Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/1772 E. 2023/740 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

DİYARBAKIR

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVA : Alacak (Ticari Nitelikteki Ödünç Verme Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 09/11/2021

KARAR TARİHİ : 18/09/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Ödünç Verme Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... ilinde faaliyet gösteren ...Kolejini bünyesinde barındıran dava dışı ...Tic. Ltd. Şti. İle davacı şirket arasında ...tarihleri arasını kapsayan temizlik ürünlerinin temini işi için mal alım-satım sözleşmesi imzalandığını, dava dışı şirketin fatura karşılığı satın aldığı temizlik malzemelerinin bedelini ödememesi üzerine, davacı şirket tarafından icra takip başlatıldığını, dava dışı şirket, işlettiği özel okulun borçlarından dolayı iflasın eşiğine geldiğini ve 2020 yılının ...ayında okulu davalı ...Ticaret Limited Şirketi'ne devrettiğini, devralan davalı şirket okulun ismini değiştirerek ...yaptığını, davalı şirket satın aldığı malzemelerin bedelini ödemediği gibi davacı müvekkili şirket ile çalışmayacağını bildirdiğini, bunun üzerine davacı şirket noter kanalıyla ihtarname göndererek, "okulu işleten devreden şirkete sözleşme ile teslim ettiği ve davalı devralan şirket tarafından kullanılan teçhizatların iadesini veya bedelinin ödenmesini talep edildiğini, davalı şirket ihtarnameye cevabında " iş yerini devralmadığını" öne sürerek teçhizatların bedelini ödemekten kaçınıldığını, yapılan arabuluculuk görüşmelerinin olumsuz sonuçlandığını, kullanım ödüncü ile davalı şirkete verilen temizlik teçhizatlarının bedeli olan toplam ...TL'nin ve temizlik teçhizatlarının haksız kullanımı nedeniyle ...TL tazminat olmak üzere toplam ...TL'nin davalı şirketten ticari faiziyle birlikte tahsilini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı şirketin dava konusu sözleşmeyi müvekkili firma ile yapmadığını, dolasıyla davanın zorunlu olarak ...Tic. Ltd Şti açılması gerekeceği için davanın husumet yokluğu nedeniyle red edilmesi gerektiğini, davacının davasında iddia ettiği eşyaların bedeli kullanımı ile ilgili somut anlamda hangi hukuki gerekçe ile talep edildiği belli olmadığından davanın red edilmesi gerektiğini, kullanım bedeli talebinin hukuki bir gerekçesi bulunmadığını, davacı firmanın, davalı müvekkilinin dava dışı firma ile dava konusu temizlik malzemelerini kullandığına dair dosyaya delil sunmadığını, davacı firmanın tek dayanak delilinin müvekkili firmanın yetkilisi ve şirket sahibi olmayan 3. kişinin haber beyanı ve dava dışı firmanın yetkilisinin borçlularını rahatlama amacı güden haber beyanları dışında bir delil sunmadığını, nitekim bu haber beyanlarının hiçbirinde müvekkili firmanın isminin geçmediğini, hiçbir beyanda müvekkili firmanın sahibi tarafından verilmediğini, dava dışı firma ...Tic. Ltd Şti borçlarından dolayı ekte sundukları genel kurul kararları doğrultusunda firmanın ...ilçesinde bulunan ...Lisesi ...tarihinde ve ...ilçesinde bulunan ...İlkokul orta okul ve fen Lisesini ...tarihinde fes ettiğini ve Milli eğitim Bakanlığı ...İl müdürlüğüne ileterek tasfiye sürecini bitirdiğini, müvekkili firmanın dava dışı firma ile organik bağı bulunmadığından davacının talebinin bu yönüyle red edilmesi gerektiğini, bilindiği üzere tüzel kişinin başka bir tüzel kişinin borcundan sorumlu olabilmesi için şirketler arası organik bağın olması gerektiğini, davacının davasının ve taleplerinin reddini, davacı haksız ve hukuka aykırı bir şekilde iş bu davayı açmış olduğundan davalı müvekkili lehine alacağın en az yüzde 20 inden az olmayacak kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLER:

1. Arabuluculuk tutanağı,

2. Tarafların birbirlerine keşide ettiği ihtarnameler,

3. Dava dışı ...Tic. Ltd. Şti. hakkındaki Milli Eğitim İl Müdürlüğü nezdinde bulunan evraklar,

4. Taraflara ait ba. bs formları,

5. Mali müşavir bilirkişinin ...tarihli raporu,

6. Dava dışı ...Tic. Ltd. Şti. ve davalı şirketin Ticaret Sicil bilgileri,

7. Taraflara ait ticari defterler,

8. Davacı ile dava dışı ...Tic. Ltd. Şti. arasında akdedilen mal alım sözleşmesi,

9. Tanık beyanları ve yemin delili.

Tanık ...beyanında; "Ben ...yıllarında ...ŞİRKETİN de merkezde temizlik ürünleri pazarlaması yapan birimde çalıştım ...ŞİRKETİNDE hiç çalışmadım, biz ...KOLEJİNİN temizlik ürünleri ihtiyaçlarını karşılıyorduk. Daha sonra ...KOLEJİ'Nİ davalı ...ŞİRKETİ devir aldı, devir alırken bize ...KOLEJİNİN borçlarını devralacağını taahhüt etmişti, ...TL de mütabık kalınmıştı, sonra ürün almaya devam ettiler, sonradan alınan temizlik ürünlerinin bedelini ödemediler, yaklaşık ...tl lik kadar ürün aldılar bu ürünler deterjan peçete vs dir. Davalı şirket ile önceki anlaşma bizden ürün alırlarsa ...şirketine verdiğimiz aparatların onlar tarafından kullanılabileceğine yönelikti, eğer bizden ürün almasalardı aparatları geri alacaktık, bu söz konusu ...TL ye ilişkin 3 ayrı çek söz konusuydu. Ben bu çek bilgilerini hatırlayamıyorum ancak 3 adet çek teslim aldığımı hatırlıyorum. Toplam ...tl idi ancak parça parça miktarlarını hatırlayamıyorum. ...şirketini devir alan satın almadan sorumlu ...diye birinden ben bu çekleri aldım," demiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;

Dava, alacak davasıdır.

Somut olayda uyuşmazlık; borçlu olduğu iddia edilen dava dışı ...Tic. Ltd. Şti.'nin okul işletmesinin davalı şirkete devredilip edilmediği ve davalının borçlunun davaya konu borçlarından sorumlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Davacı taraf, Diyarbakır ilinde faaliyet gösteren ...Kolejini bünyesinde barındıran dava dışı ...Tic. Ltd. Şti. İle davacı şirket arasında ...tarihleri arasını kapsayan temizlik ürünlerinin temini işi için mal alım-satım sözleşmesi imzalandığını, dava dışı şirketin fatura karşılığı satın aldığı temizlik malzemelerinin bedelini ödememesi üzerine, davacı şirket tarafından icra takip başlatıldığını, dava dışı şirketin işlettiği özel okulun borçlarından dolayı iflasın eşiğine geldiğini ve ...yılının ...ayında okulu davalı ...Sanayi Ticaret Limited Şirketi'ne devrettiğini, devralan davalının dava dışı ...Tic. Ltd. Şti.'nin borçlarından sorumlu olduğunu iddia ederek dava dışı şirkete verilen temizlik teçhizatlarının bedeli olan toplam ...TL'nin ve temizlik teçhizatlarının haksız kullanımı nedeniyle ...TL tazminat olmak üzere toplam ...TL'nin davalıdan tahsilini talep etmiştir.

6102 sayılı TTK'nın 11/3 maddesinde; "Ticari işletme, içerdiği malvarlığı unsurlarının devri için zorunlu tasarruf işlemlerinin ayrı ayrı yapılmasına gerek olmaksızın bir bütün hâlinde devredilebilir ve diğer hukuki işlemlere konu olabilir. Aksi öngörülmemişse, devir sözleşmesinin duran malvarlığını, işletme değerini, kiracılık hakkını, ticaret unvanı ile diğer fikrî mülkiyet haklarını ve sürekli olarak işletmeye özgülenen malvarlığı unsurlarını içerdiği kabul olunur. Bu devir sözleşmesiyle ticari işletmeyi bir bütün hâlinde konu alan diğer sözleşmeler yazılı olarak yapılır, ticaret siciline tescil ve ilan edilir".

6098 sayılı TBK'nın 202. maddesinde; "Bir malvarlığını veya bir işletmeyi aktif ve pasifleri ile birlikte devralan, bunu alacaklılara bildirdiği veya ticari işletmeler için Ticaret Sicili Gazetesinde, diğerleri için Türkiye genelinde dağıtımı yapılan gazetelerden birinde yayımlanacak ilanla duyurduğu tarihten başlayarak, onlara karşı malvarlığındaki veya işletmedeki borçlardan sorumlu olur. Bununla birlikte, iki yıl süreyle önceki borçlu da devralanla birlikte müteselsil borçlu olarak sorumlu kalır. Bu süre, muaccel borçlar için, bildirme veya duyuru tarihinden; daha sonra muaccel olacak borçlar için ise, muacceliyet tarihinden işlemeye başlar. Borçların bu yoldan üstlenilmesinin sonuçları, dış üstlenme sözleşmesinden doğan sonuçlarla özdeştir. Bildirme veya ilanla duyurma yükümlülüğü devralan tarafından yerine getirilmedikçe, ikinci fıkrada öngörülen iki yıllık süre işlemeye başlamaz" hükümleri yer almaktadır.

İş yeri devir sözleşmesi kanunda öngörülen şekilde yapılmaması halinde hükümsüz olacaktır.

Davacı ile dava dışı ...Tic. Ltd. Şti. arasında akdedilen mal alım sözleşmesinin incelenmesinden malların ...ve ...teslim edileceği, sözleşmenin süresinin ...tarihleri arasını kapsadığı, davalının anılan sözleşmenin tarafı olmadığı görülmüştür.

Dosya kapsamında bulunan, dava dışı ...Tic. Ltd. Şti. hakkındaki Milli Eğitim İl Müdürlüğü nezdinde bulunan evrakların incelenmesinden, ilkokul, ortaokul ve lisenin kapatılması hakkında müfettiş soruşturma evraklarının bulunduğu, ...tarihli Durum Tespit Tutanağına göre "Kurumda kayıtlı her hangi bir kursiyer ve öğrenci bulunmamaktadır. Kurumda çalışan öğretmen ve personel bulunmamaktadır. Kurum içerisinde her hangi bir ders araç ve gereci bulunmamaktadır. Kurumun tabelasının söküldüğü" tespitlerinin yer aldığı anlaşılmıştır.

Dava dışı ...Tic. Ltd. Şti. hakkında Ticaret Sicil Müdürlüğünden gelen cevabi yazıda ...tarihli yazı içeriğinde, şirketin faal olduğunun, tasfiyeye girmediğinin bildirildiği görülmüştür.

Mali müşavir bilirkişinin ...tarihli raporu ışığında yapılan değerlendirmede; taraf ticari defterlerinin usulüne uygun olarak tutulmakla sahiplerine lehine delil niteliğine haiz oldukları, davalının özel eğitim öğretim hizmetleri ile ilgili ticari faaliyette bulunduğu adresteki yerin önceki işleticisi şirket ile davacı arasında akdedilen satım sözleşmesine istinaden kullanım ödüncü ile verilmiş olan temizlik teçhizatlarına ilişkin ticari defterlerde herhangi bir kayıt görülememiş, tarafların ba -bs formlarının incelenmesinde de buna dair kayda rastlanmamıştır.

6100 sayılı HMK'nın 190. maddesi gereğince ispat yükü, kanunda özel düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukukî sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. Burada vakıayı hangi tarafın ileri sürdüğü değil, o vakıadan hangi tarafın lehine hak çıkardığı önemlidir. İspat yükü üzerinde olan tarafın iddiasının doğru olduğuna hakimi inandırmak için başvurduğu ispat araçlarına delil denir. İleri sürdüğü vakıların doğruluğunu iddia eden taraf delil göstererek bunu ispata çalışacaktır.

Eldeki davanın niteliği ve miktarı dikkate alındığında davacının iddiasını ispat etmesi gerekmektedir.

Mahkememizce öncelikle talebe konu icra dosyası, davalı ve asıl borçlunun kurucu ortak ve yöneticilerini bildirecek şekilde ticaret sicil dosyaları celb edilmiş, davacının ve davalının ticari defterleri üzerinde davacının iddialarını karşılayacak şekilde uzman bir mali müşavir bilirkişiden rapor alınmış ancak devir olgusunun ispatlanmadığı sonucuna varılmıştır.

Mahkememizce yapılan değerlendirmede; davalı şirket iş yerinde dava dışı borçlu tarafından alınan eşyaların tespit edilemediği ( Milli Eğitim İl Müdürlüğü nezdinde yapılan tespitlere binaen), davacı tarafın dinlettiği tanık beyanlarının, dinlenen tanık davacı tarafın çalışanı olmakla tek başına davayı ispata yarar görülemediği, eldeki davanın basit yargılama usulüne tabi olmakla davacı vekilinin çalışanların bordrolarının istenmesine yönelik talebinin dava dilekçesinde ya da ön inceleme duruşmasında ileri sürülmediği ve bu nedenle iddianın genişletilmesi kapsamında görülen talebin karşılanamadığı, neticeten davacı tarafça devir olgusunun ispat edilemediği sonucuna varılmıştır.

Yemin delili, 6100 sayılı HMK'nın 225 ve devamı maddelerde düzenlenmiştir. Yemin kesin delillerdendir. Yemin deliline dayanan taraf, iddia veya savunmasının diğer delillerle ispatlanmamış olması nedeniyle bu delile sıra gelmiş olduğunu başka türlü bilemeyeceğinden; mahkeme, yemin teklif etmek hakkı bulunduğunu istek sahibine hatırlatmakla yükümlüdür. Şu durumda kural olarak, yemin teklifi hakkı kullandırılmadan karar verilemez. Davacının yemin deliline dayanması halinde hakimin davacıya bu hakkını hatırlatması gerekir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun ....)

İspat yükü kendisine düşen taraf, yemin deliline dayandığını delillerinde açıkça bildirmelidir.

Neticeten Mahkememizce yapılan değerlendirmede; davacı tarafından, davalının dava dışı şirketten iş yerini devraldığı iddiasının yazılı delil, taraflar arasındaki yazılı delil başlangıcı niteliğinde belge ve bunu doğrulayacak deliller ile ispat edemediğinin dosyaya sunulan bilirkişi raporu ışığında da anlaşıldığı ve bu sebeple Mahkememizce, dava dilekçesinde açıkça yemin deliline dayanılması nedeniyle davacıya yemin teklif etme hakkının hatırlatıldığı, davacı tarafından yemin delilinin buna rağmen kullanılmadığı görülmekle, ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiş, eldeki davada davalı tarafından kötü niyet tazminatı istenemeyeceği değerlendirilmekle aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davanın REDDİNE,

2. Alınması gereken 269,85 TL harcın peşin alınan harçtan mahsubu ile bakiye 1.437,90 TL'nin kararın kesinleşmesini müteakip talep halinde davacı tarafa iadesine,

3. Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin ve ödenen harçların üzerinde bırakılmasına,

4. Gider avansının artan kısmının dosya kesinleştikten sonra davacıya iadesine,

5. Davalı tarafından yapılan 328,95 TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6. Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap edilen 16.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

7. 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 1.320,00 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

Dair; davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.

Katip Hakim