Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/1230 E. 2024/105 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

DİYARBAKIR

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLLERİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 14/10/2022

KARAR TARİHİ : 07/02/2024

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili, ... tarihinde davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesi düzenlenen ve diğer davalı şirkete ait ... plaka sayılı aracın müvekkiline ait ... plaka sayılı araca çarpması sonucu meydana gelen trafik kazası nedeniyle müvekkiline ait aracın hasar gördüğünü, kazanın meydana gelmesinde ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'in tam kusurlu olduğunu ve hakkında taksirle yaralama suçundan Diyarbakır 11. Asliye Ceza Mahkemesi ... esas sayılı dosyası üzerinden görülen ceza davasının derdest olduğunu, zararın giderilmesi amacıyla ... tarihinde davalı sigorta şirketine yapılan başvuruya herhangi bir cevap verilmediğini, arabuluculuk aşamasının olumsuz sonuçlandığını, kaza sonrası müvekkile ait aracın serviste tamir işlemi gördüğünü, ancak hasarın giderilmesi sırasında değişimi yapılan tüm parçaların orijinal sıfır parçalar ile değiştirilmesi gerektiğini, kaza nedeniyle müvekkiline ait araçta değer kaybı meydana geldiğini ve aracın serviste kaldığı 1 ay süre boyunca müvekkilinin aracı kullanamadığını ileri sürerek fazlası saklı şimdilik, müvekkiline ait aracın onarımı aşamasında orijinal parça kullanılmamasından kaynaklı şimdilik 100,00 TL hasar bedeli farkı ile 100,00 TL değer kaybının davalı sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen, 100,00 TL araç mahrumiyet bedelinin ise davalı ... İthalat İhracat San. ve Tic. Ltd. Şti.'den olmak üzere, işleten yönünden kaza tarihinden, davalı sigorta şirketi yönünden ise temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini istemiş, ... tarihli bedel arttırım dilekçesi ile, talep sonucunu, hasar bedeli farkı yönünden ... TL'na, değer kaybı yönünden .. TL'na ve ikame araç bedeli yönünden .. TL'na yükseltmiş, ... tarihli ıslah dilekçesi ile hasar bedeli farkı yönünden talep sonucunu ... TL'na yükseltmiştir.

Davalı sigorta şirketi vekili, zamanaşımının dolduğunu, ... plaka sayılı aracın müvekkili nezdinde .... tarihleri arasında ZMMS sigorta poliçesinin düzenlendiğini, kazada kusur durumunun tespiti gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacıya ... tarihinde hasar ödemesi yapıldığını, bu ödeme ile birlikte davacının hasar talebinin karşılandığını, nitekim Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik Sigorası) Sigortası Genel Şartları B.2. Maddesi 2.1 bendi 2. paragrafında; "Hasar halinde, hasar gören orijinal parça, onarımı mümkün değilse orijinal parça ile değiştirilir. Ancak, hak sahibinin onayının alınması veya hasar gören parçanın orijinal parça ile değiştirilmesine imkân olmaması halinde hasar gören parça, eşdeğer veya yeniden kullanılabilir parça ile değiştirilir. Bu fıkra kapsamında hak sahibinden onay alındığını veya hasar gören parçanın orijinal parça ile değiştirilmesine imkan olmadığını ispat yükü sigortacıya aittir." hükmünün yer aldığını, bu kapsamda davacının, araçta eşdeğer ve çıkma parça kullanılmasına, .... tarihli belgede de görüleceği üzere muvafakat ettiğini, bu suretle ZMSS Genel Şartları dahilinde eşdeğer veya yeniden kullanılabilir parça kullanımına onay veren davacının müvekkil şirketten hasar farkı talebinde bulunma hakkının bulunmadığını, değer kaybının ZMMS genel şartlarına göre hesaplanması gerektiğini, araç mahrumiyet bedelinin teminat dışı olduğunu, kaza tarihinden faiz talep edilemeyeceğini ve müvekkili aleyhine yargılama giderine hükmedilemeyeceğini beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Davalı ... İthalat İhracat San. ve Tic. Ltd. Şti., usulüne uygun tebligata rağmen cevap dilekçesi sunmamış, yargılama aşamasında kendisini vekil ile temsil edilmiş, davalı vekili aşamalarda davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, sigorta poliçesi ve hasar dosyası ile yapılan ödemelere dair belgeler, davacıya ait ... plaka sayılı araç ile davalı sigortalı ... plaka sayılı aracın trafik tescil bilgileri, davacıya ait ... plaka sayılı aracın tramer kayıtları, UYAP sistemi üzerinden Diyarbakır 11. Asliye Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, davaya konu uyuşmazlığın çözümü bakımından makine mühendisi bilirkişi ...'den ... tarihli kök rapor ile ... tarihli ve ... tarihli ek bilirkişi raporları, bilirkişi ....'ten ise .. tarihli bilirkişi raporu alınmıştır.

Dava, trafik kazasından kaynaklı davalı sigorta şirketi ile işletene yöneltilmiş hasara uğrayan davacıya ait aracın onarımı esnasında orijinal parça kullanılmamasından kaynaklı hasar bedeli farkı ve değer kaybı ile işletene yöneltilmiş ikame araç bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

Dosyanın incelenmesinde, ... tarihinde davacıya ait ... plaka sayılı araç ile davalı sigortalı ... plaka sayılı araç arasında davaya konu trafik kazasının meydana geldiği, ... plaka sayılı aracın davaya konu kazanın meydana geldiği tarihide kapsar şekilde davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS poliçesinin düzenlendiği, poliçede araç başına maddi tazminat üst limitinin ... TL olarak belirlendiği, kaza sonrası davacıya ait araç hakkında düzenlenen ekspertiz raporuna göre, davacıya ait aracın hasar onarım bedelinin iskonto uygulanarak ve KDV hariç .... TL'lik kısmı yedek parça ve ... TL'lik kısmı işçilik bedeline ilişkin olmak üzere .. TL olarak belirlendiği, davalı sigorta şirketi tarafından ... tarihinde hasar onarım bedeli olarak davacıya .. TL ödeme yapıldığı, davacı tarafından hasar bedeli farkı ve değer kaybının ödenmesi için ... tarihinde başvuru yapıldığı, dava açılmadan önce arabuluculuk sürecinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davanın zamanaşımı süresi içerisinde açılıp açılmadığı, davacıya ait aracın onarımı aşamasında orijinal parça kullanılmamasından kaynaklı hasar bedeli talep edilip edilmeyeceği, davacının eşdeğer ve çıkma parça kullanımına ilişkin muvafakatinin hukuki sonuç doğurup doğurmayacağı, hasar nedeniyle davacıya ait araçta değer kaybı oluşup oluşmadığı, oluşmuş ise miktarı ile ikame araç bedeli talep edilip edilemeyeceği, edilebilecekse miktarına ilişkindir.

Davaya konu kazanın ... tarihinde meydana geldiği ve eldeki davanın 2918 sayılı KTK.'nun 109.maddesinde düzenlenen zamanaşımı süresi içerisinde açıldığı anlaşılmakla davalı sigorta şirketi vekilinin zamanaşımı defi yerinde görülmeyerek işin esasının incelenmesine geçilmiştir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Anılan yasal düzenlemeler gereğince davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlendiği gibi işletende sürücünün kusuru nedeniyle meydana gelen zararları karşılamakla yükümlüdür.

Kaza tespit tutanağına göre, dava dışı ...'un davacıya ait ... plaka sayılı araç ile Diyarbakır istikametinden ... yolu üzerinden .. istikametine seyir halinde iken İntim Kavşağını geçtikten yaklaşık ikiyüz metre sonra otobüs durağındaki araç nedeniyle yavaşlayıp durduğu esnada aracın arka kısmına, aynı istikamette arkasından gelen sürücü ...'in sevk ve idaresindeki ... aracın ön kısmıyla çarpması sonucu davaya konu trafik kazanını meydana geldiği anlaşılmaktadır.

