Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/1553 E. 2024/417 K.

1TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

DİYARBAKIR

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLLERİ :

DAVA : Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 22/02/2023

KARAR TARİHİ : 30/04/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Mal Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkili adına kayıtlı olan ...kulak küpe nolu ...M cinsi büyükbaş hayvan için ...Poliçe Numarası ile ...Tarihinde davalı tarafça sigorta işlemlerinin başlatıldığını, iş bu sigorta işlemi başlatılmadan önce davalı taraf görevlisi ..., müvekkiline ait bu hayvanı yerinde inceleyip sigorta işlemleri için bir sakınca görmediğini, bu inceleme sonrası müvekkili adına kayıtlı olan ...kulak küpe nolu büyükbaş hayvanın sigortalandığını, ...tarihinde ...kulak küpe nolu bu büyükbaş hayvanın rahatsızlanmış ve ekte sunulu tutanakta da görüleceği üzere müvekkili tarafından hasar ihbarının aynı gün yani ...Tarihinde yapıldığını, davalı tarafça görevlendirilen Veteriner Hekim ...tarafından yapılan inceleme sonucu, hayvanın rahatsızlandığı zorunlu kesimin gerektiği şeklinde tutanak tutulduğunu, bunun üzerine müvekkilinin hayvanını kesmek zorunda kaldığını, Telef olan bu hayvan için tazminat ödemesi alabilmek amacıyla müvekkilinin davalı tarafa başvuru yaptığını ve iş bu başvuru nedeniyle ...numaralı hasar dosyasının açıldığını, davalı taraf ekte sunulu evrakta da görüleceği üzere dayanaksız bir şekilde ve kendi eksperlerince tespiti yapıldığı halde dava konusu hayvanın hastalık başlangıç tarihini sigorta tarihi ile aynı gün olarak belirttiklerini, ayrıca müvekkilinin başvurusuna cevaben; "Söz konusu hayvanın hasar nedeninin poliçe başlangıç tarihinden önce meydana geldiği belirlenmiştir. Devlet Destekli Hayvan Hayat Sigortası Genel Şartlarının Teminat Dışında Kalan Haller başlıklı A.3 maddesinin ilgili bendine göre Poliçe başlangıç tarihinden önce meydana geldiği tespit edilen hasarlar teminat dışıdır." şeklinde belirtmiş olduğunu, müvekkiline bu nedenle ödeme yapılmayacağının belirtildiğini, müvekkilinin ölen ineği için, 6100 sayılı Yasa’nın 107.maddesi uyarınca belirlenecek maddi tazminatının ve hayvanın gelirinden yoksunluk bedelinin ...Tarihli olay tarihinden işletilecek mevduatta uygulanacak en yüksek faiziyle birlikte, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep etimştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Aktif husumet itirazlarının bulunduğunu, huzurdaki dava kısmi davası olduğunu, dava konusu hasar, poliçe başlangıç tarihinden önce meydana gelmiştir. genel şartlar'ın a.3. maddesi uyarınca poliçe başlangıç tarihinden önce meydana geldiği tespit edilen hasarların sigorta teminatı dışındadır. müvekkil kurumun tazminat ödeme yükümlülüğü doğmamıştır. haksız ve mesnetsiz davanın reddini talep ettiklerini, kesinlikle kabul manasına gelmemek üzere, sayın mahkemece herhangi bir hasar tazminatına hükmedilmesi durumunda, tazminat hesabının ve teminat kapsamına dair incelemenin poliçe, genel şartlar ve tarife talimatlar hükümlerine uygun olarak yapılması gerektiğini, kabul anlamına gelmemek üzere, davacının talep ettiği faizin türüne itiraz ettiklerini, haksız ve mesnetsiz davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

GEREKÇE;

1. Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan ...arasında ...tarihlerini kapsayan Büyükbaş Hayvan Hayat Sigortası poliçesi düzenlendiği ve ölüm. mecburi kesim limitinin ...olduğu anlaşılmaktadır.

2. Hasar Dosyası; Hasar dosyasının ...tarihinde eksper raporunun düzenlendiği hastalığın yerden kalmada zorlanma, ön iki bacakta ödem şişme ve iştahsızlık olduğu, ilaç tedavisinin yapıldığı, otopsi sonucunda sadece ön iki bacakta şişme ve irin mevcut olduğu, et bedelinin ...TL sakatat bedelinin 5.00 TL, deri bedelinin 5.00 TL toplam sovtaj bedelinin ...TL olduğunın belirtildiği anlaşılmıştır.

3. ...tarihli bilirkişi heyet raporu; müşterek sigorta, bir hasar halinde, hasarlı hayvanın sigorta bedelinden ek hastalıklar için %25, diğer durumlar için %15 müşterek sigorta düşülerek, varsa sovtaj miktarı düşüldükten sonra kalan miktar tazminat olarak sigortalıya ödeneceği, sovtaj hasarlı hayvanın derisinin yararlanılabilir olması halinde, sigortalı deriyi yüzsün ya da yüzmesin, Tarım Sigortaları Havuzunun sorumlu olduğu bedelin en az %2' si, hasarlı hayvanın etinden yararlanılması halinde, Tarım Sigortaları Havuzunun sorumlu olduğu bedelin en az % 30'u sovtaj olarak belirleneceği. ölüm hasarlarında deri bedeli için sovtaj uygulaması yapılamayacağı, ...sigorta bedeli üzerinden % 15 müşterek sigorta mahsubu ve ...sovtaj düşümü neticesinde; .... ...(...x .../...) . ...= ...ödenebilir tazminat tutarı hesaplandığı, sonuç olarak Veteriner Hekimlik yönüyle; Zorunlu kesime sebep olan hastalığın (arthritis), hayvanda bir hafta gibi bir sürede şekillenmesinin mümkün olduğu, Hayvanın ölüm sebebinin (zorunlu kesim), yerden kalkmada zorlama, ön iki bacakta ödem ve şişme ile seyreden, Cerrahi . Arthritis olduğu, Hayvana TARSİM sigortası yaptırıldığı anda, zorunlu kesime sebep olan hastalığın (arthritis) hayvanda mevcut olmadığı, daha sonraki süreçte bu hastalığa yakalandığı, müşterek sigorta ve sovtaj düşümü neticesinde ödenebilir tazminat tutarı, ...olarak hesaplanmış olduğu anlaşılmıştır.

4. ...ve ...tarihli ...Bankasının yazısı; ...nolu tarsim poliçesi kapsamında ...kulak küpeli hayvan için yapılan sigortaya ilişkin, bankanın dair ve mürtehin sıfatı saklı kalmak şartı ile dava açılmasına muvafakat ettikleri, ...tarihli yazı cevabında ise dair. i mürtehin sıfatlarının devam ettiğini ancak poliçeye ilişkin ödemenin davacıya yapılmasına kayıtsız şartsız ödeme yapılmasına muvafakat ettikleri anlaşılmıştır.

5. Tarım ve Orman Bakanlığının ...tarihli yazısı; Damızlık sığır İthalat Talimatı kapsamında 2023 yılındaki ithalat başvurularındaki proforma faturalarda beyan edilen Simental ırkı 4. 12 aylık damızlık dişi değerinin ...Euro fiyat aralığında olduğu anlaşılmıştır.

6. Davacı vekilinin ...tarihli belirli hale getirme dilekçesi; dava dilekçelerinde talep ettikleri maddi tazminatı bilirkişi raporu doğrultusunda ...TL arttırarak toplamda ...TL 'nin müvekkiline ödenmesini istediği anlaşılmıştır.

Yukarıdaki deliller ile tüm dosya kapsamı ele alındığında;

Taraflar arasındaki dava büyükbaş hayvan hayat sigorta poliçesinden kaynaklanan alacak talebine ilişkindir.

Taraflar arasındaki ihtilafın; ...m cinsi büyükbaş hayvan için hayvan sigortasından kaynaklanan inek bedeli ve yoksun kalınan gelir kaybı talebinin davalı sigorta şirketinden tahsilinin istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Tarım sigortalarının işleyişinde temel unsur tarım sigortaları havuzudur. 5363 sayılı Kanun’un 9. maddesinde bu havuzun işletilmesine ilişkin iş ve işlemlerin, havuza katılan sigorta şirketlerinin eşit oranda pay sahibi olacağı anonim şirket statüsünde kurulacak şirket tarafından yürütüleceği hükme bağlanmıştır. Aynı hükümde tazminat ödemeleri dahil olmak üzere şirketin görevleri sayılmıştır. Anılan kanunun 14. maddesinde de sigorta şirketlerinin, tarım üreticileri ile tarım sigorta sözleşmelerini kendi adlarına akdedecekleri, prim ve risklerin tamamını havuza devredecekleri ve sözleşmeleri havuz tarafından belirlenen standart poliçeler üzerinden yapacakları düzenlenmiştir. Bu Kanun çerçevesinde havuzu işletmek üzere Tarım Sigortaları Havuz İşletmesi A.Ş. (TARSİM) kurulmuştur. Somut olayda sigorta poliçesinden dolayı tazminat ödeme yükümlülüğü, TARSİM A.Ş.’ye aittir.

Davacıya ait talep konusu olan ...küpe numaralı büyükbaş hayvanın ...-...tarihlerini kapsayan Büyükbaş Hayvan Hayat Sigortası poliçesi ile ...sigorta bedeli ile sigortalandığı anlaşılmaktadır.

...tarihinde davacının talep konusu yapmış olduğu hayvanda bulunan hastalığın ne kadar sürede meydana gelebileceği, ineğin ölüm sebebi, poliçe tarihleri dikkate alınarak hayvanın ölümüne neden olan hastalığının sigorta sözleşmesinin düzenlenme tarihinden önce oluşup oluşmadığı, dolayısıyla davacının talep ettiği maddi tazminat kalemlerinin teminat kapsamında kalıp kalmadığı, kalıyor ise miktarının tespiti noktasında ziraat mühendisi, veteriner hekim ve sigorta hukuku nitelikli hesaplama uzmanından oluşacak bilirkişi heyetine dosya tevdi edilmiş alınan raporda özetle; sığırlarda eklem hastalığı olarak da bilinen, davaya konu ...kulak küpe numaralı hayvanın zorunlu kesimine sebep olan hastalığın akut arthritis olarak şekillendiğinde bir hafta gibi kısa bir sürede şekillenmesinin mümkün olduğu, şayet hastalık kronik arthritis olarak şekillenmiş olsaydı, hayvan sigorta yaptırıldığı zamanda yani Poliçe düzenlenirken (.......00:00) sigorta yapılırken, hayvanda hastalığın mevcudiyetinin tespitinin kolaylıkla mümkün olduğu, böyle bir tespit yapılmadığı ve poliçede de böyle bir notun mevcut olmadığı; zorunlu kesime sebep olan hastalığın (arthritis), hayvanda bir hafta gibi bir sürede şekillenmesinin mümkün olduğu, hayvanın ölüm sebebinin (zorunlu kesim), yerden kalkmada zorlama, ön iki bacakta ödem ve şişme ile seyreden, Cerrahi - Arthritis olduğu, hayvana TARSİM sigortası yaptırıldığı anda, zorunlu kesime sebep olan hastalığın (arthritis) hayvanda mevcut olmadığı, daha sonraki süreçte bu hastalığa yakalandığı, hasar halinde, hasarlı hayvanın sigorta bedelinden ek hastalıklar için %25, diğer durumlar için %15 müşterek sigorta düşülerek, varsa sovtaj miktarı düşüldükten sonra kalan miktar tazminat olarak sigortalıya ödeneceği ; hasarlı hayvanın derisinin yararlanılabilir olması halinde, sigortalı deriyi yüzsün ya da yüzmesin, Tarım Sigortaları Havuzunun sorumlu olduğu bedelin en az %2' si, hasarlı hayvanın etinden yararlanılması halinde, Tarım Sigortaları Havuzunun sorumlu olduğu bedelin en az % 30'u sovtaj olarak belirlendiği ve ...sigorta bedeli üzerinden % 15 müşterek sigorta mahsubu ve ...sovtaj düşümü neticesinde; ...- ...(...x .../...) - ...= ...ödenebilir tazminat tutarı hesaplanmış olduğu anlaşılmıştır. Alınan raporun denetime elverişli, kurulan ara kararı karşılar nitelikte ve hüküm kurulabilir nitelikte olduğu anlaşılmakla hükme esas alınmıştır. Dolayısı ile de davaya konu edilen ...kulak küpe numaralı hayvanın sigorta poliçe süresinde meydana gelen hastalığının teminat kapsamında kaldığı anlaşılmakla davacının davasını ispat etmiş olduğundan bu talep yönünden davasının kabulüne karar verilmiştir. Davacının diğer tazminat kalemi olan yoksun kalınan kar dolaylı bir zarar kalemi olup sigorta poliçesi incelendiğinde teminat kapsamında kalmadığı anlaşılmakla bu talep yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Davacının talep etmiş olduğu tazminatın faiz türü bakımından yapılan incelemede; uyuşmazlık konusu olan iş tarafın ticari faaliyetleri ile ilgili olduğundan, TTK'nın 19. maddesi gereğince ticari iştir. Aynı maddenin ikinci fıkrası gereğince taraflardan birisi için ticari iş niteliğinde olan sözleşmeler kanunda aksine hüküm bulunmadıkça diğeri içinde ticari iş sayılır. 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un 2/II. maddesi hükmünce davacı avans faizi talep edebileceği anlaşılmıştır (Bakınız aynı doğrultuda; Kayseri BAM 6. H.D. 2024/290 E., 2024/446 K. Sayılı kararı). Faiz başlangıç tarihi bakımından ise taraflar arasındaki sigorta sözleşmesine uygulanması zorunlu olan Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigortası Genel Şartları’nın tazminatın ödenmesi başlığı altında yer alan B.7. maddesinde, kesinleşmiş hasar miktarının en geç 30 gün içinde sigortalıya ödeneceği ve tazminatın her halükarda hasat tarihinden önce ödenmeyeceği düzenlenmiş olup, temerrüt tarihinin buna göre eksper rapor tarihi ...olmakla bu tarih üzerinden 30 gün sonrası olan ...Tarihinden itibaren faiz başlatılmış aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir (Bakınız aynı doğrultuda: Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2013/622 E., 2013/17898 K. Sayılı ilamı).

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda yazılan nedenlerle;

1-DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE;

A) Davacının maddi tazminat talebinin kabulü ile ...TL 'ye 20/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizli ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

B) Davacının yoksun kalınan gelir kaybı talebinin reddine,

2. Harçlar Kanunu gereğince kabul edilen miktar yönünden alınması gereken 2.286,84TL harçtan, başlangıçta yatırılan 179,90TL peşin harç ile 572,00TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 1.534,95TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

3. Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 179,90 TL peşin harç, 179,90TL başvuru harcı ve 572,00TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 931,8‬0 TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4. Davacı tarafından yapıldığı anlaşılan 4.500,00. TL Bilirkişi ücreti, 7,5TL dosya masrafı ve 208,25. TL Tebligat ve posta masrafı olmak üzere toplam 4.715,75. TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5. Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta harar verilmesine yer olmadığına,

6. Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 17.900,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7. Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T gereğince hesaplanan 50,00 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

8. Taraflarca yatırılan gider/delil avansının artan kısmın, karar kesinleştikten sonra HMK m. 333 ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca re'sen yatırana iadesine,

9. 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.120,00. TL arabulucu ücretinin davalı sigorta şirketinden alınarak hazineye gelir kaydına,

Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı vekilinin yokluğunda verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim