Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/1328 E. 2024/156 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

DİYARBAKIR

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVA : Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 08/12/2023

KARAR TARİHİ :

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili, müvekkili şirketin ihtiyaç duyduğu cıvata ve bu cıvataların montajında kullanılan somun pullar olma üzere bir kısım malzemelerin tedariği için davalı dan teklif aldığını ve davalı tarafından ürünlerin bedeli KDV dahil .... TL olarak gönderilen teklifi kabul ettiğini ve anılan teklifi karşılıklı olarak imza altına aldıklarını, müvekkili şirketin yükümlülüğünü yerine getirerek davalıya ekte sunulan dekontlarda görülen ve yine ekte örnekleri sunulan çekler vasıtasıyla ... TL ödeme yaptığını, müvekkilinin edimini yerine getirmesine rağmen davalının KDV dahil ... TL'lik tedarik sağladığını, bu durumda ... TL ödeme yapan müvekkil şirketin davalı taraftan faiz hariç ... TL alacaklı olduğunu, iş bu konuya ilişkin taraflarınca fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla ... TL'nın tahsili amacıyla Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesinin ...... esas sayılı dosyası üzerinden dava açıldığını ve yapılan yargılama neticesinde müvekkilin davalı taraftan .... TL alacaklı olduğu kabul edilerek davanın kısmi dava olması nedeniyle taleple bağlı kalınarak .. TL üzerinden davanın kabulüne karar verildiğini, iş bu açılan ek davada fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla .... TL'nın anlaşma (teklif) tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini istemiştir.

Davalı vekili, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, müvekkili ile davacı şirket arasında hukuki veya ticari ilişki bulunmadığından husumet nedeniyle davanın usulden reddi gerektiğini, davacı tarafından dava şartı arabuluculuk yerine getirilmediğinden ve arabuluculukta talep edilmeyen bu taleplerin usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, mahkemenin ..... esas sayılı dosyası derdest olup kara karşı taraflarınca istinaf yasa yoluna başvuru yapıldığını, davanın derdestlik nedeniyle usulden reddi gerektiğini, davacı tarafından ileri sürülen iddiaların hiçbirini kabul etmediklerini, davacı tarafın müvekkil şirkete borçlu olduğunu, davacı tarafın kendilerine teklif formunda yazılı olan tutardan eksik tutarda tedarik sağlandığı iddiasının tamamen gerçeğe aykırı olduğunu, tedariklerin teklif formundan fazla olacak şekilde yapıldığını, teklife konu ürünler dışında galvanizli ve farklı renkli yeni üretim siparişleri verilmesi nedeniyle ekte suulan Boztaş firması faturalarından da anlaşılacağı üzere fiyatların günlük değişmekte olduğunu, bu değişimin zaten teklif formunda da yazılmakta olduğunu, ayrıca davacının basiretli bir tacir gibi davranmadığını ve bu değişimlerle yapılan siparişleri yeniden verdiğini, daha sonra aradan bir buçuk yıl geçtikten sonra iş bu haksız davayı ikame ettiğini, davacı şirket teklif formunun dışında teklif formundan yaklaşık 4 ay sonra haziran ayında yeni siparişler ve farklı ürünler teslim aldığını, anlaşma dışı olan bu ürünlerin 1 günlük teklif formundan tam 120 gün sonra sipariş formu ile alakası olmayan yeni ürün alımının yeni fiyata olmayacağı hususunda davacı taraf ile sözlü anlaşma yapıldığını, taraflar arasındaki asıl uyuşmazlığın davacı tarafın teklif formu dışında siparişler vermesi ve teklif formunun 1 günlük olup bu form dışındaki yeni siparişlerin fiyatını kabul etmeyerek faturaları kabul etmemesinden kaynaklandığını, teklif formuna konu ürünler dışında galvaniz ve renk değişiklikleri yaparak yeni siparişler oluşturulduğunu ve teslimatların üretici firma olan ..... firması tarafından kendilerine yapıldığını, davacı şirket ile müvekkil şirket arasında .... tarihli teklif formu ile, teklif formunda belirtilen ürünler için teklif formunda belirtilen adetlerde ve sadece 1 gün geçerli olacak şekilde anlaşmaya varıldığını, teklif formunun alt kısmında da açıkça yazıldığı üzere ürünlerin adetlerine göre ve merkez bankası kurlarına göre olacak şekilde ''teklif geçerlilik süresi 1 gündür'' ibaresinin yer aldığını, teklif formunun onaylanması neticesinde müvekkil şirketin de üretici firma olan ..... San. Tic. Ltd. Şti. firmasına siparişleri verdiğini ve verilen siparişlere göre üretim işlemlerinin başlatıldığını, .... firmasına yapılan siparişlerin akabinde ürünler üretildikçe ve sipariş formundan da fazla sayıda davacı şirkete ambar-kargo diye tabir edilen nakliye firması aracılığıyla üretici firma tarafından ... İlinde teslim edildiğini, dilekçe ekinde .... civata firması tarafından davacı şirkete tedariki sağlanan ve teslim edilen ürünlerin e-irsaliye makbuzları ve nakliye bilgilerinin sunulduğunu, davacı tarafın dava dilekçesinde tedarik sağlanmadığı iddiasının kötü niyetli olup, bu hususta kendilerine fatura edilen kısmın dışında ürün teslim edilmediğinin belirtildiğini, bu iddianın gerçeğe aykırı olduğunu, taraflar arasında teklif formu ile anlaşılan ürünlerin fiyatlarının saatlik değişmekte ve döviz kuru hareketliliği sebebiyle sürekli değişkenlik gösterdiğini, ayrıca özel renk ve galvaniz durumları sebebiyle bu sipariş edilen ürünlerin değişimi ya da iadesi durumununda bulunmadığını, davacı şirketin .... İlinde bulunan kapalı spor salonu inşaatı işi için sipariş formu ile anlaştığı tüm ürünlerin .... firmasında ürettirilip davacı şirkete teslim edildiğini, .... firmasının teslimatı davacı şirkete yapıp faturalandırmayı müvekkil şirkete yaptığını, ayrıca davacı tarafın fiyat teklifine konu ödemeleri de yapmadığını, ödemeler konusundaki tüm iddiaları kabul etmediklerini, ilgili çeklerin bilgilerinin ve varsa ödeme belgelerinin de muhatap bankadan celbi gerektiğini, davacı şirket ile düzenlenen teklif formunun geçerlilik süresinin 1 (bir) gün olduğunun açıkça yazıldığını, müvekkili şirketin defalarca sözlü olarak davacı şirkete ulaştığını ve fatura kesmek için görüşmüş ise de davacı şirketin kabul etmemesi nedeniyle teslim edilen ürünlerin faturalarının düzenlenemediğini, ancak edimlerin tam olarak ifa edilmediğini, tüm bunlardan sonra davacı şirketin kötü niyetli olarak iş bu davayı ikame ettiğini, teklif formuna konu edilen ürünlerde ekte sunulan faturalarda da görüleceği üzere müvekkil şirketin zarara uğradığını, davacının sadece 106.000,00 TL ödediğini ve teklif formunda daha sonra farklı ve daha pahalı ürünler aldığını, müvekkil şirketin zarar etmesine rağmen tüm ürünleri davacı şirkete teslim ettirdiğini, davacı şirketin bu zararı bilmesine ve yapılan görüşmelere rağmen haksız olarak iş bu davayı ikame ettiğini, müvekkil şirketin teklif formunda yazılı olan özellikte ve sayıda cıvatayı ve davacının sipariş formu dışındaki siparişlerini ... İlindeki davacı şirket şantiyesine ambar kargo yöntemiyle üretici firmaya teslim ettirdiğini, davacı şirketin faturayı kabul etmeyip üzerinden iki yıl geçtikten sonra haksız olarak talepte bulunmasının kötü niyetli olduğunu açıkça gösterdiğini, irsaliye makbuzlarına konu edilen ürünlerin tümünün .... İlinde bulunan davacı şirkete ait şantiyeye gönderildiğini, temerrüdün gerçekleşmediğini, davacının faiz talep edemeyeceğini, faizin türü ve oranına da itiraz ettiklerini beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiştir.

Dava, satış sözleşmesine dayalı, kısmi ifa nedeniyle, ifa edilmeyen kısım yönünden sözleşmeden dönülerek yapılan ödemeden teslim edilen ürün bedelinin mahsubu ile bakiye kalan miktardan Mahkememizin .... esas sayılı dosyasında hüküm altına alınmayan kısmın tahsili istemine ilişkindir.

Mahkememizin ...... esas sayılı dosyası incelendiğinde, davacı tarafından eldeki davaya konu edilen sözleşme kapsamında davacı ile .... TL bedelle ürün satın alınması hususunda anlaşma yapıldığı, 3 adet çek bedeli .... TL ile ... TL banka havalesi olmak üzere toplamda ... TL ödeme yaptığı halde davalı tarafından ... TL'lik ürün teslimi yapıldığı, teslim edilmeyen ürün bedeline isabet eden miktarın .... TL olduğu ileri sürülerek teslim edilmeyen ürün bedelinden fazlası saklı şimdilik ... TL'nın tahsili istemiyle dava açıldığı, davalı tarafından ödemelerin yapılmadığına yönelik bir savunmada bulunulmadığı, teklif formunun geçerlilik süresinin 1 gün olduğu ve teklif formunda yazılı şartlarda akdi ilişki kurulmadığı, teklif formuna konu ürünlerin üretici firmaya sipariş edildiği ve üretici firma tarafından ürünlerin davacı şirketin .... İlinde bulunan şantiye alanına teslim edildiği, faturaların ise üretici firma tarafından kendi adına düzenlendiği, teklif formunda yazılı ürünlerin tamamının davacıya teslim edildiği ancak davacı ile yapılan görüşmelerde davacı fatura düzenlenmesini kabul etmeyeceğini beyan etmesi nedeniyle fatura düzenlenmediğini savunmuş, mahkememizce taraflar arasında teklif formunda yazılı şartlarla akdi ilişki kurulduğu, davacı tarafından 3 adet çek ile .... TL ve ... TL banka havalesi ile olmak üzere toplamda ... TL ödeme yapıldığı, davalı tarafından ise ... TL ürün teslim edildiği, teklif formunda yazılı ürünlerin tamamının teslim edildiğinin ispatlanamadığı, yapılan ödemeden teslim edilen ürün bedeli mahsup edildiğinde bakiye kalan miktarın .... TL olduğu ve teklif formunda yazılı teslim sürelerinin geçmiş olması nedeniyle davacının teslim edilmeyen ürün bedeline isabet eden miktarın iadesini talep edebileceği gerekçesiyle taleple bağlı kalınarak ... TL yönünden davanın kabulüne karar verildiği, karara karşı davalı tarafından istinaf yasa yoluna başvurulduğu ve istinaf incelemesinin karar tarihi itibarıyle yapılmadığı anlaşılmaktadır.

Davacı tarafça açılan elde ki ek davada, Mahkememizin .....esas sayılı dosyasında hüküm altına alınmayan kısmın tahsili talep edilmiştir.

Davalı taraf, mahkememizin ..... esas sayılı dosyasında sunmuş olduğu cevap dilekçesindeki savunmalara ek olarak, davacı şirketin teklif formunun dışında teklif formundan yaklaşık 4 ay sonra Haziran ayında yeni siparişler ve farklı ürünler teslim aldığını, anlaşma dışı olan bu ürünlerin yeni fiyat olacağı hususunda sözlü anlaşma yapıldığını, teklif formuna konu ürünler dışında galvaniz ve renk değişiklikleri yapılarak yeni siparişler oluşturulduğunu ve teslimatların üretici firmadan davacıya yapıldığını, ayrıca fiyat teklifine konu ödemelerin yapılmadığını, davacının sadece ... TL ödediğini ve teklif formunda daha sonra farklı ve daha pahalı ürünler aldığını savunmuştur.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; davanın zamanaşımı süresi içerisinde açılıp açılmadığı, taraflar arasında teklif formunda belirtilen koşullarda akdi ilişki kurulup kurulmadığı, davacı tarafından teflif formunda yazılı ödemeleri yapıp yapmadığı, akdi ilişki kurulduğunun kabulü halinde davalı tarafından dava dışı üretici firma tarafından davacıya yapıldığı iddia edilen teslimlerin davalının ifasını gerçekleştirmek amacıyla yapılıp yapılmadığı, siparişe konu ürünlerin tamamının davacıya teslim edilip edilmediği, taraflar arasında teflif formunda yazılı ürün dışında davalı tarafından davacıya ürün teslim edilip edilmediği, buradan varılacak sonuca göre davacının ödendiği iddia edilen bedelden ürünlerin teslim edilmeyen kısmına isabet eden miktardan mahkememizin ..... esas sayılı dosyasında hüküm altına alınan miktardan bakiye kalan kısmın iadesini talep edip edemeyeceğine ilişkindir.

Davaya konu ödemelerin yapıldığı tarih ve davanın açıldığı tarih gözetildiğinde davanın zamanaşımı süresi içerisinde açıldığı anlaşılmakla davalı vekilinin zamanaşımı defi yerinde görülmeyerek işin esasının incelenmesine geçilmiştir.

Dosya içerisinde yer alan..... tarihli teklif formunda, adet, birim fiyatları ve toplam fiyatları belirtilen toplamda 27 kalem ürün için KDV dahil ... TL bedelin yazılı olduğu, teklifin geçerlilik süresinin 1 iş günü olduğu, günlük Merkez Bankası kurlarının geçerli olduğu, siparişin onaylanması halinde teslim süresinin 10.9 ürünler için 25 iş günü, 8.8 ürünler için ise 5 iş günü olduğu, ödemenin 30-60-90 önden çek verilerek, ... tarihinde ... TL ve .. tarihinde .... TL, ... tarihinde ... TL ve geriye kalan .. TL'nın ise ... tarihinde nakit olarak hesaba havale yapılacağının yazılı olduğu anlaşılmaktadır.

Davacı vekili tarafından dava dilekçesinin ekinde sunulan 3 adet çek listesi incelendiğinde, tüm çeklerin keşidecisinin dava dışı .... Ltd. Şti,, lehtarının ise davacı olduğu, ... tarihli çekin .... TL, ... keşide tarihli çekin ... TL ve ... tarihli çekin .. TL bedelli olduğu, çek bilgilerinin yer aldığı belgenin ... tarihinde davalı şirket tarafından elden teslim alındığına ilişkin ibare düşülerek imzalandığı anlaşılmaktadır.

... Bankası A.Ş.'ye ait .... işlem tarihli dekont incelendiğinde, davacı tarafından davalıya ... TL havale yapıldığı, açıklama kısmında "malzeme bedeli" yazılı olduğu anlaşılmaktadır.

Davalı şirket tarafından davacı şirkete hitaben düzenlenen ... tarihli irsaliye/fatura incelendiğinde, teklif formunda belirtilen ürünlerden 22 tanesinin, her bir ürünün adedi ve birim fiyatları ile toplam fiyatları ayrı ayrı gösterilmek suretiyle toplamda KDV dahil ... TL bedelli olduğu anlaşılmaktadır.

Davalı vekili tarafından cevap dilekçesinin ekinde sunulan e-irsaliyeler ile e-faturaların tamamının dava dışı...... ve Tic. Ltd. Şti. tarafından davalı ..... San. ve Tic. Ltd. Şti. adına düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Davalı tarafça teklif formunda yazılı şartlarda davacı ile akdi ilişki kurulmadığı, teklifin bir gün süre ile geçerli olduğu iddia edilmiş ise de, gerek teklif formunda adet ve birim fiyatları yazılı ürünler ile taraflar arasında teslim edildiği ihtilaf konusu olmayan ... tarihli faturada yazılı ürünlerin adet ve birim fiyatlarının aynı olması, gerekse teklif formunda verileceği kararlaştırılan 3 adet çekin keşide tarihleri ve miktarlarının çek teslim tutanağında belirtilen çeklerin keşide tarihleri ve miktarları ile aynı olması, gerekse de teklif formunda ... tarihinde havale yoluyla ödeneceği kararlaştırılan ... TL'nın belirtilen tarihte havale edildiğine ilişkin banka dekontu bulunması karşısında taraflar arasındaki akdi ilişkinin teklif formunda yazılı şartlar dahilinde kurulduğunun kabulü gerekir.

Dosyaya sunulan ... tarihli teklif formunda siparişlerin 3 adet toplamda ... TL bedelli çeklerin verilmesi ve ... TL'nın banka havalesi yoluyla ödeme yapıldıktan sonra onaylanacağına yönelik düzenleme bulunmasına, davacı tarafından .. TL'nın havale yoluyla ödendiğinin tarafların kabulünde olmasına, 3 adet toplamda ... TL bedelli çeklerin elden teslim alındığına ilişkin belgenin davalı şirket kaşesi basılarak imzalanmış ve bu belgedeki imzaya itiraz bulunmamasına, çek bedellerinin ödenmediğine yönelikte bir savunma bulunmamasına, davalı tarafın mahkememizin .... esas sayılı dosyasında sunmuş olduğu cevap dilekçesinde ödemelerin yapılmadığına yönelik bir savunma bulunmamasına, davalı tarafından da ürünlerin sipariş edilerek davalıya teslim edildiğine yönelik savunma yapılmış olmasına göre, davacı tarafından teklif formunda yazılı ödemelerin yapıldığının kabulü gerekir.

Taraflar arasında imzalanan teklif formunda toplam 27 kalem ürüne yer verilmiş ve ürünlerin toplam bedeli .... TL olarak kararlaştırılmıştır. Davalı tarafından ise davacı adına toplam 22 kalem ürüne ilişkin .... TL bedelli fatura düzenlenmiştir. Bu miktarda ürün teslim edildiği taraflar arasında ihtilafsızdır.

Davalı taraf, ürünlerin imalatı için sipariş verilen dava dışı .... San. Tic. Ltd. Şti. tarafından imalatlar yapıldıktan sonra ... İlinde bulunan davacı şirkete ait şantiyeye gönderildiğini, davacının teklif formunun dışında ürün siparişi verdiğine ilişkin sözlü anlaşma yapıldığını ve bu ürünlerinde üretici firma tarafından aynı şantiye alanına teslim edildiğini savunmuş, ispat içinde dava dışı .... San. Tic. Ltd. Şti. tarafından kendi adına düzenlenmiş faturalar ile bu faturaya konu malların teslimine ilişkin e-irsaliyeli faturalara dayanmıştır.

Davalı tarafından dosyaya sunulan faturalarda davacıya ait bir kayıt bulunmadığından iddianın ispati için delil niteliğine haiz değildir. Öte yandan davalı tarafından sunulan e-irsaliyeli faturalarda ise sadece ... tarihli faturada teslim alana ilişkin imza bulunmaktadır. Bu e-irsaliye faturaya dayalı düzenlenen ... tarihli fatura miktarı ise ... TL'dir. Bu miktar, taraflar arasında teslim edildiği ihtilafsız ürün bedeli olan ... TL'den düşük olduğundan fotokopi olarak sunulan e-irsaliyeli faturanın aslını ve belgede imzası bulunan kişinin davacı şirketi temsile yetkili olup olmadığını sonuca etkili olmadığından araştırmaya gerek görülmemiş ve davalı tarafından ihtilaflı olan kısma yönelik ürünlerin teslim edildiğinin ispatlanamadığı kabul edilmiştir. Öte yandan davalı tarafından teklif formu düzenlendikten 4 ay sonra yeni ürün siparişi verildiği ve bu yönde sözlü anlaşma yapıldığı iddia edilmiş ise de, bu yöndeki iddianın ispatı için dosyaya herhangi bir delil sunulmamıştır. Davalı tarafından ürünlerin teslim edildiği ancak davacı tarafla yapılan görüşmeler sonucunda davacı tarafından kabul edilmeyeceği beyanı üzerine fatura düzenlenmediği iddia edilmiş ise de, bu yöne ilişkinde dosyaya herhangi bir delil sunulmamıştır. Kaldı ki, faturanın düzenlenmesi karşı tarafın kabulüne de bağlı değildir.

Davalı taraf cevap dilekçesinde, her türlü yasal delile dayanmış ise de, dava 6100 sayılı HMK.'nun yürürlük tarihinden sonra açıldığından, açıkça yemin deliline dayanılmaması nedeniyle davalının yemin teklifinde bulunamayacağı kabul edilmiştir. Taraflar arasındaki siparişe konu ürünlerin bedeli .. TL'dir. Davacı tarafından ise .... TL ödendiği dosya kapsamından sabittir. Teslim edilen ürün bedeli ise .. TL'dir. Yapılan ödemeden, teslim edilen ürün bedeli mahsup edildiğinde bakiye kalan miktar ... TL olup, teklif formunda yazılı teslim süreleri de geçtiğinden davacının davalıdan bu bedelin iadesini talep etme hakkı bulunmaktadır. Davacı tarafından da bu bedelin iadesi gerektiği belirtilerek mahkememizin .....esas sayılı dosyasında hüküm altına alınan ... TL'nın mahsubu sonucu bakiye kalan ... TL'nın tahsili talep edilmiş olup, açılan davanın kabulüne karar verilmesi gerekmiştir. Önceki dava kısmi dava olduğundan eldeki davada talep edilen kısım yönünden temerrüt kısmi davanın açıldığı tarihte değil, elde ki davanın açıldığı tarihte gerçekleşmiştir. Tarafların tacir olduğu da gözetilerek, kabul edilen alacağa dava tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine karar verilmesi gerekmiştir. Dava şartı arabuluculuğa ilişkin olarak, davacı tarafça mahkememizin .... esas sayılı dosyasına konu dava açılmadan önce arabuculuğa başvuru yapılmış ve arabuculuk süreci görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlanmıştır. Yargılama giderlerinden sayılan arabuluculuk ücretine ilişkin olarak mahkememizin .... esas sayılı dosyasında hüküm kurulduğundan elde ki davada bu yönde bir hüküm tesis edilmemiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davanın KABULÜNE, ... TL'nın dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

2. Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken ... TL peşin harçtan, başlangıçta yatırılan ... TL peşin harcın mahsubu ile bakiye kalan .. TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

3. Davacı tarafından başlangıçta yatırılan ... TL başvuru harcı ile ... TL peşin harcın toplamı olan ... TL'nın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

4. Davacı tarafından 30,00 TL tebligat ve posta masrafı olan sarf edilen yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

5. Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

6. Davacı yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim