Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/1439 E. 2023/1160 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

DİYARBAKIR

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI : HASIMSIZ

DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ : 28/12/2023

KARAR TARİHİ : 28/12/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili, müvekkil şirketin ticaret sicilinde kayıtlı olan ... Mah. ...Bulvarı No....../Diyarbakır adresindeki şirket merkezinden ticari faaliyetlerini yürüttüğünü, müvekkiline ait işyerinde müvekkili hali hazırda yıl sonu defter ve belgeleri tasdiki amacıyla notere gideceği vakit defter ve belgelerin kaybolduğunu veya çalındığını öğrendiğini, işbu sebepten ötürü müvekkilinin defter tasdiklerini de yapamadığını, müvekkili şirkete ait yevmiye, defter-i kebir, envanter defteri müvekkil şirket yetkilisinin tüm özen ve dikkatine rağmen çalındığından/kaybolduğundan zayi olan şirket yevmiye, defter-i kebir, envanter defterlerinin tespiti gerektiğini, davanın kabulü ile müvekkil şirkete ait 2022-2023 dönemine ait ticari defterlerin (yevmiye, defter-i kebir, envanter) zayi olduğuna dair taraflarına zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

Talep, ...Ticaret Limited Şirketine ait ticari defterlerin zayi olduğundan bahisle 6102 sayılı TTK.'nun 82/7. kaddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

6102 sayılı TTK m. 82/7 hükmüne göre, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır.

Söz konusu hükümde "yangın, su baskını, veya yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle" defter ve belgelerin ziyaa uğramasından söz edildiği dikkate alınarak, sınırlayıcı bir düzenleme yapılmadığı kabul edilmelidir. Bu nedenle hükümdeki "gibi" sözcüğünden de anlaşılacağı üzere, tacirin elinde olmayan benzer olayların da madde kapsamında düşünülmüştür. Bu nedenle tacirin, söz konusu hükümdeki defter ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur (Yargıtay HGK'nın 25/09/1985, E. 1984/11-12, K. 1985/728 tarih ve sayılı kararı). Bundan ayrı olarak, ticari defter ve belgelerin kaybedilmiş olduğu iddiasının, samimi ve inandırıcı bulunması da lâzımdır. (Arkan, Sabih: Ticarî İşletme Hukuku, 24. Basıdan Tıpkı Basım, Ankara 2018, s. 382)

Eldeki davada, ...Ticaret Limited Şirketinin karar defterinin zayi olduğu ileri sürülmüş ise de, söz konusu defterin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık gibi elde olmayan sebeplerle zayi olduğu yönünde bir iddiada bulunulmadığı gibi zayi olayı nedeniyle somut herhangi bir bilgi ve belge de sunulmadığı, kaybolma nedeninin de açıklanmadığı anlaşılmakla, 6102 sayılı TTK m. 82/7. maddesi düzenlenen koşulların gerçekleşmediği kabul edilerek davanın reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davanın REDDİNE,

2. Harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,

3. Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerine bırakılmasına,

4. Dosyada mevcut gider avansının bakiye kalan kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.

Katip Hakim