Kaza tespit tutanağında, kazanın meydana gelmesinde ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'in 2918 sayılı KTK.'nun 84/1-d maddesinde düzenlenen arkadan çarpma kuralını ihlal ettiğinden kusurlu olduğuna yönelik tutanak düzenlenmiş, kaza nedeniyle Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığının ... nolu dosyası üzerinden yürütülen soruşturma sonucu kaza tespit tutanağında kusur durumuna atıf yapılarak taksirle yaralamaya sebebiyet verme suçundan ... hakkında iddianame düzenlendiği, UYAP sistemi üzerinden celp edilen Diyarbakır 11. Asliye Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası incelendiğinde, dosyanın derdest olduğu anlaşılmaktadır.

Davacıya ait araç sürücüsü ... soruşturma aşamasındaki beyanında; .... günü saat .... sıralarında sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç ile Seyrantepe istikametinden Elazığ yolu üzeri İntim Beton kavşağı 100 metre ilerisine doğru seyir halinde iken trafik ışıklarından yavaş bir şekilde geçtiği esnada ... plaka sayılı arkadan çarptını beyan ettiği, davalı sigortalı araç sürücüsü ...'in ise; İntim Beton isimli işyerine geçtikten sonra kırmızı ışıkta durduğunu ve yeşil ışık yanınca hareket ettiğini, önünde bulunan davacıya ait ... plaka sayılı aracın önündeki aracın ani fren yapması ile aniden fren yaparak durduğunu, aracın ağır tonajlı olmasından kaynaklı fren yapmasına rağmen duramayarak ... plaka sayılı araca arkadan çarptığını beyan ettiği anlaşılmaktadır.

Kaza tespit tutanağı ve araç sürücülerinin beyanından davalı sigortalı araç sürücüsünün önünde seyir halinde bulunan davacıya ait araca çarpması sonucu meydana gelen kazada 2918 sayılı KTK:'nun 84/1-d maddesinde düzenlenen arkadan çarpma kuralını ihlal ettiği ve kazanın meydana gelmesinde %100 kusurlu olduğu kabul edilmiş, kusur durumunun tespiti yönünden bilirkişi raporu alınmasına gerek görülmediği gibi ceza dosyasının sonucunun beklenilmesine de gerek görülmemiştir.

Davacı taraf açılan davada, hasara uğrayan davacıya ait aracın onarımı esnasında orijinal parça kullanılmamasından kaynaklı hasar bedeli farkı ve değer kaybı ile ikame araç bedeli isteminde bulunmuştur.

Kaza sonrası düzenlenen .... kayıt ve ... tarihli eksper raporunda, değişmesi uygun görülen parçalar toplamının KDV hariç ... TL olduğu, ... TL işçilik ücreti takdir edildiği, toplam hasarın KDV hariç ... TL olduğu, servis iskontosu düşülmek suretiyle yapılan parça girişi sonucu, toplam hasar bedelinin KDV hariç .... TL olduğunun belirlendiği, alınan tüm rakamsal veriler ve sigorta şirketi tarafından yapılan ihale sonrasında alternatif onarım çalışması başlatıldığı, ilgili atölye yetkilisi ile yapılan görüşme neticesinde, toplam ... TL (herşey dahil, faturasız) onarım rakamı karşılığında mutabakat sağlandığı, rapor ekinde bulunan ibranamenin temin edilerek ekspertiz raporunun tamamlandığı belirtilmiştir.

Davacıya ait aracın onarımı aşamasında kullanılan parçaların orjinal parça mı yoksa çıkma veya eş değer parça mı olduğu, çıkma veya eş değer parça olduğunun kabulü halinde orjinal parça ile arasındaki fiyat farkının, davaya konu kaza nedeniyle davacıya ait araçta oluşan değer kaybının ve ikame araç bedelinin tespiti amacıyla bilirkişi raporları alınmıştır.

Bilirkişi .... tarafından düzenlenen ... tarihli kök raporda; hasar onarım aşamasında düzenlenen ekspertiz raporunda toplam 21 parça için ekspertiz çalışması yapıldığı, arka kamera, bagaj kapağı sağ menteşesi, stepne kapağı ve bagaj havuzu kapağını çıkma parça, diğer tüm parçaların ise eş değer parça olduğu, hasar onarım aşamasında orjinal parça kullanılmış olması halinde orjinal parça bedelinin .... TL olduğu, ... TL mahsup edildiğinde orjinal parça ile onarım aşamasında kullanılan parçalar arasındaki fiyat farkının ... TL olduğu, aracın onarımı aşamasında orjinal parça kullan olsaydı tramer miktarı .... TL olacağından değer kaybının ... TL olacağı, tramer miktarı ... TL olması nedeniyle değer kaybının ... TL olacağı, ikame araç bedelinin ise ... TL olacağı mütalaa edilmiştir.

Bilirkişi raporunda yapılan itirazlar üzerine düzenlenen ... tarihli birinci ek raporda değer kaybının ... TL, ikame araç bedelisin ise ... TL olduğu mütalaa edilmiştir.

Dosya içerisinde yer alan kök ve ek raporda hasar fiyat farkına ilişkin olarak orjinal yedek parça bedelleri yönünden piyasa araştırması yapıldığı, onarım aşamasında kullanılan çıkma ve eş değer parça bedelleri yönünden ise piyasa araştırması yapılmadığı, sigorta şirketince iskontolu ve KDV'siz olarak onarımı yapılan kişiye ödenen miktarın esas alındığı, bu haliyle hasar fiyat farkı yönünden raporun denetime elverişli olmadığı, öte yandan değer kaybı hesaplanırken araçta değişen parçaların orjinal parça olarak mı yoksa mevcudunda değişiklik yapılan çıkma ve eş değer parçaların mı esas alındığı hususunda da herhangi bir tespite yer verilmediği anlaşılmakla ve tarafların itirazlarının değerlendirilerek denetime elverişli rapor düzenlenmesi için ikinci ek bilirkişi raporu alınmıştır.

Alınan ikinci ek raporda, taraflarca yapılan itirazların karşılanmaması nedeniyle bu sefer başka bir bilirkişiden rapor alınmıştır.

Bilirkişi ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi raporunda özetle; orjinal parça bedellerinin KDV hariç ... TL olduğu, %5 iskonto düşüldüğünde .. TL olduğu, işçilik bedelinin KDV hariç .. TL olduğu, iskontolu orjinal parça bedeli toplamı ... TL ile ... TL işçilik bedelinin toplamının ... TL olduğu, %18 KDV eklendiğinde toplam tutarın ... TL olduğu, hasar miktarının iskontosuz orijinal yedek parçalı ... TL+KDV=... TL hesaplandığı, piyasada yapılan araştırmada orijinal yedek parçaların %5 makul iskontolu alınabileceği, değişmesi gerekli yedek parça tutarından %5 iskonto düşülerek hasar miktarının ... TL+KDV=... TL olarak hesaplandığı, davacıya ait ... plakalı aracın plastik arka tampon, bagaj kapağı parçalarının değişimi, havuz sacı, arka etek sacı (arka panel), sol arka çamurluk parçalarının onarımı yapılarak boyandığı ve değer kaybına konu olan orijinalitesini kaybeden bu parçalar dikkate alındığında kaza tarihinde aracın rayiç bedeli üzerinden orijinal parçalı hasar rakamı dikkate alındığında değer kaybının 40.000,00 TL, eşdeğer parçalı fiyat hesaplamasında ise tramere yansıyan hasar kaydının daha düşük olduğu dikkate alındığında reel değer kaybının .. TL olduğu, hasar fiyat farkına ilişkin olarak, hasar miktarı iskontosuz KDV hariç kabul edilecek ise ... TL hasar miktarından sigorta şirketi tarafından ödenen ... TL düşüldükten sonra bakiye kalan miktarın ... TL olduğu, hasar miktarı iskontosuz KDV dahil kabul edilecek ise, KDV dahil .. TL olan hasar bedelinden sigorta şirketi tarafından ödenen .. TL düşüldükten sonra bakiye kalan miktarın ... TL olduğu, hasar miktarı iskontolu KDV hariç kabul edilecek ise, KDV hariç ... TL olan hasar bedelinden sigorta şirketi tarafından ödenen ... TL düşüldükten sonra bakiye kalan miktarın .. TL olduğu, hasar miktarı iskontolu KDV dahil kabul edilecek ise, KDV dahil .. TL olan hasar bedelinden sigorta şirketi tarafından ödenen .. TL düşüldükten sonra bakiye kalan miktarın ... TL olduğu mütalaa edilmiştir.

Davacı vekili ... tarihli bedel arttırım dilekçesi ile, talep sonucunu, hasar fiyat farkı yönünden ... TL'ye, değer kaybı yönünden ... TL'ye ve ikame araç bedeli yönünden .. TL'ye yükselterek, hasar bedeli ve değer kaybı yönünden davalı sigorta şirketi yönünden poluçe limiti ile sınırlı olmak üzere davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, ikame araç bedelinin ise diğer davalı işletenden tahsilini istemiştir.

Davacı vekili .. tarihli ıslah dilekçesi ile, hasar fiyat farkı yönünden talep sonucunu ... TL'den .. TL'ye yükseltmiştir.

Dosyaya sunulan sigorta poliçesinde poliçe limiti araç başına ... TL'dir. Davalı sigorta şirketi tarafından poliçe kapsamında .. TL ödeme yapılmıştır. Bakiye poliçe miktarı .. TL'dir.

1. Aracın onarımı esnasında orijinal parça yerine çıkma ve eşdeğer parça kullanılmasından kaynaklı talep edilen hasar fiyat farkı ile değer kaybı istemlerine ilişkin olarak yapılan değerlendirmede;

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.2.1 maddesinde; "Hasar halinde, hasar gören orijinal parça, onarımı mümkün değilse orijinal parça ile değiştirilir. Ancak, hak sahibinin onayının alınması veya hasar gören parçanın orijinal parça ile değiştirilmesine imkân olmaması halinde hasar gören parça, eşdeğer veya yeniden kullanılabilir parça ile değiştirilir. Bu fıkra kapsamında hak sahibinden onay alındığını veya hasar gören parçanın orijinal parça ile değiştirilmesine imkan olmadığını ispat yükü sigortacıya aittir. Bu fıkranın uygulanması sonucu araçta bir kıymet artışı meydana gelse dahi bu fark tazminat miktarından indirilemez.

" şeklinde düzenlemeye yer verilmiştir. Anılan düzenleme gereğince hasar onarım aşamasında öncelikle hasar gören parçanın onarımı gerektiği, hasar gören parçanın onarımının mümkün olmaması halinde çıkma veya eşdeğer parça kullanılması için hak sahibinin muvafakati veya orijinal parça ile değiştirilme olanağının bulunmaması gerekir. Davacıya ait aracın hasar onarım aşamasında çıkma ve eş değer parça kullanıldığı dosya kapsamından sabittir. Davalı sigorta şirketi tarafından orijinal parça ile değiştirilmesine olanak bulunmadığına dair dosyaya herhangi bir delil sunulmamış, bilakis davacıya ait aracın hasar onarımı aşamasında orijinal parça yerine çıkma veya eşdeğer parça kullanılmasına ilişkin davacı tarafından muvafakat verildiği ileri sürülmüş ve buna dair dosyaya .... tarihli belge sunulmuştur. İlgili belge incelendiğinde, davacının bu yöne ilişkin belgeyi fazlaya ilişkin haklarını saklı tuttuğuna dair ihtirazi kayıt düşerek imzaladığı anlaşılmakla, davacının var ise eldeki davada orijinal parça yerine çıkma ve eş değer parça kullanılmış olması nedeniyle hasar bedeli farkını talep edebileceğinin kabulü gerekir.

Eldeki davada, son alınan bilirkişi raporunda davacıya ait aracın onarımı aşamasında orjinal parça kullanılması halinde KDV ve iskonto hariç toplam yedek parça bedelinin ... TL olduğu ve piyasada ilgili parçaların %5 iskonto ile alınabileceği mütalaa edilmiştir. Bilirkişinin orjinal parça bedeline yönelik yapmış olduğu tespit mahkememizce benimsenmiş, sair hasar fiyat farkına ilişkin hesaplamalarda davaya konu edilmeyen işçilik giderlerinin de dahil edilmesi ve işçilik giderlerine KDV eklenerek ve iskonto eklenerek terditli hesaplamalar yapıldığından, mahkememizce resen hesaplama yoluna gidilmiştir. Buna göre davacıya ait aracın onarımı aşamasında orjinal parça kullanılması halinde orjinal parça bedelinin .. TL, bu bedele %18 KDV eklendiğinde hesaplanan miktar .. TL ve bu bedelden de %5 iskonto düşüldüğünde hesaplanan miktar .. TL'dir. Bu bedelden de çıkma ve eş değer parça için davalı sigorta şirketi tarafından ödenen .. TL mahsup edildiğinde bakiye kalan miktar .. TL'dir. Hasar onarım aşamasında orjinal parça yerine çıkma ve eş değer parça kullanılmasından kaynaklı davacının oluşan zararı .. TL'dir.

Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir. Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması, Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara BAM 26. H.D.-26/05/2022 tarih, 2020/120 E.-2022/1380 K.)

Anılan ilkeler doğrultusunda düzenlenerek dosyaya sunulan son bilirkişi raporunda, kaza tarihinde aracın rayiç bedeli üzerinden orijinal parçalı hasar miktarı dikkate alındığında değer kaybının ... TL, eşdeğer parçalı fiyat hesaplamasında ise tramere yansıyan hasar kaydının daha düşük olduğu dikkate alındığında reel değer kaybının .. TL olduğu mütalaa edilmiştir.

Davacı tarafça hasar onarım aşamasında orijinal parça yerine çıkma veya eşdeğer parça kullanılması nedeniyle oluşan hasar hasar fiyat farkı olarak elde ki davada talep edildiğinden mükerrer ödemeye sebebiyet vermemek adına, eşdeğer veya çıkma parça kullanılmış olması nedeniyle aracın tramer kayıtlarına yansıyan miktara göre hesaplanan değer kaybının esas alınması gerekir. Bu kabule göre hesaplanan değer kaybı .. TL'dir.

Dosyaya sunulan sigorta poliçesinde poliçe limiti araç başına ... TL'dir. Davalı sigorta şirketi tarafından poliçe kapsamında ... TL ödeme yapılmıştır. Bakiye poliçe miktarı .. TL'dir.

Davacı tarafından talep edilen aracın hasar onarımı esnasında orijinal parça yerine çıkma ve eşdeğer parça kullanılmasından kaynaklı hasar fiyat farkı ile değer kaybı gerçek zarar olduğundan davalı sigorta şirketi ile diğer davalı işleten .. TL hasar fiyat farkı ile .. TL değer kaybının toplamı olan ... TL'nın ödenmesinden davacıya karşı davalı sigorta şirketinin bakiye poliçe limiti olan ... TL'den sorumlu olması kaydıyla, müştereken ve müteselsilen sorumludur. Belirtilen miktarlar üzerinden davacının hasar bedeli fiyat farkı ile değer kaybına yönelik isteminin kabulüne, fazlaya ilişkin istemin reddine, kabul edilen alacak miktarına davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan ... tarihinden itibaren, diğer davalı ... İthalat İhracat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. yönünden ise, ... TL'lik kısma kaza tarihi olan .... tarihinden itibaren, bakiye .. TL'lik kısma ise ıslah tarihi olan ... tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine, karar verilmesi gerekmiştir.

2. İkame araç bedeli istemine ilişkin yapılan değerlendirmede;

Davalı işleten, kaza sonrası hasar gören davacıya ait aracın hasarının onarımı aşamasında makul tamir süresi ile sınırlı olmak kaydıyla ikame araç bedelinin ödenmesinden sorumludur. Dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda davacıya ait aracın makul onarım süresi 10 gün ve bu süreçte günlük ikame araç bedeli ... TL olarak tespit edilmiş ve makul onarım süresi ile günlük ikame araç bedelinin çarpılması sonucu ikame araç bedeli .. TL olarak hesaplanmıştır. Bu nedenle davalı işleten yönünden bu bedel üzerinden ikame araç bedeli talebinin kabulüne ve kabul edilen alacak miktarına kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

Yargılama giderlerine ilişkin olarak, hasar bedeli farkı ve değer kaybı istemine ilişkin kabul edilen miktarların bakiye poliçe limitinin üzerinde olması nedeniyle davalı sigorta şirketi yararına yargılama giderlerine hükmedilmemiş, hasar bedeli farkı ve değer kaybı yönünden reddedilen kısma ilişkin diğer davalı ... İthalat İhracat San. ve Tic. Ltd. Şti. Vekalet ücretine hükmedilmiştir.

Yargılama giderlerinden sayılan arabuluculuk ücretine ilişkin olarak, dava haksız fiilden kaynaklanmakta olup, davacının tacir olmaması nedeniyle dava şartı arabuluculuğa tabi değildir. Davalı sigorta şirketi yönünden ise ticari dava nitelinde olup, dava şartı arabuluculuğa tabidir. Arabuluculuk görüşmelerinin tarafı da davacı ile davalı sigorta şirketi olup, arabuluculuk aşamasının görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığının ve davalı sigorta şirketi yönünden reddedilen kısım bulunmadığının anlaşılmasına göre arabuluculuk ücretinin ödenmesinden davalı sigorta şirketinin sorumluluğuna hükmedilmesine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davanın Kısmen KISMEN KABUL. KISMEN REDDİNE,

A-)... TL davacıya ait aracın onarımı esnasında orijinal parça kullanılmamasından kaynaklı hasar bedeli farkı ile .. TL değer kaybı olmak üzere toplamda .. TL'nın, davalı sigorta şirketinin bakiye poliçe limiti olan ... TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

Kabul edilen alacak miktarına davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan .... tarihinden itibaren, diğer davalı ... İthalat İhracat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. yönünden ise, ... TL'lik kısma kaza tarihi olan ... tarihinden itibaren, bakiye ... TL'lik kısma ise ıslah tarihi olan... tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine,

Davacıya ait aracın onarımı esnasında orijinal parça kullanılmamasından kaynaklı hasar bedeli farkı ile değer kaybı yönünden fazlaya ilişkin taleplerin reddine,

B-)... TL ikame araç bedelinin davalı ... İthalat İhracat Sanayi ve Tic. Ltd. Şti.'den tahsili ile davacıya verilmesine, kabul edilen alacak miktarına kaza tarihi olan .... tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine,

2. Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken ... TL peşin harçtan, başlangıçta yatırılan 80,70 TL peşin harç ile sonradan yatırılan ... TL tamamlama harcın ve .. TL ıslah harcının mahsubu sonucu bakiye kalan ... ıslah harcının mahsubu ile bakiye kalan ... TL harcın, davalı sigorta şirketinin 1.502,82 TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irad kaydına,

3. Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 80,70 TL başvuru harcı ve 80,70 TL peşin harç ile 341,70 TL peşin harç ile sonradan yatırılan 1.250,00 TL tamamlama harcı ve 126,00 TL ıslah harcının toplamı olan 1.537,40 TL'nın, davalı sigorta şirketinin bu bedelin 588,05 TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

4. Davacı tarafından 329,50 TL posta ve tebligat masrafı ile 2.800,00 TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplamda 3.129,50 TL yargılama giderinin kabul/red oranı dikkate alınarak 2.387,49 TL'lik kısmının, davalı sigorta şirketinin bu bedelin 684,73 TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde bırakılmasına,

5. Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 17,900,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

6. Davalı ... İthalat İhracat San. ve Tic. Ltd. Şti. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile adı geçen bu davalıya verilmesine,

7. Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A. 13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı .. Sigorta A.ş.'den tahsili ile Hazineye irad kaydına,

8. Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim