Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/1316 E. 2024/253 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

DİYARBAKIR

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLLERİ :

DAVALI :

VEKİLLERİ :

DAVA İHBAR OLUNAN :

VEKİLİ :

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 07/12/2023

KARAR TARİHİ : 19/03/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde, davalının sorumluluğunda bulunan elektrik hattından çıkan yangın nedeniyle, sigortalı buğdaylar yanarak hasar görmüştür. Hasar tespit incelemeleri neticesinde, dava dışı sigortalı ......tarihinde ...poliçe kapsamında ...-TL hasar tazminatı, dava dışı sigortalı ...tarihinde ...nolu poliçe kapsamında ...-TL ve ...poliçe kapsamında ...-TL hasar tazminatı ödenmiş olduğunu, söz konusu yangına ilişkin olarak Ceylanpınar Cumhuriyet Başsavcılığı ve Ceylanpınar İlçe Jandarma Komutanlığı'nca yangına davalının sebebiyet verdiği tespit edildiğini ve icra takibi başlatıldığını , davalı tarafça başlatılan takibe itiraz edildiğini, davalı tarafın yapmış olduğu itirazın iptalini ve %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı DEDAŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; Zamanaşımı ,yetki, görev, husumet itirazları olduğununu, yangının müvekkiline ait elektrik direğinden çıktığı iddiası faraziyelerden ibaret olduğunu, yangınlar vatandaşların izmarit atması, piknik sırasında yanık bırakılan yerler, çiftçiler tarafından anızların yakılması gibi benzer bir çok sebeple çıkabilmekte olduğunu, fiili ve maddi durumu İspat yükü haksız fiile uğradığını iddia eden davacıda olduğunu, dava konusu olayın müvekkiline ait direklerden kaynaklandığına dair hiçbir delil ve emare olmadığını, dava konusu olayın müvekkiline ait etmenlerden meydana gelmediği açık olduğunu, davacı tarafından haksız ve hukuka aykırı olarak açılan davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

İhbar olunan vekili cevap dilekçesinde özetle;Yangın sebebinin kesin bir şekilde belirlenmesi adına yangın tarihine ilişkin Jandarma, İtfaiye ve Meteoroloji kayıtlarının celbini, yangın (tel kopması) sebebinin tam olarak tespit edilmemiş olması ve herhangi bir delil/emare sunulamamış olması sebebiyle yüksek gerilim hattından kaynaklandığı ihtimali ile sorumluluk yükletilmesi haksız ve hukuk düzenine açıkça aykırılık teşkil eden bir husus olduğunu, davacı tarafça yangının Dedaş'a ait olan enerji nakil hattından çıktığını ispatlaması gerektiğini, müvekkili şirket, asıl işveren ile arasındaki sözleşmelere, kuvvetli akım tesisleri yönetmeliği ve sair mevzuata uygun olarak gerekli bakım ve onarımları gerçekleştirerek sözleşmesel yükümlülüklerini yerine getirmiş olup, bu sebeple davalı ve müvekkili şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, haksız ve yersiz davanın mevcut savunmalarımız yönünden reddini, feri müdahale talebinin kabulünü, muhakeme masrafları ve ücreti vekâletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

GEREKÇE;

Dava, Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigorta Poliçeleri kapsamında davalının dava dışı sigortalıya ödediği bedelin, davalılardan rücuen tahsili istemine ilişkindir.

5684 Sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14. maddesi gereğince ve TBK.'nun 162/2 ve 168. maddeleri gereğince müteselsil sorumlulukta diğerlerine rücu hakkına sahip olan borçlulardan her biri, ifa ettiği miktar oranında alacaklının haklarına halef olur.

Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olup, yargılamanın her aşamasında re'sen dikkate alınması gerekir.

Dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4/1-a maddesi gereği her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen hususlar ticari davalardır. TTK 5/1 maddesi gereği ticari davalara bakmakla görevli mahkeme asliye ticaret mahkemeleridir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 01/07/2012 tarihinden itibaren yasanın 5/3 maddesi gereği asliye hukuk mahkemeleri ile asliye ticaret mahkemeleri arasındaki ilişki işbölümü olmaktan çıkmış görev ilişkisi haline gelmiştir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1. maddesi gereği göreve ilişkin kurallar kamu düzeni ile ilgili olup mahkemece kendiliğinden dikkate alınması gerekmektedir.

Sigortacının halefiyete dayalı olarak açacağı rücuen tazminat davasında, görevli mahkemenin belirlenmesi konusunda; 22.03.1944 tarih, 37 esas, 9 karar sayılı (03.07.1944 tarihli Resmi Gazetede yayınlanan) Yargıtay İçtihadı Birleştirme kararında "Sigortacının sorumlu kişi aleyhine açacağı dava, sigorta poliçesinden doğan bir dava değildir. Bu nedenle halefiyet davası ticari dava sayılamaz. Bu dava aynen sigortalı kimsenin sorumlu kişiye karşı açmış olduğu bir dava gibidir. Sigortalının muhtelif mahkemelerde dava açma hakkı varsa, aynı hak sigortacının halefiyet hakkına dayanan rücu davası için de söz konusudur" ilkesi benimsenmiştir. Buna göre; sigortacının halefiyete dayalı olarak açtığı davada, davanın nitelendirmesi yapılırken, davacının sigortalısı ile zarara neden olduğu iddia edilen arasındaki hukuki ilişkiye bakılması gerekir.

Somut olayda, davacı TARSİM davaya konu olan taşınmazda davalının bakım onarım ve güvenliğinden sorumlu olduğu elektrik hattında seksonelden çıkan kıvılcımda yukarıda bilgileri verilen poliçe ile sigortalanmış olan buğday ürünü yanarak hasar gördüğünü, davacının yapılan hasar ihbarı üzerine, hasar ekspertiz incelemesi sonrasında ürünleri zarar gören sigortalılara ödediği tazminatı, zarardan sorumlu olduğunu iddia ettiği gerçek kişi davalıya rücu etmektedir. Davacının halefi olduğu zarara uğrayan gerçek kişi olup, dava dışı 3 kişinin (...ile ...) esnaf tacir araştırmalarının yapılması için vergi dairesine yazılan müzekkere cevapları ile ticaret sicil müdürlüğünden gelen yazı cevaplarında tacir olmadığı sabit olup, uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklanmaktadır.TTK nun 4/1 maddesinde belirtilen her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili nispi dava söz konusu değildir.

Bu durumda uyuşmazlığın genel mahkeme olan asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

6100 Sayılı HMK.'nun 1 inci maddesine göre görev hususu kamu düzenine ilişkin ve aynı yasanın 114/1-c maddesi uyarınca ayrıca dava şartı olduğundan aynı Kanunun 115 inci maddesi uyarınca da her aşamada mahkemece kendiliğinden göz önüne alınması zorunluluğu bulunduğu, davaya bakma görevinin asliye hukuk mahkemelerine ait olduğu görülmekle (...) aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM: Nedenleri gerekçeli kararda açıklanacağı üzere;

1. Mahkememizin görevsizliği nedeni ile HMK'nın 114. ve 115. mad. gereğince dava şartı yokluğundan davanın usulden REDDİNE,

2. Tarafların görevsizlik kararının kanun yoluna başvurulmadan kesinleşmesi halinde kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulması halinde ise bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde mahkememize müracaatı halinde dava dosyasının görevli DİYARBAKIR NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE gönderilmesine,

3. Yargılama giderlerinin HMK'nın 331/2 maddesi gereğince görevli mahkemece nazara alınmasına,

Dair davacı vekili, davalı vekilinin ve ihbar olunan vekilinin yüzüne karşı verilen karara karşı , 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim