Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/1292 E. 2024/114 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

DİYARBAKIR

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACILAR :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ : 01/11/2022

KARAR TARİHİ : 12/02/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde ...-...saatleri arasında Diyarbakır İli ...Mah. ...mevkiinde bulunan ...alışveriş merkezine yakın otobüs durağı civarında müvekkilinin nizami bir şekilde yaya geçidinden karşıdan karşıya geçmeye çalışırken ...İstikametinden ...İstikametine doğru seyir halinde iken şehiriçi yolcu taşımacılığı yapan ...hakimiyetinde olan ...plakalı minibüs 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 74'üncü maddesine aykırı bir şekilde yaya önceliğini ihlal ederek hız limitini aşıp dikkat ve özen yükümlülüğünü yerine getirmediği müvekkiline çarptığı, müvekkilinin 20 m süreklendiği. Müvekkilinin ağır şekilde yaralandığı ve hayati tehlikesini geçirdiği belirtilmiştir. Halen çeşitli hastanelerde müvekkilinin tedavisinin sürdüğü belirtilmiştir. ...tarihinde meydana gelen araç dışı yaralamalı trafik kazası nedeni ile meydana gelen maddi ve manevi zarardan dolayı; fazlaya ilişkin talep ve dava haklarının saklı kalmak kaydıyla, Şimdilik 10,00 TL Geçici İş Görmezlik Tazminatı, Şimdilik 10,00 TL Tam veya Kısmi İş Gücü Kaybı Sebebiyle Sürekli İş Görmezlik/Özürlülük/Maluliyet Tazminatı, Şimdilik 15,00 TL Sağlık- ilaç- Yol Giderleri (Her Biri Yönünden 5 Tl Olmak Üzere), Şimdilik 10,00 TL Bakıcı Hizmeti Giderleri, Ve Müvekkil ...a 50.000,00 TL ...a 25.000,00 TL ...a 15.000,00TL ...a 15.000,00 TL ...a 15.000,00 TL Manevi Tazminat Olmak Üzere Toplam : 120.045,00 TL

haksız fiilin gerçekleştiği tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili talep ve dava edilmiştir.

Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Arabuluculuğa başvuru bulunmadığının tespiti halinde dava şartı yokluğundan davanın reddi, davanın zamanaşımı sebebiyle esastan reddinin gerektiği, dava şartı yokluğu sebebiyle, davanın usulden reddinin gerektiği belirtilmiştir. Davacıların müvekkili şirkete eksik evraklar ile başvuru yaptığı, başvuru neticesinde ...sayılı hasar dosyasının açıldığı ancak müvekkili şirket tarafından istenilen belgelerin iletilmeden huzurda görülen davanın açıldığı belirtilmiştir. Müvekkili şirket tarafından istenilen evraklar, tazminat hesabı için zaruri evraklar olduğu. Bu doğrultuda, davacı tarafın gerekli belgeleri müvekkili şirkete ibraz etmemek ve ödeme süresinin dolmasını beklememekle, kanunda belirtilen başvuru şartını yerine getirmediğinden davayı ikame etme hakkının bulunmadığı belirtilmiştir. Açıklanan nedenlerle öncelikle davanın reddi, davayı kabul anlamına gelmemek üzere hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi yapılması talep edilmiştir.

Davalı ...vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava dilekçesinde belirtilen hususların kabul edilmediği, iddiaların büyük kısmının doğru olmadığı. Kazada müvekkilinin kusurlu olmadığı. Müvekkilinin aracı dikkatli ve kurallara uygun kullandığı. Seyir halindeyken karşıya geçmeye çalışan davacıyı refüjde bulunan tabelalar nedeniyle geç fark ettiği, davacı tabelanın arkasından çıkarak yola indiği. Müvekkili davacıyı fark eder etmez onun ilerlemekte olduğu yönün aksine, arka tarafına doğru manevra yapmaya çalıştığı ancak davacının geriye adım atması nedeniyle çarpmaktan kurtulamadığı. Kısaca kazada kusur oranına ilişkin belirlemenin doğru yapılmadığı belirtilmiştir. Olay yerinde yapılacak keşif ve bilirkişi incelemesi ile bu durumun anlaşılacağı belirtilmiştir. Müvekkilinin kusurlu olmamasına rağmen kaza sonrasında mağdurun bir an önce hastaneye ulaştırılması için elinden geleni yaptığı, aileyi ve mağduru ziyaret etmek, özür dilemek, maddi ve manevi zararlarının giderilmesi için destek olmak konusunda her türlü çabayı gösterdiği. Ancak bu çabaları davacılar tarafından reddedildiği belirtilmiştir. İstenen tazminat miktarının çok yüksek olduğu müvekkilinin maddi durumunun bu tazminat miktarını karşılayamadığından iş bu davanın reddi talep edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :

Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, sigorta poliçesi ve hasar dosyası, davacıya ait tedavi evrakları, ...plaka sayılı aracın trafik tescil bilgileri ile UYAP sistemi üzerinden Diyarbakır ...Asliye Ceza Mahkemesi'nin ...esas sayılı dosyası ve kaza anın ilişkin CD celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, davacı ...ile davalı ...hakkında sosyal ve ekonomik duruş araştırması yapılmış, davaya konu kazada kusur durumunun tespiti yönünden Ankara Adli Tıp Kurumundan, davacının maluliyet durumunun tespiti yönünden ise Dicle Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığından, bilirkişi raporları alınmıştır.

Dava, davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesi düzenlenen ve davalı ...sevk ve idaresindeki aracın yaya halde bulunan davacı ...çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasından kaynaklı davalı sigorta şirketine ve davalı asile yöneltilmiş geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı, bakıcı gideri ile tedavi gideri istemine ve davalı asile yöneltilmiş manevi tazminat istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı ...kusurlu olup olmadığı, kaza nedeniyle davacı ...geçici ve sürekli iş göremezlik durumu oluşup oluşmadığı, davacının tedavi gideri ve bakıcı talep edip edemeyeceği, manevi tazminata ilişkin koşulların her bir davacı yönünden oluşup oluşmadığı, buradan varılacak sonuca göre davacı ...maddi ve tüm davacıların manevi tazminat talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarına ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Anılan yasal düzenlemeler gereğince işleten ve sürücü kusuru nedeniyle meydana gelen zararları karşılamakla yükümlü olduğu gibi, davalı sigorta şirketi de, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.

Öncelikle davaya konu kazada kusur durumunun tespiti gerekir.

Ankara Adli Tıp Kurumundan alınan bilirkişi raporundan; ...günü, saat ... sıralarında sürücü ...sevk ve idaresindeki ...plakalı minibüs ile ...Bulvarı üzerinde ...kavşak istikametinden seyirle geldiği olay mahalli yaya geçidi üzerinde aracının ön kısımları ile; gidiş istikametine göre solundan yaya geçidini kullanarak yolun karşısına geçmek isteyen yaya ...çarpması sonucu yaralanmalı trafik kazası meydana geldiği anlaşılmaktadır.

Davaya konu kazada kusur durumunun tespitine yönelik Ankara Adli Tıp Kurumundan alınan bilirkişi raporunda, Davalı taraf sürücüsü ...sevk ve idaresindeki minibüs ile gündüz vakti, meskun mahalde seyri sırasında olay mahalline geldiğinde, yola gereken dikkatini vermesi, yaya geçidinden geçen veya geçmek üzere olan yayalara ilk geçiş hakkını vermesi kural gereği iken, izlenen görüntülerden anlaşılmakla yaya geçidi uyarı levhasını dikkate almadan seyrine devam ederek, kaplamaya girerek yaya geçidi üzerinden karşıya geçmek isteyen yayaya çarpması sonucu meydana gelen kazada asli kusurlu olduğu, davacı yaya ...yaya geçidi üzerinde karşıya geçiş yapmak istediği esnada, sürücünün idaresindeki minibüs ile kendisine ilk geçiş hakkını bırakmayarak çarpması sonucu meydana gelen olayda, oluş şartlarında hatalı tutum ve davranışı bulunmadığından sonuçta atfı kabil kusuru olmadığı rapor edilmiştir.

Bilirkişi raporunun kaza tespit tutanağı ile cezaa dosyasında yer alan beyanlarla da uyumlu olması nedeniyle mahkememizce denetime elverişli olduğu değerlendirilmiş ve davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalı ...%100 kusurlu olduğu kabul edilmiştir.

Kaza nedeniyle davacının sürekli iş göremezliğinin bulunup bulunmadığının tespiti amacıyla Dicle Üniversitesi Hastanesi Adli Tıp Anabilim Dalı tarafından ...tarih ve 30692 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan “Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre değerlendirilme yapılarak düzenlenen bilirkişi raporunda; davacının kaza nedeniyle engel oranının %19 ve sürekli olduğu, iyileşme süresinin 4 aya kadar uzayabileceği ve bu süreçte bakıcı ihtiyacı süresinin 1 ay olduğu mütalaa edilmiştir.

1. Davacının maddi tazminat istemine ilişkin olarak değerlendirmede;

Davacı ...vekili UYAP sistemi üzerinden sunmuş olduğu ...tarihli talep dilekçesi ile davalı sigorta şirketi ve davalı ...aleyhine açılan maddi tazminat talepli davadan feragat ettiğini, davalı ...yönünden manevi tazminat talebi yönünden davaya devam ettiklerini bildirmiştir.

Davalı sigorta şirketi vekili ise UYAP sistemi üzerinden göndermiş olduğu ...tarihli dilekçe ile, feragat nedeniyle davacı taraftan yargılama gideri ve vekalet ücreti bulunmadığını beyan etmiştir.

Davacı vekilinin vekaletnamesi incelendiğinde feragat yetkisinin bulunduğu anlaşılmakla, maddi tazminat istemine yönelik davalı sigorta şirketi aleyhine açılan davanın reddine karar verilmesi gerekmiştir.

2. Davacının manevi tazminat istemine ilişkin olarak yapılan değerlendirmede;

6098 sayılı TBK'nun 56. maddesi hükmüne göre, hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği para tutarı adalete uygun olmalıdır. Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, malvarlığı hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.6.1966 günlü ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Davacıların tazminat istemi BK 56. maddeye dayanmakta olup, bu maddeye göre belirlenecek tazminatın zarara uğrayanda bir giderim duygusu yaratması gerektiği açıktır. Ancak tazminat belirlenirken sadece zarara uğrayan yönünden bakılmayıp, karşı taraf açısından da değerlendirme yapılmalıdır. Bu nitelikte bir tazminat miktarı ise, tarafların kusur oranına, ekonomik ve sosyal durumlarına, duyulan acıya, olay tarihindeki paranın satın alma gücüne vb. gibi verilere göre belirlenebilecektir. Tüm bu kriterlere göre belirlenecek tazminat -aynı anda- tarafların ikisini de memnun etmese dahi, adil olacağı için, hukuk tarafından kabul edilen ve uygulanan sistem haline gelmiştir.

Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de göz önünde tutularak, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, TMK.'nun 4. maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hak ve nesafete göre hükmedeceği öngörülmüştür.

Davacılar ..., ..., ...ve ...yönünden manevi tazminat isteminin değerlendirilmesinde; davacı ...trafik kazasında yaralanan ...eşi, diğer davacıların davacı ...çocukları olduğunun dosya arasına alınan nüfus kayıt örneklerinden tespit edildiği, manevi tazminat kapsamına ruhsal bütünlüğün ihlali, sinir bozukluğu veya hastalığı gibi hallerin girdiği, salt olarak maddi sağlık bütünlüğünün değil, ruhsal ve sinirsel bütünlüğün de korunduğu kabul edilmektedir. Ancak bunun için cismani zarara uğrayan kişinin ağır bir cismani zarara uğraması ve bunun sonucu olarak yakınlarının manevi bütünlüğünde belirtilen nitelikte sinir bozukluğu veya hastalığını oluşmuş olması aranmaktadır. Davacı ...yaralanması nedeniyle yakınları olan diğer davacıların belirtilen nitelikte sinir bozukluğu ya da hastalığına uğradıkları kanıtlanmış olmadığından uygun illiyet ve hukuka aykırılık bağı koşulları oluşmadığından davacılar ..., ..., ...ve ...manevi tazminat istemlerinin ayrı ayrı reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Davacı ...yönünden manevi tazminat isteminin değerlendirilmesinde; davacının yaralandığı kazanın oluş şekli, kazada davalı ...%100 kusurlu olması, kaza nedeniyle davacıda meydana gelen yaralanmanın ağırlığı ve sürekli maluliyet durumunun %19 olduğu hususunun tespit edilmiş olması, iyileşme süresi ve maluliyet durumu nedeniyle acı, elem, üzüntü, ıstırap, keder yaşadığı mahkememizce kabul edilen davacı ...lehine manevi tazminata hükmedilme şartları gerçekleşmiştir. Tarafların ekonomik ve sosyal durumu, kaza tarihi, paranın satın alma gücü, ülkenin ekonomik şartları, somut olayın özellikleri ile hak ve nasafet kuralları gereği davacı lehine ...TL manevi tazminata hükmedilmesine ve kabul edilen edilen tazminat miktarına kaza tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

A-) Maddi Tazminat Talebi Yönünden;

1. Davacı ...maddi tazminat talebinin feragat nedeniyle REDDİNE,

B-)Manevi Tazminat Talebi Yönünden;

1. Davacılardan ...yönünden; davanın kabulü ile ...TL manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan ...tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...tahsili ile davacıya verilmesine,

2. Davacılar ..., ..., ...ve ...yönünden; davacıların manevi tazminat taleplerinin ayrı ayrı REDDİNE,

3. Davacı ...adli yardım talebi kabul edildiğinden, maddi tazminat istemi yönünden başlangıçta harç alınmadığı anlaşılmakla, Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL başvuru harcı ile 427,60 peşin harç olmak üzere toplamda 855,20 TL harcın davacı ...tahsili ile Hazineye irat kaydına,

4. Davacıların adli yardım talebi kabul edildiğinden, manevi tazminat istemi yönünden başlangıçta harç alınmadığı anlaşılmakla, Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL başvuru harcı ile 3415,50 TL peşin harç olmak üzere toplamda 3.843,10 TL harcın davalı ...tahsili ile Hazineye irat kaydına,

5. Davacıların adli yardım talebi kabul edildiğinden suçüstü ödeneğinden karşılanan 427,00 TL tebligat, posta ve müzekkere gideri ve 2.173,00 TL ATK fatura ücreti olmak üzere toplamda 2.600,00‬ TL yargılama giderinin, davalı ...tahsili ile Hazineye irat kaydına,

6. Davacılar davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalı ...alınarak davacılara verilmesine,

7. Davalı ...davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı ...verilmesine,

8. Davacı ...ile davalı sigorta şirketi arasında maddi tazminat istemine ilişkin gerçekleşen arabuluculuk görüşmesi neticesinde 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 1.560,00. TL arabulucu ücretinin maddi tazminat talebinin feragat nedeniyle reddedildiği dikkate alınarak davacı ...alınarak hazineye gelir kaydına,

9. HMK.'nın 333. maddesi ve HMKY'nin 47. maddesi gereğince gider avansının kullanılmayan kısmının yazı işleri müdürü tarafından ilgilisi hesap numarası bildirilmiş ise hesabına aktarılmasına, aksi halde masrafın gider avansından karşılanmak suretiyle PTT vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilerek iadesinin sağlanmasına,

Dair, Davacılar vekilinin ve davalı ...vekilinin yüzüne karşı vekilinin yüzüne karşı, diğer davalının yokluğunda kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mankemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim