Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/1094 E. 2024/525 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

DİYARBAKIR

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ : 13/09/2022

KARAR TARİHİ : 28/05/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Kaza tarihinde ...Ticaret Limited Şirketi‘nin işleteni ve maliki olduğu ...plaka numaralı araç(TIR), ...’ın sevk ve idaresinde, ...tarihinde, saat ..., Elazığ İli istikametinden Diyarbakır İli istikametine sağ şeritte seyir halindeyken bahse konu kaza yerine geldiğinde o esnada yaya geçidi üzerinde karşıdan karşıya geçmek isteyen müvekkil ...ilk geçiş hakkını vermeyerek aracın ön kısımlarıyla çarpması çarpması neticesinde tek araçlı, yayaya çarpmalı, yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmiş olduğunu, kaza neticesinde müvekkili ...ağır yaralanmış olduğunu, yapılan tüm tıbbi tedavi ve ameliyatlara rağmen müvekkilinin tam olarak iyileşememiş olduğunu ve kısmen sakat kaldığını, davalı sigorta şirket zararın tazmini hususunda ilgili poliçelerce sorumlu olduğunu, müvekkil ...ise yaya olup kusursuz olduğunu, ...plakalı sayılı araç davalı ...Sigorta A.Ş tarafından ...-...tarihli zorunlu mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalandığından davalı sigorta şirketi de K.T.K hükümlerine göre kaza ve hasardan sorumlu olduğunu, arz ve izah edilen nedenlerle trafik kazasında müvekkilinin bedensel zarara uğraması nedeniyle, toplanacak delillere göre davalı sigorta şirketinden maddi tazminat isteğinin kabulü ile şimdilik 100,00 TL maddi tazminat tutarının (fazlaya ve faize ilişkin haklar saklı kalmak üzere), temerrüt tarihinden işletilecek yasal faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücreti ile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı dava dilekçesinde maddi yönden talebinin mevcut olduğu ifade edilmiş ise de dilekçesinde maddi tazminat talebine ilişkin detayı ifade edilmemiş olduğunu, İşbu taleplerinin reddedilmesi halinde davacının talebinin sadece sürekli iş göremezlik zararı yönünde olduğu kabulü ile değerlendirme yapılması gerektiğini, müvekkil sigorta şirketine usulüne uygun başvuru yapılmamış olduğunu, bu nedenle, dava şartı noksanlığı nedeniyle dava usulden reddedilmesi gerektiğini, sigortalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunup bulunmadığı, var ise kusur oranı ve maluliyet oranının hesaplanması için adli tıp kurumu trafik ihtisas dairesince belirlenmesi için dosyanın adli tıpa gönderilmesini talep ettiği, izah edilen sebeplerle; KTK 97. madde gereği yerine getirilmesi icap eden sigorta kuruluşuna başvuru şartı, davacı/lar tarafça yerine getirilmemiş olması nedeniyle, HMK 115/2 maddesi gereği davanın usulden reddini, usule ilişkin itirazlarının kabul görmemesi halinde ise esasa ilişkin itirazlarının dikkate alınarak esastan reddini ve yargılama gideri ile vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

GEREKÇE;

1. Kaza tespit tutanağı; ...Günü Saat ...sıralarında Diyarbakır İli . Elazığ İli Devlet Karayolu (...Km. si) müteakiben meydana gelen tek taraflı yaralanmalı trafik kazasında (yayaya çarpma); Şoför ...sevk ve idaresindeki ...plakalı Çekici ile Elazığ İli istikametinden, Diyarbakır İli istikametine sağ şeritte seyir etmekte iken bahse konu km ye geldiğinde , o esnada karşıdan karşıdan karşıya geçmeye çalışan yaya ...' e geçiş hakkını vermeyerek aracın ön kısmı ile çarpması neticesinde; tek taraflı yaralanmalı trafik kazası meydana geldiği, bu kazanın oluşumunda sürücü beyanı kaza yeri incelemis ve KGYS görüntülerinden ...plakalı aracın sürücüsü ...KTK'nın 2918 sayılı 74/B maddesini ihlal ettiği, yaya ...ise herhangi bir kural ihlalinini bulunmadığının tespit edilmiş olduğunun belirtildiği, tutanağın polis memuru tarafından imza altına alındığı anlaşılmıştır.

2. Sigorta Hasar dosyası: Davalı sigorta şirketine davacı tarafından başvurunun yapıldığı başvuru evrakının ...tarihinde tebliğ edildiği fakat herhangi bir ödemenin yapılmadığı anlaşılmaktadır.

3. Noterler birliği kayıtlarına göre; ...plakalı aracın ...Ticaret Limited Şirketi‘nin işleteni ve maliki olduğu , aracın kullanım amacının ticari olduğu anlaşılmaktadır.

4. Kolluk'tan SED araştırması için yazılan müzekkere cevapları;...tarihinde gelen yazı cevabı incelendiğinde ...çalışmadığı, okur yazar olduğu, evli ve 6 çocuğunun olduğu, fiziksel engelinin bulunduğu, kendisine ait evinin olduğu, gayrimenkul olarak müstakil ev ve 60 dönüm tarla olduğu anlaşılmıştır.

5. Diyarbakır SGK'dan gelen yazı cevabında; Davacıya rücuya tabi bir ödeme yapılmadığı, sigortalıya ait herhangi bir kaydın bulunmadığının belirtildiği anlaşılmıştır.

6. ...tarihli bilirkişi kusur raporu; ...Günü Saat: ...sıralarında Diyarbakır İli . Elazığ İli Devlet Karayolu (...D.K.Y.nun ...Km. si) müteakiben, Diyarbakır İli istikametine, Ergani İlçesi, ...caddesi üzeri, ...ışıklı kavşağı, yaya geçidi üzerinde meydana gelen tek taraflı yaralanmalı trafik kazasında (yayaya çarpma); şoför ...sevk ve idaresindeki ...plakalı çekici ile elazığ ili istikametinden, diyarbakır ili. elazığ ili devlet karayoluna (...d.k.y.nun ...km.si) müteakiben,diyarbakır ili istikametine seyir etmekte iken ergani ilçesi, elazığ caddesi üzeri ...ışıklı kavşağına geldiğinde, şoförün gidiş istikametine göre yolun sağından, yolun orta ayırıcı istikametine yolu yaya geçidi üzerinde karşıdan karşıya geçmeye çalışan yaya ...” e Çekicinin ön kısmı ile yolun sağ şeridi üzerinde çarpması neticesinde; tek taraflı yaralanmalı trafik kazası meydana geldiği, bu kazanın oluşumunda Şoför ...(...plakalı), 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 74.maddesinde ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 146.maddesinde yer alan açıklaması yukarıda genişçe yapılan kuralları ihlal etmiş olduğu anlaşıldığından meydana gelen kazada asli (tam) kusurlu olduğu kanaatine varıldığı, Yaya ...2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinde yer alan herhangi bir kural ihlali yapmadığı, anlaşıldığından meydana gelen kazada kusursuz olduğu kanaatine varılmış olduğu anlaşılmıştır.

7. Dava dilekçesi ekinde yer alan Ergani Devlet Hastanesinden alınan ...tarihli raporda; davacı ...kişisel engel oranının %53 olduğu belirtilerek alanında uzman 7 hekim tarafından imza altına alınmıştır.

8. Sigorta şirketinin hasar dosyası içerisinde bulunan ...tarihli raporda; davacı ...kişisel engel oranının %10, iyileşme süresinin 270 gün olduğu, bakıcı ihtiyacının 60 gün olduğu belirtilerek uzman ...tarafından imza altına alınmıştır.

9. Mahkememizce İstanbul ATK dan aldırılan ...tarihli maluliyet raporu; ...ve ...oğlu, ...doğumlu, ...’in ...tarihinde geçirmiş olduğu trafik kazasına bağlı yaralanması, kaza tarihinde yürürlükte olan 20.02.2019 tarihli 30692 sayılı Resmi Gazetede Yayınlanan Erişkinler için Engellilik Değerlendirmesi Hakkındaki Yönetmeliğe göre değerlendirildiğinde; Kas İskelet Sistemi, Üst Ekstremiteye Ait Sorunlarda Özürlülük, omuz eklemi hareket kısıtlılığı, Şekil 2.10 (%2, %2), Şekil 2.11 (%1) ve Şekil 2.12 (%1, %2)’ye göre üst ekstremite özürlülük oranı %8 olup Tablo 2.3’e göre; %5 olduğu, Kas. İskelet Sistemi, Alt ekstremiteye ait sorunlar, eklem hareket açıklığı, kalça eklemi hareket kısıtlılığı, Tablo 3.8a ve Tablo 3.8b’ye göre alt ekstremite özürlülük oranı %5, %10 Balthazard formülüne göre %15, Tablo 3.2’ye göre; %8 olduğu, Balthazard formülüne göre; Kişinin tüm vücut engellilik oranının %13 (yüzdeonüç) olduğu, İyileşme (iş göremezlik) süresinin olay tarihinden itibaren 6 (altı) aya kadar uzayabileceği, dava konusu olay nedeniyle başka birinin sürekli veya geçici olarak bakımına muhtaç durumda olmadığı ancak iyileşme (iş göremezlik) süresi içerisinde 2 (iki) ay süresince bir başkasının yardımına gereksinim duyabileceği kanaatine varıldığı anlaşılmıştır.

10-Aktüerya bilirkişisinden aldırılan ...tarihli kök rapor ile ...tarihli ek rapor; talep edilebilecek tazminatın hesaplanmasında asgari ücret esas alınarak hesaplama yapılarak, davalının sigorta şirketi olması ile poliçe tanzim tarihi ve genel şartlardaki değişiklikler de nazara alınarak, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve Aktüeryal Yönteme göre yapılan hesaplamada; Meydana gelen bu trafik kazasında yaralanma sonucu; davacı ...Sürekli İşgöremezlik Tazminatı için toplam ...TL, maddi tazminat hakkı olduğu, ...tarihli ek raporunda ise güncel asgari ücret tarifesine göre Meydana gelen bu trafik kazasında yaralanma sonucu; davacı ...Tazminatı için toplam : ...TL süreli iş göremezlik maddi tazminat talep hakkı olduğu kanaatine varıldığı anlaşılmıştır.

11- Arabuluculuk tutanağı dava açmadan önce Diyarbakır Arabuluculuk Bürosunca ...dosya numarası ile ...tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır.

12-Davacı vekilinin ...tarihli bedel artırım dilekçesi; Davacı vekili talep ettikleri maddi tazminat talebini ...TL arttırarak dava dilekçesi ile talep edilen tazminatla birlikte sürekli iş göremezlik için toplamda ...TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalıdan tahsili ile taraflarına ödenmesini talep etmiştir.

Dosya içerisinde bulunan tüm delil ve belgeler bir arada değerlendirildiğinde;

Dava, trafik kazası nedeniyle 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun ("TBK") m. 49 (818 Sayılı BK m. 41) vd. hükümlerine göre ZMMS sigortacısı aleyhine açılmış haksız fiil hukuksal nedenine dayalı sürekli iş göremezlik tazminat kaleminden oluşan maddi tazminata ilişkin tazminat davası olduğu anlaşılmıştır.

Uyuşmazlık noktasının ...tarihinde meydana gelen trafik kazası nedeniyle davacının kusurunun bulunup bulunmadığı, davacıda kaza nedeni ile maluliyetinin oluşup oluşmadığının tespiti ile sürekli iş göremezlik tazminatının davalıdan tahsili istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Haksız fiilden doğan borçlar TBK m. 49 (818 Sayılı BK m. 41) vd. hükümlerine düzenlenmiş olup; haksız fiilin unsurları (i) hukuka aykırı fiil, (ii) zarar, (iii) kusur ve (iv) illiyet bağı şeklindedir. Yine TBK m. 50 (BK m. 42) hükmünde zarar görenin, zararını ve zarar verenin kusurunu ispatlama yükümlülüğü altında olduğu hükme bağlanmıştır.

ZMSS, 2918 sayılı KTK'nun 91 vd. maddelerince düzenlenen moturlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortası türüdür. Bu tanımdan da anlışalacağı üzere ZMSS, karayolunda motorlu araç işletenin, işlettiği araç nedeniyle üçüncü kişilere verilen bedensel (cismani) ve eşya zararlarından doluya onun mali ve hukuki sorumluluğunu üçüncü kişilere karşı güvenceye alması nedeniyle bir pasif ve aynı zamanda zarar sigortası niteliğini taşımaktadır.

Dosya içerisinde bulunan trafik kaza tespit tutanağı, ceza dosyası, mahkememizce hükme esas alınan ATK kusur raporu bir bütün halinde değerlendirildiğinde; yaya geçidinden geçmeye çalışan davacıya davalı sigorta şirketi nezdinde sigortalı ...plakalı aracın çaptığı, araç sürücüsü ...(...plakalı), 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 74.maddesinde ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 146.maddesinde yer alan kuralları ihlal etmiş olduğu anlaşıldığından meydana gelen kazada asli (tam) kusurlu olduğu , Yaya ...2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinde yer alan herhangi bir kural ihlali yapmadığı, anlaşıldığından meydana gelen kazada kusursuz olduğu kanaatine varılmış olduğu anlaşılmıştır.

Davacı vekilinin dava dilekçesi ekinde sunmuş olduğu maluliyet raporu ile sigorta hasat dosyasında bulunan doktor raporu arasında çelişki olduğu anlaşılmakla mahkememizce İstanbul ATK'dan maluliyet raporu alınmış, alınan raporda davacının sürekli iş göremezliğinin %13 ve sürekli olduğu, kaza tarihinden itibaren iyileşme süresinin 2 aya kadar uzayabileceği belirlenmiştir. Alınan rapora karşı davacı vekilinde itiraz edilmiş ise de alınan raporun kaza tarihindeki yönetmeliğe uygun olduğu, maluliyet doğrultusunda alanında uzman doktorların bulunduğu ve rapor düzenlemeye yetkili kurumdan alındığı anlaşılmakla rapor hükme esas alınmıştır.

Mahkeme tarafından dosyada davacının ne iş yaptığına ilişkin; kollukça yapılan araştırma tutanağında da davacının çalışmadığı, SGK yazı cevabında SGK kaydının olmadığı anlaşılmış, dosyaya davacının asgari ücretin üzerinde gelir elde ettiğine dair yansıyan bir evrakın da bulunmadığı anlaşılmakla davacının asgari ücret tarifesi üzerinden tazminat hesabı yapılması yoluna gidilmiştir.

Yargıtay içtihatlarında benimsendiği üzere TRH 2010 Tablosu'na göre davacının yaşı nazara alınarak muhtemel bakiye ömrün belirlenmesi ve güncel asgari ücret tarifesi üzerinden; %1,8 teknik faiz uygulanmadan, progresif rant formülü kullanılarak tazminatın hesaplanması, bilinmeyen/işleyecek devre hesabı yapılırken, bilinen son gelirin her yıl için %10 artırılıp %10 iskonto edilmesi yönteminin kullanılması, bilinen ve bilinmeyen dönem hesabının hangi tarihlerden başlayıp hangi tarihte bittiği, davacı açık ve denetime elverişli bir şekilde belirtilerek sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik ve tazminat hesaplamasının yapılması için dosya aktüer bilirkişisine tevdii edilmiş ve alınan rapora göre de davacının sürekli iş göremezlik tazminat miktarı ...TL olarak hesap edilmiş alınan raporun karar tarihine en yakın asgari ücret tarifesine göre hesaplandığı, alınan raporun dosya kapsamı ile uyumlu olduğu, denetlenebilir ve hüküm kurmaya elverişli olduğu kanaat edilmekle hükme esas alınmıştır.

Bütün dosya kapsamı, alınan bilirkişi raporu ve miktar arttırım dilekçesine göre; ...tarihinde dava dışı ...sevk ve idaresindeki davalı sigorta şirketine ZMMS ile sigortalı olan aracın tam kusuru ile trafik kazası yaptığı, davacı asilin kusurunun bulunmadığı ve kaza nedeni ile yaralandığı, yaralanmaya bağlı olarak davacının maluliyet

oranının %13 ve sürekli olarak belirlendiği, aktüer raporuna göre sürekli iş göremezlik tazminatı ...olarak hesaplandığı; ; belirtilen bu miktarın 2918 sayılı yasanın 91.md göre davalı sigorta şirketinin ...kaza tarihi itibariyle teminat limitinin ölüm ve sakatlanma teminat limitinin kişi başına ...olduğu ve belirlenen bu teminat miktarı itibari ile sorumlu olduğu ve davacının davasını belirlediği tutarın bu teminat limiti içerisinde kaldığı anlaşılmakla davanın kabulüne karar verilmiştir. Ayrıca 2918 sayılı KTK.'nun 99/1. maddeleri ile ZMSS poliçesi Genel Şartlarının B.2. maddesi uyarınca rizikonun belge ve bilgileri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortanın tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Davacı vekili usulüne uygun başvurunun ...tarihinde yapıldığı, bu tarihi takip eden 8. İş gününün ...tarihine isabet ettiği ve bu tarih itibari ile temerrüde düştüğü; talep doğrultusunda yasal faize hükmedilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle

1. Davanın KABULÜ ile; ...TL sürekli iş göremezlik tazminatının ...tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2. Harçlar Kanunu gereğince kabul edilen 134.587,18TL maddi tazminat yönünden alınması gereken 9.193,65. TL harçtan, başlangıçta yatırılan 80,70. TL ve 378,98‬. TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 8.733,97. TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

3. Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 80,70. TL peşin harç, 80,70. TL başvuru harcı ve 379,98. TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 541,38‬. TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4. Davacı tarafından yapıldığı anlaşılan 6.433. TL Bilirkişi ve ATK fatura ücreti, 28,00TL dosya masrafı ve 419,40‬. TL Tebligat ve posta masrafı olmak üzere toplam 6.880,40. TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5. Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta harar verilmesine yer olmadığına,

6. Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 21.533,95. TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7. Taraflarca yatırılan gider/delil avansının artan kısmın, karar kesinleştikten sonra HMK m. 333 ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca re'sen yatırana iadesine,

8. 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 1.560,00. TL arabulucu ücretinin davalı sigorta şirketinden alınarak hazineye gelir kaydına,

Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim