Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/916 E. 2024/368 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

DİYARBAKIR

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP

DAVACI

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVA : Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 12/09/2023

KARAR TARİHİ : 16/04/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait .....plakalı araç ile .....Sigorta A.Ş. sigortalısı .....’a ait .....plaka numaralı araç arasında .....tarihinde saat .....’te Diyarbakır İli Kayapınar İlçesi .....Semtinde maddi hasarlı trafik kazası gerçekleştiğini, maddi hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı ile SBM kusur sorgulama ekranı doğrultusunda tanzim edilen kusur raporuna (tramer) göre .....plakalı araç tam kusurlu olduğunu, değer kaybı tazminatının tahsili amacıyla davalı sigorta şirketine yazılı başvuru yapılmış olup 30 günlük süre içerisinde herhangi bir dönüş gerçekleştirilmediğini, müvekkiline ait .....plakalı araçta meydana gelen değer kaybı karşılığının davalı şirketten alınmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Kusur durumuna itiraz ettiklerini, değer kaybı hesaplamaları, trafik sigortası genel şartları ekinde yer alan kriterlere göre hesaplama yapılmasını değer kaybı hesaplaması yapılırken davacı tarafa ait aracın km'si, tramer kaydı, daha önceki kazalar ve yaşı göz önüne alınmasını, değer kaybı talepleri maddi teminat limitlerinin en fazla %15'ine kadar olduğunu, kaza tarihinden itibaren faiz talebinin reddine karar verilmesini, ticari faizin talebinin reddine karar verilmesini, haksız ve usulsüz davanın usulden ve esastan reddini, sayın mahkeme aksi kanaateyse, dosyamıza sunulan raporun hüküm vermeye elverişli olmadığı, dosyamızın adli tıp kurumu trafik ihtisas dairesine gönderilerek, değer kaybı, kusur ve tazminat durumunun tespiti için rapor aldırılmasını, avukatlık ücreti ile yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine, karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

GEREKÇE;

1. Kaza tespit tutanağı; .....günü, saat .....günü, .....plakalı .....marka otomobil sürücüsü .....yazdığı açıklamada “.....seyir halindeyken ......sok.tan çıkan .....plakalı araçla çarpıştık. .....numaralı Mobese direğinin kesiştiği yerde olay gerçekleşti”, .....plakalı .....marka otomobil sürücüsü .....yazdığı açıklamada “.....Sokaktan okla gösterilen istikamette seyir halinde iken .....Sokaktan okla gösterilen istikametten gelen A aracı iki sokağın kesiştiği yerde süratli şekilde gelip aracıma çarpmıştır.” şeklinde beyanda bulunmuş, taraflarca imzalanan kaza tespit tutanağında çizilen krokide .....plakalı ve .....plakalı aracın kavşak içinde çarpıştığı anlaşılmıştır.

2. Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile sigortalanan ve kazaya karışan .....plaka sayılı aracın sigortalısının .....olduğu .....tarihlerini kapsayan ZMMS poliçesi düzenlendiği ve kaza başına maddi zarar limitinin .....olduğu anlaşılmaktadır.

3. Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan .....plaka sayılı aracın .....ait olduğu, .....plaka sayılı araç malikinin ....., aracın kullanım şekli ve amacının yolcu nakli. hususi olduğu tespit edilmiştir. Kazaya karışan araçlara ilişkin trafik kayıtları Türkiye Noterler Birliği ile Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden istenerek incelenmiştir.

4. Hasar dosyası: Davacı vekili tarafından yapılan başvuru üzerine hasar dosyası açılmış, hasar dosyasında değer kaybı tazminatına yönelik bir ödeme yapılmadığı, hasar bedeline ilişkin ise davacı kasko şirketine .....ve .....ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.

5. .....Tarihli makine mühendisinden alınan bilirkişi kök raporu ile .....tarihli ek raporu: Bilirkişi .....tarafından tespiti istenen aracın; .....plaka sayılı, .....renginde .....tipinde .....marka, .....model, .....şasi numaralı .....Kilometrede HUSUSİ olduğu, yapılan değerlendirmeler ışığında; .....tarihinde yapmış olduğu maddi hasarlı trafik kazası oluştuğu, Araçta oluşan hasarın mevcut kaza sonucu oluşacağı kanaatim hasıl olmuştur. Araçta oluşan hasarın onarımı için .....tarihli ekspertiz raporu referans alınarak tespit edilen; sol ön taşıyıcı, sol ön salıncak, amortisör kulesi, klips, sol porya, sol ön çamurluk ve davlumbazı, sol amortisör, Z rotu, ön dodik, braket ve bağlantı parçalarının DEĞİŞTİĞİ, sol ön kapı, direksiyon kutusu, sol ön direk ve jant parçalarının ise ONARIM işlemleri yapıldığı, toplam 16 parça için ekspertiz çalışması yapıldığı, raporda belirtilen yedek parça ve işçilik giderlerinin yapılan piyasa araştırması sonucu ile uyumlu olduğu tespit edilmiştir. Dava konusu aracın onarılacak durumda olduğu, hasarı onarıldıktan sonra ve .....dikkate alınarak, emsal bir aracın ikinci el rayiç bedelindeki değer kaybının; aracın markası, modeli, araç tipi, .....kilometrede olduğu, parça değişimi, boya işlemi yapılan kısımlar ve mevcut hasardan dolayı oluşacak tramer miktarı ve onarım işlemleri göz önünde bulundurularak, dava dosyasında bulunan belgeler (eksper raporları, tutanaklar, resimler ve sair evraklar) doğrultusunda ve Yargıtay .....Hukuk dairesi .....Sayılı ilamında, emsal uygulamaları kapsamındaki, nisbi yöntemine göre ise davaya konu araçta .....TL değer kaybının oluştuğu belirtilmiştir.

6. .....tarihli trafik bilirkişisinden alınan kök rapor ile .....tarihli kök raporu;.....Tarih saat .....sıralarında Diyarbakır ili, Kayapınar İlçesi, .....mahallesi, ...... sokak ile .....sokak kavşağında meydana gelen .....plakalı .....marka otomobil sürücüsü .....ile .....plakalı .....marka otomobil sürücüsü .....” un karışmış olduğu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, bu kazanın oluşumunda; .....plakalı .....marka otomobil sürücüsü .....2918 sayılı karayolları trafik kanunun 57/1. c kavşak kollarının trafik yoğunluğu bakımından farklı oldukları işaretlerle belirlenmemiş, kavşaklarda; motorsuz araç sürücülerinin motorlu araçlara, motorlu araçlardan soldaki aracın, sağdan gelen araca geçiş hakkını vermemesi.) maddesini ihlal ettiği; .....plakalı .....marka otomobil sürücüsü .....” un ise yine aynı kanunun 52/1. b (Aracının hızını, aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmamak.) maddesini ihlal ettiği; kanaatine varıldığı, ek raporunda ise .....SİGORTA A.Ş. Kuruluşu tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalı .....plakalı araç sürücüsü .....2918 sayılı K.T.K” un 57/1. e (Kavşak kollarının trafik yoğunluğu bakımından farklı oldukları işaretlerle belirlenmemiş kavşaklarda; motorsuz araç sürücülerinin motorlu araçlara, motorlu araçlardan soldaki aracın, sağdan gelen araca geçiş hakkını vermemesi,) maddesini ihlal ettiğinden %75 oranında kusurlu olduğu; .....plakalı araç sürücüsü .....un da yine 2918 sayılı K.T.K'nun 52/1. b (Aracının hızımı, aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmamak.) maddesini ihlal ettiğinden % 25 oranında kusurlu olduğu; kanaatine varıldığı anlaşılmıştır.

7. Davacı vekilinin .....Tarihli değer artırım dilekçesi: .....TL Olarak Talep edilen Değer Kaybı Tazminatının .....TL artırarak toplamda .....TL tutarına arttırmış .....sine dava tarihinden, kalan kısma ise karar tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesini talep etmiş olduğu anlaşılmıştır.

Dava; Davacı aracında meydana gelen hasar nedeni ile değer kaybı tahsili davasıdır.

Uyuşmazlık konusunun .....tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle davacının kusurunun bulunup bulunmadığı, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Trafik sigortası motorlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahillinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortasıdır. Trafik sigortacısının sorumluluğu işletenin sorumluluğu oranında olup yine bu sorumluluğun sınırı KTK’nun 92 nci maddesinde belirlenmiştir.

Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, .....tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.

Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir. Anayasa Mahkemesi’nin .....tarihli ve .....E., .....K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması, Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir.

Davalı sigorta şirketi vekilinin yetki ilk itirazı incelendiğinde; davacı vekilinin davaya konu talebi incelendiğinde davasını trafik kazası kaynaklı tazminat davası olarak açmış olduğu, HMK 16. maddesinde :''Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir.'' şeklinde düzenlenilmiş olup, somut dosyada kazanın gerçekleştiği ve davacının yerleşim yeri Diyarbakır olmakla, davalı vekilinin İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğuna dair itirazı yerinde görülmememiştir.

Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; .....tarihinde davalı sigorta şirketinde ZMMS sigortacısı olduğu, kaza tespit tutanağı ve alınan trafik bilirkişisi raporu ile de belirlendiği üzere sürücü .....sevk ve idaresinde bulunan .....plaka sayılı aracın KTK md. 52/1-b gereğince hızını trafik durumunun gerektirdiği koşullara uydurmaması nedeni ile %25 oranında tali kusurlu, davalı sigorta şirketi nezdinde sigortalı .....plaka sayılı aracın ise KTK md.57/1-c maddesi gereğince kavşakta geçiş önceliğine uymaması nedeni ile %75 oranında asli kusurlu olduğuna kanaat getirilmiş olduğu; olayın oluşunun aksine taraflarca bir delil ibraz edilmediği, davalının kusur raporuna itirazının yerinde bulunmadığı, .....ve .....Tarihli kusur raporunun böylelikle hükme esas alındığı, kaza nedeniyle davacı aracında .....TL değer kaybı olacağı, kusur oranı dikkate alındığında davacının .....talep edebileceği, davalı sigorta şirketinin ibraz ettiği hasar dosyası incelendiğinde davacı yana değer kaybı tazminatı bakımından yapılan bir ödemenin bulunmadığı, sigorta poliçesinin teminat kapsamı ile limiti dikkate alındığında davaya konu edilen değer kaybı talebinin sigorta poliçesi kapsamında kaldığı anlaşılmakla davanın talep doğrultusunda kabulü gerekmiştir. Davalıya ait kazaya karışan aracın hususi nitelikte kullanıma özgülendiği bu nedenle yasal faiz istenebileceği anlaşılmakla, davacının değer kaybı davasını belirsiz alacak davası olarak açtığı, sigorta şirketine başvuruyu takip eden 8. İş gününde temerrüde düşeceği bu tarih itibari ile faiz işletilebileceği fakat sunulan .....tarihli ıslah dilekçesi ile faiz talebinin .....sini dava tarihi, kalan miktarını karar tarihi itibari ile sınırlandırdığı anlaşılmakla dava ve talep artırım dilekçeleri gözetilmek suretiyle davacının davasının kabulüyle aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklanın nedenlerle;

1. Davanın kabulü ile; .....TL 'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, alacağın .....TL sine dava tarihi olan .....tarihinden itibaren .....TL sine ise, karar tarihi olan .....tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine,

2. Kabul edilen bedel üzerinden binde .....oranında hesaplanan .....TL karar ve ilam harcından peşin alınan .....TL harcın ve .....tamamlama harcının düşümü ile eksik kalan .....TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad KAYDINA,

3. Davacı tarafından yatırılan 269,85 TL peşin harç, 269,85TL başvuru harcı ve 535,81TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.075,51TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4. Davacı tarafından yapılan tebligat ve posta gideri 95,2TL, dosya masrafı 8,50TL ve bilirkişi ücreti 2.760TL olmak üzere toplam 2.863,75TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5. Davalının karşıladığı yargılama giderleri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

6. Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan 17.900,00TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

7. 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.120,00. TL arabulucu ücretinin davalı sigorta şirketinden alınarak hazineye gelir kaydına,

8. Davacı tarafça yargılama esnasında depo edilen gider avansından bakiye kalan tutarın kesinleştiğinde ve talep halinde HMK m. 333 ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin m. 47(1) hükümleri uyarınca ilgisine İADESİNE,

Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı

Katip Hakim