Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/1138 E. 2024/537 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

DİYARBAKIR

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLLERİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVA : Sigorta (Kaza Sigortası Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 26/10/2023

KARAR TARİHİ : 29/05/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Kaza Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili, davalılardan .....A.Ş.'nin işleteni olduğu ve diğer davalı sigorta şirketine tarafından ZMMS sigorta poliçesi düzenlenen .....plaka sayılı aracın dava dışı .....sevk ve idaresinde iken sürücünün takip mesafesini korumaması sonucu kırmızı ışıkta bekleyen müvekkiline ait .....plaka sayılı araca arkadan çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın meydana gelmesinde .....%100 kusurlu olduğunu, müvekkilina ait araçta .....TL bedelli hasar meydana geldiğini, kaza sonrası müvekkilinin aracında oluşan hasara bağlı meydana gelen değer kaybının ödenmesi için davalı sigorta şirketine yapılan başvuruya istinaden yapılan ödemenin yetersiz olduğunu ileri sürerek fazlası saklı şimdilik .....TL değer kaybının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini istemiş, .....tarihli bedel arttırım dilekçesi ile .....TL'na yükselterek bu bedelin davalı sigorta şirketi yönünden bakiye poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini istemiştir.

Davalı sigorta şirketi vekili, zamanaşımının dolduğunu, dava konusu kaza nedeniyle müvekkil sigorta şirketi tarafından davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı için .....tarihinde .....TL değer kaybı ödendiğini, ayrıca hasar bedeline ilişkin olarak .....TL, .....TL, .....TL ve ...... Şti.'ye .....TL ödeme yapıldığını, yapılan ödemelerle birlikte müvekkili sigorta şirketinin herhangi bir sorumluluğu kalmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, değer kaybının ZMMS genel şartlarının ekinde yer alan formüle göre hesaplanması gerektiğini, müvekkili sigorta şirketi aleyhine ancak temerrüt tarihinden ve yasal faizle sorumlu olduğunu beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Davalı .....A.Ş. vekili, zamanaşımı ve hak düşürücü sürelerin dolduğunu, kazanın meydana gelmesinde müvekkilinin herhangi bir kusurunun bulunmadığını, davacının aracında iddia edildiği kadar hasar meydana gelmediğini, bu hususta ispat yükünün davacıda olduğunu, davacıya ait araçta herhangi bir değer kaybı meydana gelmediğini, değer kaybının genel hükümlere göre değil ZMMS genel şartlarına göre hesaplanması gerektiğini, davacı tarafından talep edilen bedellerin sigorta teminatı kapsamında olduğunu beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, sigorta poliçesi, hasar dosyası, yapılan ödemelere dair belgeler, davacıya ait aracın tramer kayıtları celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında değer kaybı oluşup oluşmadığının tespitine yönelik makine mühendisinden bilirkişi raporu alınmıştır.

Dava, trafik kazasında kaynaklı davacının aracında oluşan hasara bağlı meydana geldiği ileri sürülen değer kaybının eksik ödendiğinden bahisle kazaya sebebiyet verdiği ileri sürülen aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketi ile aracın işleteninden müteselsilen tahsili istemine ilişkindir.

.....tarihinde davacıya ait .....plaka sayılı araç ile .....plaka sayılı araç arasında çift taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, .....plaka sayılı aracın kazanın meydana geldiği tarihi de kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçede araç başına maddi tazminat üst limitinin .....TL olarak belirlendiği, kaza sonrası davalı sigorta şirketi nezdinde açılan hasar dosyası kapsamında düzenlenen ekspertiz raporuna görre davacıya ait aracın hasar onarım bedelinin .....TL olarak belirlendiği, hasar onarım bedeline ilişkin olarak davalı sigorta şirketi tarafından parça tedarik edilen ve onarımı yapan işletmeye toplamda .....TL ödeme yapıldığı, ayrıca davacı tarafın başvurusu üzerine .....tarihinde .....TL değer kaybı ödendiği, hasar bedeli ile değer kaybına ilişkin ödemelerin poliçe limiti olan .....TL'den mahsubu sonucu bakiye .....TL poliçe limiti kaldığı, dava açılmadan önce arabuluculuk sürecinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan aracın sürücüsünün kusurunun bulunup bulunmadığı, davacıya ait araçta meydana gelen hasar nedeniyle davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemeden daha fazla miktarda değer kaybı oluşup oluşmadığı, buradan varılacak sonuca göre davacının değer kaybı talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarı ile faizin türü ve başlangıç tarihine ilişkindir.

Kaza sonrası araç sürücüleri tarafından düzenlenen kaza tespit tutanağına göre, davacıya ait aracın kırmızı ışıkta durduğu esnada arkasında seyir halinde bulunan aracın fren yamasına rağmen durumayarak davacıya ait aracın arka kısmına çarpması sonucu davaya konu kazanın meydana geldiği anlaşılmaktadır. Davalı sigortalı araç sürücüsünün önünde kırmızı ışıkta duran araca çarpması sonucu meydana gelen kazada, yeterli takip mesafesini korumadığı ve yola gereken dikkat ve özeni göstermediği anlaşılmakla, kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğu kabul edilmiş, mahkememizce ayrıca kusur durumunun tespitine yönelik bilirkişi raporu alınmasına gerek görülmemiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Anılan yasal düzenlemeler gereğince, davalı işleten, araç sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen zararları karşılamakla yükümlü olduğu gibi, davalı sigorta şirketi de, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.

Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir. Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması, Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara BAM 26. H.D.-26/05/2022 tarih,2020/120 E.-2022/1380 K.)

Anılan ilkeler doğrultusunda değerlendirme yapılarak değer kaybının tespitine yönelik makine mühendisi tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda, davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında ..... TL değer kaybı oluştuğu mütalaa edilmiştir. Düzenlenen rapor, denetime ve hüküm kurmaya elverişli olması nedeniyle mahkememizce benimsenmiştir.

Davadan önce davalı sigorta şirketi tarafından .....TL değer kaybı ödendiği dosya kapsamından sabittir. Davalı sigorta şirketi ve diğer davalı işleten, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında tazminatla yükümlü olup, sürücünün %100 kusurlu olmasına göre tespit edilen .....TL değer kaybının tamamının ödenmesinden müteselsilen sorumludur. Davadan önce yapılan ödeme mahsup edildiğinde bakiye kalan miktar .....TL olup, davalı sigorta şirketinin bakiye poliçe limiti olan .....TL'den sorumlu olması kaydıyla .....TL üzerinden davanın kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.

Faizin türü ve faiz başlangıç tarihine ilişkin olarak;

Davalı işletene ait aracın yolcu otobüsü olarak ticari amaçlı kullanıldığı ve tescil bilgilerinde de kullanım amacının ticari olduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle davacı tarafın ticari faiz talep edebileceğinin kabulü gerekir.

Dava açılmadan önce davacı tarafından davalı sigorta şirketine .....tarihinde başvuru yapıldığı anlaşılmaktadır. 2918 KTK.'nın 97. maddesinde 8 iş günü olarak belirtilen süre sonunda davalının temerrüde düşeceği gözetildiğinde, davalı sigorta şirketinin .....tarihi itibariyle temerrüde düştüğünün kabulü gerekir. Davalı sigorta şirketi yönünden faiz başlangıç tarihi temerrüt tarihi olan .....tarihider.

Davalı işleten yönünden ise zarara karşılama yükümlülüğü kazanın gerçekleşmesi ile doğmaktadır. Bu nedenle davalı işleten yönünden faiz başlangıç tarihi kaza tarihidir.

Dava belirsiz alacak davası olup, temerrütle birlikte davalıların zararın tamamını karşılama yükümlülüğü vardır. DAvacı taraf dava dilekçesinde ticari faiz talep etme hakkı bulunduğu halde yasal faiz talep ettiğinden dava dilekçesinde talep edilen .....TL'ye yasal faiz işletilmesine, bedel arttırım dilekçesi ile davacı tarafından aynı zamanda ticari faiz talep edildiğinden bedel arttırım dilekçesi ile arttırılan miktarlara ticari faiz işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davanın KABULÜNE, .....TL değer kaybının, davalı sigorta şirketi yönünden bakiye poliçe limiti olan .....TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, bu bedelin .....TL'lik kısmına davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren, diğer davalı .....A.Ş. yönünden kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, bakiye kalan .....TL'lik kısmına ise, davalı sigorta şirketi yönünden (bakiye poliçe limiti ile sınırlı olması kaydıyla) temerrüt tarihi olan .....tarihinden itibaren, diğer davalı .....A.Ş. yönünden kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren avans faiz işletilmesine,

2. Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 817,24 TL peşin harçtan, başlangıçta yatırılan 269,85 TL peşin harç ve sonradan yatırılan 205,00 TL tamamlama harcının mahsubu sonucu bakiye kalan 342,39‬ TL harcın, davalı sigorta şirketinin 339,00 TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irad kaydına,

3. Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 269,85 TL başvuru harcı, 269,85 TL peşin harç ve sonradan yatırılan 205,00 TL tamamlama harcının toplamı olan 744,70 TL'nın, davalı sigorta şirketinin 737,10 TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

4. Davacı tarafından 103,75 TL tebligat ve posta masrafı ile 2.000,00 TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplamda 2.103,75 TL yargılama giderinin, davalı sigorta şirketinin 2.082,29 TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

5. Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 11.963,77 TL vekalet ücretinin, davalı sigorta şirketinin 11.842,19 TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

6. Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlanmış ise de, arabuluculuk ücretinin ödendiğine dair UYAP sistemi üzerinden dosyaya eklenen Arabuluculuk dosyasında düzenlenmiş herhangi bir sarf kararı bulunmadığı anlaşılmakla, yargılama giderlerinden sayılan arabuluculuk ücreti hakkında mevcut aşamada karar verilmesine yer olmadığına,

7. Davacı yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda, davanın değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim