli kararında vurgulandığı gibi;Davacının gerçek zararının belirlenmesi için davacıya ait kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, daha önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğinin yitirilip yitirilmediği, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri ile emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, öncelikle aracın kaza tarihi itibariyle rayiç değeri ve onarım bedeli belirlenerek, belirlenen hasar bedeline göre aracın onarımının ekonomik olup olmayacağının tespiti için aracın kaza tarihindeki hasarsız ikinci el piyasa değeri ile hasarlı haldeki değerinin karşılaştırılması, onarımı ekonomik değilse; aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa rayiç bedelinden sovtaj değerinin mahsubu ile gerçek zarar miktarının hesaplanması, aracın pert-total kabul edilmesi halinde değer kaybı zararının olmayacağının da gözönüne alınması, onarımının ekonomik olacağının kabulü halinde değer kaybı zararının aracın kaza tarihindeki ikinci el değeri ile onarımından sonraki ikinci el değeri arasındaki fark kadar olması nedeniyle değer kaybının bu şekilde tespit edilmesi, aracın kaç gün içerisinde onarımının yapılacağının makul olacağı ve kazaya karışan araca ikame bir aracın günlük kiralama ücretinin belirtilmesi suretiyle davacının gerçek zararının tespit edilmesi gerektiğini belirtmiştir. (aynı yönde karar için bakınız: Ankara BAM 26. H.D.-26/05/2022 tarih,2020/120 E.-2022/1380 K.) .

Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; ....... tarihinde davalı sigorta şirketinin ZMMS sigortacısı olduğu, kaza tespit tutanağı ve kusur durumuna ilişkin alınan ATK raporu ile de belirlendiği üzere, Davalı ......'in, ........ günü saat 1....... sıralarında, sevk ve idaresindeki...... plakalı kamyonetle ...... istikametine seyirle geldiği olay yeri ......Lojmanları önünde, aracının ön kısımlarıyla trafik yoğunluğundan dolayı önünde duraklayan sürücü ...... sevk ve idaresindeki ...... plakalı otomobilin arka kısımlarına, çarpmayla ötelenen bu aracın ön kısmıyla önünde duraklayan sürücü ...... sevk ve idaresindeki ....... plakalı otomobilin arka kısmına, çarpmayla ötelenen bu aracın ön kısmıyla önünde duraklayan sürücü ...... sevk ve idaresindeki ......plakalı kamyonetin arka kısmına, çarpmayla ötelenen bu aracın da ön kısmıyla önünde duraklayan sürücü...... sevk ve idaresindeki ...... plakalı otomobilin arka kısımlarına çarptığı 5 aracın karıştığı zincirleme kaza meydana gelmiştir. Sürücü .......; sevk ve idaresindeki kamyonetle gündüz vaktindeki seyrini, gereken dikkatini vermeden ve önündeki araçla arasında güvenli takip mesafesini korumadan sürdürdüğü yolun olay yeri kesiminde, aracının ön kısımlarıyla trafik yoğunluğundan dolayı önünde duraklayan dava dışı sürücü ........ sevk ve idaresindeki otomobilin arka kısımlarına çarpmasıyla ötelenen bu aracın, önünde duraklayan dava dışı sürücü........ sevk ve idaresindeki otomobilin arka kısmına, ötelenen bu aracın önünde duraklayan sürücü ....... idaresindeki davaya konu ........ plakalı sayılı kamyonetin arkasına , ötelenen bu aracın da ön kısmıyla önünde duraklayan dava dışı sürücü ...... sevk ve idaresindeki otomobilin arka kısımlarına çarpmasına sebebiyet verdiği olayda, kusurlu olduğu, olay yeri kesimde, trafik yoğunluğundan dolayı duraklayan sürücüler; ....... , ......., ......... ve ...... karışmış oldukları bu oluş şartlarındaki olayda, oluş üzerine etken kural ihlalleri bulunmadığından kusursuz oldukları rapor edilmiş ve ilgili rapordaki tespitler denetime ve hükme elverişli kabul edilerek hükme esas alınmıştır.

Kusur durumuna ilişkin değerlendirmenin ardından davacının aracında yapılan kısmi ödeme sonucunda bakiye hasar onarım bedeli ve bakiye değer kaybı bedeli olup olmadığına yönelik değerlendirme açısından alınan....... tarihli ATK raporunda; "Davaya konu; ....... plaka sayılı ....... model ........ marka ....... 5+1 ...... tipindeki 36027 km. Hususi (yük nakli) kamyonete dair onarım dosyasında;

-......... isimli işyerine ait ve fatura bedelinin KDV hariç tutarının ........ Sigorta A.Ş. kurumu tarafından ödeneceği NOT'u bulunan KDV dahil 42.792,67-₺ tutarındaki ........ tarihli fatura,

-........ A.Ş. tarafından.........Sigorta Eksperlik Hiz. Ltd.Şti'ne düzenlettirilen ve piyasa rayici 200.000-₺ alınan araçtaki hasarın, 35.174,65-₺(KDV hariç) olduğu belirtilen ....... tarihli Oto Mecburi Mali Mesuliyet Ekspertiz Raporu(Kesin) ile

-Aracın; dava konusu kaza öncesinde kaza kaydı olmadığına dair Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nin ........ tarihli evrakının bulunduğu görülmüştür.

Değer Kaybı; aracın ,serbest piyasa koşullarına göre kaza tarihi itibariyle hasarsız ikinci el rayiç değeri ile tamir sonrasındaki ikinci el rayiç değeri arasındaki farkı ifade eder. Tamir sonrası hasar kaydı TRAMER(Trafik Sigortaları Bilgi Merkezi) kayıtlarına işlenecek olmasıyla ikinci el piyasasındaki değeri düşecek olan araçtaki değer kaybı hesaplamasına; marka-modeli, özellikleri, üretim yılı, kullanılmışlık düzeyi ,hasar geçmişi, piyasa tutunurluğu v.b. gibi hususlar ile değişen / onarılan parçaların nitelikleri (her onarım işlemi değer kaybına sebep olmayacağından , aracın orjinalliğini bozacak boya işlemlerinin olup olmadığı ile ana gövde ve ana gövdeye bağlı ya da eklenip -çıkarılabilir parçaların bulunup bulunmadığı ), hasar miktarı ve derecesi (hafif, orta, ağır) v.b. unsurlar da etki etmektedir.

Bu itibarla dosya kapsamı talimat doğrultusunda, yukarıda sırasıyla zikredilen hususlar ve kaza sonrasına ait fotoğraflarla birlikte tümüyle incelendiğinde, KDV dahil 42.792,67-₺ tutarındaki hasarı uygun bulunan davaya konu ....... plaka sayılı .......model .......... marka ........ 5+1 .......... tipindeki kamyonetteki değer kaybı ; marka- modeli, özellikleri, kaza tarihindeki yaşı(3), kullanılmışlık düzeyi( 36.027 km.), piyasa tutunurluğu , hasarlı kesimleri ile hasar miktarı(KDV dahil 42.792,67-₺) , yapılan onarım işlemleri , hasar geçmişi(dava konusu kaza öncesinde kaza kaydı bulunmuyor) ve serbest piyasa koşullarına göre kaza tarihi itibariyle hasarsız ikinci el rayiç değeri ile tamir edildikten sonraki ikinci el rayiç değerine dair yapılan araştırma neticesinde; aracın kaza tarihinde hasarsız haldeki 2. el piyasa peşin değeri olarak 220.000-₺, aracın kaza sonrası tamir edilmiş haldeki 2. el piyasa peşin değeri olarak 209.000-₺ belirlenmiş ve neticeten değer kaybı olarak 11.000-₺ belirlenmiştir.

Hasar ve değer kaybı yönünden Davaya konu....... plaka sayılı ....... model ......marka ......... tipindeki kamyonette; hasar miktarının KDV dahil 42.792,67-₺ ve değer kaybının 11.000-₺ olacağı" mütalaa edilmiştir. Mahkememizce yapılar değerlendirmede ilgili rapordaki değerlendirmeler denetime ve hüküm kurmaya elverişli kabul edilmekle hükme esas alınmıştır. Tüm dosya kapsamından ve davacı dava dilekçesi ve delilleri ile davalı sigorta şirketi tarafından kazaya karışan karşı 5 araca yönelik yapılan ödemelere ilişkin dekontlardan anlaşıldığı üzere; davacıya hasar onarım bedeli olarak 8.103,73 TL değer kaybı bedeli olarak 1.820,00 TL ödendiği sabittir. Böylelikle yapılan mahsup neticesinde bakiye hasar onarım tazminatının 34.693,94 TL bakiye değer kaybı tazminatının 9.180,00 TL olduğu kabul edilmiştir. Davalı sigorta şirketince sunulan cevap dilekçesi ile akabinde sunulan beyan dilekçeleri ile davaya konu kazaya karışan 5 araç yönünden;......... plaka sayılı araç için 36.600,00 TL, ........plaka sayılı araç için 25.000,00 TL ve 6.379,37 TL, ......... plaka sayılı araç için 7.425,00 TL ve davacıya ait araç için 8.103,73 TL hasar bedeli, 1.820,00 TL değer kaybı bedeli olmak üzere ödeme yapılmakla bakiye poliçe limitinin kalmadığının ileri sürüldüğü, incelenen dekont ve ödeme kayıtlarından olay tarihi itibariyle kaza başına maddi hasar teminat limiti olan 82.000,00 TL'nin tükenmiş olduğu anlaşılmakla davalı sigorta şirketinin bakiye hasar onarım bedeli ve bakiye değer kaybı bedelinden sorumlu olmadığı değerlendirilerek davalı ....... Sigorta A.Ş. yönünden taleplerin poliçe limitinin tükenmiş olması nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Davalı araç sürücüsü ...... yönünden yapılan değerlendirmede; dava konusu kaza nedeniyle davacı aracında 11.000 TL bakiye değer kaybı tazminatı, 34.693,94 TL bakiye hasar onarım bedelinin ödenmesi gerektiği, davacı vekilinin değer artırım dilekçesi ile hasar onarım bedeli olarak 34.688,94 TL değer kaybı bedeli olarak 9.180 TL tazminatın davalılardan tahsilini talep ettiği, davalı sigorta şirketi yönünden poliçe limitinin tükenmiş olması nedeniyle davanın reddine karar verildiği, davalı araç sürücüsünün haksız fiil hükümleri uyarınca bakiye değer kaybı ve bakiye hasar onarım bedeli kalemlerinden sorumlu olduğu anlaşılmakla davanın davalı araç sürücüsü yönünden talep doğrultusunda kabulünün gerektiği anlaşılmıştır. Davacının davasını belirsiz alacak davası olarak açtığı, davalı ......'in haksız fiil tarihi itibari ile temerrüde düştüğü anlaşılmakla haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek yasal faize karar verilerek dava ve talep artırım dilekçeleri gözetilmek suretiyle davacının davasının kısmen kabulü kısmen reddiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

G.D:Nedenleri gerekçeli kararda açıklandğıı üzere;

HÜKÜM:

1. Davanın KISMEN KABULÜNE,

A-34.688,94 TL hasar onarım bedeli, 9.180,00 TL değer kaybı bedeli olmak üzere toplam 43.868,94 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 01/04/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı.........'den tahsili ile davacıya verilmesine,

B-Hasar onarım bedeli ve değer kaybı bedeli istemine ilişkin olarak bakiye poliçe limiti bulunmadığından davalı......Sigorta A.Ş. aleyhine açılan davanın REDDİNE,

2. Kabul edilen bedel üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 2.996,68 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 59,30 TL harcın ve 745,00 TL tamamlama harcının düşümü ile eksik kalan 2.192,38 TL harcın davalı .........'den tahsili ile hazineye irad KAYDINA,

3. Davacı tarafından yatırılan 59,30 TL peşin harç, 59,30 TL başvuru harcı ve 745,00 TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 863,60 TL harcın davalı ..........'den alınarak davacıya verilmesine,

4. Davacı tarafından yapılan tebligat ve posta gideri 323,50 TL ve Adli Tıp Rapor ücreti 2.828,00 TL olmak üzere toplam 3.151,50 TL yargılama giderinin davalı .........'den alınarak davacıya verilmesine,

5. Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan 17.900,00 TL vekâlet ücretinin davalı .........'den alınarak davacıya verilmesine,

6. Davalı ........Sigorta A.Ş. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan 17.900,00 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı .......... Sigorta A.Ş.'ye verilmesine,

7. 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 1.320,00 TL arabulucu ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

8. Davacı tarafça yargılama esnasında depo edilen gider avansından bakiye kalan tutarın kesinleştiğinde ve talep halinde HMK m. 333 ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin m. 47(1) hükümleri uyarınca ilgisine İADESİNE,

Dair, davacı vekili ve davalı....... vekilinin yüzüne karşı, davalı sigorta şirketinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı

Katip Hakim