Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/1535 E. 2024/442 K.

T.C.

DİYARBAKIR

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLLERİ :

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ :

KARAR TARİHİ : 06/05/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait olan .........plakalı araç ile ....... plakalı araç arasında maddi hasarlı bir kaza gerçekleştiğini, karşı aracın %100 kusurlu olduğunu, bu kaza neticesinde müvekkilinin aracında ciddi bir değer kaybı oluştuğunu, müvekkiline değer kaybı kaleminden kısmi bir ödeme yapıldığını, bu ödemenin oldukça düşük olduğunu ve reel piyasa şartlarını yansıtmadığını, müvekkilinin zararının hesaplanması için bilirkişiden rapor aldırılmasını talep ettiklerini, kaza sebebiyle araçta meydana gelen değer kaybı ve onarım gören parçalar yerine tedarik parça takılmasından dolayı orjinal parça fark alacağı ile aracın onarımda geçirdiği sürede müvekkilin araçsız kalmasından dolayı ortaya çıkan zarar tazminatlarını arz ve talep etmiştir.

Davalı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili olduğu şirketin onarım işlemlerinin maddi sorumluluğu üstlenerek üzerine düşen sorumluluğu yerine getirdiğini, parça tedariki sağladığı firmalara ve onarımı yapan firmaya 4 ayrı kalemde ödeme yaptığını, değer kaybı kapsamında ise davacıya 15.315,89 TL ödeme yapıldığını, bahse konu kaza sebebiyle müvekkili olduğu şirketin toplam 45.540,55 TL tutarında ödeme gerçekleştirdiğini ödeme dekontlarının ekte sunulduğunu, müvekkili olduğu firmanın başkaca bir sorumluluğunun kalmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydı ile poliçe limitinin 50.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, bu bedelinin üzerindeki zararlardan müvekkili olan sigorta şirketinin sorumlu olmadığını belirtmektedir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :

Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, sigorta poliçesi, hasar dosyası, araç tescil özetleri ve davacıya ait aracın tramer kayıtları celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, davaya konu kaza nedeniyle davacıya ait araçta değer kaybı meydana gelip gelmediğinin tespiti yönünden otomotiv mühenidisi bilirkişiden bilirkişi rapor alınmıştır.

Dava, trafik kazasında kaynaklı davacının aracında oluşan hasara bağlı meydana geldiği ileri sürülen değer kaybının ve orjinal parça fark bedelinin kazaya sebebiyet verdiği ileri sürülen aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketinden tahsili istemine ilişkindir.

...... ait ......... plaka numaralı araç ile davalı sigorta şirketi sigortalısı olan ........ araçta sürücü ..........'e ait araçta ........ tarihinde....... ili........ İlçesi seyir halinde iken davacıya ait araç ile çarpışarak maddi hasarlı trafik kazası gerçekleşmiştir. Bu sebepten ilgili taleplere yönelik dava açılmadan önce arabuluculuk sürecinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketince sigortalanan araç sürücüsünün kusurlu olup olmadığı, kusurlu ise oranı, kaza nedeniyle davacının aracında oluşan hasara bağlı değer kaybı ve onarım neticesinde orjinal parça fark bedeli meydana gelip gelmediği, geldiğinin kabulü halinde buradan varılacak sonuca göre davacının değer kaybı ve orjinal parça fark bedeli talep edip edemeyeceğine ilişkindir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.

Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir. Anayasa Mahkemesi’nin ......... tarihli ve ........ E., .......... K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması, Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (..........)

Anılan ilkeler doğrultusunda değerlendirme yapılarak otomotiv mühendisi tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda; "reel serbest piyasa şartları dikkate alınarak yapılan rayiç bedel araştırmaları neticesinde; Yaşanan bu kaza neticesinde dava konusu araçta meydana gelen ikinci el değer kaybının kaza tarihi itibariyle ortalama 21.500,00 TL olduğu, tespit edilen bu bedelin 15.315,89 TL tutarındaki kısmının davalı sigorta şirketi tarafından davacıya ödenmiş olduğu, ödenen kısmın değer kaybı bedelinden mahsup edilmesiyle beraber geriye kalan değer kaybı fark tazminatı bedelinin 6.184,11 TL olduğu, dava konusu aracın onarım işlemlerinde 8 adet yedek parça kullanılmış olduğu, bu parçaların 5 tanesinin orijinal, diğer 3 tanesinin ise yan sanayi yedek parça olduğu, eksper raporunda belirtilen orijinal ve yan sanayi parça kodlarının maliyetleri .........tr. adresinden tarafımca kontrol edilmiştir. Orijinal parça ve yan sanayi parça fiyatları arasındaki farkın KDV dahil 10.658,09TL tutarında olduğu, Çeşitli yüksek yargı kararlarında da belirtildiği üzere mahrumiyet tazminatının dolaylı zarar statüsünde olduğu ve ZMMS poliçelerinin sadece gerçek ve doğrudan zararı teminat altına almadığı hususları dikkate alındığında, davacının davalı sigorta firmasından mahrumiyet tazminatı kapsamında herhangi bir talepte bulunamayacağı sonuç ve kanaatine varılmıştır. Davacının meydana gelen kaza neticesinde geriye kalan gerçek ve doğrudan zarar tazminatı bedelinin 16.842,20 TL olduğu tespit edilmiştir kazada kusurlu olan aracın ZMMS poliçesinin ödeme limiti ile sınırlı olacak şekilde açılmıştır. ZMMS poliçeleri zararı sınırsız bir şekilde teminat altına almamaktadır. Bahse konu ......... numaralı poliçenin araç başı gerçek zararı teminat altına aldığı parasal limit araç başına 50.000,00 TL ile sınırlıdır. Davalı sigorta firmasının 50.000,00 TL ödeme limiti olan poliçe kapsamında; 29.816,44 TL onarım ve 15.315,89 TL değer kaybı olmak üzere toplam 45.132,33 TL tutarında ödeme yapmış olduğu dosyadaki ödeme dekontlarındaki tutarların toplanması ile anlaşılmıştır. Poliçe kapsamında geriye kalan ödeme limitinin (50.000 TL- 45.132,33 TL =) 4.867,67 TL olduğu anlaşılmıştır. Hal böyle olunca, tarafımca her ne kadar 16.842,20 TL tutarında gerçek ve doğrudan zarar tazminatı hesaplaması yapılmış olsa da davacının 16.842,20 TL tutarında gerçek zarar bedelinin sadece 4.867,67 TL tutarındaki kısmını davalı sigorta firmasından talep edebileceği, geriye kalan kısmını ise farklı bir davada mahrumiyet tazminatı ile beraber kazada kusurlu olan araç sürücüsüne yöneltebileceği sonuç ve kanaatine varılmıştır." ilgili rapor denetime ve hüküm kurmaya elverişli kabul edilerek hükme esas alınmıştır.

Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; ......... tarihinde davalı sigorta şirketinde ZMMS sigortacısı olduğu anlaşılmış, kaza tespit tutanağında belirlendiği üzere davalı sigortalı araç sürücüsünün önünde seyir halinde bulunan davacıya ait araca çarpması sonucu meydana gelen kazada 2918 sayılı KTK:'nun 84/1-d maddesinde düzenlenen arkadan çarpma kuralını ihlal ettiği ve kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğu kabul edilmiş, kusur durumunun tespiti yönünden bilirkişi raporu alınmasına gerek görülmemiştir. Olayın oluşunun aksine davalı yanca bir delil ibraz edilmediği ve davacının kazada kusurunun olmadığı, hükme esas alınan makine mühendisi raporunda kaza tarihi bakiye Değer Kaybının 6.184,11TL olarak hesaplanabileceği, Orijinal parça ile eşdeğer parça arasında ki fiyat farkının 10.658,09 TL olduğu, ZMSS poliçesi kapsamında bakiye kalan teminat limitinin 4.867,67 TL olduğu hususları ve davacı vekilinin bedel artırım dilekçesi dikkate alınarak kalan limit üzerinden yapılan garameten hesaplama sonucu davacının talep edebileceği bakiye değer kaybı bedelinin 1.787,41, orjinal parça fark bedelinin 3.080,26 TL olduğu mahkememizce kabul edilmiştir. Davalı sigorta şirketine sigortalı olan aracın hususi nitelikte kullanıma özgülendiği bu nedenle yasal faiz istenebileceği ve davalı sigorta şirketine yapılan başvuru akabinde 8 iş gününün sonunda temerrütün ........ tarihi olduğu anlaşılmakla bu tarih itibariyle faiz işletilebileceği anlaşılmakla dava ve belirli hale getirme dilekçesi gözetilmek suretiyle davacının davasının kabulüyle aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:

1- DAVANIN KABULÜ İLE;

a) Değer kaybı tazminatı olarak 1.787,41 TL Orjinal Parça Fark Bedeli olarak 3.080,26 TL toplam 4.867,67 TL tazminatın davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan ....... tarihinden işleyecek olan yasal faiz ile davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

b) Davacının talep etmiş olduğu İkame Araç Bedeline ilişkin tazminat talebinin reddine,

2. Kabul edilen bedel 4.867,67 TL üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan 332,51 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 80,70 TL ve 82,00 TL tamamlama harcının düşümü ile eksik kalan 169,81 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad KAYDINA,

3. Davacı tarafından yatırılan 80,70 TL peşin harç, 82,00 TL tamamlama harcı ve 80,70 başvuru harcı olmak üzere toplam 243,40 harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4. Davacı tarafından 93,75 TL tebligat ve posta masrafı ve 1.500,00 TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplamda 1.593,75 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

5. Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 4.867,67 vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

6. Davacının yatırdığı gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

7. Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A. 13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

Dair tarafların yokluğunda miktar itibari ile istinaf sınırının altında kalması nedeniyle kesin olarak karar verildi.

Katip Hakim