Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/879 E. 2024/393 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

DİYARBAKIR

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 08/09/2023

KARAR TARİHİ : 24/04/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili, ... tarihinde Diyarbakır İli Kayapınar İlçesinde müvekkiline ait ...plaka sayılı araç ile sürücülüğünü ...yaptığı ve davalı sigorta şirketi tarafından sigortalanan ...plaka sayılı araç arasında meydana gelen trafik kazasında müvekkiline ait aracın hasar gördüğünü, kaza sonrası düzenlenen eksper raporuna göre kazanın meydana gelmesinde davalı sigortalı araç sürücüsünün %100 kusurlu bulunduğunu, kaza sonrası müvekkile ait araçta oluşan hasarın ...TL bedelle kendi kasko şirketi tarafından giderildiğini, değer kaybının ödenmesi için davalı sigorta şirketine yapılan başvuruya istinaden herhangi bir ödeme yapılmadığı ileri sürerek ve fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak harca esas değeri de ...TL göstermek suretiyle müvekkile ait araçta oluşan değer kaybının tespiti ile kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsilini istemiş, ...tarihli bedel arttırım dilekçesi ile talep sonucunu ...TL'na yükseltmiştir.

Davalı sigorta şirketi vekili, davacıya ait aracın onarılarak kendisine teslim edildiğini, araçta değer kaybı meydana gelmediğinden davanın reddi gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, müvekkil sigorta şirketinin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limiti ile sınırlı olduğundan kusur oranlarının tespiti için ATK'dan rapor alınması gerektiğini, değer kaybı hesaplamalarının Trafik Sigortası Genel Şartları ekinde yer alan kriterlere göre hesaplama yapılması gerektiğini, değer kaybı taleplerinin maddi teminat limitlerinin en fazla %15'ine kadar olduğunu, kaza tarihinden itibaren faiz telip edilemeyeceği gibi ticari faizde talep edilemeyeceğini beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, sigorta poliçesi ve hasar dosyası ile ödemeye dair belgeler, ...ve ...plaka sayılı araçların tescil bilgileri ile ...plaka sayılı aracın tarmer kayıtları celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, davaya konu kaza nedeniyle davacıya ait araçta değer kaybı meydana gelip gelmediğinin tespiti yönünden makine mühendisinden bilirkişi raporu alınmıştır.

Dava, trafik kazasında kaynaklı davacının aracında oluşan hasara bağlı meydana geldiği ileri sürülen değer kaybının kazaya sebebiyet verdiği ileri sürülen aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketinden tahsili istemine ilişkindir.

...tarihinde davacıya ait ...plaka sayılı araç ile ...plaka sayılı araç arasında çift taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, ...plaka sayılı aracın davaya konu kazanın meydana geldiği tarihi de kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçede araç başına maddi tazminat üst limitinin ...TL olarak belirlendiği, kaza sonrası düzenlenen ekspertiz raporuna göre davacıya ait aracın hasar onarım bedelinin ...TL yedek parça (iskontosuz) ve ...TL işçilik bedeli (iskontolu) olmak üzere ve KDV dahil ...TL olarak belirlendiği, davalı sigorta şirketi tarafından onarımı yapan tamirciye ...tarihinde ...TL ödeme yapıldığı, dava açılmadan önce davacı tarafından değer kaybının ödenmesi için yapılan başvuru üzerine davalı sigorta şirketi tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığı, yine dava açılmadan önce arabuluculuk sürecinin görüşme sonucunda anlaşama ile sonuçlandığı dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı sigorta şirketince sigortalanan araç sürücüsünün kusurlu olup olmadığı, kusurlu ise oranı, kaza nedeniyle davacının aracında oluşan hasara bağlı değer kaybı meydana gelip gelmediği, buradan varılacak sonuca göre davacının değer kaybı talep edip edemeyeceğine ilişkindir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.

Somut olayda, kaza sonrası araç sürücüleri tarafından düzenlenen anlaşmalı kaza tespit tutanağında yer alan sürücüsü beyanları ve kaza yeri krokisi ile eksper raporundan, ...tarihinde saat ...civarlarında, ...sevk ve idaresindeki davacı ait ...plaka sayılı araç ile Diyarbakır İli Kayapınar İyçesi ...Mah. ...Sokak'ta seyir halendi iken gidiş istikametine göre yolun sağ tarafında park yerinden çıkmak sürücü ...sevk ve idaresindeki ...plaka sayılı aracın sol kısımları ile davacıya ait aracın sağ yan kısımlarına çarpması sonucu davaya konu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği anlaşılmaktadır. Mahkememizce, davaya konu kazanın davalı sigortalı araç sürücüsünün park halinde bulunduğu kısımdan yola katılımını sağlamak için aracını hareket ettirirken gerekli dikkat ve özeni göstermediğinden davaya konu kazanın meydana geldiği ve kazanın meydana gelmesinde davalı sigortalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu kabul edilmiş, kusur durumunun tespitine yönelik bilirkişi raporu alınmasına gerek görülmemiştir.

Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir. Anayasa Mahkemesi’nin ...tarihli ve ...E., ....K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması, Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir.

Anılan ilkeler doğrultusunda değerlendirme yapılarak değer kaybının tespitine yönelik makine mühendisi tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda, davaya konu kaza nedeniyle davacının aracında ...TL değer kaybı oluştuğu mütalaa edilmiştir. Davalı vekili tarafından bilirkişi raporuna karşı sunmuş olduğu itiraz dilekçesinde, davacıya ait araçta ...TL hasar meydana geldiği halde değer kaybı için ...TL bedel hesaplanmasının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğu iddia edilmiş ise de, kaza sonrası davacıya ait aracın sol kapı dış dirsek kolu ve teker lastiği parçalarının değiştirildiği, arka tampon, sol ön kapı, sol arka kapı, marşbiyelli arka sol çamurluk ve jant parçalarında hasar onarım işlemi yapıldığı, bu haliyle kaza sonrası davacıya ait araçta hasar gören bölgelerin niteliği gözetildiğinde, bilirkişi raporuna yapılan itirazlar yerinde görülmemiş, düzenlenen bilirkişi raporu, denetime ve hüküm kurmaya elverişli olması nedeniyle mahkememizce de benimsenmiş ve davaya konu kaza nedeniyle davacıya ait araçta ...TL değer kaybı meydana geldiği kabul edilmiştir.

Davadan önce davalı sigorta şirketi tarafından değer kaybına ilişkin ...TL değer kaybı ödendiği dosya kapsamından sabittir. Davalı sigorta şirketi, sigortalısının kusuru oranında tazminatla yükümlü olup, sigortalının %100 kusurlu olmasına göre tespit edilen değer kaybının tamamının ödenmesinden sorumludur. Davadan önce yapılan ödeme mahsup edildiğinde, davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu bakiye miktar ...TL kabul edilmiş ve bu miktar üzerinden davanın kabulüne karar verilmesi gerekmiş, davanın belirsiz alacak davası olduğu gözetilerek, dava dilekçesinde gösterilen ve tahkikat sonucu arttırılan ve nihai olarak kabul edilen alacağın tamamına davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan ...tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Davalı sigorta şirketi sigortalısının kusuru oranında tazminatla yükümlü olup, sigortalı araç sürücüsünün tam kusurlu kabul edilmiş olması nedeniyle meydana gelen değer kaybının tamamını ödemekle yükümlüdür. Bu nedenle davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu miktar ...TL kabul edilmiş ve bu miktar üzerinden davanın kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.

Dava açılmadan önce davacı tarafından davalı sigorta şirketine mail yolu ile ...tarihinde başvuru yapılmıştır. 2918 KTK.'nın 97. maddesinde 8 iş günü olarak belirtilen süre sonunda davalının temerrüde düşeceği gözetildiğinde, davalı sigorta şirketinin ...tarihi itibariyle temerrüde düştüğünün kabulü gerekir. Davanın belirsiz alacak davası olduğu gözetilerek, dava dilekçesinde gösterilen ve tahkikat sonucu arttırılan ve nihai olarak kabul edilen alacağın tamamına davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan ...tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davanın KABULÜNE, ...TL değer kaybının davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan ...tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsili ile davacıya verilmesine,

2. Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken ...TL peşin harçtan, başlangıçta yatırılan ...TL peşin harç ile sonradan yatırılan ...TL tamamlama harcının mahsubu sonucu bakiye kalan ...TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

3. Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 269,85 TL başvuru harcı ve 269,85 TL peşin harç ile sonradan tamamlama harcı olarak yatırılan 1.324,00 TL'nın toplamı olan 1.863,7‬0‬ TL'nın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

4. Davacı tarafından 73,75 TL tebligat ve posta masrafı ile 1.180,00 TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplamda 1.253,75 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

5. Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

6. Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A. 13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

7. Davacı yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim