Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/1099 E. 2024/395 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

DİYARBAKIR

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVA : Tazminat (Trafik Kazasından Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 22/10/2023

KARAR TARİHİ : 24/04/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Kazasından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili, davalı ... sevk ve idaresindeki ...plaka sayılı aracın müvekkiline ait ve ...’ın sevk ve idaresindeki ...plaka sayılı aracın arka kapısı ve çamurluğunu ortalayarak aracın arka kısımlarına çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın meydana gelmesinde davalının %100 kusurlu olduğunu, kaza sonrası müvekkiline ait aracın onarım için 30 gün süre boyunca serviste kaldığını ve bu süre zarfından müvekkilinin ...TL zarara uğradığını, kaza nedeniyle müvekkile ait araçta oluşan hasara bağlı ...TL değer kaybı meydana geldiğinin anlaşıldığını, davalı sigorta şirketi tarafından müvekkiline ait aracın uğradığı hasar ve değer kaybını karşılamayacak şekilde ödeme yapıldığını ileri sürerek fazlası saklı şimdilik 10,00 TL değer kaybı ile aracın serviste kaydığı süre boyunca kullanılamamasından kaynaklı 10,00 TL araç mahrumiyet bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiş, ...tarihli bedel arttırım dilekçesi ile, değer kaybı yönünden talep sonucunu ...TL'na yükselterek bu bedelin davalılardan müştereken ve müteselsilen, araç mahrumiyet bedeli yönünden ise ...TL'na yükselterek bu bedelin davalı ...kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte tahsilini istemiştir.

Davalı sigorta şirketi vekili, davalı sigorta şirketi vekili, yetkili mahkemenin Beykoz Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, zamanaşımının dolduğunu, poliçe limitinin ...TL olduğunu, kaza sonrası açılan ...nolu hasar dosyası kapsamında ...plaka sayılı aracın hasarına ilişkin ...Sigorta A.Ş.'ye ...TL ve ...nolu hasar dosyası kapsamında değer kaybı tazminatına ilişkin davacıya ...TL ödeme yapıldığını, yapılan ödemelerle birlikte müvekkilinin poliçeden kaynaklanan yükümlülüğünü yerine getirdiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla bakiye talep için bilirkişi incelemesi yapılması gerektiğini, araç mahrumiyet bedeli talebinin poliçe kapsamı dışında olduğunu, davacının ekspertiz ücreti ödediğini ispatlaması gerektiğini beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Davalı ...vekili, davaya konu kaza İstanbul Gaziosmanpaşa'da gerçekleştiğinden yetkili mahkemenin Gaziosmanpaşa Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu,müvekkilinin kaza esnasındaki hızının kazaya sebebiyet verecek nitelikte olmadığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, zaranın sigorta poliçesi kapsamında karşılanması gerektiğini, talep edilen değer kaybı miktarının teknik ve maddi gerçeklerle uyuşmadığını hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, kaza tarihinden itibaren faiz talep edilemeyeceğini beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, sigorta poliçesi ve hasar dosyası, ...ve ...plaka sayılı araçların trafik tescil bilgileri ile ...plaka sayılı aracın tramer kayıtları celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, davaya konu kaza nedeniyle davacıya ait araçta değer kaybı meydana gelip gelmediğinin tespiti yönünden makine mühendisinden bilirkişi raporu alınmıştır.

Dava, trafik kazasında kaynaklı kazaya sebebiyet verdiği iddia edilen sürücü ile aracın ZMMS sigorta poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketine yöneltilmiş değer kaybı istemine ve aracın tamirde kaldığı süre boyunca kullanılamamasından kaynaklı sürücüye yöneltilmiş araç mahrumiyet bedeli istemine ilişkindir.

...tarihinde davacıya ait ...plaka sayılı araç ile davalı ...sevk ve idaresindeki ...plaka sayılı araç arasında çift taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, ...plaka sayılı aracın davaya konu kazanın meydana geldiği tarihi de kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçede araç başına maddi tazminat üst limitinin ...TL olarak belirlendiği, davalı sigorta şirketi tarafından olarak ...Sigorta A.Ş.'ye hasar bedeli ...TL ödendiği, değer kaybına ilişkin ise davacı tarafa ...TL ödendiği, dava açılmadan önce arabuluculuk sürecinin görüşme sonucunda anlaşama ile sonuçlandığı dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; uyuşmazlığın çözümünde mahkememizin yetkili olup olmadığı, davanın zamanaşımı süresi içerisinde açılıp açılmadığı, davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketince sigortalanan araç sürücüsünün kusurlu olup olmadığı, kusurlu ise oranı, kaza nedeniyle davacının aracında oluşan hasara bağlı değer kaybı meydana gelip gelmediği, değer kaybı meydana geldiğinin kabulü halinde davalı sigorta şirketince yapılan ödemenin yeterli olup olmadığı, aracın tamirde kaldığı süre boyunca davacının ikame araç bedeli/araç mahrumiyet bedeli talep edip edemeyeceği, tazminatın miktarı ile faizin türü ve faiz başlangıç tarihine ilişkindir.

Her ne kadar davalılar vekillerince yetki itirazında bulunulmuş iseler de, uyuşmazlığın çözümünde Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olmasına, yetki itirazlarında yetkili Asliye Ticaret Mahkemeleri belirtilmediğinden usulüne uygun bir yetki itirazından bahsedilemeyeceğinin anlaşılmasına görö davalıların yetki itirazları yerinde görülmemiştir.

Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde zamanaşımı defini ileri sürmüştür. Davaya konu kazanın ...tarihinde gerçekleştiği, elde ki davanın ise ...tarihinde açıldığı, ...sayılı KHK'nın 2/1-a maddesi gereğince ...tarihinde zamanaşımının durduğu ve ...tarihinde tekrar işlemeye başladığı, dava açılmadan önce arabuluculuk sürecinin ...tarihinde başladığı ve ...tarihinde sona erdiği ve arabuluculuk sürecinde zamanaşımının durduğu, bu haliyle davanın zamanaşımı süresi içerisinde açıldığı anlaşılmakla davalı sigorta şirketi vekilinin zamanaşımı defi yerinde görülmeyerek işin esasının incelenmesine geçilmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiş olup, davalı sürücü de kusura nedeniyle meydana gelen zararları karşılamakla yükümlüdür.

Somut olayda, kaza sonrası araç sürücüleri tarafından düzenlenen anlaşmalı kaza tespit tutanağında yer alan sürücüsü beyanları ile kaza yeri krokisinden, ...tarihinde saat ...sıralarında, davacıya ait ...plaka sayılı aracın sürücü ...sevk ve idaresinde İstanbul İli Gaziosmanpaşa İlçesi ...Caddesinde seyir halinde iken davalı sürücü ...sevk ve idaresindeki ...plaka sayılı aracı ile ...Sokak'tan ...Caddesine katılım sağlamak istediği esnada dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı hareketi sonucu davacıya ait aracın sol arka kapı ve çamurluğuna çarpması sonucu davaya konu kazanın meydana geldiği anlaşılmakla, kusura ilişkin bilirkişi raporu alınmasına gerek görülmemiş ve davalı sigortalı araç sürücüsü ...kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğu kabul edilmiştir.

Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir. Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması, Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir.

Anılan ilkeler doğrultusunda değerlendirme yapılarak değer kaybının tespitine yönelik makine mühendisi tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda, davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında ...TL değer kaybı oluştuğu, yine bilirkişi raporunda davacıya ait aracın makul onarım süresinin 12 gün olduğu ve bu süreçte benzer nitelikte nitelikteki aracın günlük ikame bedelinin ...TL olduğu ve toplamda araç mahrumiyet bedelinin ...TL olduğu mütalaa edilmiştir. Düzenlenen rapor, denetime ve hüküm kurmaya elverişli olması nedeniyle mahkememizce de benimsenmiş ve davaya konu kaza nedeniyle davacıya ait araçta ...TL değer kaybı meydana geldiği, araç mahrumiyet bedelinin ise ...TL olduğu kabul edilmiştir.

Elde ki davada, davacı tarafça değer kaybı yönünden davalıların müteselsil sorumluluğuna, araç mahrumiyet bedeli yönünden ise davalı sürücünün sorumluluğuna dayanılmıştır.

Değer kaybı yönünden yapılan değerlendirmede;

Davadan önce davalı sigorta şirketi tarafından ...TL değer kaybı ödendiği dosya kapsamından sabittir. Davalı sigorta şirketi, diğer davalı sigortalı araç sürücününün kusuru oranında tazminatla yükümlü olup, sigortalının %100 kusurlu olmasına göre tespit edilen değer kaybının tamamının ödenmesinden diğer davalı sürücü ile birlikte müteselsilen sorumludur. Davadan önce yapılan ödeme mahsup edildiğinde, davalıların sorumlu olduğu miktar bakiye miktar ...TL kabul edilmiş ve bu miktar üzerinden davanın kabulüne karar verilmesi gerekmiş, davanın belirsiz alacak davası olduğu gözetilerek, dava dilekçesinde gösterilen ve tahkikat sonucu arttırılan ve nihai olarak kabul edilen alacağın tamamına sigortalı aracın cinsinin otomobil ve kullanım amacının da hususi olduğu gözetilerek, davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan ...tarihinden itibaren, diğer davalı sürücü yönünden ise kaza tarihi olan ...tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

Araç mahrumiyet bedeline ilişkin yapılan değerlendirmede;

Davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında oluşan hasarın onarımı için gerekli makul sürede, davacının ikame araç temin etmek ve bu suretle masraf yapmak zorunda kalacağı, bu zararının da tazmininin gerektiği açıktır. Bilirkişi raporunda araç mahrumiyet bedeli ...TL olarak tespit edilmiş, bu miktar mahkememizce de benimsenerek davalı sürücü yönünden ...TL miktar üzerinden araç mahrumiyet bedeli istemine yönelik talebin kabulüne karar verilmesi gerekmiş, davanın belirsiz alacak davası olduğu gözetilerek, dava dilekçesinde gösterilen ve tahkikat sonucu arttırılan ve nihai olarak kabul edilen alacağın tamamına kaza tarihi olan ...tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davanın KABULÜNE,

A-) ...TL değer kaybının, davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan ...tarihinden itibaren, diğer davalı ...yönünden ise kaza tarihi olan ...tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

B-) ...TL araç mahrumiyet bedelinin kaza tarihi olan ...tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...tahsili ile davacıya verilmesine,

2. Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 813,27 TL peşin harçtan, başlangıçta yatırılan 269,85 TL peşin harç ile sonradan yatırılan 204,00 TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye kalan 339,42 TL harcın, davalı sigorta şirketinin 168,35 TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irad kaydına,

3. Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 269,85 TL başvuru harcı ve 269,85 TL peşin harç ile sonradan tamamlama harcı olarak yatırılan 204,00 TL'nın toplamı olan 743,70 TL'nın, davalı sigorta şirketinin 368,87 TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

4. Davacı tarafından 172,50 TL tebligat ve posta masrafı ile 2.000,00 TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplamda 2.172,50 TL yargılama giderinin, davalı sigorta şirketinin 1.077,56 TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

5. Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 11.905,60 TL vekalet ücretinin, davalı sigorta şirketinin 5.905,60 TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

6. Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A. 13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı sigorta şirketinden tahsili ile Hazineye irad kaydına,

7. Davacı yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair, davalı ...yüzüne karşı, davacı taraf ile davalı sigorta şirketi vekilinin yokluğunda, davanın değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim