Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/814 E. 2024/472 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

DİYARBAKIR

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVA : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)

DAVA TARİHİ : 11/08/2023

KARAR TARİHİ : 14/05/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacıya ait .....plakalı .....Çekici .....nolu araç kasko sigorta poliçesi ile davalı .....Sigorta A.Ş. nezdinde sigortalanmıştır. .....tarihinde meydana gelen kaza neticesinde zararın karşılanması amacıyla davalı sigorta nezdinde bu araç için .....nolu hasar dosyası açılmış ve .....tarihli “Tazminat Makbuzu ve İbraname” kapsamında araç sahibine .....TL ödeme yapılmış ve araç hurdaya ayrıldığın, .....tarihli “Tazminat Makbuzu ve İbraname” kapsamında fazlaya ilişkin haklar ile bakiye alacak için müvekkil talep ve dava hakkı saklı tutulmak kaydıyla kısmi uzlaşma sağlanmış olup yapılan bu ödeme ile müvekkilin gerçek zararı tam olarak davalı tarafından karşılanmamıştır. Ödeme yapıldığı tarihte müvekkilin aracının gerçek piyasa değeri çok daha yüksek olmasına rağmen müvekkile .....tarihinde sadece .....TL ödeme yapıldığını, bunun üzerine müvekkilin gerçek zararının karşılanması için davalı sigorta şirketine .....tarihinde online olarak yaptığımız başvuru davalı tarafça neticesiz bırakılmış ve herhangi bir ödeme yapılmadığını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere; şimdilik 1.000 TL alacağın .....tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Şirket nezdinde .....sayılı hasar dosyası açılmış olup, gerekli tespit, araştırma ve incelemeler yapıldığını, yapılan araştırma ve incelemeler neticesinde, ekspertiz raporu alınmış olup alınan rapor araştırılan piyasadaki rayiç değer doğrultusunda aracın pert-total işlemine tabi tutulmuş olup davacı tarafa toplamda .....-TL tazminat ödemesi yapıldığını, İşbu ödeme neticesinde davacı tarafından müvekkili şirket tamamen ibra edilmiş olduğnu, gerek ödeme yapılması gerek karşı taraf ve müvekkili şirket arasında ibraname tanzim edilmesi taraf iradelerinin de gerçek hasarın müvekkili şirketçe ödendiğini ve bakiye bir sorumluluğu kalmadığını kanıtlar nitelikte olduğunu, dava şartı eksikliği nedeniyle davanın usulden reddini, davacının tüm gerçek zararının karşılanmış olması nedeniyle davanın reddini, ret talebimiz kabul edilmez ise; müvekkili şirket’in sorumluluğunun genel şartlar ve poliçede sayılan hal ve koşullar altında değerlendirilmesini, aykırı hallerin tespiti halinde anılan taleplerin reddini, gerçek zararın tespiti için alanında uzman ve tarafsız bilirkişiden bilirkişi raporu alınmasını, müvekkili şirket temerrüde düşmediğinden aleyhe faize hükmedilmemesine; aksi halde başvuru tarihinden itibaren taraflar açısından yasal faiz uygulanmasını, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

GEREKÇE;

1. Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan ve kazaya karışan .....plaka sayılı araç malikinin .....olduğu ...... .....tarihlerini kapsayan kasko sigorta poliçesi düzenlendiği ve kaza başına maddi zarar limitinin rayiç değer olduğu anlaşılmaktadır.

2. Hasar dosyası: Davacı vekili tarafından yapılan başvuru üzerine hasar dosyası açılmış, hasar dosyasında .....tarihinde eksper raporu düzenlenmiş tarafların .....tarihli, ibraname ile hasar dosya nosu .....olan dosya için tazmınat tutarı .....TL üzerinden anlaşma yaptıkları, davalı Sigorta Şirketi tarafından .....tarihinde .....TL ödeme yapıldığına dair dekontun düzenlenmiş olduğu anlaşılmıştır.

3. Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan .....plaka sayılı aracın .....ait olduğu tramer kayıtları Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden istenerek incelenmiştir.

4. .....Tarihli makine mühendisinden alınan bilirkişi raporu : Bilirkişi .....tarafından tespiti istenen aracın; .....plaka sayılı, BEYAZ renginde .....tipinde .....marka, 2013 model, .....şasi numaralı, .....Motor numaralı KAMYON. TANKER. ÇEKİCİ araç olduğu, aracın .....tarihinde yapmış olduğu maddi hasarlı trafik kazası sonucunda araçta oluşan hasarda kullanılamaz durumda olduğu; araçta büyük çapta hasar meydana geldiği ve tamamen yandığı, mekanik, kaporta ve şasi kısımlarında hasar oluştuğu ve aracın yanması sonucunda yapısının zarar gördüğü, fotoğraflar ve eksper raporları incelenerek tespit edilmiş olduğu, davaya konu aracın onarım işlemlerinin yapılamayacak düzeyde olduğu ve onarımının ekonomik olmayacağından, dava konusu aracın PERT olarak değerlendirilmesinin uygun olgun olacağı; piyasa araştırması sonucunda aynı özelliklere sahip emsal bir aracın .....bedel ile temin edilebileceği ve sovtaj (hurda) bedelinin ise .....TL ile temin edilebileceği, ...... .....) .....TL olacağı ve karşı aracın sigorta şirketinden tenzil edilen .....TL düşüldükten sonra ...... .....= .....TL gerçek zararın davacıya ödenmesi gerekeceği kanaatine varılmış olduğunun belirtildiği anlaşılmıştır.

5. Arabuluculuk tunağı; dava açmadan önce Bismil Arabuluculuk Bürosunun .....dosya numarası ile .....tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır.

6. Davacı vekilinin .....Tarihli değer artırım dilekçesi: Belirsiz alacak davası olarak açtıkları tazminat davasında talep ettiğimiz tazminatı (Gerçek zarar) dosyaya gelen bilirkişi raporuna istinaden; .....TL'den .....TL'ye artırdıkları anlaşılmıştır.

GEREKÇE:

Dava, kasko sigorta poliçesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

Dosya içeriğine göre; davacı ile davalı sigorta şirketi arasında düzenlenen .....başlangıç, .....bitiş tarihli ve ...../0 numaralı "Kasko Sigorta Poliçesi" bulunduğu, söz konusu poliçe ile .....plaka sayılı aracın kasko sigortası kapsamına alındığı, dava konusu kazanın meydana geldiği .....tarihi itibarıyla sigorta poliçesinin yürürlükte olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından davacıya gönderilen ibraname ile tazminat tutarının .....TL olarak kararlaştırıldığı, davacının bu mutabakatnameyi imzaladığı, .....tarihinde .....TL'lik hasar araç bedelinin davacıya davalı sigorta şirketi tarafından ödendiği anlaşılmaktadır.

Davacı tarafından imzalanan .....imza tarihli "tazminat makbuzu ve ibraname" başlıklı belgenin düzenlendiği ve taraflar arasında davalının davacı aracının kasko sigortacısı olduğu, davalı tarafından sigortalı aracın pert olması nedeniyle davacıya .....tarihinde .....ödendiği ve davacının davalı ile hasar bedeline ilişkin mutabakat düzenlediği hususlarında herhangi bir ihtilaf bulunmamaktadır.

6102 sayılı TTK'nun 1421. maddesi uyarınca, sigortacı geçerli bir sigorta ilişkisi kurulduktan sonra oluşan rizikolardan sorumlu olduğu, anılan yasanın 1409. maddesinde, sigortacının sözleşmede öngörülen rizikonun gerçekleşmesinden doğan zarardan veya bedelden sorumlu olduğu, sözleşmede öngörülen rizikolardan herhangi birinin veya bazılarının sigorta teminatı dışında kaldığının ispat yükünün sigortacıya ait olduğu düzenlenmiştir. Mal sigortalarında sigortalı ile sigortacı arasında gerek rizikonun niteliği ve gerekse tazminat miktarı bakımından bir uyuşmazlık çıktığı takdirde taraflar arasında akdedilen sigorta poliçesi genel ve özel şart hükümleri, bu hükümlerde de boşluk olması halinde 6102 sayılı TTK'nın genel hükümlerinden ve devamında 6098 sayılı TBK hükümlerinden yararlanması gerektiği izahtan varestedir. Poliçenin hadise tarihinde geçersiz olduğuna dair bir iddia yoktur. Aksine poliçe tarafların kabulündedir ve sigortacı tarafından tazminat ödenmiştir. Davadaki öncelikli çekişme ibra nedeniyle bakiye tazminat talebinde bulunup bulunulmayacağı hususundadır.

Davacı yanca, davalı sigorta şirketince ödenen hasar bedelinin pert total işlemine tabi tutulan sigortalı aracın piyasa değerinin altında kaldığı ve bu nedenle eksik ödeme yapıldığı iddia edilmiş ise de, taraflar arasında imzalanan varlığı inkar edilmeyen .....imza tarihli ""tazminat makbuzu ve ibraname" başlıklı belge ile aynı tarihte yazılı miktarı davacıya banka kanalıyla (EFT) ödediği, buna ilişkin mutabakatnamenin dosya içerisinde bulunduğu, yapılan ödemeler sırasında ve mutabakatnamede davacının herhangi bir ihtirazi kayıt ileri sürmediği anlaşılmaktadır.

2918 sayılı KTK'nın hem işletenleri, hem de onların hukuki sorumluluğunu üzerine alan zorunlu mali sorumluluk sigortalarını bağlayan emredici nitelikteki 111. maddesinin 1. fıkrasında bu Kanunla öngörülen hukuki sorumluluğu kaldıran veya daraltan anlaşmaların geçersiz olduğu belirtilmiş 2. fıkrasında ise "Tazminat miktarına ilişkin olup da yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmalar veya uzlaşmalar yapıldıkları tarihten başlayarak iki yıl içinde iptal edilebilir" hükmüne yer verilmiş bulunmaktadır. Görüldüğü gibi madde, ibranamenin iptali için zarar görene yetersizlik, zarar verene de fahişlik iddiası ile iptal hakkı tanımış, iptal sebebi olarak da objektif bir unsur olarak bu yetersizliğin veya fahişliğin açıkça belli olması halini kabul etmiştir. Bu durumdan anlaşılacağı gibi, maddede aşırı yararlanmayı düzenleyen 6098 sayılı TBK'nın 28. maddesinde öngörülen zarar görenin zor durumda kalmasından veya düşüncesizliğinden ya da deneyimsizliğinden yararlanılmış olması gibi halleri aranmamış; diğer bir deyişle sübjektif unsurlara yer verilmemiş, 6098 sayılı TBK’da öngörülen aşırı yararlanmanın şartları aranmaksızın sadece açıkça yetersizlik veya fahişlik objektif unsurunun yeterli olacağı kabul edilmiştir. Ayrıca, davacı tarafından dava dilekçesinde 6098 sayılı TBK'nın 28. maddesine de dayanılmamıştır.

Sonuç olarak, taraflar arasında düzenlenen .....belgelerinin 6098 sayılı TBK'nın 132. maddesi uyarınca bir tam ibra olduğu, eldeki uyuşmazlık kasko sigorta poliçesinden kaynaklanmakta olup, ZMMS kapsamında düzenlenen mutabakatname olmadığı dolayısı ile de belirlenirken mahkememizce 2918 sayılı KTK'nun 111. maddesinin olayda uygulanma yeri bulunmadığı fakat uyuşmazlık noktası belirlenirken bu hususta mahkememizce sehven hataya düşüldüğü, davacı tarafın kayıtsız ve şartsız şekilde mutabakatnameyi imzaladığı, davacı yanca eldeki davada 6098 sayılı TBK'nun 28. maddesinde düzenlenen aşırı yararlanma hükümlerine dayanılmadığı, zararın tamamının karşılanmadığından bahisle bakiye tazminat talebinde bulunulduğu, esasen ödemeyi kabul edip mutabakatname veren sigortalının müzayaka halinde olduğunun da kabul edilemeyeceği, mutabakatname gereği yapılan ödeme kabul edilirken davacı tarafından herhangi bir ihtirazi kayıt ileri sürülmediği anlaşılmış olup, mahkememizce KTK md.111 uygulanma şartları noktasında sehven hataya düşüldüğü gerekçeli karar yazımında farkedilmiş olup gerekçeli karar kısa karar yazımında çelişki olmaması adına bu hususa değinilmekle yetinilmiştir.

HÜKÜM:

1. DAVANIN KABULÜ İLE; ..........tarihinden itibaren uygulanacak avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2. Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 19.786,02 TL harçtan, başlangıçta yatırılan peşin harç 269,85 TL ile 4.929,43TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 14.586,74TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

3. Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 269,85TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4. Davacı tarafından yatırılan 1.200TL bilirkişi ücreti, 182,75TL tebligat ve Posta ile diğer masraflar olmak üzere toplam 1.382,75TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5. Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 45.447,56. TL'nin davalıdan tahsili davacıya verilmesine,

6. Taraflarca yatırılan gider/delil avansının artan kısmın, karar kesinleştikten sonra HMK m. 333 ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca re'sen yatırana iadesine,

7. 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.120,00. TL arabulucu ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda yokluğunda verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim