Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/926 E. 2024/498 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

DİYARBAKIR

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 15/09/2023

KARAR TARİHİ : 21/05/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; .....tarihinde davalı sigorta şirketine sigortalı .....plaka sayılı .....sevk ve idaresindeki aracın müvekkil .....’ın sevk ve idaresindeki ve mülkiyeti kendisine ait olan .....plakalı araca çarpmasıyla gerçekleşen maddi hasarlı trafik kazasından dolayı sigorta şirketi tarafından .....tarihinde ".....numaralı hasar dosya ödemesidir" açıklaması ile .....TL taraflarına eksik ödeme yapıldığını, fazlaya ilişkin talep ve dava haklarımız saklı kalmak kaydıyla müvekkili .....aracında meydana gelen şimdilik .....TL değer kaybının davalı taraftan tazminini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Taleplerinin tümden kabul anlamına gelmemekle birlikte sorumluluk limitimiz kaza tarihi itibariyle .....-TL olan araç başı teminat limiti kadar olduğunu, konu kazaya ilişkin poliçe kapsamında ayrıca davacının kasko sigortacısı .....A.Ş.'ye rücuen .....-TL hasar ödemesi yapılmış olduğunu, taleplerinin haksız ve mesnetsiz olmakla birlikte, müvekkil şirket tarafından yürürlükteki mevzuat hükümleri gereğince tüm işlemler gerektiği şekilde sonuçlandırılmış olup, işbu sebeple davacının yasa, usul ve Yargıtay kararlarına aykırı taleplerinin reddini, müvekkili şirket lehine vekalet ücreti tayin edilmesini talep ve beyan etmiştir.

GEREKÇE;

1. Kaza tespit tutanağı; Kazanın Dönel kavşak alanı Diclekent Bulvarı Kavşak çıkışında meydana geldiği, .....plakalı kamyonet sürücüsü ....., 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 56/1. a(Kavşaklarda şerit değiştirmek) maddesini ihlal ettiği, .....plakalı araç sürücüsü .....ise aynı kanunun 52/1. A maddesi (aracın hızını ayarlamamak) kuralını ihlal ettiği yönünde görüş ve kanat belirterek kaza raporu tanzim edilmiş olduğu anlaşılmıştır.

2. Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan .....plakalı aracın .....tarihlerini kapsayan ZMMS poliçesi düzenlendiği ve kaza başına maddi zarar limitinin .....olduğu anlaşılmaktadır.

3. Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan .....plaka sayılı aracın Kayapınar Belediyesi Başkanlığına ait olduğu ve kazaya karışan .....plaka sayılı araç malikinin .....olduğu tespit edilmiştir. Kazaya karışan araçlara ilişkin tramer kayıtları Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden istenerek incelenmiştir.

4. Hasar dosyası: Davacı vekili tarafından yapılan başvuru üzerine hasar dosyası açılmış, hasar dosyasında değer kaybı tazminatına yönelik davacıya .....TL lik bir ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.

5. .....Tarihli trafik bilirkişisinden aldırılan rapor: .....tarihinde gerçekleşen kazanın sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plakalı kamyonet ile Mahabad Bulvarı istikametinden gelip, Dünya Kavşağını(Dönel Kavşak) takiben Diclekent Bulvarı yönüne seyir halinde iken, kavşak çıkışı, Diclekent bulvarı girişinde, sağ şeriden ilerlerken şeridini muhafaza etmeyerek tedbirsiz ve dikkatsiz, bir şekilde sol şeride doğru manevra yapması sonucu kamyonetinin sol ön tampon ve çamurluk kısmı, ile aynı istikamette sol şeritte seyir halinde olan .....yönetimindeki, .....plakalı otomobilin sağ ön çamurluk ve tampon kısmına çarpışması sonucu kaza meydana geldiği, kazasının oluşumunda .....plakalı kamyonet sürücüsü .....Mahabad Bulvarı istikametinden gelip, dönel kavşak olan Dünya kavşağına giriş yaptığı, Dünya Kavşağını takiben Diclekent Bulvarı yönüne seyir halinde iken, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun Madde 53/C ve D maddelerini ihlal ettiği, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 84'üncü maddesinde belirtilen trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller başlıklı asli kusurlardan 84/F maddesinde yer alan kurallarını ihlal ettiği, kazanın oluşumuna sebebiyet verdiği, yüzde yetmişbeş (%75) KUSURLU olduğu, .....plakalı otomobil sürücü .....ise araç hareketinin yoğun olduğu yerleşim yeri içi dönel kavşakta hızını azaltarak gerekli tedbiri almadığı, trafık durumuna dikkat etmediği ve kavşağa seyir hızı ile girdiği, herhangi bir tehlike karşısında güvenle duramayacak şekilde kavşağa hızlı girdiğinden aynı kanunun 52/1. a maddesinde “Sürücüler araçlarının hızını, kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, hızlarını azaltmak, zorunludurlar” kuralını ihlal ettiği ve Yüzde yirmi beş(%25) tali kusurlu olduğu görüş ve kanaatinin bildirilmiş olduğu anlaşılmıştır.

6. .....tarihli Makine Mühendisi bilirkişisinden aldırılan rapor: Bilirkişi .....tarafından tespiti istenen aracın; Plaka no ....., Markası: ....., Cinsi : Otomobil(AA Sedan), Modeli :....., Tipi ....., Renk Beyaz, Şaseno : .....Yakıt cinsi : Dizel, Km Bilgisi : .....(Ekspertiz Raporundan), Kullanım Amacı: Hususi, Kullanım Süresi: 11 yıl olduğu, hasarın onarımının piyasa araştırmaları ve parça değerlerine bakıldığında ortalama hasarın onarım bedeli ...... TL olacağı değerlendirildiğinde güncel rayiç değerinin hasar miktarına oranı ...... TL / .....oranı %12 tekabul ettiğinden “Motorlu Taşıt Kasko Sigortası Genel Şartlarına” göre, onarımın Ekonomik olacağı, Sovtaj. Pert statüsünden olmadığı, değerlendirildiği, Güncel piyasa araştırması ve değerlendirmesi yapıldığında, piyasa araştırması araç satış yapan online satış yapan (....., .....v.b.) platformlardan kaza öncesi rayiç değer ile kaza sonrası rayiç değer arasındaki farkın ortalaması alındığında sonuca ulaşılacağı, Güncel Değer Kaybı ( A — B ): 715.000. TL . 685.000. TL = 30.000. TL olacağı değerlendirildiği, kaza tarihi itibariyle (.....) maddi değer kaybı hesaplanması yapılmak istendiğinde 2022 Yılı Kasım Ayındaki TÜFE: 1.115,26 TL, 2024 Yılı Şubat Ayındaki TÜFE: 1.859,38 TL, Enflasyon Oranı: 9466,72 artış olacağı düşünüldüğünde, 30.000. TL'nin, .....tarihindeki değer kaybı 17.983,20. TL olacağı değerlendirildiği anlaşılmıştır.

7. Davacı vekilinin .....Tarihli değer artırım dilekçesi: Müvekkilinin aracında meydana gelen 100,00 TL değer kaybını .....TL artırarak toplam .....değer kaybının kaza tarihi olan .....tarihinden itibaren işletilecek bankalar arası mevduata uygulanan en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalı şirketten alınması şeklinde arttırdığı anlaşılmıştır.

Dava; Davacı aracında meydana gelen hasar nedeni ile değer kaybı tahsili davasıdır.

Uyuşmazlık konusunun .....tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle davacının kusurunun bulunup bulunmadığı, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Trafik sigortası motorlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahillinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortasıdır. Trafik sigortacısının sorumluluğu işletenin sorumluluğu oranında olup yine bu sorumluluğun sınırı KTK’nun 92 nci maddesinde belirlenmiştir.

Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, 01.06.2015 tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.

Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir. Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması, Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara BAM 26. H.D.-26/05/2022 tarih,2020/120 E.-2022/1380 K.)

Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; 05/11/2022 tarihinde davalı sigorta şirketinde ZMMS sigortacısı olduğu, kaza tespit tutanağı ve alınan trafik bilirkişisi raporu ile de belirlendiği üzere davalı nezdinde sigortalı araç sürücüsünün, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun Madde 53/C ve D maddelerini ihlal ettiği, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 84'üncü maddesinde belirtilen trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller başlıklı asli kusurlardan 84/F maddesinde yer alan kurallarını ihlal ettiği, kazanın oluşumuna sebebiyet verdiği, yüzde yetmişbeş (%75) KUSURLU olduğu, .....plakalı otomobil sürücüsü davacı .....ise araç hareketinin yoğun olduğu yerleşim yeri içi dönel kavşakta hızını azaltarak gerekli tedbiri almadığı, trafık durumuna dikkat etmediği ve kavşağa seyir hızı ile girdiği, herhangi bir tehlike karşısında güvenle duramayacak şekilde kavşağa hızlı girdiğinden aynı kanunun 52/1-a maddesinde “Sürücüler araçlarının hızını, kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, hızlarını azaltmak, zorunludurlar” kuralını ihlal ettiği ve Yüzde yirmi beş(%25) tali kusurlu olduğu, olayın oluşunun aksine taraflarca bir delil ibraz edilmediği gibi dosyadaki kusur raporuna süresinde sunulan bir itirazın da bulunmadığı, 07/01/2024 Tarihli kusur raporunun böylelikle hükme esas alındığı, kaza nedeniyle davacı aracında.....TL değer kaybı olacağı, davalı sigorta şirketinin ibraz ettiği hasar dosyası incelendiğinde davacı yana yapılan kısmi ödemenin bulunduğu, ödenen bedel mahsup edildiğinde bakiye kalan miktarın sigorta poliçesinin teminat kapsamı ile limiti dikkate alındığında davaya konu edilen değer kaybı talebinin .....sinin sigorta poliçesi kapsamında kaldığı anlaşılmakla davanın talep doğrultusunda kabulü gerekmiştir. Davalıya ait kazaya karışan aracın hususi nitelikte kullanıma özgülendiği bu nedenle yasal faiz istenebileceği anlaşılmakla, davacının değer kaybı davasını belirsiz alacak davası olarak açtığı, sigorta şirketine başvuruyu takip eden 8. İş gününde temerrüde düşeceği bu tarih itibari ile faiz işletilebileceği bu tarihin ise .....'e isabet ettiği anlaşılmakla; dava ve talep artırım dilekçeleri gözetilmek suretiyle davacının davasının kabulüyle aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklanın nedenlerle;

1. Davanın KABULÜ ile, .....TL'nin .....tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2. Kabul edilen bedel üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan .....TL karar ve ilam harcından peşin alınan .....TL harcın ve .....tamamlama harcının düşümü ile eksik kalan .....TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad KAYDINA,

3. Davacı tarafından yatırılan .....TL peşin harç, .....başvuru harcı ve .....tamamlama harcı olmak üzere toplam .....harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4. Davacı tarafından yapılan tebligat ve posta gideri 322,75‬TL ve bilirkişi ücreti 2.400,0TL olmak üzere toplam 2.722,75TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5. Davalıların karşıladığı yargılama giderleri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

6. Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan .....vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

7. 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.120,00. TL arabulucu ücretinin davalı sigorta şirketinden alınarak hazineye gelir kaydına,

8. Davacı tarafça yargılama esnasında depo edilen gider avansından bakiye kalan tutarın kesinleştiğinde ve talep halinde HMK m. 333 ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin m. 47(1) hükümleri uyarınca ilgisine İADESİNE,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, davanın değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim