Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/1145 E. 2024/523 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

DİYARBAKIR

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVALI :

DAVA : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)

DAVA TARİHİ : 27/10/2023

KARAR TARİHİ : 28/05/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Sigortalı Sürücü ....., .....plakalı araç ile .....tarihinde Diyarbakır ili, Yenişehir İlçesi, ...... Sk. .....Sitesinde müvekkilime ait araç park halindeyken çarpmış ve maddi hasarlı kaza meydana geldiğini, kazaya sebebiyet veren davalı kaza tespit tutanağı ve .....nolu Tramer sonucundan da anlaşılacağı üzere %100 kusurlu bulunduğunu, aracında oluşan değer kaybının ödenmesi için .....tarihinde fiziki olarak davalı sigorta şirketinin merkez adresine, .....tarihinde mail adreslerine başvuru yapılması sonucu, .....tarihinde tarafımıza .....TL ödeme yapıldığını, bu ödemenin neye göre belirlendiğini bilmediklerini ve araçta oluşan değer kaybı için bu rakam çok düşük olduğunu, müvekkilinin aracında meydana gelen değer kaybının ve araç mahrumiyet bedelinin davalılardan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle beraber tahsili ile her türlü yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket araçtaki değer kaybı bedelini görevlendirilen eksper vasıtasıyla tespit edildiğini, tespit edilen tutar ....., davacı vekili hesabına, .....tarihinde ödenmiş olduğunu, bunun yanı sıra müvekkili şirketin araçtaki hasara ilişkin alınan eksper raporuna göre tespit edilen .....de .....ve .....tarihlerinde davacı asil ve tedarikçi firma hesabına hasar bedeli olarak ödendiğini, ödeme ile müvekkili şirket her türlü hukuki sorumluluğunu yerine getirmiş olduğunu, bu nedenle başvurunun reddini, yargılama gideri ve ücreti vekâletin davacıya tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

GEREKÇE;

1. Kaza tespit tutanağı; .....tarihinde taraflar arasında düzenlenen kaza tespit tutanağında .....plakalı araç sürücüsü .....sitenin içerisinde .....bloğun Park alanına girerken direksiyon hakimiyetini kaybettiğini, park halinde olan .....plakalı araca çarptığını, çarpmanın etkisi ile .....plakalı aracında hasar görüldüğü, .....plakalı araç sürücüsü .....aracı park halinde iken .....plakalı aracın hızla park alanına girip aracanın sol tarafına şiddetli çarptığını, çarpma etkisiyle kendisinin aracınında .....plakalı araca çarpmasıyla kazanın meydana geldiği anlaşılmıştır.

2. Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan ve kazaya karışan .....plaka sayılı araç malikinin .....olduğu ...... .....tarihlerini kapsayan ZMMS poliçesi düzenlendiği ve araç başına maddi zarar limitinin .....olduğu anlaşılmaktadır.

3. Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan .....plaka sayılı aracın .....ait olduğu tespit edilmiştir. Kazaya karışan araçlara ilişkin trafik kayıtları Türkiye Noterler Birliği ile Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden istenerek incelenmiştir.

4. Hasar dosyası: Davacı vekili tarafından yapılan başvuru üzerine hasar dosyası açılmış, hasar dosyasında davacıya .....tarihinde tarafımıza .....TL ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.

5. .....Tarihli makine mühendisinden alınan bilirkişi raporu: Bilirkişi .....tarafından tespiti istenen aracın; .....plaka sayılı, .....renginde, .....model, .....yılı, HUSUSİ, şasi numarasının .....olduğu,

Eksper raporunda hasar onarımına ilişkin yapılan tespitlerin davaya konu kaza ile uyumlu olduğu kanaatine varıldığı, hasar öncesi rayiç değer - hasar sonrası rayiç değer = 400.000 - 355.000 TL = 45.000‬ TL değer kaybına uğrayacağın ,davalı sigorta şirketi tarafından yapılan 34.154,78 TL ödemenin mahsup edilerek 45.000 TL- 34.154,78 TL = 10.845,22 TL tutarındaki değer kaybı zararının davacı tarafa ödenmesi gerektiği kanaatine varıldığı, kaza sonucu onarılması ile ilgili iş ve işlemlerin davalı sigorta şirketi tarafından yerine getirildiği, dava konusu aracın makul onarım süresinin 10 gün olacağı kanaatine varıldığı, ikame bir aracın günlük kiralama ücretinin 2023 yılı için 400,00 TL olacağı, 10 günlük ikame araç bedelinin 400*10=4.000,00 TL olacağı kanaatine varılmış olduğu anlaşılmıştır.

6. Davacı vekilinin .....Tarihli değer artırım dilekçesi: Değer Kaybından Doğan Maddi Tazminat Alacağı olarak 100,00. TL + 10.745,22. TL. = 10.845,22 TL'nin ve araç mahrumiyet bedeli olan 100,00. TL + 3.900,00. TL= 4.000,00 TL'nin temerrüt tarihinden işletilecek ticari faizi, yargılama giderleri ve avukatlık ücretiyle birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini yönünde arttırım talebi gönderdikleri anlaşılmıştır.

Dava; Davacı aracında meydana gelen hasar nedeni ile değer kaybı tahsili davasıdır.

Uyuşmazlık konusunun .....tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle davacının kusurunun bulunup bulunmadığı, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı ile araç mahrumiyet bedeli istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Trafik sigortası motorlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahillinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortasıdır. Trafik sigortacısının sorumluluğu işletenin sorumluluğu oranında olup yine bu sorumluluğun sınırı KTK’nun 92 nci maddesinde belirlenmiştir.

Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, .....tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.

Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir. Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması, Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara BAM 26. H.D.-26/05/2022 tarih,2020/120 E.-2022/1380 K.) İkame araç bedeli talebi yönünden ise aracın makul onarım süresi belirlenerek bu süre içerisinde kendi aracına ikame araç kiralama bedelinin hesaplanması gerekmektedir.

Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; .....tarihinde davalı sigorta şirketinde ZMMS sigortacısı olduğu, kaza tespit tutanağı ile belirlendiği üzere sürücü .....davacıya ait park halindeki araca çarpması olayı neticesinde maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiğinin sabit olduğu ve oluşan bu kazada sürücü davalının KTK da belirlenen özenli sürüş kurallarını ihlal ettiği anlaşılmakla tam kusurlu olduğu, davacının ise herhangi bir kural ihlalinin bulunmadığına kanaat getirilmiş olduğu; olayın oluşunun aksine taraflarca bir delil ibraz edilmediği, kaza nedeniyle davacı aracında 45.000 TL değer kaybı, 4.000TL ikame araç bedeli olacağı, davalı sigorta şirketinin ibraz ettiği hasar dosyası incelendiğinde davacı yana yapılan 34.154,78 TL ödemenin bulunduğu, sigorta poliçesinin teminat kapsamı ile limiti dikkate alındığında davaya konu edilen değer kaybı talebinin sigorta poliçesi kapsamında kaldığı fakat ikame araç bedelinin teminat kapsamında kalmadığı anlaşılmakla davanın sigorta şirketi yönünden kısmen kabulü; davalı asilin ise haksız fiil hükümleri uyarınca değer kaybı ile araç mahrumiyet bedelinden sorumlu olduğu anlaşılmakla tam kabulü gerekmiştir. Davalıya ait kazaya karışan aracın hususi nitelikte kullanıma özgülendiği bu nedenle yasal faiz istenebileceği anlaşılmakla, davacının değer kaybı davasını belirsiz alacak davası olarak açtığı, sigorta şirketine başvuruyu takip eden 8. İş gününde temerrüde düşeceği bu tarih itibari ile faiz işletilebileceği bu tarihin ise .....'e isabet ettiği, davalı asilin ise haksız fiil tarihinde temerrüde düşeceği anlaşılmakla haksız fiil tarihi itibari ile faize hükmedilmiş; dava ve talep artırım dilekçeleri gözetilmek suretiyle davacının davasının kısmen kabulüyle aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:

1. Davanın kısmen kabulü ile

A) Davacının değer kaybı tazminatına yönelik talebinin kabulü ile 10.845,22 TL nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, alacağa davalı .....Sigorta A.Ş yönünden .....tarihinden itibaren davalı .....yönünden ise .....tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine,

B) Davacının ikame araç bedeli talebi yönünden 4.000,00 TL nin .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı .....alınarak davacıya verilmesine, davalı .....Sigorta A.Ş yönünden talebin reddine,

2. Kabul edilen bedel üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 1.014,08 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 269,85 TL harcın ve 250TL tamamlama harcının düşümü ile eksik kalan 494,22 TL harcın davalılardan tahsili ile hazineye irad KAYDINA,

3. Davacı tarafından yatırılan 269,85 TL peşin harç, 269,85 TL başvuru harcı ve 250,00‬TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 789,7‬0‬TL harcın davalı sigorta şirketinin 580,66TL sinden sorumlu olması kaydı ile davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

4. Davacı tarafından yapılan tebligat ve posta gideri, dosya masrafı ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.755,00TL yargılama giderinin davalı sigorta şirketinin 2.761,02TL sinden sorumlu olması kaydı ile davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

5. Davalıların karşıladığı yargılama giderleri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

6. Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan 14.845,22TL vekâlet ücretinin davalı sigorta şirketinin 10.845,22TL sinden sorumlu olması kaydı ile davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

7. 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.120,00. TL arabulucu ücretinin davalı sigorta şirketinden alınarak hazineye gelir kaydına,

8. Davacı tarafça yargılama esnasında depo edilen gider avansından bakiye kalan tutarın kesinleştiğinde ve talep halinde HMK m. 333 ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin m. 47(1) hükümleri uyarınca ilgisine İADESİNE,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda davanın değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim