Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/919 E. 2023/1123 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

DİYARBAKIR

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ : 13/05/2023

KARAR TARİHİ : 22/11/2023

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili, ...plaka sayılı aracın karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortasının ...-...tarihleri arasında geçerli olmak üzere ...Sigorta Kooperatifi tarafından düzenlendiğini, ... Sigorta Kooperatifi daha sonra anonim şirket olduğunu ve ...Sigorta A.Ş. adını aldığını, ...plaka sayılı aracın ...tarihinde ...sevk ve idaresinde iken ...Mahallesi ...Caddesi mevkiinde orta refüjde bulunan demir bariyerin başlangıç kısmına çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasında araç sürücüsü ...ile araçta yolcu olarak bulunan ve araç sürücüsünün kuzeni, aynı zamanda müvekkilinin oğlu olan ...vefat ettiğini, müteveffa ...annesinin kendisinden çok önce vefat ettiğini, destekten yoksun kalma zararına ilişkin maddi tazminat isteğinin karşılanması için davalı sigorta şirketine yapılan başvuru yazısının ...tarihinde tebliğ edildiğini, mevzuat gereği 8 iş günü içerisinde taleplerinin karşılanmadığından davalı sigorta şirketinin ...tarihinde temerrüde düştüğünü ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik ...TL maddi tazminatın ...tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden tahsilini istemiş, ...havale tarihli bedel arttırım dilekçesi ile talep sonucunu ...TL'na yükseltmiştir.

Davalı vekili, başvurunun usulsüz olduğu, daha önce müteveffanın eşi ve çocukları bakımından destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin olarak Ergani Asliye Hukuk Mahkemesi ...(...) Esaslı dosyası ile dava açıldığını ve yapılan yargılama sonrası müteveffanın eşi ve oğluna ...TL destekten yoksun kalma tazminatı ödemesi yapıldığını, müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğunun mevcut olmadığını, kusur yönünden ATK'dan rapor alınması gerektiğini, müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla hesaplamanın 1,8 teknik faiz uygulamasına göre yapılması gerektiğini, müteveffanın vefat etmesiyle geriye destekten yoksun kalma tazminatı talep edebilecek eşi, oğlu ve babası kaldığını, iş bu davaya konu talebin baba hakkına ilişkin olduğunu, ancak kendisinin de doğum tarihi ...olup güncel nüfus kayıt örneğinin temini ile hayatta olup olmadığının da teyit edilmesini gerektiğini, yine kabul anlamına gelmemek kaydıyla temerrüt tarihinden yasal faiz talep edilebileceğini beyan ederek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, başvuru evrakları ve sigorta poliçesi ile hasar dosyası, UYAP sistemi üzerinden Ergani ...Asliye Hukuk Mahkemesinin ...esas sayılı dosyası ile Ergani Cumhuriyet Başsavcılığının ...nolu soruşturma dosyası celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, Sosyal Güvenlik Kurumuna müzekkere yazılarak müteveffanın hak sahiplerine rücuya tabi bir ödeme yapılıp yapılmadığı sorulmuş, tazminat hesabı yönünden bilirkişi raporu alınmıştır.

Dava, davalı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi düzenlenen ve müteveffa ...sevk ve idaresindeki ...plaka sayılı aracın ...tarihinde karışmış olduğu trafik kazası nedeniyle araçta yolcu olarak bulunan davacının oğlu ...vefatından kaynaklı destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

...plaka sayılı aracın ...-...tarihleri arasında geçerli olmak üzere ...Sigorta Kooperatifi tarafından düzenlendiğini, poliçede kaza başına maddi tazminat üst limitinin ...TL olarak belirlendiği, ...plaka sayılı aracın ...tarihinde davalıların oğlu ...sevk ve idaresinde iken meydana gelen trafik kazası sonucu araç sürücüsü ...ile araçta yolcu olarak bulunan davacının oğlu ...vefat ettiği, kaza nedeniyle Ergani Cumhuriyet Başsavcılığının ...nolu dosyası üzerinden yürütülen soruşturma sonucu sürücü ...vefat etmiş olması nedeniyle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, müteveffa ...vefatı nedeniyle Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından hak sahiplerine rücuya tabi bir ödeme yapılmadığı, dava açılmadan önce davacı tarafından davalı sigorta şirketine yapılan başvuruya istinaden herhangi bir ödeme yapılmadığı, yine dava açılmadan önce arabuluculuk sürecinin görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığı,

Müteveffa ...eşi ...ve çocuğu ...tarafından destekten yoksun kalma ve cenaze defin gideri istemiyle açılan dava sonucu Ergani Asliye Hukuk Mahkemesinin ...E-...K. Sayılı ilamı ile, davacı ...yönünden poliçe limiti dikkate alınarak toplamda ...TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihi olan ...tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı ...verilmesine, cenase ve defin gideri istemine yönelik talebin feragat nedeniyle reddine, diğer davacı açısından karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği, kararın davalı sigorta şirketi tarafından temyiz edildiği, Yargıtay ...Hukuk Dairesince yapılan temyiz incelemesi sonucu ...tarih ve ...E.-...K. sayılı ilamla; davalı sigorta şirketinin sair temyiz itirazları reddedilerek, davacıların pasif dönem zararı asgari geçim indirimi olmaksızın asgari ücret üzerinden hesaplanması gerektiği ve bu hususun anılan bilirkişi raporunda açık olmadığı, mahkemece, bilirkişiden bu yönde ek rapor alındıktan sonra varılacak sonuca göre karar vermek gerekirken, eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verildiği, bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucu Ergani ...Asliye Hukuk Mahkemesinin ...E.-...K. Sayılı ilamı ile; davacı ...yönünden ...TL ve davacı ...yönünden ...TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacılara verilmesine, cenaze ve defin gideri yönünden açılan davanın feragat nedeniyle reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Elde ki davada ise, müteveffa ...babası olan davacı tarafından destekten yoksun kalma tazminatı isteminde bulunulmuştur.

6098 sayılı TBK'nın 53. maddesi gereğince, Ölüm hâlinde ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıpları zarar sorumlularından tahsilini talep edebilir. Destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların, desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de, destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmesi için muhtaç olduğu paranın ödettirilmesidir. Haksız bir eylem sonucu desteğini yitiren kimse TBK'nın 53. maddesine dayanarak uğradığı zararın ödetilmesini isteyebilir.

Destekten yoksun kalanların destek paylarını belirlerken desteğin gelirinin bir kısmını kendisine bir kısmını da eş ve çocukları ile anne ve babasına ayıracağı varsayılmalıdır. Bunun dışında destekten yoksun kalanlardan bir kısmının davacı olup diğer kısmının davacı olmadığı durumda talepte bulunmayan destek görenlerin paylarının da hesaplamada göz önünde tutulması gerekmektedir.

Destekten yoksun kalma tazminatının hesaplanmasında, destek payları doğru belirlenerek, destekten yoksun kalanlara müteveffanın sağlığında sağlamış/sağlayacak olduğu yardımın miktarı da doğru şekilde hesaplanmalıdır. Yargıtay ...Hukuk Dairesi'nin kabul görmüş pay esasına göre; çocuksuz durumda destek, desteğin gelirini eşi ile ortak paylaşacağı varsayımına dayalı olarak, gelirden desteğin %50 ve eşin %50 pay alacağı kabul edilmektedir. Çocukların eş ile birlikte destek payı alacağı durumda ise destek gelirden eşi ile birlikte 2’şer pay alırken çocuklara birer pay verileceği, yine eş ve çocuklar ile anne - babanın pay alacağı durumlarda desteğe 2 pay, eşe 2 pay, çocukların her birine 1’er pay, anne ve babaya 1’er pay ayrılarak, böylece gelirin tamamının dağıtılacağı esasına dayalıdır. Çocukların sayısı arttıkça hem desteğe ayrılan pay, hem de eş ve çocuklar ile anne ve babaya ayrılacak paylar düşecektir. Çocukların destekten çıkması ile birlikte destekten çıkan çocuğun payları destek, eş ve diğer çocuklara dağıtılacak, anne ve babaya verilmeyecektir. Böylece geriye kalan eş ve çocukların payları ile desteğin payı artacaktır. Bu pay esası Türk aile sistemine uygun düşmektedir. Çünkü Türk aile sisteminde desteğin geliri aile bireyleri tarafından birlikte paylaşılmakta, aile bireyleri arttıkça gelirden alınacak pay düşmekte, aile bireyi azaldıkça da gelirden alınacak pay yükselecektir. Anne ve babadan birinin destekten çıkması ile payı diğerine aktarılacak, anne ve baba ile çocukların tamamının destekten çıkması durumunda ise yine çocuksuz eş gibi desteğe 2 pay, eşe 2 pay esasına göre %50 pay desteğe, %50 pay eşe verilerek varsayımsal olarak gelir paylaştırılarak tazminat bu ilkelere göre hesaplanmalıdır. (...)

Dosya içerisinde yer alan nüfus kayıt örneğinin incelenmesinden, davacı ...müteveffanın babası olduğu, müteveffanın vefat anında eşi ve bir çocuğunun bulunduğu anlaşılmaktadır. Müteveffanın eş ve çocuğu tarafından daha önceden Ergani ...Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan dava sonucu davalı sigorta şirketinden destekten yoksun kalma tazminatı adı altında ödeme aldıkları, davacı babanın ise davada taraf olmadığı anlaşılmaktadır.

Müteveffa ...davacı babaya desteğinin karine olarak kabul edilmesi ve ölenin desteğine dair aksi yönde ispata yarar bilgi ve belgenin dosyada yer almaması nedeni ile davacı babanın da destekten yoksun kalma tazminatı talep edebileceğinin kabulü gerekir.

Dosya kapsamında davacının destekten yoksun kalma tazminatının hesaplanması için birikişi raporu alınmıştır. Bu kapsamda asgari ücret, TRH 2010 yaşam tablosu, progresif rant tekniği esas alınarak ve poliçe kapsamında garameten paylaşım yapılarak yapılan hesaplama sonucu, öncelikle davacı baba için hesaplanan ...TL destekten yoksun kalma tazminatından garameten paylaşıma göre poliçe limitine isabet eden miktar ...TL olarak hesaplanmıştır. Bilirkişi tarafından yapılan hesaplama mahkememizce denetime ve hüküm kurmaya elverişli kabul edilmiştir. Bu kapsamda belirlenen tazminat miktarlarından müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi yapılması gerekip gerekmediğinin tartışılması gerekir.

Müterafik kusur yönünden; dosya içerisinde yer alan bilgi ve belgelerden davaya konu kaza nedeniyle müteveffa ...ölümü ile sonuçlanan trafik kazasının meydana gelmesinde müteveffaya kusur atfedilecek herhangi bir delil bulunmadığı anlaşılmakla, belirlenen tazminat miktarlarından müterafik kusur indirimi yapılmasına gerek görülmemiştir.

Hatır taşıması yönünden; Türk Borçlar Kanununun "Tazminatın belirlenmesi" üst başlıklı 51/1 maddesi ile Hâkimin, tazminatın kapsamını ve ödenme biçimini, durumun gereğini ve özellikle kusurun ağırlığını göz önüne alarak belirleyeceği hükme bağlanmıştır. Tazminattan indirim sebeplerini düzenleyen, Türk Borçlar Kanununun 52. maddesinde öngörülen sebepler, daha çok zarar görenle ilgilidir. "Hiç kimsenin kendi kusurundan yararlanamayacağı" yönündeki genel hukuk ilkesinin etkisiyle, maddede sayılan belirli hal ve durumlarda tazminattan indirim yapılması mümkün bulunmaktadır.

Hatır taşıması bir kimseyi ücretsiz olarak ve bir karşılık almadan ve bir yararı bulunmadan taşıma halidir. Yani hatır için taşımada taşımanın karşılıksız olması veya alınan karşılığın önemsiz olması gerekir. Taşıma, işletenin veya sürücünün değil taşınanın yararına olmalıdır.

Hatır taşıması tartışılırken tarafların yakınlığı da nazara alınması gereken ölçütlerdendir. Zira yakın akrabalar arasında hatır taşımasından bahsedilmesi mümkün değildir. Çünkü yakın akrabalar arasında taşımanın menfaat karşılığı yapılması sözkonusu değildir. Hatır taşımasının kıstaslarından biri olan "menfaat karşılığı olmama" koşulu mevcut olmadığından yakın akrabalar arasında hatır taşıması indirimi yapılamaz.

Somut olayda, sigortalı araç sürücüsü ...ile müteveffa ...arasında yakın akrabalık bağı olduğu, yakın aile bireylerinde olduğu gibi maddi ve manevi menfaatin bulunduğu akrabalar arasındaki ücretsiz taşıma ahlaki bir ödev niteliğinde olduğundan, belirlenen tazminat miktarından hatır taşıması indirimi yapılmasına ilişkin koşullar oluşmadığı kabul edilerek hatır taşıması indirimi yapılmamıştır.

Sigorta poliçesinde kişi başı maddi tazminat üst limiti ...TL olup, Ergani ...Asliye Hukuk Mahkemesinin ...E....K. Sayılı ilamında müteveffa ...eşi ...için ...TL, müteveffanın oğlu ...için ...TL hüküm altına alınmış ve verilen karara istinaden davalı vekilince cevap dilekçesinde sulh olunduğu ve ödeme yapıldığı beyan edilmiştir. Müteveffanın eşi ve oğlu için hüküm altına alınan miktarlar poliçe limitinden mahsup edildiğinde bakiye poliçe limiti ...TL'dir. Poliçe limiti dahilinde davacı babanın payına isabet eden miktar ise ...TL'dir. Davacı vekili, müteveffanın eşi ve çocuğu yönünden garameten paylaşıma göre yapılan hesaplamadan poliçe limitinden daha fazla yapılan ödeme yönünden davalı sigorta şirketinin 2918 sayılı KTK.'nun 96. maddesi kapsamında iyiniyetli olduğunu kabul ettiklerini beyan ederek bakiye kalan poliçe miktarı üzerinden talepte bulunmuş, mahkememizce de talep edilen miktar yönünden davanın kabulüne, davanın belirsiz alacak davası olduğu ve sigortalı aracın hususi olduğu da gözetilerek, kabul edilen alacak miktarlarının tamamına davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan ...tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davanın KABULÜNE, ...TL maddi tazminatın davalı sigorta şirketinin temerrüt tarihi olan ...işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

2. Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.821,77 TL peşin harçtan, başlangıçta yatırılan 179,90 peşin harç ile sonradan yatırılan 370,06 TL tamamlama harcının mahsubu sonucu bakiye kalan 1.271,81 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

3. Davacı tarafından başlangıçta yatırılan 179,90 TL başvuru harcı ve 179,90 TL peşin harç ile tamamlama harcı olarak yatırılan 370,06 TL olmak üzere toplamda 729,86 TL'nın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

4. Davacı tarafından 57,75 TL tebligat ve posta masrafı ve 1.400,00 TL bilirkişi ücreti olarak sarf edilen toplamda 1.457,75‬ TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

5. Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 17.900,00 vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

6. Arabuluculuk aşaması görüşme sonucunda anlaşamama ile sonuçlandığından, 6325 Sayılı HUAK'nun 18/A. 13 maddesi ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile Hazineye irad kaydına,

7. Davacı yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

Dair, davacı vekilinin yüzüne, davalı vekilinin yokluğunda, gerekçeli karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim