Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/843 E. 2024/246 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

DİYARBAKIR

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 25/08/2023

KARAR TARİHİ : 18/03/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ..... .....Plaka sayılı .....marka Aracı sürücü .....’nın sevk ve idaresinde iken .....Tarihinde .....Bulvarı istikametinden .....bulvarı üzerinde .....sokak istikametine seyir halinde iken .....nolu sokaga geldiginde sola dönüş yapmak istediği esnada, sürücüsünün .....oldugu .....plakalı araç ile .....sokak üzerindeki TOKI konutları istikametinden gelip .....bulvarı istikametine doğru sola dönüş yapmak istedigi esnada müvekkiline ait .....plakalı aracın aracın sol yan kısımlarına çarpması sonucu yaralamalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazaya sebebiyet veren ..... plakalı araç davalı .....Sigorta Anonim Şirketi tarafında .....Poliçe numarası ile ZMM Trafik Sigortası bulunduğunu, davalı Sigorta Şirketine yapılan başvuru neticesinde ödeme yapılmaması sonrasında bahse konu kaza nedeni ile Diyarbakır .....Sulh Hukuk Mahkemesi Hakimliği .....Değişik iş numarası ile alınan Bilirkişi raporu doğrultusunda meydana gelen maddi zarar (hasar bedeli) için .....TL, Değer Kaybı için .....TL ve araç mahrumiyet bedeli .....TL olmak üzere toplamda .....TL asıl alacak olacak şekilde .....tarihinde Diyarbakır İcra Müdürlüğünün .....E sayılı dosyası ile icra takibi açıldığını ve borçlu şirket tarafından .....tarihinde takibe itiraz olunduğunu,Müvekkili ....., borçlu şirketin haksız, dayanaksız ve kötü niyetli itirazı neticesinde alacağına ulaşamadığını ve zarara uğramış olduğunu, mağduriyetinin giderilmesi amacı ile takip bedelinin %20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmolunmasını, tüm bunlar göz alınarak Borçlu şirket tarafından Diyarbakır İcra Müdürlüğünün .....E sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, Borçlu şirket tarafından haksız ve dayanaksız olarak yapılmış bulunan itiraz sebebiyle takip bedelinin %20 sinden az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, Diyarbakır .....Sulh Hukuk Mahkemesi .....D.iş sayılı dosyasında yapılan harç,masraflar ve vekalet ücretinin Yargıtay Kararları doğrultusunda iş bu davanın Yargılama Giderlerinden sayılmasına ve toplam .....TL nin davalı sigorta şirketinden alınarak yasal faizi ile birlikte taraflarına verilmesine, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

Davalı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil sigorta şirketinin sorumluluğu, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limiti ile sınırlı olduğundan kusur oranlarının bilirkişi marifeti ile tespitini, kusur durumu için ATK raporu alınmasını, davacı aracın mahrumiyet talebinde bulunmuş olsa dahi iş bu talep poliçe kapsamında olmadığını, karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortası genel şartları uyarınca hesaplama yapılması gerektiğini, kaza tarihinden itibaren faiz talebinin reddine karar verilmesi gerektiğini, ticari faiz talebinin reddine karar verilmesini gerektiğini, tüm bu nedenlerle haksız ve usulsüz davanın usulden ve esastan reddine, avukatlık ücreti ile yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine, karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :

Davacı tarafından dosyaya sunulan deliller incelenmiş, Diyarbakır .....Sulh Hukuk Mahkemesi .....değişik iş sayılı dosyası, Diyarbakır İcra Müdürlüğünün .....esas sayıyılı icra takip dosyası dosya arasına kazandırılmış, trafik bilirkişisi tarafından hazırlanan kusur durumuna ilişkin bilirkişi raporu dosyaya sunulmuştur.

Dava, trafik kazasından kaynaklı davacının aracında oluşan hasara bağlı meydana geldiği ileri sürülen hasar bedeli, ikame araç bedeli ve değer kaybına ilişkin kazaya sebebiyet verdiği ileri sürülen aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketine karşı ilgili kalemlerin tahsili istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

.....tarihinde davacıya ait .....plaka sayılı araç ile .....plaka sayılı araç arasında çift taraflı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, .....plaka sayılı aracın davaya konu kazanın meydana geldiği tarihi de kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinin düzenlendiği anlaşılmıştır. Meydana gelen trafik kazasında tarafların kusur durumunun tespiti yönünden alınan ..... tarihli trafik bilirkişisi raporunda; kaza tespit tutanağı, kaza mahallinde yapılan inceleme ve fotoğraflar kapsamında; söz konusu kazanın oluşumunda .....plakalı otomobil sürücüsü .....’nun, 2918 Sayılı Karayolları

Trafik Kanunun 53/1-b maddesinde "sola dönüşlerde sürücüler; sola dönüş işareti vermeye, hızını

azaltmaya, sola dönüş esnasında yolun karşı akımını tam olarak kontrol etmeye dönüş

sırasında, dönüşe başlamadan, sağdan gelen taşıtlara ilk geçiş hakkını vermeye, karşıdan gelen

ve emniyetle duramayacak kadar kavşağa yaklaşmış olan taşıtların geçmesini beklemeye, geniş

kavisle dönüş yapmaya, zorunludurlar." kuralı ile aynı kanunun Madde 53/2-c "(sürücülerin sola

dönüşlerde sağdan veya karşıdan gelen trafiğe ilk geçiş hakkını vermemesi)" kuralına uymayarak

aynı kanunun trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller başlıklı 84/F

maddesinde yer alan asli kusurlardan “Doğrultu değiştirme Manevralarını Yanlış Yapma“

kuralını ihlal ederek, kazanın oluşumuna sebebiyet verdiği ve %100 oranında kusurlu olduğu, .....plakalı otomobil sürücüsü .....’ın ise kazanın oluşumunda

atfı kabil kusurunun bulunmadığı mütalaa edilmiştir. İlgili rapor denetimi elverişli kabul edilerek hükme esas alınmıştır.

Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir. Anayasa Mahkemesi’nin .....tarihli ve .....E., .....K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması, Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. ()

Meydana gelen kaza sonrası davacının aracında oluşan hasar bedeli, değer kaybı ve araçtan mahrumiyet bedelinin tespitine yönelik Diyarbakır .....Sulh Hukuk Mahkemesi .....değişik sayılı dosyasında makine mühendisi bilirkişi tarafından hazırlanan .....tarihli bilirkişi raporunda; ilgili kaza nedeniyle .....plaka sayılı aracın hasar görmüş parçaları dikkate alındığında sol ön çamurluğunda yapılacak olan kaporta düzeltme ve boya işleminin aracın ikinci el değer kaybına sebebiyet vereceğini, diğer mekanik, elektriksel parçaları ile ön tampon ve panjur değişim, boyama işleminin aracın satışında bir değer kaybına sebebiyet vermeyeceği, bu kapsamda araçta meydana gelen değer kaybı için aracın kaza tarihindeki ikinci el değeri belirlenerek aracın ikinci el değeri ve hasarlı durumunun değerlerinin, ilgili internet siteleri, oto galericiler ve araç değerleme proğramları baz alınarak belirlendiğini, emsal aracın kaza öncesi ikinci el değerinin ( .....km ) ortalama olarak .....TL olduğunu, aracın sol ön çamurluğunun düzeltilip boyama işlemine tabi tutulması ve diğen tamiratlar sonrası, .....TL ye satılabileceği, bu kapsamda oluşan değer kaybının .....TL olduğunu, oluşan hasar nedeniyle yedek parçaların temini, düzeltme, montaj ve boyama işlemi çin makul tamir süresinin 6 gün olacağını, emsal aracın günlük kiralama bedeli 500 TL olduğunu, aracın tamirde kalacağı günlerden kaynaklı .....TL araç mahrumiyeti bedeli oluşacağını, araçta meydana gelen hasar onarım bedelinin tablo olarak sunulduğu ve ilgili tabloda .....parça değişmesi gerekli parça bedeli ile mekanik ve kaporta işçiliği toplamının .....TL olduğu, toplam zararın .....TL olarak belirlendiği mütalaa edilmiştir. Mahkememizce ilgili rapor denetime elverişli ve hükme esas alınır kabul edilerek hükme esas alınmış ve davacının ilgili kaza nedeniyle talep edebileceği hasar bedeli, değer kaybı ve araç mahrumiyet zararının toplamda .....TL olduğu tespit edilmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.

Davacı tarafından .....tarihli ödeme emrinden anlaşıldığı üzere .....tarihli maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle .....TL maddi hasar .....TL işlemiş faizin tahsili amacıyla Diyarbakır İcra Müdürlüğünün .....esas sayılı dosyası üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı-borçlunun gönderilen ödeme emrine karşı borca itiraz ettiği, elde ki itirazın iptali davasının 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmaktadır.

Davalı sigorta şirketi sigortalısının kusuru oranında tazminatla yükümlü olup, sigortalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olmasına göre tespit edilen hasar bedeli, değer kaybı ve araçtan mahrumiyet zararının tamamının ödenmesinden sorumludur. Diyarbakır İcra Müdürlüğünün .....esas sayılı dosyasında davacı tarafından talep edilen toplam .....TL maddi hasarın tazmininden davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğu, davalının ihtar suretiyle takip tarihinden önce temerrüde düşürülmediği dikkate alınarak .....TL işlemiş faiz talep edilemeyeceği kabul edilmiştir. Kabul edilen maddi hasar tazminatı olan .....TL asıl alacak miktarı likit ve belirlenebilir olduğundan davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:

1. Davanın KISMEN KABULÜNE, davalının Diyarbakır İcra Dairesinin .....esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptaline, takibin .....TL asıl alacak üzerinden devamına, işlemiş faize yönelik talebin REDDİNE,

2. Alacak miktarı likit olduğundan asıl alacağın %20'si oranında hesaplanan .....TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

3. Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.803,09 TL peşin harçtan, başlangıçta yatırılan 318,80 TL peşin harcın mahsubu sonucu bakiye kalan .....TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

4. Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 269,85 TL başvuru harcı ve peşin harç olarak yatırılan 318,80 TL olmak üzere toplamda 588,65 TL'nın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

5. Davacı tarafından 1.200,00 TL bilirkişi ücreti ile 65,25 TL tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen toplamda 1.265,25 TL yargılama giderinin, kabul red oranı dikkate alınarak 1.217,42 TL'lik kısmının davalıdan tahsili davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde bırakılmasına,

6. Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

7. Davalı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 995,82 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

8. Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A. 13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul/red oranı dikkate alınarak 3.002,06 TL'lik kısmının davalıdan alınarak Hazineye gelir kaydına, bakiye 117,94 TL'sinin ise davacıdan tahsili hazineye irad kaydına,

9. Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair, tarafların yokluğunda, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mankemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim