Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/515 E. 2023/1141 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

DİYARBAKIR

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACILAR :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVA İHBAR OLUNAN :

VEKİLİ :

DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ : 05/04/2022

KARAR TARİHİ : 25/12/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili, müvekkili ... adına kayıtlı ...plakalı araç ile Diyarbakır'dan ...doğru seyir halinde iken Diyarbakır İli ...İlçesi ...Mahallesinde Karayolları Genel Müdürlüğünün sorumluluk alanında yer alan yolda direksiyon hakimiyetini kaybederek köprünün yan duvarına çarpması sonucu meydana gelen kazada davacılar müvekkilleri ...ile ...oğlu diğer davacıların da kardeşi olan ...vefat ettiğini, kazaya ilişkin tutulan tutanaklarda kazanın meydana geldiği yolun trafiğe kapalı olduğu belirtilmişsede davalı Karayolları Genel Müdürlüğünün araçların gidiş-gelişlerini engelleyecek tedbirleri almadığını, yolun yoğun bir şekilde kullanıldığını, davacı sürücünün yolun kapalı olduğunu bilmediğini, kazaya sebebiyet veren unsurlardan birinin de Karayolları Genel Müdürlüğünün sorumluluğunda bulunan köprüden akan suyun yolda çukurlar oluşturması ve bu çukurların içinin su ile dolması olduğunu, Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığının ...nolu dosyası üzerinden yürütülen soruşturmada, köprünün altında çukurların oluştuğu ve çukurların da köprüden akan su ile dolu olduğu, aracın seyir halindeyken su dolu çukura girdiğini ve sürücünün direksiyon hakimiyetini kaybederek köprünün yan duvarına çarptığı yönünde ifadelerin yer aldığı, kazaya ilişkin sunulan fotoğraflarda yoldaki çukurların ve yoldan geçen araçların bulunduğunun görüldüğünü, gerekli tedbirleri almayan Karayolları Genel Müdürlüğünün sigorta şirketi ile birlikte destekten yoksun kalma tazminatından müştereken müteselsilen sorumlu olduğu, Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığının ...numaralı dosyasında soruşturma başlatıldığı ve davacı sürücü ...hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, davacı ...adına kayıtlı bulunan ...plakalı aracın, davalı ...Sigorta A.Ş. tarafından ZMMS sigorta poliçesi ile kaza tarihinde sigortalı olduğunu, davalı sigorta şirketine destekten yoksun kalma tazminatı talebiyle 2020 yılında yapılan başvuruya istinaden herhangi bir ödeme yapılmadığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kamlak kaydıyla şimdilik davacılar ...için ...TL ve ...için ...TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı sigorta şirketi yönünden başvuru tarihinden itibaren, davalı Karayolları Genel Müdürlüğü yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacılar ...için ...TL, ... için ...TL, ...için ...TL, ...için ...TL ve ...için ...TL olmak üzere toplam ...TL manevi tazminatın davalı Karayolları Genel Müdürlüğünden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini istemiş, ...tarihli dilekçe ile davacı ...yönünden destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin talep sonucunu ...TL'na yükselterek ve davalı sigorta şirketinin bu bedelin poliçe limitine isabet eden ...TL ile sınırlı olması kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacı ...yönünden ise destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin talep sonucunu ...TL'na yükselterek bu bedelin davalı Karayoları Genel Müdürlüğünden tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı ...A.Ş. vekili, Davacı tarafça başvuru ve arabuluculuk aşamasında, dava dilekçesi dışında herhangi bir belge tebliğ edilmediğini, davanın öncelikle usulden reddinin gerektiği, dava konusu edilen olayın trafiğe kapalı alanda gerçekleşmiş olması nedeni ile poliçe kapsamında bulunmadığını, sigorta şirketinin poliçeden kaynaklanan maddi tazminat taleplerine ilişkin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve azami poliçe teminat limiti ile sınırlı olduğunu, söz konusu sorumluluğun aynı zamanda davacıların yoksun kaldıkları gerçek destek miktarı ile de sınırlı olduğunu, müteveffanın davacılara fiili olarak destek olduğunun ispatının gerektiği, kabul anlamı gelmemek kaydıyla, zarar hesabının aktüer bilirkişilerince ve 1,65 iskonto oranı esas alınarak yapılması gerektiği, kazada kusur oranının tespiti için ATK'dan rapor alınması gerektiğini, olayda müterafik kusur ve hatır taşımacılığı indirimi yapılması gerektiğini, kaza tarihinden itibaren ticari faiz talep edilemeyeceğini beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Davalı Karayolları Genel Müdürlüğü vekili, yol yapımı ve bakımının kanunlarla müvekkiline verilmiş idari bir görev olduğunu, bu nedenle hizmet kusuruna dayalı açılan davanın İdare Mahkemelerinde görülmesi gerektiğinden görevsizlik kararı verilmesi gerektiğini, adli yargının görevli olması halinde de müvekkili idare tacir olmadığından uyuşmazlığın çözümünde Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğunu, dava açılmadan önce müvekkiline başvuru yapılmadığını, zamanaşımının dolduğunu, ... plakalı aracın ...tarihinde Diyarbakır ...yolu üzerinde seyir halinde iken karıştığı ve davacıların desteğinin ölümü ile ilgili olarak müvekkili idarenin kusuru ve sorumluluğunun bulunmadığını, davacının trafiğe kapalı olan alana girerek kendi kusuru ile kazaya sebebiyet verdiğini, Karayolları Trafik Kanununa ( 52/b maddesine) ve Karayolları Trafik Tüzüğüne göre; Sürücüler Yolun Durumuna, Trafiğin Akışına Ve Hava Şartlarına Göre Araçlarını Kullanmak, Hızlarını Düzenlemek Zorundadırlar. (Madde 52 – Sürücüler: a) kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin GEÇİTLERE, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, hızlarını azaltmak, b) Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak zorundadırlar.) düzenlemesine yer verildiğini, araç sürücüsünün aracını hızlı kullandığı, bu nedenle dava konusu kazaya asli kusuru ile sebebiyet verdiğinin sabit olduğunu, kaza yapan araç sürücüsünün yukarıda alıntılanan kanun maddelerindeki düzenlemelere uygun şekilde aracını kullanmadığından trafik kazası meydana gelmiştir. şayet hız tahdidine uyulmuş ve havanın yağışlı olması nedeniyle kurallara uyulmuş olsaydı herhangi bir şekilde kazanın meydana gelmesinin mümkün olmadığını, bu nedenle dava konusu trafik kazası nedeni ile müvekkili idareye atfı kabil herhangi kusur bulunmadığını, talep edilen manevi tazminat miktarlarının çok yüksek ve sebepsiz zenginleşmeye yol açabilecek nitelikte olduğunu, kabul anlamına gelmek kaydıyla en fazla dava tirihinden yasal faiz talep edilebileceğini beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuş, Diyarbakır ...yolunda meydana gelen davaya konu kaza nedeniyle oluşacak zarardan müvekkili idare ile yüklenici firma arasında imzalanan ekte sunulan sözleşme hükümleri uyarınca zarardan yüklenici firmanın sorumlu olduğunu ileri sürerek davanın ...Tic A.Ş.'ye ihbarını talep etmiştir.

Feri müdahil ...Tic A.Ş. vekili, müvekkilinin kazanın meydana geldiği iddia edilen yerdeki yol yapım işinin yüklenicisi olduğunu, müvekkili şirketin yol yapım işi ile ilgili kamu ihale sözleşmesini ...tarihinde imzalayarak ...tarihinde işyerini aldığını ve ...tarihinde de fiilen yapımına başladığı işi ...tarihinde tamamladığını, ...tarihinde ise işin geçici kabulün yapıldığını ve geçici kabulün onaylandığını, sözleşmeye göre teminat süresi 12 ay olduğundan, teminat süresinin dolmasından sonra da ...tarihinde işin kesin kabulünün yapıldığını, yol yapım işi ile ilgili geçici kabulün yapıldığı ...ile kesin kabulün yapıldığı ...tarihleri arasında, yapılan yapım işi ile ilgili davalı Karayolları Genel Müdürlüğünce müvekkili şirkete bildirimi yapılmış herhangi bir kusurlu/eksik iş kalemi veya ayıplı ifa bildirimi bulunmadığını, müvekkilinin sözleşme ile yüklendiği yol yapım işini, sözleşmeye uygun bir şekilde tamamlayarak teslim ettğini, dolayısıyla kazanın meydana geldiği yol yapım işi ile ilgili, işin tamamlandığı ...ve kısa bir süre sonra yapılan ...tarihli geçici kabulden itibaren müvekkil şirketin anılan yol çalışmalarının fiilen bittiğini, gerek dava, gerek cevap dilekçesi ve gerekse de bilirkişi raporunda, kaza tarihi itibariyle işin geçici kabulünün yapıldığına ve müvekkil firmanın çalışmasının nihayete erdiğine dair bir kabul ve değerlendirme bulunmadığını ve bu hususta bir araştırma da yapılmadığını, kaza tarihi itibariyle, yol yapım işinin geçici kabulü yapılarak iş bitirildiğini ancak yolun henüz trafiğe açılmadığını, yolun trafiğe kapalı oluşu hususunun, çalışmaların devam ettiği şeklinde kabul olunarak müvekkili yükleniciye kusur izafesi için gerekçe yapıldığını, müvekkilinin işin teslim edildiği ve geçici kabulünün yapıldığı tarihlerden itibaren fiilen herhangi bir çalışması bulunmadığını, işin bitirilmesi ve geçici kabulü yapılmasına rağmen anılan yolun trafiğe açılmaması ve yolun trafiğe kapatılmasının sebebinin, Karayolları 9. Bölge Müdürlüğünün, yolun yüksek dolgu ile geçtiği kesimlerinde, başka bir yüklenici vasıtası ile otokorkuluk yaptırmayı planlamasından kaynaklandığını, ...Viyadüğünden sonra yaklaşık ...kilometrelik yeni yapılan yolda, yüksek dolgunun olduğu kesimlerde otokorkuluk yapılmak istenmesi üzerine, yeni yapılan ve bitirilen bu yolun trafiğe kapatılarak olası can ve mal kaybının önüne geçilmesinin hedeflendiğini, Karayolları ...Bölge Müdürlüğünün de otokorkuluk çalışmalarını güvenli bir şekilde yürütebilmek için yeni yapılan bu yol güzergahını trafiğe açmadığını, trafik akışının ise, zaten mevcut olan ve o tarihte de kullanılan eski Diyarbakır ...yolundan gerçekleşmekte olduğunu, yolun trafiğe kapalı olduğu, işin bitirildiği ...tarihinde yola konulan işaret ve uyarı levhaları ile belirtildiğini, ...tarihli tutanak ile de bu hususun tutanak altına alındığını, müvekkili yüklenici firmanın, kontrol şefi ve kolluk personelince tutulan ve imzalanan bu tutanağın görselinin dilekçe ekinde sunulduğunu, kazanın meydana geldiği ...tarihinde de bu işaret ve levhaların yolda mevcut olduğunu, nitekim kazadan hemen sonra düzenlenen kaza tespit tutanağında da “D-yol Güvenlik Elemanları İle Çevre Ve Diğer Özellikler” başlığında “1 (bir) adet TRAFİĞE KAPALI YOL”, “...(iki) adet DUR” trafik işaret levhası olduğunun tespit edildiğinin tartışmasız olduğunu, dava konusu trafik kazasının meydana geldiği yolun girişinde “trafiğe kapalı yol” tabelası mevcut olduğundan, araç sürücüsü ...trafiğe kapalı yola, buna ilişkin bütün rizokaları göze alarak girdiğinden, kazanın meydana gelmesinde yegane ve tam kusurlu olduğunu, davacı sürücünün trafiğe kapalı bu yola, "trafiğe kapalı yol" uyarı levhalarına rağmen girmesinin nedeninin, trafik akışı devam eden eski Diyarbakır-...yoluna göre, daha kısa olması olduğunu, daha kısa yoldan ...gitmek için, uyarı levhalarına aldırmadan bilerek ve isteyerek trafiğe kapalı yola giren ve kaza yapan davacının, bu suretle meydana gelen zararlarını 3.kişilerden tazmin etme isteğinin hukuken himaye göremeyeceğini, diğer taraftan, yolun trafiğe kapalı olması, yüksek dolgu ile geçtiği kesimlerdeki otokorkuluk işlerini yapmak için olduğunu, kazanın meydana geldiği noktada herhangi bir yol yapım çalışmasının bulunmadığını, kazanın meydana geldiği noktanın, yol projesine ve standartlara uygun olduğunu, sürücünün, yolda oluşan çukurdan dolayı kaza yaptığını iddia ettiğini, trafik kazasının tek taraflı olarak meydana geldiğini, trafiğe kapalı yola bilerek ve isteyerek giren sürücünün bu tutumu bir tarafa, kapalı yola girdikten sonra da alt geçit bölgesine girerken hızını azaltması, yol ve görüş durumuna göre de ayarlaması gerektiğini, davacının, trafiğe kapalı yola, "trafiğe kapalı yol" uyarı levhalarına rağmen girmekle kalmadığını, trafiğe kapalı yolda aracını mevzuata uygun hal şartlarda kullanmadığını, kaza sonrası fotoğraflar incelendiğinde aracın, normal trafik şeridinden sonraki yaklaşık ...metrelik banketi de geçtikten sonra, yolun dışında bulunan yaklaşık ...m genişliğindeki beton hendeği de geçerek, yine yolun sağında bulunan istinat duvarına çarptığı, bu çarpmanın etkisi ile aracın tekrar yol trafik şeridine kadar savrulduğunun görülmekte olduğunu, kazanın meydana geliş şekli, kaza sırasında aracın izlediği seyir, araçta meydana gelen hasarın şekli ve ağırlı dikkate alındığında aracın yüksek bir hızda seyrettiğini ve bu nedenle de sürücünün manevra kabiliyetini kaybettiğini göstermekte olduğunu, bu unsurlar gözetildiğinde kaza yapan aracın, kaza öncesi hızının ...km/saat-...km/saat civarında olduğunun söylenebileceğini, dosya kapsamındaki ifade ve beyanlardan, müteveffa çocuğun arka koltukta annesinin kucağında bulunduğu, çarpmanın etkisiyle fırlayarak ön tarafa savrulduğunun anlaşılmakta olduğunu, bu haliyle davacı anne-babanın, çocuklarının emniyetli ve güvenli bir şekilde yolculuk yapma koşullarını sağlamadığının açık olduğunu, çocuğun, çocuk koltuğunda veya anne kucağında olsa bile emniyet kemeri takılı vaziyette yolculuk yapması halinde ölümcül sonucun meydana gelmeyeceğinin aşikar olduğunu beyan ederek davaya davalı Karayolları Bölge Müdürlüğü yanında davaya müdahil olarak katılmalarına karar verilmesini istemiştir.

Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, ... plakalı araca ait ZMMS sigorta poliçesi ve hasar dosyası, ...plaka sayılı araca ilişkin trafik tescil bilgileri, davaya konu kazanın gerçekleştiği yere ilişkin davalı Karayolları Genel Müdürlüğü ile feri Müdahil arasında imzalanan yol yapımına ilişkin sözleşme ve ekleri, Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığının ...nolu soruşturma dosyası celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, davaya konu kaza nedeniyle müteveffanın hak sahiplerine rücuya tabi bir ödeme yapılıp yapılmadığı Sosyal Güvenlik Kurumundan sorulmuş, davacıların sosyal ve ekonomik durumunun tespiti hususunda araştırma yapılmış, mahallinde trafik bilirkişisi ve iş güvenliği alanında uzman bilirkişi eşliğinde keşif yapılarak tanık dinlenmiş, kusur durumunun tespiti yönünden trafik bilirkişisi ile iş güvenliği uzmanı bilirkişiden heyet oluşturularak ...tarihli kök ve ...tarihli ek bilirkişi raporu alınmış, tazminat hesabı yönünden ise, ...tarihli kök bilirkişi raporu ile ...tarihli ve ...tarihli ek bilirkişi raporları alınmıştır.

Dava, ...tarihinde davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta poliçesi düzenlenen ve davacılardan ...sevk ve idaresindeki aracın tek taraflı karışmış olduğu trafik kazası nedeniyle davacılardan ...ile ...oğlu diğer davacıların kardeşi olan ...vefatından kaynaklı davacılar anne ve baba yönünden davalılara yöneltilmiş destekten yoksun kalma tazminatı ile tüm davacılar yönünden davalı Karayolları Genel Müdürlüğüne yöneltilmiş manevi tazminat istemine ilişkindir.

...plaka sayılı aracın ...-...tarihleri arasında geçerli olmak üzere davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS sigorta zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinin düzenlendiği, poliçede sakatlanma ve ölüm halinde kişi başı maddi tazminat üst limitinin ...TL olarak belirlendiği, kaza tespit tutanağına göre ...tarihinde davaya konu kazanın meydana geldiği, kaza sonrası ... plaka sayılı araç içerisinde yolcu konumunda olan dört yaşındaki ...kaldırıldığı hastanede ...tarihinde vefat ettiği, kaza nedeniyle Diyarbakır Cumhuriyet Başsavcılığının ...nolu dosyası üzerinden yürütülen soruşturma sonucu kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, dava açılmadan önce davacılar ...ve ...vekili tarafından davalı sigorta şirketine ...tarihinde yapılan başvuruya istinaden herhangi bir ödeme yapılmadığı, yine dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuk sürecinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı, kaza nedeniyle müteveffanın ölümünden kaynaklı hak sahiplerine SGK tarafından peşin sermaye değerli rücuya tabi her hangi bir ödeme yapılmadığı dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Anılan yasal düzenlemeler gereğince, davalı sigorta şirketi, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir. Destekten yoksun kalma tazminatı da sigorta poliçesi kapsamında karşılanması gereken zararlardandır.

Kaza tespit tutanağı, soruşturma dosyası, yapılan keşif sonucu kurura yönelik düzenlenen bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamından, ...günü saat ...sıralarında, davacı ...sevk ve idaresindeki ...plaka sayılı otomobil ile henüz resmi olarak trafiğe açılmamış, “Trafiğe Kapalı Yol, DUR” trafik işaret levhalarının bulunduğu Diyarbakır/...yolunda ...istikametine seyir halinde iken km:...'da bulunan, üzerinden su kanalı geçen köprü altından geçişi sırasında yol güzergahında bulunan su birikintisinin kapattığı çukur alana girmesiyle birlikte araç hakimiyetini kaybetmesi nedeniyle yol platformu dışına savrularak aracın sağ ön kısımları ile köprü istinat duvarına çarpması sonucu davaya konu trafik kazasının meydana geldiği, kaza sonrası araç içerisinde yolcu olarak bulunan ...kaldırıldığı hastanede ...tarihinde vefat ettiği anlaşılmaktadır.

Kaza tespit tutanağında; ...plaka sayılı araç sürücüsü ...2918 sayılı KTK.'nun 52/1-3 maddesinde düzenlenen aracın hızını, aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmamak kuralını ihlal ettiği belirtilmiştir.

Kazanın gerçekleşti mahalle ilişkin olarak, davalı Karayolları Genel Müdürlüğü ile ihbar olunan şirket arasında ...tarihinde yol yapım sözleşmesi imzalandığı, işe başlama ve iş yeri teslim tarihinin ...tarihi olduğu, işin bitirilme tarihinin ...tarihi olduğu, geçici kabulün ...tarihinde, kesin kabulün ise ...tarihinde yapıldığı anlaşılmaktadır.

Kazanın gerçekleştiği tarihte, yolun yapımına ilişkin fiili bir çalışma bulunmadığı, kazanın gerçekleştiği yola ilişkin, yolun kapalı olduğuna dair "Trafiğe kapalı yol" ve "Dur" şeklinde trafik işaret levhalarının bulunduğu dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden anlaşılmaktadır.

Mahkememizce trafik bilirkişisi ve iş güvenliği uzmanından oluşturulan bilirkişi heyeti tarafından yapılan keşif üzerine düzenlenen ...tarihli kök bilirkişi raporunda; kazanın gerçekleştiği yerden 3 km geride ...Köyü girişinden hemen sonra “ (bir) adet TRAFİĞE KAPALI YOL, 2 (İki) adet DUR” trafik işaret levhasının olduğu, kaza sonrası fotoğraflardan ve beyanlardan bahse konu yolda inşa çalışması henüz bitmemiş olmasına rağmen kaza tarihinde trafik akışının işlediğibelirtilerek kazanın meydana gelmesinde davacı sürücü ...%...oranında, yolun bakım ve onarımından sorumlu yüklenici ...Tic A.Ş.'nin %...oranında, davalı Karayolları Genel Müdürlüğünün ise üzerine düşen denetleme yükümlülüğünü süreklilik esasına göre yerine getirmediğinden %...oranında kusurlu olduğu mütalaa edilmiştir.

Bilirkişi raporuna yapılan itirazlar üzerine alınan ...tarihli ek bilirkişi raporunda; kazanın meydana gelmesinde davacı sürücü ...%...oranında kusurlu olduğu, yolun yapımını üstlenen ...Tic. A.Ş.'nin kazanın gerçekleştiği tarihte fiili herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığı, davalı Karayolları Genel Müdürlüğünün ise, karayolu yapısında ve üzerinde yapılacak çalışmalarda gerekli tedbirleri almak, aldırmak ve denetlemekle sorumlu olduğu, diğer yol kullanıcılarının inşa alanına girmelerini engelleyecek uyarıcı ve ikaz edici dikey işaretlemenin sürekliliğinin ve etkinliğinin sağlanamadığı, olay tarihinde kaza sonrası çekilen fotoğraflar ile beyanlardan trafik akımının işlediği yönünde kanaat oluştuğu, bu nedenle gerekli güvenlik önlemlerinin yeterince alınmadığı, trafik akımının kendi haline bırakıldığı ve trafik akımının işler durumda olduğu, bu hususun trafik güvenliğini/düzenini tehlikeye düşürdüğü, ayrıca mahalde bu halin hayatın alağan Akışına aykırılık oluşturduğu, bu nedenle Diyarbakır/...karayolu toprak işleri, sanat yapıları ve üst yapı yapım çalışmaları kapsamında Karayolları Genel Müdürlüğü ... Bölge Müdürlüğü tarafından iş sözleşmesi yaptığı firmanın işi teslim etmesi ile birlikte üzerine atılı 2918 sayılı KTK 7/a ve 13 maddelerinde yer alan sorumluluk ve görevlerini süreklilik ve etkinlik esasına göre yerine getirmediği değerlendirildiğinden kazanın meydana gelmesinde %...oranında kusurlu olduğu mütalaa edilmiştir.

Mahkememizce bilirkişi ek raporu denetime ve hüküm kurmaya elverişli kabul edilmiş, davaya konu kazanın meydana gelmesinde davacı ...%...oranında, davalı Karayolları Genel Müdürlüğü ise, %...oranında kusurlu kabul edilmiştir.

1. Davacılar ...ve ... yönünden talep edilen destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin yapılan değerlendirmede;

6098 sayılı TBK'nın 53. maddesi gereğince, Ölüm hâlinde ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıpları zarar sorumlularından tahsilini talep edebilir. Destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların, desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de, destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmesi için muhtaç olduğu paranın ödettirilmesidir. Haksız bir eylem sonucu desteğini yitiren kimse TBK'nın 53. maddesine dayanarak uğradığı zararın ödetilmesini isteyebilir.

Destekten yoksun kalanların destek paylarını belirlerken desteğin gelirinin bir kısmını kendisine bir kısmını da eş ve çocukları ile anne ve babasına ayıracağı varsayılmalıdır. Bunun dışında destekten yoksun kalanlardan bir kısmının davacı olup diğer kısmının davacı olmadığı durumda talepte bulunmayan destek görenlerin paylarının da hesaplamada göz önünde tutulması gerekmektedir.

Destekten yoksun kalma tazminatının hesaplanmasında, destek payları doğru belirlenerek, destekten yoksun kalanlara müteveffanın sağlığında sağlamış/sağlayacak olduğu yardımın miktarı da doğru şekilde hesaplanmalıdır. Yargıtay ...Hukuk Dairesi'nin kabul görmüş pay esasına göre; çocuksuz durumda destek, desteğin gelirini eşi ile ortak paylaşacağı varsayımına dayalı olarak, gelirden desteğin %...ve eşin %...pay alacağı kabul edilmektedir. Çocukların eş ile birlikte destek payı alacağı durumda ise destek gelirden eşi ile birlikte 2’şer pay alırken çocuklara birer pay verileceği, yine eş ve çocuklar ile anne - babanın pay alacağı durumlarda desteğe 2 pay, eşe 2 pay, çocukların her birine 1’er pay, anne ve babaya 1’er pay ayrılarak, böylece gelirin tamamının dağıtılacağı esasına dayalıdır. Çocukların sayısı arttıkça hem desteğe ayrılan pay, hem de eş ve çocuklar ile anne ve babaya ayrılacak paylar düşecektir. Çocukların destekten çıkması ile birlikte destekten çıkan çocuğun payları destek, eş ve diğer çocuklara dağıtılacak, anne ve babaya verilmeyecektir. Böylece geriye kalan eş ve çocukların payları ile desteğin payı artacaktır. Bu pay esası Türk aile sistemine uygun düşmektedir. Çünkü Türk aile sisteminde desteğin geliri aile bireyleri tarafından birlikte paylaşılmakta, aile bireyleri arttıkça gelirden alınacak pay düşmekte, aile bireyi azaldıkça da gelirden alınacak pay yükselecektir. Anne ve babadan birinin destekten çıkması ile payı diğerine aktarılacak, anne ve baba ile çocukların tamamının destekten çıkması durumunda ise yine çocuksuz eş gibi desteğe 2 pay, eşe 2 pay esasına göre %50 pay desteğe, %50 pay eşe verilerek varsayımsal olarak gelir paylaştırılarak tazminat bu ilkelere göre hesaplanmalıdır. (...K.sayılı ilamı)

Dosya içerisinde yer alan nüfus kayıt örneği ve mirasçılık belgesinin incelenmesinden, davacı ...müteveffanın annesi, ...müteveffanın babası olduğu, ...doğumlu olan müteveffanın ...tarihinde vefat ettiği anlaşılmaktadır. Müteveffanın anne ve babaya desteğin karine olarak kabul edilmesi ve ölenin desteğine dair aksi yönde ispata yarar bilgi ve belgenin dosyada yer almaması nedeni ile davacı anne ve babanın da destekten yoksun kalma tazminatı talep edebileceğinin kabulü gerekir.

Dosya kapsamında davacılar ...ve ...destekten yoksun kalma tazminatının hesaplanması için alınan ...tarihli ve ...tarihli bilirkişi raporlarından sonra asgari ücrette değişiklik yapılması nedeniyle yeniden rapor alınması yoluna gidilmiştir. Bu kapsamda asgari ücret, TRH 2010 yaşam tablosu, progresif rant tekniğine göre davacı ...yönünden %100 kusur oranına göre toplamda ...TL destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanmış, davacı ... yönünden ise, %70 kusur oranına göre ...TL destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanmıştır.

Bilirkişi tarafından yapılan hesaplama mahkememizce denetime ve hüküm kurmaya elverişli kabul edilmiştir.

Bu kapsamda belirlenen tazminat miktarlarından müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi yapılması gerekip gerekmediğinin tartışılması gerekir.

Davaya konu kazada, davacı sürücünün müteveffanın babası, diğer davacının annesi olması karşısında somut olayda hatır taşıması indirimi yapılmasına gerek görülmemiştir.

Davaya konu kazada ölen müteveffanın kaza esnasında davacı ...kucağında olduğu ve emniyet kemerinin takılı olmadığı, diğer davacının ...de kaza yapan aracın sürücüsü olması karşısında davacılfu yönünden belirlenen tazminat miktarlarındaı %20 oranında indirim yapılması gerektiği kabul edilmiştir. Bu kapsamda, davacı ...yönünden hesaplanan ...TL destekten yoksun kalma tazminatından %20 oranında müterafik kusur indirimi yapıldığında hesaplanan miktar ...TL, davacı ...için %70 kusur oranı üzerinden hesaplanan ...TL destekten yoksun kalma tazminatından %20 oranında müterafik kusur indirimi yapıldığında hesaplanan miktar ...TL'dir. Bu miktarlar üzerinden davacıların destekten yoksun kalma tazminatı isteminin kısmen kabulüne, kabul edilen alacak miktarlarına davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan ...tarihinden itibaren, davalı Karayolları Genel Müdürlüğü yönünden ise kaza tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiş, müterafik kusur indirimi yapılması nedeniyle reddedilen miktarlar yönünden davalılar yararına vekalet ücretine ve yargılama giderine hükmedilmemiştir.

2. Davacılar tarafından talep edilen manevi tazminat istemine ilişkin yapılan değerlendirmede;

6098 sayılı TBK'nun 56. maddesi hükmüne göre, hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği para tutarı adalete uygun olmalıdır. Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, malvarlığı hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. ...günlü ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Davacıların tazminat istemi BK 56. maddeye dayanmakta olup, bu maddeye göre belirlenecek tazminatın zarara uğrayanda bir giderim duygusu yaratması gerektiği açıktır. Ancak tazminat belirlenirken sadece zarara uğrayan yönünden bakılmayıp, karşı taraf açısından da değerlendirme yapılmalıdır. Bu nitelikte bir tazminat miktarı ise, tarafların kusur oranına, ekonomik ve sosyal durumlarına, duyulan acıya, olay tarihindeki paranın satın alma gücüne vb. gibi verilere göre belirlenebilecektir. Tüm bu kriterlere göre belirlenecek tazminat -aynı anda- tarafların ikisini de memnun etmese dahi, adil olacağı için, hukuk tarafından kabul edilen ve uygulanan sistem haline gelmiştir.

Manevi tazminat zenginleşme aracı olmamakla beraber, bu yöndeki talep hakkındaki hüküm kurulurken olay sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amaçlanmalı ve bu sebeple tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli de göz önünde tutularak, hak ve nesafet kuralları çerçevesinde bir sonuca varılmalıdır. Zira, TMK.'nun 4. maddesinde, kanunun takdir hakkı verdiği hallerde hakimin hak ve nesafete göre hükmedeceği öngörülmüştür.

Somut olayda, kazanın oluş şekli, kusur durumu, müteveffanın ölümü, müteveffanın anne ve babası ile kardeşleri olan davacıların davacıların ölüm nedeniyle yaşadıkları ve bir ömür yaşayacakları acı, elem, üzüntü, özlem, ıstırap, keder nedeniyle lehlerine manevi tazminata hükmedilme şartları gerçekleşmiştir. Tarafların ekonomik ve sosyal durumu, kaza tarihi, paranın satın alma gücü, ülkenin ekonomik şartları, somut olayın özellikleri ile hak ve nasafet kuralları gereği, davacı anne ve baba yönünden ayrı ayrı ...TL, diğer davacı kardeşler yönünden ayrı ayrı ...TL manevi tazminata hükmedilmesine karar verilmesi gerekmiş, kabul edilen tazminat miktarlarına kaza tarihi olan ...tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davacılar ...ile ...maddi tazminat taleplerinin KISMEN KABUL. KISMEN REDDİNE,

A-Davacı ...yönünden; ...TL maddi tazminatın, davalı sigorta şirketinin bu bedelin ...TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla, davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan ...tarihinden itibaren, diğer davalı Karayolları Genel Müdürlüğü yönünden haksız fiil tarihi olan ...tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...verilmesine,

B-Davacı ... yönünden; ...TL maddi tazminatın haksız fiil tarihi olan tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Karayolları Genel Müdürlüğünden tahsili ile davacı ...verilmesine,

Davalı sigorta şirketi aleyhine açılan davanın REDDİNE,

2. Davacıların manevi tazminat taleplerinin KABULÜNE,

A-Davacı ...yönünden; ...TL manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan ...tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Karayolları Genel Müdürlüğünden tahsili ile davacı ...verilmesine,

B-Davacı ...yönünden; ...TL manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan ...tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Karayolları Genel Müdürlüğünden tahsili ile davacı ...verilmesine,

C-Davacı ...yönünden; ...TL manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan ...tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Karayolları Genel Müdürlüğünden tahsili ile davacı ...verilmesine,

D-Davacı ...yönünden; ...TL manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan ...tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Karayolları Genel Müdürlüğünden tahsili ile davacı ...verilmesine,

E-Davacı ...yönünden; ...TL manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan ...tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Karayolları Genel Müdürlüğünden tahsili ile davacı ...verilmesine,

3. Maddi tazminat yönünden, Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 55.073,04 TL harçtan, başlangıçta yatırılan 1.196,11 TL peşin harç ile sonradan yatırılan 3.445,00 TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye kalan 50.431,93 TL harçtan davalı sigorta şirketinin sorumluluğuna isabet eden 13.167,77 TL'nın davalı sigorta şirketinden tahsili ile Hazineye irad kaydına,

Davalı Karayolları Genel Müdürlüğü 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 12/2. Maddesi gereğince harçtan muaf olduğundan artan kısma ilişkin harç alınmasına yer olmadığına,

4. Manevi tazminat yönünden, davalı Karayolları Genel Müdürlüğü 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 12/2. Maddesi gereğince harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

5. Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 80,70 TL başvuru harcı, 1.196,11 TL peşin harç ve sonradan yatırılan 3.445,00 TL tamamlama harcı ile 571,90 TL keşif harcının toplamı olan 5.293,71 TL'nın, davalı sigorta şirketinin 963,45 TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine,

6. Davacı tarafından 1.046,55 TL posta ve tebligat masrafı ile 5.000,00 TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplamda 6.046,55 TL yargılama giderinin, davalı sigorta şirketinin 1.100,47 TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, bakiye yargılama giderinin ise davacı üzerinde bırakılmasına,

7. Maddi tazminat yönünden davacı ...kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 84.598,02 TL vekalet ücretinin, davalı sigorta şirketinin 33.579,56 TL'lik kısmından sorumlu olması kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...verilmesine,

8. Maddi tazminat yönünden davacı ...kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 38.721,18 TL vekalet ücretinin davalı Karayolları Genel Müdürlüğünden tahsili ile davacı ...verilmesine,

9. Manevi tazminat yönünden davacı ...kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalı Karayolları Genel Müdürlüğünden tahsili ile davacı ...verilmesine,

10-Manevi tazminat yönünden davacı ...kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalı Karayolları Genel Müdürlüğünden tahsili ile davacı ...verilmesine,

11-Manevi tazminat yönünden davacı ...kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalı Karayolları Genel Müdürlüğünden tahsili ile davacı ...verilmesine,

12-Manevi tazminat yönünden davacı ...kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalı Karayolları Genel Müdürlüğünden tahsili ile davacı ...verilmesine,

13-Manevi tazminat yönünden davacı ...kendini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalı Karayolları Genel Müdürlüğünden tahsili ile davacı ...verilmesine,

14-Davalı Karayolları Genel Müdürlüğü yönünden müteraffik kusur indirimi yapılması nedeniyle maddi tazminat yönünden talebin kısmen reddine karar verildiği anlaşılmakla, reddedilen miktar yönünden davalı yararına vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,

15-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen 1.600,00 TL arabulucu ücretinin davalı sigorta şirketinden tahsili ile hazineye irad kaydına,

16-Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim