Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/1646 E. 2024/199 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

DİYARBAKIR

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVA : İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 01/11/2021

KARAR TARİHİ : 04/03/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle Davalı ... Ticaret Ltd. Şti.'nin ” Karayolları Genel Müdürülüğü 9. Bölge Müdürlüğü'nce ihalesi yapılan ve ihale kayıt numarası ...olan "...Projeleri" işinin yapımını üstlendiğini, davalı şirketin bu işin Diyabakır ili Yenişehir ilçesinde ...Restorasyon Projelerinin Temini, Diyarbakır ili ...Köprüsü Restorasyon Uygulama Projelerinin Temini ve ...Köprüsü işlerini müvekkil şirketin yapacağına ilişkin müvekkili şirketle anlaşma yaptığını, davalı şirket ile müvekkili arasında yapılan anlaşma neticesinde müvekkili şirketçe yapılması kararlaştırılan işlerin müvekkili tarafından yapıldığını ve yapılan işlerin davalı tarafça kabul edilerek işlerin bedelinin bir kısmının müvekkili şirkete ödendiği ancak iş bedelinin geriye kalan kısmının davalı şirket tarafından ödenmediği, müvekkili şirket tarafından iş yapım sürecinde davalı tarafın ödemesi için ...tarihli ...TL bedelli ...köprüsü rölöve çizim bedeli açıklamalı-...tarihli ...TL bedelli Rölöve çizim bedeli açıklamalı ve ...tarihli ...TL bedelli ...köprüsü rölöve çizim bedeli açıklamalı üç adet fatura kesildiği ve bu fatura bedellerinin davalı tarafından ödendiği (Ek-1), davalı tarafından müvekkilinin yapmış olduğu kimi işlere ilişkin ek olarak sunulmuş olan iş bedellerinin davacı müvekkile ödendiği ancak müvekkilinin yapmış olduğu "..., ...ve ...Köprüsü Restitüsyon ve Restorasyon" işine ilişkin hiçbir ödeme yapılmadığı, müvekkili tarafından yapılan işin karşılığının ödenmesi amacıyla davalı tarafa ...tarihli ...numaralı fatura gönderildiği (Ek-2), davalı şirketin müvekkili tarafından gönderilen faturaya ilişkin ...tarihinde "Armamızın yapmış olduğu çalışmalar sürecinde, firmanızın vermiş olduğu katkı ve hizmetlerin karşılığı olan bedelleri çeşitli tarihlerde kesilen faturalarınızın karşılığı olarak tarafınıza ödenmiştir. Başka da bir borcumuz bulunmadığından göndermiş olduğunuz e fatura muhteviyatı itibari ile gerçeği yansıtmadığından sahte ve yanıltıcı belge olup, bu faturayı düzenlemek fiilinden dolayı suçlu duruma düşebilirsiniz." açıklamasıyla ihtarname çektiği ve bedelin ödenmeyeceğini beyan ettiği (Ek-3), belirtilen nedenlerle ve fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla; Haklı davalarının kabulü ile davalının Diyarbakır İcra Müdürlüğünün ...E. Sayılı dosyasına yapmış olduğu haksız ve mesnetsiz itirazın iptali ile takibin devamına, borçlunun bu itiraz başvurusu bakımından kötü niyeti sabit olduğundan yasa gereği takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere hakkında icra inkar/kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı yanın anlaşma ve yapılan iş gereğince ...tarihli ...TL bedelli Seri ...nolu ...tarihli ...TL belli Seri ...nolu...tarihli ...TL bedelli Seri ...nolu ve ...tarihli ...TL bedelli Seri ...nolu dört ayrı fatura düzenlediği (EK-5) ve iş bu faturaların tümünün davacıya eksiksiz olarak ödendiği (EK-6) ve de davacıya verilen işin karşılığı bedelin tam olarak ödendiği konusunda tarafların mutabık kaldıkları, müvekkili şirket davacıya verdiği işin toplam bedelini karşılar ödemelerde bulunduğu ve buna uygun olarak da ödeme açıklamalarında işin bir parçasına hasredildiğini gösterir bir beyanı olmadığı aksine verilen işin bütününe ilişkin ödemede bulunulduğu gösterir açıklamalar ile ödeme yaptığı, davacı yan ise basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğüne dürüstlük ve iyiniyet kurallarına aykırı davranarak ödeme açıklamalarında özel olarak yazılmadığını iddia ettiği "...Köprüsü Restitüsyon ve Restorasyon" işi için sanki ödeme yapılmamış gibi 2020 takvim yılında fatura düzenleyip (EK-7) suiistimale konu borçlandırma yoluna gittiği, bunun yanında sözde alacağın tahsil olunamadığından bahisle zarara uğranıldığından bahsedilirken yine zararın içeriği doldurulamadığı, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla; Haksız ve dayanaksız davanın ve fer'i taleplerin reddine, takibin iptaline, kötü niyetli davacı aleyhine icra-inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davaya sebep olan davacı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklı ödenmeyen bakiye fatura alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptaline ilişkindir.

Dava dilekçesi ile ekleri ve cevap dilekçesi ile ekleri, icra takip dosyası, bilirkişi raporları ile tüm dosya kapsamına göre;

Tarafların davalı şirket tarafından Karayolları Genel Müdürülüğü 9. Bölge Müdürlüğü'nce ihalesi yapılan ve ihale kayıt numarası ...olan "...Projeleri" işinin yapımını üstlenildiği anlaşılmıştır. Davacı tarafın iddiasına göre üstlenilen ilgili işlerin Diyabakır ili Yenişehir ilçesinde ...Köprüsü Restorasyon Projelerinin Temini, Diyarbakır ili ...ilçesinde ...Köprüsü Restorasyon Uygulama Projelerinin Temini ve ...Köprüsü Restorasyon Uygulama Projelerinin Temini işlerinin davacı şirket tarafından yapılması hususunda anlaşmaya varıldığı, yapılan işlerin neticesinde davacının bakiye fatura alacağının bulunduğu iddiasında bulunulmuştur. Davalı tarafın ilgili işlerin davacıya yaptırılması hususunda sözleşmenin kurulduğuna ilişkin itirazı bulunmadığı gözetildiğinde taraflar arasında akti ilişkinin varlığı hususunda bir uyuşmazlık mevcut olmayıp, uyuşmazlık, takibe konu fatura nedeniyle davalının borçlu olup olmadığı noktasındadır.

Davacı tarafından sözleşmeden kaynaklanan fatura alacağının ödenmemesi iddiasıyla üzerine Diyarbakır ...İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyası üzerinden ...TL asıl alacak, ...TL işlemiş faiz olmak üzere toplam ...TL üzerinden icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalıya tebliğ edildiği, davalı vekili tarafından süresinde takibe itiraz edildiği, itirazın davacı alacaklıya tebliğine ilişkin icra dosyası içerisinde herhangi bir tebliğ evrakı bulunmadığı anlaşılmakla iş bu davanın 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmaktadır.

Hemen belirtmek gerekir ki, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun 27.06.2003 tarih ve 2001/1 E., 2003/1 K. sayılı ilamında da açıklandığı üzere; bir alacak için fatura düzenlenmiş olması, alacağın varlığını ispata yeterli bulunmayıp, fatura, tek başına akdi ilişkinin kanıtı niteliğinde bulunmamaktadır. Davalı vekili tarafından mahkememize sunulan cevap dilekçesinde, fatura bedeli tutarında davacının bakiye alacağının ilgili sözleşme kapsamında bulunmadığı savunulmuş olmasına göre, davacı taraf kural olarak uyuşmazlık bulunmayan akdi ilişkinin kapsamını, ilgili eser sözleşmesinde belirlenen ifa bedelini ve yapılan ödemelerin kararlaştırılan ifa bedelini karşılamadığını, bakiye olarak takibe konu fatura alacağının mevcut olduğunu kanıtlama mükellefiyeti altındadır.

Tarafların ticari defterlerinin incelenmesi neticesinde hazırlanan bilirkişi raporları ışığında ve taraf iddiaları kapsamında davacının ilgili takibe dayanak olarak göstermiş olduğu ...tarihli ...nolu ...TL tutarlı faturanın davalı tarafa tebliğ edildiği, davalı şirketin ilgili faturaya ...Noterliğinin ...tarihli ...yevmiye nolu ihtarnamesi ile itiraz ederek davacı şirkete iade edildiği bu kapsamda ilgili faturanın davalı şirket defterlerine işlenmediği anlaşıldığından ticari defter incelemesi ile davacının fatura alacağına ilişkin iddiası ispatlanamamıştır.

Bunun akabinde; yargılama sırasında ...tarihli celse ara kararı gereği öncesinde hazırlanan kök raporu ve ek raporun uyuşmazlığın çözümü noktasında yetersiz olması nedeniyle dosyanın yeniden 1 inşaat mühendisi, 1 mimar (RESTORASYON ALANINDA UZMAN) bilirkişiden oluşan heyete tevdi edilmesiyle Diyabakır ili Yenişehir ilçesinde Tarihi ...Köprüsü Restorasyon Projelerinin Temini, Diyarbakır ili ...ilçesinde ...Köprüsü Restorasyon Uygulama Projelerinin Temini ve ...Köprüsü Restitüsyon Ve Restorasyon işlerinin yapılıp yapılmadığı, anılan işlerin davacı tarafından yapılmışsa yapılan kısmın değeri hususlarında rapor hazırlanmasının istenildiği, sözleşme konusu üç ayrı eserin uygulma projelerine ilişkin ihale dosyaları, yaklaşık maliyet hesapları, kesin kabulleri, hakediş sonrası ödenen bedellerin bildirilmesi ve ilgili tüm bilgi ve belgelerin ihale eden kurumdan temini sağlanarak davacı tarafından yapılan işlerin belirlenmesi ve yapılan işlerin değerinin tespitleri, buradar varılacak sonuca göre yüklenici şirket olan davalı şirket ile ilgili işlere yönelik hizmet veren davacının yapılan ödemeler sonrası talep edebileceği bedel olup olmadığının tespitine yarar rapor tanzim edilmesi sağlanmıştır.

Bilirkişi heyetinin hazırlamış olduğu ...tarihli raporu ile dosyaya kazandırılmış ilgili işlere ilişkin tüm ihale evrakları ile taraflarca dosyaya sunulan banka dekontlarının ve vekaletnamenin mahkememizce irdelenmesi ve değerlendirilmesi neticesinde; Karayolları Genel Müdürlüğü Diyarbakır 9.Bölge Müdürlüğü tarafından ...tarih ve ...sayı ile gönderdiği cevap yazısında ihale kapsamındaki projelerin tamamlandığı, tamamlanan işler kapsamında dava konusu köprülerin olduğu bildirildiğinden söz konusu üç ayrı esere ilişkin ihale kapsamında tüm işlerin yapıldığı anlaşılmaktadır. Bu hususta Karayolları Genel Müdürlüğü Diyarbakır 9.Bölge Müdürlüğü tarafından ...tarih ve ...sayılı İş Bitirme Belgesi düzenlendiği ve ...tarihli kabulün yapıldığı tespit edilmiştir. Davalı tarafından davacıya T.C. Hudutları Dahilinde açılmış veya açılacak olan bilumum ihalelere katılmaya, bu hususlarda yapılacak iş ve işlemler için ...yılında ...sayı numarası ile ...noterligi aracılığıyla vekaletname verdiği, vekaletnamede dava konusu işe ait herhangi bir ifade geçmediği tespit edilmiştir. ...ihale kayıt numaralı iş kapsamında Karayolları 9. Bölge Müdürlüğü idaresinde, yüklenici ...Tic. Ltd. Şti. ile ...tarihinde imzalanan sözleşme uyarınca ihale konusu hizmetin tamamı veya bir kısmının alt yüklenicilere yaptırılamayacağı belirlenmiştir. Dosyada bahsi geçen işlerin kapsamının "...Projelerinin Temini" işi olduğu ve bu işin "...Projelerinin" hazırlanmasıyla tamamlanabilecek bir süreci de kapsadığından davacıdan alınan hizmetin ...Projelerinin hazırlanması olduğu tespit edilmiştir. Karayolları Genel Müdürlüğü Diyarbakır 9.Bölge Müdürlüğü tarafından ihaleyi alan davalı şirkete hak ediş bedeli olarak ...TL ödeme yapıldığı, bu ödemenin kapsamının irdelenmesinde; "...restorasyon uygulama projelerinin temini" ve "...köprüsü restorasyon uyguluma projelerinin temini" işleri için ...TL ve ...TL olma üzere toplam ...TL ödeme yapıldığı, yaklaşık proje maliyet hesabında iki köprünün Rölöve Hizmetleri, Restitüsyon Projesi, Restorasyon Projesi, İnş. Müh. Hizmetleri, Aydınlatma Projesi, Malzeme Analizi, Yapısal Analiz gibi çalışmaları kapsayan iş için ...TL bedel hesaplandığı, ancak davalı şirketin bu iki köprü için ilgili kuruma taahhüt ettiği tüm işler için ...TL fiyat teklifi vermiş olduğu, bu iki köprü için ilgili kurumun yaklaşık maliyet hesabında davacıdan alınan hizmet kalemleri olan "RÖLÖVE ÇİZİMLERİ, RESTİTÜSYON ÇİZİMLERİ, RESTORASYON ÇİZİMLERİ" yaklaşı maliyet hesabının ise ...TL olduğu anlaşılmıştır. Tarihi ...köprüsünün ise daha sonradan yeniden fiyat oluru alınarak eklendiği, için bu iş için de ...TL bedel hesaplandığı anlaşılmaktadır. Bu hesaplanan tutarlar içerisinde; yüklenici firma olan davalı müteahhit karı ve genel giderler dahil tutar olduğu, bu tutarın %6'sı genel giderler, %7si devlete ödemeler (SGK, Vergiler, Kesintiler vb) ve %12si müteahhit karından oluştuğu incelenen bilirkişi raporundan anlaşılmaktadır. Davacı firmanın tüm dosya kapsamında toplanan deliller kapsamında üstlenmiş olduğu kabul edilen; ...köprü için yaptığı "...ÇİZİMLERİ" için toplamda takibe dayanak fatura ile birlikte toplamda ...TL tutarında fatura kestiği, ancak davalının davacı tarafından üstlenilen işler ile birlikte ekstra olarak 3 köprüye ait Rölöve Hizmetleri, Restitüsyon Projesi, Restorasyon Projesi, İnş. Müh. Hizmetleri, Aydınlatma Projesi, Malzeme Analizi, Yapısal Analiz işlerinin tamamının yapılması hususunda ilgi idareden aldığı toplam ödeme tutarının ...TL olduğu hak ediş ve kesin kabulden anlaşılmaktadır. Davacı firmanın talep ettiği toplam iş bedelinin ...TL olduğu hususu nazara alındığında yüklenici firma olan davalının ihale edilen dava konusu işten zarar etmesine sebep olacak bir sonuç ortaya çıkmaktadır. Her ne kadar bir işten zarar edilmesi olasılıklar dahilinde ise de davacının üstlendiği işi arada yazılı bir sözleşme olmaksızın verilen vekaletname ile gördüğü davalının da ticari kazanç amacıyla ilgili ihaleyi yüklendiği hususları nazara alınarak ve davalı tarafından davacıya fatura ödemelerine ilişkin yapılan üç ayrı ödeme dekontunda yapılan işlere ilişkin detaylı açıklama yapılmamasıyla taraflar arasında belirlenen iş bedelinin davacının iddiasına göre ...TL olduğu hususunun mevcut değerlendirmeler ışığında davacı tarafından ispatlanamamış olması nedeniyle Diyarbakır ...İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı dosyasında dayanak olan ...tarihli ...nolu...TL bedelli fatura nedeniyle davalının davacıya borçlu olduğu hususu kanıtlanamamıştır. Bu suretle gelinen aşamada davalının davacıya bakiye herhangi bir borcu bulunmadığından davanın reddine, her ne kadar davalı tarafından kötü niyet tazminatı talep edilmiş ise de davacının takip başlangıcında açıkça kötü niyetli olduğu anlaşılamadığından talebin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm tesis kılınmıştır.

HÜKÜM:

1. Davanın REDDİNE,

2. Koşullar oluşmadığından davalının kötü niyet tazminatının REDDİNE,

3. Alınması gereken 427,60 TL harcın peşin yatan 1.424,18TL harçtan mahsup edildiğinde kalan 996,58 TL harcın kesinleşmeden sonra davacıya iadesine,

4. Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

5. Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap edilen 20.560,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6. 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 1.320,00 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,

7. Davacı yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.

Katip Hakim