Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/801 E. 2023/742 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

DİYARBAKIR

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVALILAR :

DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ : 17/06/2022

KARAR TARİHİ : 18/09/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde saat ... sıralarında ...ili ... semtinde seyir halinde iken sürücü ...sevk ve idaresindeki ...plakalı aracın müvekkiline ait olan ve ...sevk ve idaresindeki ...plakalı araca sol arkadan çarpması sonucu müvekkilinin aracında maddi hasar oluştuğunu, müvekkiline ait araçta yapılan onarımların aracın değerini düşürdüğünü ve bu nedenle de müvekkilinin zarara uğradığını, iş bu kazada ...plakalı araç sürücüsünün trafik kazasının oluşmasında ve dolayısıyla müvekkilin aracında oluşan hasar ile buna bağlı olan araç değer kaybında % 100 kusurlu olduğunun tespit edildiğini, 2198 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu, Türk Ticaret Kanunu, Borçlar Kanunu ile Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları Tebliği ve diğer alt mevzuat gereğince müvekkilin aracında oluşan araç değer kaybından, kazada kusuru bulunan ...plaka sayılı araç adına, kaza tarihinde geçerli olan ...poliçe nolu ZMM sigortasını düzenlemiş bulunan davalı sigorta şirketinin sorumlu olduğunu, meydana gelen trafik kazasında müvekkiline ait olan ...plakalı araçta meydana gelen değer kaybının giderilmesi için davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığını, davalı şirketin ...TL ödeme yaptığını, ancak yapılan bu ödemenin müvekkilinin zararını gidermekten çok uzak olduğunu, kendilerince Diyarbakır Arabuluculuk Bürosuna ...tarihinde başvuru yapılmış olup, açılmış olan ... büro dosya numaralı başvuru kapsamında ...tarihinde tutulan son tutanaktan anlaşılacağı üzere davalı sigorta şirketi ile anlaşma sağlanamadığını, bu nedenle müvekkiline ait olan ...plakalı araçta kaza sonrası meydana gelen değer kaybı bedeli olarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik ...TL’nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan alınarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP : Davalı sigorta şirketi vekili sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Öncelikle zorunlu dava şartı olan sigorta şirketine usulüne uygun başvurunun davacı tarafça yerine getirilip getirilmediğinin ispat edilmesi gerektiğini, Karayolları Trafik Kanunu gereğince davacının usuli yükümlülüğü olan başvuru şartını yerine getirmeksizin dava açtığından, davanın usulen reddi gerektiğini, davacı başvuru şartlarını eksiksiz ve zamanında yerine getirdiğini ispat etmesi gerektiğini, davacı tarafa ...tarihinde ...TL değer kaybı ödemesi ve araç hasarı ödemesi için ...tarihinde ...TL ...Sigorta A.Ş'ne ödeme yapıldığını, müvekkili şirketin başkaca sorumluluğunun bulunmadığını, ...plakalı aracın müvekkil şirket tarafından Zorunlu Karayolu Trafik Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, müvekkili şirketin sorumluluğunun teminat limitleri ve sigortalıların kusuruyla sınırlı olup, yapılan ödemelerden anlaşılacağı üzere teminat limitinin dolduğunu, davacı tarafından talep edilen değer kaybına hakkında ise ...tarihinde trafik poliçesi genel şartları değişmiş olup, hukuken genel şartlarda belirtilen formülün uygulanması gerektiğini, söz konusu araçta meydana gelen kaza sonrasında herhangi bir değer kaybı gelmeyeceğinin bariz olduğunu, reel piyasa şartlarında bu modelde bir aracın kaza sonrasında değer kaybı yaşanmayacağını, kazadan önce piyasa fiyatı ne ise o fiyattan satılabileceğinin değerlendirilmesi gerektiğini, ayrıca başvuruya konu aracın daha önce meydana gelen kazalarında hasar alıp almadığının tespit edilmesi gerektiğini, değer kaybı zararına hükmedilmemesi gerektiğini, bu nedenle haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER:

1. Poliçe ve hasar dosyası, TüvTürk kayıtları,

2. Tramer ve trafik tescil kayıtları, dava konusu aracın somut olaydan önceki tarihli kaza kayıtları,

3. Arabuluculuk Tutanağı,

4. Makine mühendisi bilirkişinin ...tarihli raporu,

5. Trafik bilirkişisinin ...tarihli raporu.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:

Dava, meydana gelen trafik kazası nedeniyle araçta oluşan değer kaybının tazmini talebine yönelik maddi tazminat davasıdır.

...plakalı aracın davalı ...Sigorta A.Ş. nezdinde .../ numaralı Trafik Sigorta Poliçesi ile ...- ...tarihleri arasında kaza tarihi olan ...tarihi kapsar şekilde sigortalı olduğu, poliçeden dolayı maddi zarar halinde araç başına azami sorumluluk limitinin kaza tarihinde ...TL olduğu görülmüştür.

Taraflar arasında tutulan kaza tespit tutanağının incelenmesinden; ...tarihinde saat ... sıralarında kazanın meydana geldiği, kaza mahallinin ...Bulvarı istikametinden, ...Mahallesi, ....sokağa müteakiben, ...Bulvarı istikametine, ...Mahallesi ....sokak ile ....sokak kavşağında olduğu,

Sürücü ...beyanında; "...plakalı aracımla kavşağa geldiğimde birden sağ taraftan gelen ...plakalı araca sol yan kısmına çarpmam sonucu kaza meydana geldi." dediği,

Sürücü ...beyanında; "...plakalı aracımla kavşağa geçecekken sol tarafımdan gelen ...plakalı araç aracımın sol yan kısmına çarpması sonucu kaza meydana geldi kusursuzum." dediği görülmüştür.

Trafik bilirkişisinin ...tarihli raporu ışığında yapılan değerlendirmede; kaza mahallinin meskun mahal olduğu, kaza yerinde azami hız limitinin ...Km/s olduğu, kaza mahallinde kontrolsüz kavşak, azami hız limiti ...Km/s levhasının olduğu, aydınlatmanın olduğu, yol sınıfının; sokak olduğu, oto korkuluğun olmadığı, ışıklı/ sesli (Trafik Lambası) olmadığı, trafik görevlisinin olmadığı, görüşe engel cismin olmadığı, oluşumuna göre kaza türü iki araçlı kaza olduğu, kazanın kavşakta meydana geldiği, kazanın yol üzerinde meydana geldiği, karayolunun iki yönlü yol olduğu, zeminin asfalt ve genişliğinin10 metre olduğu, 2.40 metre genişliğinde yaya kaldırımının olduğu, yol şerit çizgilerinin olduğu ,2.30 metre genişliğinde emniyet şeridi /banketin olduğu, yol üzerinde hız azlatıcı kasislerin olduğu, kazanın gece vakti meydana geldiği, sürücü görüş mesafesinin açık olduğu ,zeminin kuru olduğu, havanın açık olduğu, yatay güzergahın düz yol ,düşey güzergahın eğimsiz olduğu, yolda çalışma olmadığı, kazaya etken yoldan kaynaklanan herhangi bir sorunun olmadığı anlaşılmıştır.

Neticeten kusura ilişkin olarak Mahkememizce yapılan değerlendirmede;

• Sürücü ...sevk ve idaresindeki ...plakalı kapalı kasa kamyoneti ile ...caddesi istikametinden, ...Mahallesi,....sokağa müteakiben, ...Bulvarı istikametine seyir etmekte iken, ...Mahallesi, ....sokak ile ....sokak kavşağına geldiğinde, kavşağı yeterince kontrol etmediği ve "kavşak kollarının trafik yoğunluğu bakımından farklı oldukları işaretlerle belirlenmemiş ise; motorlu araçlardan soldaki, sağdan gelen araca, ilk geçiş hakkı vermek zorundadır," (2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu madde 57/c-2 ve Karayolları Trafik Yönetmeliği madde 109/c-3) kuralına riayet etmediği, kazayı önleme ve öngörebilme adına herhangi bir eylem yapmadığı, kavşağa yaklaştığında hızını azalmadığı, seyir hızı ile kavşağa giriş yaptığı, seri fren tertibatına başvurmadığı, direksiyon tedbirine başvurmadığı, dikkatsiz, tedbirsiz ve nizamlara aykırı olarak araç kullandığı, etkin dikkatli olarak araç kullanmadığı, özen ve dikkat yükümlülüğünü yerine getirmediği, anlaşıldığından meydana gelen kazada etken kusurlu olduğu,

-Sürücü ...sevk ve idaresindeki ...plakalı otomobili ile kurallara uygun olarak kendi şeridinde seyir ettiği ve bu kazanın oluşumunda herhangi bir kural ihlali yapmadığı, anlaşıldığından meydana gelen kazada kusursuz olduğu vicdani kanaatine varılmıştır.

Değer Kaybı Yönünden İrdeleme;

Dava konusu ...plakalı aracın, ...marka, .......model, ...aracı / ...Segment araç tipinde, ...model, ...renk, ...kasa tipi, ...) / ...rpm / ...cc motor hacminde, Hususi- Yolcu nakli kullanım şeklinde, ...kilometrede olduğu anlaşılmıştır.

Makine mühendisi bilirkişinin ...tarihli raporu ışığında yapılan değerlendirmede, dava konusu aracın sol arka tekerlek ve arka tamponun sol kısımdan hasara uğramış olduğu, arka tamponun onarım ve fabrikasyon harici boyama işlemine maruz kalmış olduğu, sol arka tekerlek poryası ve amortisörün hasara uğramış ve orijinal yedek parça ile değiştirilmiş olduğu, darbenin şiddeti itibariyle sol yan perde hava yastığının patlamış olduğu, emniyet kemeri gergi tertibatının patlamış olduğu, arka tampon iç demirinin içe doğru ezilmiş ve düzeltme şeklinde hasarın giderilmiş olduğu, muhtelif plastik ve sökülüp takılabilen aksamların hasara uğrayarak orijinal yedek parça ile değiştirilmiş olduğu, onarımı yapan yetkili servisin düzenlemiş olduğu faturadaki yedek parçalar ile eksper raporundaki hasarlı parça listesinin uyumlu olduğu, Sigorta Bilgi ve Gözlem Merkezinden dava konusu aracın SBM kayıtlarının dosya kapsamına alındığı, bu tramer kayıtlarında ...ve ...tarihli hasar dosyası açılmış olduğu, somut olaydan önceki tarihli hasar dosyalarından ...ve ...numaralı hasar dosyaları incelendiğinde, bahse konu hasar dosyası içeriğinin kaza niteliğinde olmadığı, dava konusu aracın ...ve ...tarihlerindeki hasar dosyalarının 2 defa ön camın değişiminden ibaret olduğu, bahse konu ön cam değişimlerinin değer kaybına sebebiyet veren hasar niteliğinde olmadığı, dava konusu aracın bahse konu kazadan önce, herhangi bir kazasının olmadığı, kaza kaynaklı herhangi bir onarım işlemine maruz kalmadığı ve bu kaza öncesinde orijinalliğini koruduğu ancak ilk defa bahse konu bu kaza sebebiyle SBM kayıtlarında hasarsızlık sicilinin bozulduğu, bahse konu ...tarihli kaza sebebiyle SBM kayıtlarına ...TL (KDV hariç) tutarında tramer kaydı yansımış olduğu görülmüştür.

Makine mühendisi bilirkişinin ...tarihli raporunun incelenmesinde; hesaplama yönetiminin güncel yargı içtihatlarına uygun olduğu, aracın markası, modeli, teknik özellikleri, kaza anındaki kilometre bilgisi, kaza tarihindeki yaşı, kullanım amacı, kullanılan parçaların orijinal parça olup olmadığı, varsa geçmiş hasar bedeli, hasarın oluştuğu bölge, onarım işlemleri ve taraf beyanları gibi kriterler baz alınarak, aracın kaza tarihindeki serbest piyasa şartlarındaki kazasız ikinci el piyasa rayiç değeri ile tamirat sonrası hasarın giderilmesinden sonraki halinin kaza tarihi itibariyle serbest piyasa şartlarındaki ikinci el piyasa rayiç değerleri arasındaki farka göre hesaplandığının anlaşıldığı, dava konusu aracın ...tarihinde vuku bulan kaza neticesinde sol arka kısımdan hasara uğramış olması, bahse konu hasarın poliçe kapsamında giderilmiş olması sebebiyle kaza ve hasar bilgilerinin SBM kayıtlarına yansımış olması, tramer kayıtlarında ...TL tutarında onarım bedeli yansıması, aracın hasarsızlık sicilinin ilk defa bu kaza neticesinde bozulmuş olması, onarım neticesinde aracın kazalı bir araç hüviyetine bürünmüş olması hususlarının gözetildiği, bilirkişi raporunda araştırıldığı ve tablolar halinde denetime elverişli olarak sunulduğu üzere kaza tarihi itibariyle, aracın kaza öncesi hasarsız halinin ikinci el piyasa rayiç değerinin ...TL olduğu, kaza tarihi itibariyle, aracın kazadan sonra onarılmış halinin 2.el piyasa rayiç değerinin ...TL olduğu, vuku bulan kaza sebebiyle dava konusu araçta meydana gelen ikinci el değer kaybının, kaza tarihi itibariyle ...TL olduğu, Mahkememizce de bilirkişi raporu denetime elverişli, açık ve anlaşılır görülmekle hükme esas alınabileceği sonucuna varılmıştır.

Her ne kadar tramer kayıtlarına yansıyan onarım bedeli yüksek olsa da, onarım işlemlerinin yetkili serviste orijinal yedek parça kullanılarak yapılmış olması, hasara uğrayan yedek parçaların plastik parçalar ve sökülüp takılan aksamlardan ibaret olması, kullanılmışlık katsayısının somut göstergesi olan kilometre bilgisinin nispeten yüksek olması ve hasarın oluştuğu bölgenin motora yakın bölgeye isabet etmemiş olmaması hususları ikinci el değer kaybı bedelinin yüksek değerlerde oluşmamasına sebebiyet veren unsurlar olarak değerlendirildiği anlaşılmakla davacı tarafın daha yüksek tutarda değer kaybı oluşması gerektiğine yönelik bilirkişi raporuna karşı itirazlarına itibar edilmemiştir.

Tarafların dosyada mübrez bilirkişi raporlarına yönelik itirazları haksız ve dayanaksız görülmekle itibar edilmemiş, dava dilekçesinde davalı olarak gösterilen ...kaza tespit tutanağında belirtilen TC'sinden soyadının farklı olduğu anlaşılmış ve taraf teşkili TC Kimlik numarası üzerinden tespit edilen ...adlı kişi ile yapılmış, adı geçen davalıya yargılamanın her aşamasında usulen davetiye çıkarılmıştır.

Neticeten davalı Sigorta şirketinin, bahse konu kaza sebebiyle davacı yana, değer kaybı tazminatı kaleminden ...tutarında ödeme yapmış olduğu, Serbest piyasa koşulları dikkate alınarak tespit edilen ...TL tutarındaki değer kaybı bedelinden, davalı Sigorta şirketinin davacıya değer kaybı tazminatı kapsamında ödemiş olduğu ...TL tutarındaki bedelin mahsup edilmesi ile davacının davalılardan müşterek ve müteselsilen talep edebileceği ikinci el değer kaybı fark tazminatı bedelinin ...TL olduğu tespit edilmiştir.

Temerrüt tarihi olarak; davacı tarafından değer kaybı tazminatı bakımından sigorta şirketine ...tarihinde dilekçe ile başvurulduğu, davalı sigorta şirketi tarafından anılan başvuru dilekçesine başvuru tarihini gösterir kaşe vurulduğunun anlaşıldığı, dolayısıyla başvuru tarihini takip eden 8 iş günü sonu olan ...tarihinde davalı sigorta şirketinin temerrüde düştüğü, davalı gerçek kişiler bakımından ise haksız fiile dayalı talep için kaza tarihi olan ...tarihinde temerrüde düştükleri değerlendirilmekle, kabul edilen tutara her bir davalı için ayrı ayrı temerrüt tarihlerinden itibaren yasal faiz işletilmesine, hasarlanan aracın kullanım şeklinin hususi olduğu görülmekle başkaca faiz talebinin reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davanın Kabulü ile; ...TL değer kaybı tazminatının davalı sigorta şirketi bakımından temerrüt tarihi olan ...tarihinden itibaren, davalılar ...ve ...bakımından ise haksız fiil tarihi olan ...tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, avans faizi talebinin reddine,

2. Alınması gereken ...TL harçtan peşin alınan kısmın mahsubu ile bakiye ...TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,

3. Davacı tarafın ödediği 80,70 TL başvurma harcı, 150,70 TL peşin harç, 11,50 TL vekalet harcı, bilirkişi ücreti, posta ve tebligat gideri toplamı olan 2.809,90 TL olmak üzere toplam 3.052,80 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4. Davacı taraf davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 4.071,17 TL vekalet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,

5. 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 1.560,00. TL arabulucu ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

6. HMK.'nın 333. maddesi ve HMKY'nin 47. maddesi gereğince gider avansının kullanılmayan kısmının yazı işleri müdürü tarafından ilgilisi hesap numarası bildirilmiş ise hesabına aktarılmasına, aksi halde masrafın gider avansından karşılanmak suretiyle PTT vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilerek iadesinin sağlanmasına,

7. Davalı tarafın karşıladığı yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim