Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/998 E. 2024/437 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

DİYARBAKIR

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLLERİ :

DAVALI :

VEKİLLERİ :

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 18/08/2022

KARAR TARİHİ : 06/05/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla meydana gelen trafik kazasında ötürü müvekkilinin uğramış olduğu maddi zararın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tazmin edilmesi taleplerinin olduğunu, Davalı şirket tarafından, poliçe numaralı Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ile güvence altına alınan ..... ait .....plakalı aracın .....tarihinde Diyarbakır İli, Sur İlçesinde gerçekleştirmiş olduğu trafik kazası neticesinde müvekkiline ait iki adet büyükbaş hayvan telef olduğunu, Maddi hasarlı trafik kaza tespit tutanağına göre .....plakalı araç kusurlu bulunduğunu, Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarına göre sigortacı sigortalısının 3.kişilere vermiş olduğu maddi ve bedeni zararlara karşı teminat limitleri dahilinde kalmak kaydıyla müştereken ve müteselsilen sorumlu bulunmadığını, İş bu sebepten ötürü müvekkilinin uğramış olduğu maddi zararın davalı tarafça tazmin edilmesi gerektiğini, Yukarıda belirtilen sebeplerden ötürü iş bu davayı açma zorunluluğu hasıl olduğunu, ilk aşamada müvekkilinin uğramış olduğu maddi zararın bilirkişi incelemesi sonucunda tam ve belirlenebilir olduğu anda artırılmak üzere şimdilik 50 TL.nın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tarafımıza ödenmesine karar verilmesini vekaleten arz ve talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı tarafından .....poliçe numaralı Karayolları zorunlu mesuliyet sigortası ile güvence altına alınan .....ait .....plakalı aracın .....tarihinde Diyarbakır ili Sur ilçesinde trafik kazası gerçekleştiğini, Maddi Hasarlı Trafik Kaza Tespit Tutanağına göre .....plakalı araç kusurlu bulunduğunu, Kaza akabinde müvekkili .....ait iki adet büyükbaş hayvan telef olduğunu, İş bu kazadan ötürü müvekkilinin yaklaşık olarak 20.000 TL Zarara uğramış olup bu zarar bugüne kadar giderilmediğini, Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartlarına göre sigortacı sigortalısının 3.kişilere vermiş olduğu maddi ve bedeni zararlara karşı teminat limitleri dahilinde kalmak kaydıyla, müştereken ve müteselsilen sorumlu bulunduğunu, Buna göre müvekkilinin kaza neticesinde uğramış olduğu maddi zararın Şirketin doğrudan tazmin edilmesi gerektiğini, yukarıda arz ve izah olunan sebeplerle ve fazlaya ilişkin Hakları saklı kalmak Kaydıyla; müvekkilinin uğramış olduğu .....TL maddi zararın “Ticari Kredilere Uygulanan Avans Faizi ile birlikte aşağıda yazılı hesap numarasına ödenmesini müvekkili adına vekaleten arz ve talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :

Dava, trafik kazasından kaynaklı ZMMS poliçesini düzenleyen sigorta şirketine yöneltilmiş maddi tazminat isteminden ibarettir.

2918 sayılı KTK'nın 85/1. Maddesine göre; Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.

2918 sayılı KTK'nın 85/5. Maddesine göre; İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.

Kaza tarihi itibariyle yürürlükte olan 2918 sayılı KTK'nın 90. Maddesine göre; Zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu Kanunda öngörülen usul ve esaslara tabidir. Bu tazminatlardan; a) Değer kaybı tazminatı, aracın; piyasa değeri, kullanılmışlık düzeyi, hasara uğrayan parçaları ile hasar tutarı dikkate alınarak, b) Destekten yoksun kalma tazminatı, ulusal doğum ve ölüm istatistikleri kullanılarak hazırlanan hayat tablosu ve zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarında yüzde 2’yi geçmemek üzere belirlenen iskonto oranı esas alınarak hayat anüiteleri ile genel kabul görmüş aktüerya kurallarına uygun olarak, c) Sürekli sakatlık tazminatı, ulusal doğum ve ölüm istatistikleri kullanılarak hazırlanan hayat tablosu, zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarında yüzde 2’yi geçmemek üzere belirlenen iskonto oranı ve sürekli sakatlık oranı esas alınarak hayat anüiteleri ile genel kabul görmüş aktüerya kurallarına uygun olarak, hesaplanır. Söz konusu tazminatlar ve manevi tazminata ilişkin olarak bu Kanunda düzenlenmeyen hususlar hakkında 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun haksız fiillere ilişkin hükümleri uygulanır.

2918 sayılı KTK'nın 91. Maddesine göre; İşletenlerin, bu Kanunun 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.

2918 sayılı KTK'nın 97. Maddesine göre; Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir.

2918 sayılı KTK'nın 99. Maddesine göre; Sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar.

6098 sayılı TBK'nın 49. Maddesine göre; Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür.

6098 sayılı TBK'nın 50. Maddesine göre; Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Uğranılan zararın miktarı tam olarak ispat edilemiyorsa hâkim, olayların olağan akışını ve zarar görenin aldığı önlemleri göz önünde tutarak, zararın miktarını hakkaniyete uygun olarak belirler.

Anılan yasal düzenlemelere istinaden bir motorlu aracın işletilmesi sırasında meydana gelen trafik kazasında, zarar görenlerin zararından, 6098 sayılı TBK'nın 49. Maddesi uyarınca araç sürücüsü, 2918 sayılı KTK'nın 85. Maddesi uyarınca araç işleteni ve şartları varsa teşebbüs sahibi ve 2918 sayılı KTK'nın 91. Maddesi uyarınca sigortacı müştereken ve müteselsilen sorumludur.

Trafik kazası nedeniyle zarara uğradığını iddia eden hak sahipleri tarafından açılan tazminat davalarında ispat yükü 6098 sayılı TBK'nın 50. Maddesi uyarınca zarar gören üzerinde olup, zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat etmek zorundadır.

Yine bu tür davalarda 2918 sayılı KTK'nın 97. Maddesi uyarınca, zarar görenin dava açmadan önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı olarak başvuru yapması gerekmekte olup bu husus sonradan giderilmesi de mümkün olmayan dava şartlarındandır. Ayrıca yazılı başvurudan hemen sonra dava açılması mümkün olmayıp 15 günlük sürenin dolmasından sonra dava açılabilecektir. Sigortacı kendisine yapılan yazılı başvuruya karşı 15 gün içinde cevap vermek ve 2918 sayılı KTK'nın 99. Maddesine göre 8 iş günü içinde de tazminatı ödemek zorundadır. Sekiz iş günü içinde sorumlu olduğu tazminatı ödemeyen sigortacı 9. Gün itibariyle temerrüde düşecektir.

Hak sahipleri tarafından talep edilebilecek tazminatlar ise 2918 sayılı KTK'nın 90. Maddesi uyarınca 2918 sayılı KTK ile 6098 sayılı TBK'nın haksız fiile ilişkin hükümleri uygulanacaktır.

Somut olayda davacı, davaya konu .....tarihli trafik kazası neticesinde 2 adet büyükbaş hayvanının telef olduğunu iddia ederek, uğranılan zararın kazaya karışan .....plakalı aracın ZMM sigortacısı davalıdan tahsilini istemiştir.

Kolluk kuvveti tarafından tanzim edilen .....tarihli kaza tespit tutanağı ile kaza neticesinde 2 adet büyükbaş hayvanın zarar gördüğü tespit edilmiştir. Meydana gelen trafik kazasında tarafların kusur durumunun tespit ve telef olduğu iddia olunan hayvanlara yönelik zararın tespiti noktasında trafik bilirkişisi ve veteriner hekim bilirkişisinden oluşan heyetten .....tarihli rapor alınmıştır. İlgili raporda kusur durumuna ilişkin; ".....plakalı araç sürücüsünün 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 47. ve 52. maddesinde ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 95. ve 101. maddesinde yer alan açıklaması yukarıda genişçe yapılan kuralları ihlal etmiş olduğu, anlaşıldığından meydana gelen kazada » 70 (YÜZDE YETMİŞ) oranında kusurlu olduğu, hayvan sahibi davacı .....2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunun 69. maddesinde ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 139. maddesinde yer alan açıklaması yukarıda genişçe yapılan kuralları ihlal etmiş olduğu, anlaşıldığından meydana gelen kazada 6 30 (YÜZDE OTUZ) oranında kusurlu olduğu" mütalaa edilmiştir. İlgili iki adet büyükbaş hayvana ilişkin zararın tespiti yönünden; "davacı .....ait iki adet dişi büyükbaş hayvanın ; Yerli Kara Melezi ve Güney Yerli Sarısı oldukları dosya kapsamında gözlendi. Yerli Kara Melezi için ; 3-4 yaş, kondüsyon skoru 4 olabileceği,Beslenme koşullarına bağlı olarak canlı ağırlık 200-300 kg arasında değişir. Güney Yerli Sarısı için ; 3-4 yaş, kondüsyon skoru 4 olabileceği,Beslenme koşullarına bağlı olarak canlı ağırlık 200-300 kg arasında değişir. Hayvan bedel tespiti Orman ve Tarım Bakanlığının İhaleleri, Ticaret Borsası, Tarsim, Damızlık

Sığır Yetiştiricileri Birlikleri, Ulusal Kırmızı et konseyi, Et ve süt Kurumu vb. referans alındığında Karkas et randımanı: (Canlı ağırlık x 55) / 100 olarak hesaplanır. Ortalama limit 250 kg olarak alındığında; (250 kg x 55) / 100- 137 kg Karkas et randımanı elde edilir. Birim Fiyat (tV/et kö) — 44,00 tl olarak alındığında ( ağustos 2021 fiyat ortalaması, Ulusal Kırmızı Et Konseyi ) 137 kğ x 44,00 tl- 6028 tl olarak bulunur. Yerli kara Melezi ineğin ve Güney Yerli Sarısı ineğin damızlık değeri de ( » 20 Buzağı değeri ) göz önünde bulundurulduğunda; (6028 x 20) / 100 -1205 ti damızlık değeri bulunur. 6028 4 1205 Ortalama fiyatının 7233 TL olduğu, iki adet dişi büyükbaş hayvanın bedel tespiti 7233+7233- 14.466 TL olarak tespit edildiği" şeklinde mütalaada bulunulmuş ve ilgili rapordaki kusur durumuna ve maddi zarar tespitine ilişkin tespitlerin dosya kapsamı ile uyumlu denetlenebilir ve hüküm kurmaya elverişli olduğu kanaatine varılmakla ilgili tespitler hükme esas alınmıştır.

Kazanın oluş şekli ve kaza tespit tutanağındaki tespitler ile uyumlu olduğundan hükme esas alınan bilirkişi raporu ile davaya konu trafik kazasının oluşmasında sigortalı araç sürücüsünün % 70 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiştir.

.....tarihli bilirkişi raporu ile de, kaza neticesinde telef olan davacıya ait büyükbaş hayvanların .....TL değerinde olduğu tespit edilmiştir.

Davaya konu trafik kazasının oluşmasında davacı % 30 oranında kusurlu olduğundan, toplam zararın % 30'luk kısmına tekabül eden zarardan davalının sorumluluğu olmayıp, davalının sorumluluğu %70'lik kısma tekabül eden kısımla sınırlıdır. Bu kapsamda davacının talep edebileceği tazminat tutarının ( 14.666,00 x 70 / 100 =) 10.126,20 TL olduğu sonucuna varılmıştır.

.....tarihli talep artırım dilekçesi uyarınca davacının dava dışı araç sürücüsünün kusuruna isabet eden tazminatın tahsilini talep ettiği kabul edilmiştir. Bu kapsamda davacının talep edebileceği tazminat tutarının .....TL olduğu sonucuna varılmıştır. Davacının dava tarihi itibariyle sigortalı aracın vasfı dikkate alınarak yasal faiz talep edebileceği anlaşılmakla davacının davasının kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:

1. Davacının maddi tazminat talebinin kabulü ile 10.126,20 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

2. Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 691,72 TL peşin harçtan, başlangıçta yatırılan 80,70 TL peşin harç ve 173,00 TL ıslah harcının mahsubu sonucu bakiye kalan 438,02 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

3. Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 80,70 TL başvuru harcı ve 80,70 TL peşin harç ile 173,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 253,70 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

4. Davacı tarafından 189,50 TL tebligat ve posta masrafı ve 2.400,00 TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplamda 2.589,50 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

5. Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 10.126,20 vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

6. Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A. 13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda, davanın değeri itibariyle kesin olarak verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim