Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/815 E. 2023/1149 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

DİYARBAKIR

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVALI :

DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ : 20/06/2022

KARAR TARİHİ : 26/12/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili, ... tarihinde dava dışı sürücü ... ...'un sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç ile ...'in sevk ve idaresinde bulunan ... plaka sayılı aracın çarpışması sonucu meydana gelen kazada araç içerisinde yolcu konumunda bulunan müvekkilinin yaralandığını, ... plaka sayılı aracın ZMMs sigortasının davalı sigorta şirketi tarafından düzenlendiğini, kaza sebebi ile uğranılan maddi tazminatın ödenmesi için davalı sigorta şirketine yapılan başvurudan ve arabuluculuk görüşmelerinden sonuç alınamadığını ileri sürerek fazlası saklı şimdilik 50,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 50,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının davalı sigorta için sigorta şirketine başvuru yapıldığının ancak herhangi bir ödeme yapılmadığını iddia ederek 50,00 TL sürekli iş göremezlik, 50,00 TL geçici iş göremezlik olmak üzere toplamda 100,00 TL maddi tazminatın davalıdan tahsiline, 10.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... ...'tan tahsiline karar verilmesini istemiş, ... tarihli dilekçe ile davalı ... ... yönünden manevi tazminat talebinden feragat ettiğini bildirmiş, ... tarihli ön inceleme duruşmasında, maddi tazminat taleplerinin sadece davalı sigorta şirketine yönelik olduğunu, davalı ... ... yönünden maddi tazminat taleplerinin bulunmadığını beyan etmiş, .... tarihli bedel arttırım dilekçesi ile, maddi tazminat yönünden talep sonucunu ... TL'na yükselttiğini beyan ederek bu bedelin ... TL'lik kısmının davalı sigorta şirketinden, ... TL'lik kısmının ise diğer davalıdan kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini istemiştir.

Davalı sigorta şirketi vekili, davacı tarafından davadan önce yapılmış geçerli bir başvuru bulunmadığını, müvekkili sigorta şirketinin poliçeden kaynaklanan maddi tazminat taleplerine ilişkin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve azami poliçe teminat limiti ile sınırlı olduğunu, kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün kusursuz olduğunu, davacının ekonomik ve sosyal durumunu ispatlaması gerektiğini, müvekkili sigorta şirketinin geçici iş görmezlik tazminatından, gelir kaybından, bakıcı ücretlerinden, ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplardan ve tedavi giderlerinden sorumlu olmadığını, kazaya konu kusur oranı ve maluliyet oranının Adli Tıp Kurumu tarafından tespiti gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla müterafik kusur indirimi ve hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, kaza tarihinden itibaren ve ticari faiz talebinin reddi gerektiğini beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Usulüne uygun tebligata rağmen davalı ... ... davaya cevap vermemiş, duruşmalara katılmamıştır.

Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, sigorta poliçesi ve hasar dosyası, ... plaka sayılı ve ... plaka sayılı aracın trafik tescil bilgileri, davacıya ait tedavi evrakları, Bismil Cumhuriyet Başsavcılığının... nolu soruşturma dosyası ve Bismil 4. Asliye Ceza Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, davaya konu kaza nedeniyle davacıya rücuya tabi bir ödeme yapılıp yapılmadığı Sosyal Güvenlik Kurumundan sorulmuş, kusur durumunun tespiti yönünden Ankara Adli Tıp Kurumundan, davacının maluliyet durumunun tespiti için Dicle Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığından, tazminat hesabı yönünden ise aktüer bilirkişiden bilirkişi raporları alınmıştır.

Dava, davalılardan ... ...'un sevk ve idaresindeki... plaka sayılı araç ile davacının içerisinde yolcu olarak bulunduğu dava dışı ...'in sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı araç arasında ... tarihinde meydana gelen çift taraflı trafik kazasından kaynaklı... plaka sayılı araç sürücüsüne yöneltilmiş manevi tazminat istemi ile ... plaka sayılı aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyen davalı sigorta şirketine yöneltilmiş geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı istemine ilişkindir.

... plaka sayılı aracın ... tarihleri arasında geçerli olmak üzere davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçede sakatlanma ve ölüm halinde kişi başı maddi tazminat üst limitinin .... TL olarak belirlendiği, kaza tespit tutanağına göre ... tarihinde davaya konu kazanın meydana geldiği, kaza nedeniyle Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığının... nolu dosyası üzerinden yürütülen soruşturma sonucu davalı ... ... hakkında taksirle yaralamaya sebebiyet verme suçundan iddianame düzenlendiği ve Bismil 4. Asliye Ceza Mahkemesinin ... esasını aldığı, davacının şikayetten vazgeçmesi nedeniyle mahkemece davanın düşürülmesine karar verildiği, dava açılmadan önce davacı tarafından davalı sigorta şirketine yapılan başvuruya istinaden herhangi bir ödeme yapılmadığı, yine dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuk sürecinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı, kaza nedeniyle davacının yaralanmasına bağlı olarak SGK tarafından peşin sermaye değerli rücuya tabi her hangi bir ödeme yapılmadığı, dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Anılan yasal düzenlemeler gereğince işleten ve sürücü kusuru nedeniyle meydana gelen zararları karşılamakla yükümlü olduğu gibi, davalı sigorta şirketi de, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.

Kaza tespit tutanağı, Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığının... nolu soruşturma dosyası ve Ankara Adli Tıp Kurumundan alınan bilirkişi raporundan; ... günü Saat 15:20 sıralarında sürücü davalı ... ...'un sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı otomobil ile Diyarbakır Silvan Karayolu istikametinden Toprak Mahsülleri Ofisi kavşağında ... sevk ve idaresinde bulunan ... plakalı aracın çarpışması sonucu davaya konu kazanın meydana geldiği anlaşılmaktadır.

Davaya konu kazada kusur durumunun tespitine yönelik Ankara Adli Tıp Kurumundan alınan bilirkişi raporunda, davalı sürücü ... ...'un sevk ve idaresindeki kamyon ile meskun mahal dışında gündüz vakti tali yolu takiben seyirle geldiği olay yeri kavşak başında seyir yönüne hitaben bulunan “Yol Ver” levhasına uyarak anayol üzerinde seyir halinde bulunan araçlara ilk geçiş hakkını bırakması gerekirken bu kurala uymadığı, yeterli kontrolü yapmadan giriş yaptığı kavşakta aracının sol yan kısımlarıyla ilk geçiş hakkını bırakmadığı anayolu takiben seyirle gelen otomobil ile çarpışmasıyla meydana gelen olayda %85 oranında kusurlu olduğu, dava dışı sürücü ...'in ise, sevk ve idaresindeki otomobil ile meskun mahal dışında gündüz vakti seyri sırasında geldiği aynı zamanda kavşak yaklaşımı da olan virajlı ve eğimli yol bölümünde hızını görüşüne göre ayarlamadığı, yeterince müteyakkız bulunmadığı, bu haliyle geldiği olay yeri kavşakta aracının ön kısımlarıyla, seyrine göre sağındaki kavşak kolundan tali yolu takiben seyirle gelerek kavşağa giriş yapan kamyonun sol yan kısımlarıyla çarpışmasıyla meydana gelen mevcut koşullardaki olayda %15 oranında kusurlu olduğu mütalaa edilmiştir. Alınan bilirkişi raporu denetime ve hüküm kurmaya elverişli olması nedeniyle mahkememizce benimsenmiş ve kazanın meydana gelmesinde davacının içerisinde yolcu olarak bulunduğu ... plaka sayılı araç sürücüsü ... %15 oranında, ... plaka sayılı araç sürücüsü diğer davalı ... ... ise %85 oranında kusurlu kabul edilmiştir.

Kaza nedeniyle davacıda geçici ve sürekli iş göremezlik durumu oluşup oluşmadığının tespiti amacıyla Dicle Adli Tıp Kurumu tarafından 20.02.2019 tarih ve 30692 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan “Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik” hükümlerine göre değerlendirilme yapılarak düzenlenen bilirkişi raporunda; kaza nedeniyle davacıda oluşan maluliyetin %5 ve sürekli olduğu, iyileşme süresinin 1,5 ayı bulabileceği ve bu süre zarfında %100 özürlü sayılması gerektiği mütalaa edilmiştir.

Tazminat hesabı yönünden aktüer bilirkişiden rapor alınmıştır. TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant tekniği esas alınarak, %5 sürekli maluliyet üzerinden ve asgari ücrete göre hesaplama yapılarak düzenlenen bilirkişi raporunda; davacının kaza tarihinde gelir getiren bir işte çalışmadığından geçici iş göremezlik tazminatı oluşmadığı ve geçici iş göremezlik tazminatı hesaplanmadığından davacının sürekli maluliyete ilişkin hesaplamalarda zarar başlangıç tarihinin olay tarihinden itibaren başlatılacağı belirtilmiş, buna göre davacının geçmiş aktif dönem, gelecek aktif dönem ve gelecek pasif döneme ilişkin toplam sürekli iş göremezlik tazminatı miktarı ... TL olarak hesaplanmış, bu bedelin davalı sigorta şirketince sigortalanan araç sürücüsünün %15 kusur oranına isabet eden miktar ... TL olarak hesaplanmış ve %20 hatır taşıması indirimi yapılarak davalı sigorta şirketinin sorumluluğuna isabet eden miktar ... TL olarak hesaplanmış, davalı ... ...'un kusuruna isabet eden miktar ise ... TL olarak hesaplanmıştır.

Maluliyet ve tazminat hesabı yönünden alınan bilirkişi raporlarında belirtilen davalı sigorta şirketince hesaplanan miktar ve oranların yöntemince tespit edilmiş olması karşısında denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu kabul edilmiş ve mahkememizce de benimsenmiştir.

Bu kapsamda belirlenen tazminat miktarlarından resen müterafik kusur indirimi yapılması gerekip gerekmediğinin tartışılması gerekir.

Müterafik kusur yönünden; dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden, davacının davaya konu kazaya karıyan araçlardan ... plaka sayılı araç içerisinde ön sağ koltukta yolcu konumunda olduğu, davalı ... ... tarafından soruşturma aşamasında verilen kolluk beyanında, çarpışma sonrası aracından indikten sonra ön sağ koltukta bulunan kişi tarafından emniyet kemerinin takılı olmaması nedeniyle kafasını ön cama çarptığının beyan edildiği ve davacı hakkında düzenlenen maluliyet raporunda davacının yüz bölgesinden fiziksel görünümü bozan yüz eğriliği nedeniyle %2 maluliyet oranı verildiğinin anlaşılmasına göre zararın artmasında davacının da müterafik kusuru olduğu kabul edilerek belirlenen tazminat miktarından %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerektiği kabul edilmiştir.

Hatır taşıması yönünden; Türk Borçlar Kanununun "Tazminatın belirlenmesi" üst başlıklı 51/1 maddesi ile Hâkimin, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirleyeceği hükme bağlanmıştır. Tazminattan indirim sebeplerini düzenleyen, Türk Borçlar Kanununun 52. maddesinde öngörülen sebepler, daha çok zarar görenle ilgilidir. "Hiç kimsenin kendi kusurundan yararlanamayacağı" yönündeki genel hukuk ilkesinin etkisiyle, maddede sayılan belirli hal ve durumlarda tazminattan indirim yapılması mümkün bulunmaktadır.

Hatır taşıması bir kimseyi ücretsiz olarak ve bir karşılık almadan ve bir yararı bulunmadan taşıma halidir. Yani hatır için taşımada taşımanın karşılıksız olması veya alınan karşılığın önemsiz olması gerekir. Taşıma, işletenin veya sürücünün değil taşınanın yararına olmalıdır.

Somut olayda, davacı vekili ... tarihli celsede, müvekkilinin Hani İlçesinde kantincilik işi yaptığını, ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'in ise doktor olduğunu, kazanın gerçekleştiği gün ...'in Hani İlçesinden Diyarbakır İline gideceğini öğrenen müvekkilinin kendisini de Diyarbakır'a kadar götürmesi için ricada bulunduğunu, taşımanın ücretli olup olmadığı hususunda her hangi bir bilgisinin bulunmadığını beyan etmiştir. Elde ki dava dosyasına da taşımanın ücretli yapıldığına ilişkin herhangi bir delil sunulmadığından somut olayda hatır taşımasına ilişkin koşulların oluştuğunun kabulü gerekir. Bu kapsamda belirlenen tazminat miktarından %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılması gerekir.

Her ne kadar davacı vekili tarafından bedel arttırım dilekçesi ile birlikte davalılardan ... ... yönünden ... TL maddi tazminat isteminde bulunulmuş ise de, yavacı vekili tarafından dava dilekçesinin talep sonucunda talep edilen maddi tazminat kalemlerinin davalıdan tahsiline şeklinde talepte bulunulmuştur. Bu talepten maddi tazminatın hangi davalıdan talep edildiği anlaşılamamakla birlikte davacı vekili ön inceleme duruşmasında maddi tazminat taleplerinin sadece davalı sigorta şirketine yönelik olduğunu, davalı ... ... yönünden maddi tazminat taleplerinin bulunmadığını beyan etmiştir. Davacı vekili, maddi tazminata ilişkin talebinin sadece davalı sigorta şirketine yönelik olduğunu beyan ettikten sonra sunmuş olduğu bedel arttırım dilekçesi ile artık davalı ... ...'tan maddi tazminat talep edemeyeceği kabul edilmiş ve ... ... yönünden maddi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

Davalı sigorta şirketi yönünden; davalı sigorta şirketince sigortalanan araç sürücüsünün %15 kusur oranına isabet eden miktar ... TL olarak hesaplanmıştır. Bu miktardan önce %20 oranında müterafik kusur indirimi, sonrasında %20 oranında hatır taşıması indirimi yapıldıktan sonra hesaplanan miktar ... TL'dir. Bu miktar üzerinden davanın davalı sigorta şirketi yönünden kısmen kabulüne karar verilmesi gerekmiştir.

Davacı vekili tarafından hatır taşıması yapılarak hesaplanan bilirkişi raporu doğrultusunda davalı sigorta şirketi yönünden talep sonucunu ... TL'yükseltmiştir. Mütarafik kusur indirimi ise mahkememizce resen yapılmıştır. Bu nedenle davalı sigorta şirketi yönünden reddedilen miktar üzerinden lehine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmemiştir.

Davacı vekili manevi tazminat isteminden feragat ettiğinden, manevi tazminata ilişkin talebin feragat nedeniyle reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Davacı tarafça manevi tazminat isteminden ön inceleme aşamasından önce feragat edilmiş olması ve manevi tazminata ilişkin yapılan bir yargılama gideri bulunmaması, ön inceleme duruşmasında davacı vekili tarafından maddi tazminat isteminin sadece davalı sigorta şirketine yönelik olduğunun beyan edilmesi ve maddi tazminat yönünden reddedilen miktarın müterafik kusur indirimi yapılan miktara isabet ediyor olması karşısında yargılama giderlerinin tamamından davalı sigorta şirketinin sorumlu tutulmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davacının maddi tazminat istemine yönelik talebinin KISMEN KABUL. KISMEN REDDİNE,

... TL sürekli iş göremezlik tazminatının davalı sigorta şirketinden tahsili ile davacıya verilmesine, geçici iş göremezlik tazminatı ile sürekli iş göremezlik tazminatı yönünden fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,

Davacı tarafından bedel arttırım dilekçesi ile davalılardan ... ...'tan talep edilen sürekli iş göremezlik tazminatına yönelik talebin REDDİNE,

2. Davacının manevi tazminata yönelik talebinin feragat nedeniyle REDDİNE,

3. Maddi tazminat yönünden, Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken ... TL peşin harçtan, başlangıçta yatırılan 80,70 TL peşin harç ile sonradan yatırılan ... TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye kalan ... TL harcın davalı sigorta şirketinden tahsili ile Hazineye irad kaydına,

4. Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 80,70 TL başvuru harcı ve 80,70 TL peşin harç ile sonradan yatırılan ... TL tamamlama harcının toplamı olan ... TL'nın davalı sigorta şirketinden tahsili ile davacıya verilmesine,

5. Davacı tarafından .... TL tebligat ve posta masrafı ile ... TL Adli Tıp Kurumu ücreti ve 1.200,00 TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplamda ... TL yargılama giderinin davalı sigorta şirketinden tahsili ile davacıya verilmesine,

6. Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 17.900,00 vekalet ücretinin davalı sigorta şirketinden tahsili ile davacıya verilmesine,

7. Müterafik kusur indirimi yapılması nedeniyle maddi tazminat talebinin kısmen reddine karar verildiğinden davalı sigorta şirketi yararına vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,

8. Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A. 13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.560,00 TL arabuluculuk ücretinin davalı sigorta şirketinden tahsili ile Hazineye irad kaydına,

9. Davacı yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim