Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/1093 E. 2023/699 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

DİYARBAKIR

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLLERİ :

DAVALI :

VEKİLLERİ :

DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 13/09/2022

KARAR TARİHİ : 12/09/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket ile davalı şirket arasında birtakım inşaat malzemelerinin satımı konusunda anlaşma yapılmış olduğunu, müvekkil şirket tarafından söz konusu inşaat malzemeleri dava dışı taşeron ...ve ekibiyle birlikte davalı şirkete teslim edilmiş olduğunu, dava dışı taşeron ... ve davalı şirket arasında da bu inşaat malzemelerinin inşaatı hakkında taşeronluk sözleşmesi yapılmış olduğunu, müvekkil şirketin üstüne düşen edimi yerine getirerek mermerleri davalı şirkete teslim etmiş olduğunu ve bu mermerlerle ilgili de fatura kesmiş olduklarını, müvekkil şirket tarafından ilgili mermerler eksiksiz ve ayıplı olmadan davalı tarafa teslim edildiğinden davalı tarafça müvekkil şirkete aksi yönde herhangi bir ihtarname vs. de gönderilmemiş olduğunu, davalı şirket ise söz konusu mermerlerin parasını ödememiş olduğunu, davalı şirket tarafından dava dışı taşerona taşeronluk bedeli ödenmesine rağmen müvekkil şirkete herhangi bir ödeme yapılmamış olduğunu, ödenmeleri için yapılan görüşmeler sonuç vermediği için müvekkil şirketçe, alacaklarının ödenmesi için Diyarbakır İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyası üzerinde icra takibi başlatılmış olduğunu, davalı tarafça söz konusu icra takibine; kötüniyetle ve sırf müvekkili zarara uğratmak ve tahsilini geciktirmek amacıyla itiraz edilmiş olduğunu, yapılan itiraz üzerine icra takibi durdurulmuş olup, yapılan itiraz haksız ve hukuka aykırı olduğunu, davanın kabulü ile davalı tarafın kötüniyetle Diyarbakır İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyasına yaptığı haksız ve hukuka aykırı itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini, fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak üzere fatura alacaklarının temerrüt tarihinden itibaren reeskont avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini, davalı tarafın kötüniyeti sabit olduğundan takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra ve inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve nispi vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacının talep ettiği tüm hak ve alacaklar zamanaşımına uğramış olup açıkça zamanaşımı itirazları olduğunu, bu nedenle davanın reddini, Mermer alımı için anlaşma sağlanmış ve davacı tarafça bir takım malzemeler teslim edilmiş olduğunu, fakat sözleşmeye aykırı olarak teslim edilen malzemelerin bedeli derhal talep edilince ve kendisine o süreçte ödeme yapılmayınca diğer malları teslim etmemiş olduğunu, davacının teslim ettiği mallar derhal bedeli ödenmiş bir kısmı da davacının talebi ile işin başında olan ...'a ödenmiş olduğunu, davacı tarafça icra takibine konu edilen faturanın, tüm işin ifası halinde hak edilmiş olacak şekilde kesilmiş olan bir fatura olduğunu, İfa'nın yerine getirilen kısmının parası ödenmiş olup davacının müvekkil Şirket'ten halihazırda bir muaccel bir alacağı bulunmamakta olduğunu, ilgili ödeme dekontlarından da .... İÇİN, .... tarihinde ilgili malzemeler için ... TL, .... İÇİN, ... tarihinde yeniden ilgili ürünler için ... TL ödeme yapılmış olduğunu, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın tüm talepler yönünden reddini, davacı aleyhine 20% den az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, dava dilekçesi ile tanık ismi bildirmeyen davacının daha sonradan bildireceği tanık isimleriyle tanık dinlenme talebinin reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;

Dava, satış sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı tarafından Diyarbakır İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile .... tarihli .... lik faturaya dayalı, ... asıl alacak, ....TL faiz olmak üzere toplam ...TL toplam alacağın tahsili amacıyla icra takibi başlatıldığı, davalı/borçluya ödeme emrinin .... tarihinde tebliğ edildiği, davalının gönderilen ödeme emrine ... tarihinde, 7 günlük itiraz süresi içerisinde borca ve işlemiş faiz alacağına itiraz ettiği, itiraz evrakının davacı/alacaklıya tebliğ edilmediği, böylelikle eldeki itirazın iptali davasının davacı tarafından 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Davacı taraf, faturalara konu ürünlerin davalıya teslim edildiği halde bakiye bedelinin ödenmediğini iddia etmiş, davalı taraf ise faturalara konu ürünlerin müvekkiline teslim edilmediğini savunmuştur.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, icra takibine ve davaya konu edilen faturalarda yazılı ürünlerin davalıya teslim edilip edilmediği, teslim edilmiş ise fatura karşılığının ödenip ödenmediğinin ve buradan varılacak sonuca göre davacının alacak talep edip edemeyeceğine ilişkindir.

Taraflar kendilerinin veya karşı tarafın delil olarak dayandıkları ve ellerinde bulunan tüm belgeleri mahkemeye ibraz etmek zorundadır. İbrazı istenen belgenin ileri sürülen hususun ispatı için zorunlu ve bu isteğin kanuna uygun olduğuna mahkemece kanaat getirildiği ve karşı tarafta bu belgenin elinde olduğunu ikrar ettiği veya ileri sürülen talep üzerine sükut ettiği yahut belgenin varolduğu resmi bir kayıtla anlaşıldığı veya başka bir belgede ikrar olduğu taktirde mahkemece bu belgenin ibrazı için HMK 220/2 maddesi gereği kesin süre verilir. Belgeyi ibraz etmesine karar verilen taraf verilen süre içerisinde ibraz etmez ve aynı süre içerisinde gerekçesi hakkında kabul edilebilir bir mazeret göstermez yada belgenin elinde bulunduğunu inkar eder ve teklif edilen yemini kabul veya icra etmezse mahkemece belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanına itibar edilebilir. (HMK 220/3)

Yukarıdaki açıklamalara göre ticari davalarda yani iki tarafın tacir olduğu ve dava konusunun ticari işletmeyle ilgili olduğu davalara ticari defterler ile sözleşme ilişkisinin veya alacak miktarının ispatı mümkündür. Ticari defterler kesin delillerden olmakla birlikte ancak HMK 222. maddesindeki koşullar çerçevesinde ispat aracı olabilir. Ticari defterlerin sahibi lehine delil olarak kabul edilebilmesi için diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması gerekir. Bir taraf kendi ticari defterlerine delil olarak dayanmış ise karşı tarafın ticari defterlerine dayanılmamış olsa da karşı taraf defterlerinin incelenmesi zorunludur. Zira tarafın ticari defterleri kanunda açıklandığı üzere karşı tarafın ticari defterleri ile uyumlu olduğu taktirde lehine delil olabilecektir. Karşı taraf ticari defterlerini sunmadığı taktirde kendi defterlerinin davacı defterleriyle uyumlu olup olmadığının incelenmesinin engel olacağından sonucun varlığını kabul etmiş sayılmalıdır.

Tacir olup ticari defter tutmak zorunda olan taraf ticari defterleri bulunmadığını ileri süremeyeceğinden verilen kesin süreye rağmen defterlerini ibraz etmediği taktirde HMK 220/3 madde gereğince sunmaktan kaçındığı ticari defterlerindeki kayıtların karşı taraf defterindeki kayıtlara uygunluğu kabul edilebilir. Aksinin kabulü durumunda karşı tarafın ticari defterlerini sunmaması halinde sunan tarafın muntazam tutulmuş ticari defterlerinin lehe delil olarak kabul edilemeyeceği şeklinde bir sonuç ortaya çıkmaktadır ki, bu hususta HMK'daki açık düzenlemelere aykırı olacaktır.

Mahkememizce davalının borca itirazı nazara alınarak tarafların ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş, alınan bilirkişi raporları incelendiğinde davacının ticari defter kayıtları incelemesi sonucunda hazırlanan .... tarihli SMM bilirkişisinden alınan raporda davacının ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, açılış ve kapanış tasdiklerinin usulüne uygun olarak yapıldığı, takibe konu faturanın davacı ticari defterinde kayıtlı olduğu mütalaa edilmiştir. Davalının ticari defter kayıtları incelemesi sonucunda hazırlanan ... tarihli SMM bilirkişisinden alınan raporda davalının ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğu, açılış ve kapanış tasdiklerinin usulüne uygun olarak yapıldığı, takibe konu faturanın davalı ticari defterine .... tarihinde kayıt edilmiş olduğu mütalaa edilmiştir. Alınan ... tarihli raporda davalı ticari defterinde 2021 yılı itibari ile "Necmettin Karakoç" açıklamalı 2 adet ...-TL ödemeye yer verilmiş ise de bu ödemenin davacı şirketin düzenlmiş olduğu faturaya dayalı ödendiği ispatlanamadığından bu ödeme esas alınamamıştır. Davalı her ne kadar sözleşmeye aykırı mal teslimi olup akabinde diğer malların da teslim edilmediğini savunmuş ise de bu savunmayı destekler nitelikte bir delil dosyaya sağlayamamıştır. Bu durumda davalı taraf faturanın düzenlenmesine esas teşkil eden edimin davacı tarafından yerine getirilmediğini yasal delillerle ispat edememiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller, aldırılan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre, davacının davalı arasında akdi ilişkiden kaynaklı fatura alacağına dayalı takip başlattığı, tarafların delil niteliğine haiz defterlerine göre taraflar arasında akdi ilişki bulunduğu ve davacının ticari ilişki kapsamında davalıdan .... TL alacaklı olduğunun belirlendiği, ticari defterler ile akdi ilişkinin ve mal teslimi hususlarının ispatlanabileceği, tarafların delil niteliğe haiz yasal defterlerine göre alacak miktarını ispat ettiğinden davacının talep ettiği .....TL asıl alacak miktarı üzerinden davalının itirazının iptaline karar verilmiştir.

Takipte talep edilen işlemiş faiz yönünden, TBK.'nun 117. maddesi gereğince muaccel bir borcun borçlusu alacaklının ihtarı ile temerrüde düşer. Davacının takip başlatılmadan önce davalıya ihtar çekerek temerrüde düşürmediğinden davacının işlemiş faize yönelik talebinin reddine karar verilmiştir.

Takibe konu alacağın faturaya dayalı olması nedeniyle likid ve muayyen olduğunun anlaşılmasına göre, kabul edilen asıl alacak üzerinden davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:Ayrıntıları yukarıda açıklandığı sebeplerle;

1. Davanın KISMEN KABULÜNE, davalının Diyarbakır İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında ödeme emrine yaptığı itirazın ... TL asıl alacak miktarı üzerinden ve takip talebinde belirtilen şartlarla DEVAMINA, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,

2. İtirazın iptaline karar verilen ... TL'nın % 20'si oranında hesaplanan ... TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,

3. Alınmasına gereken ... harçtan, peşin alınan ... TL lik kısmın mahsubu ile bakiye 840,36. TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

4. Davacı tarafın ödediği 80,70 TL başvurma harcı, ...TL peşin harç, 11,50 TL vekalet harcı, bilirkişi ücreti 1.500TL, posta ve tebligat gideri toplamı 46,00 TL ve 7,50TL dosya masrafı olmak üzere toplam ....TL'nin kabul red oranı dikkate alındığında ....TL sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye tutarın davacı üzerinde bırakılmasına,

5. Davacı taraf davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,

6. Davalı taraf davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen ... TL vekalet ücretinin davacı taraftan alınarak davalı tarafa verilmesine,

7. 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 780,00. TL arabulucu ücretinin kabul red oranı dikkate alınarak 656,57TLsinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına, bakiye kısmının ise davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

8. HMK.'nın 333. maddesi ve HMKY'nin 47. maddesi gereğince gider avansının kullanılmayan kısmının yazı işleri müdürü tarafından ilgilisi hesap numarası bildirilmiş ise hesabına aktarılmasına, aksi halde masrafın gider avansından karşılanmak suretiyle PTT vasıtasıyla adreste ödemeli olarak gönderilerek iadesinin sağlanmasına,

Dair davacı vekili ve davalı vekilinin yüzene karşı verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim