Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/1534 E. 2023/1108 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

DİYARBAKIR

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLLERİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 24/12/2022

KARAR TARİHİ : 19/12/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait ... plaka numaralı araç ile davalı sigorta şirketi sigortalısı olan ... araçta sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki araçta ... tarihinde Konya ili ... İlçesi seyir halinde iken müvekkiline ait araç ile çarpışarak maddi hasarlı trafik kazası gerçekleştiğini, maddi hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı doğrultusunda tanzim edilen kusur raporuna (tramer) göre ... plakalı araç tam (%100 ) kusurlu olduğunu, sigorta şirketine müvekkiline ait olan araçta oluşan değer kaybı ve diğer istemleri için başvuru yapılmasına rağmen davalı sigorta şirketi tarafından kısmi bir ödeme yapıldığını, yapılan ödemenin reel değerin çok altında olduğunu, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 TL müvekkiline ait ... plakalı araçta meydana gelen değer kaybı ve onarım gören parçalar yerine tedarik parça takılmasından dolayı orjinal parça fark alacağı bedelinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi, yargılama giderleri ve vekalet ücretiyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, sigorta şirketinin yerleşim yerinin .../... olması sebebiyle yetkili mahkemenin ... Anadolu Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, dosya kapsamında davacı vekiline değer kaybı bedeli olarak ....-TL ... tarihinde ödenmiş oduğunu, ayrıca araçta meydana gelen hasara ilişkin olarak tedarikçiye ... tarihinde ...-TL ...-TL ..-TL VE ...-TL ödenmiş olmakla birlikte ...-tl davacıya ... tarihinde ödendiğini, müvekkili şirket tarafından ... sonrası poliçelere ait hesaplama-kaza tarihi kasko değeri ve değer kaybına konu parça/işçiliklerin toplamı baz alınarak hasar ödemesi hesaplamalara göre yapılmıştır. davacının başkaca hak ve alacağı kalmadığını, müvekkili şirket yalnızca teminat limiti ile sorumlu olduğunu, yapılan ödemelerin faizi ile birlikte tenzili gerektiğini, haksız davanın reddini, usule yönelik itirazlarının karara bağlanmasını, yargılama gideri ve ücreti vekâletin davacıya tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;

1. Kaza tespit tutanağı; Trafik kazasına karışan araç sürücüsü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile ... caddesinde seyir halinde iken Yeniceler caddesinden gelen ... plakalı aracın kendisinin kullandığı aracı sol kısmına vurduğu ve ... plakalı aracın geldiği yerde dur levhasının olduğu, ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile Yeniceler caddesindeki dur levhasına uymayıp ... caddesinden gelen ... plakalı araca çarpması sonucu dava konusu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini belirterek birlikte “Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağını” imzaladıkları anlaşılmıştır.

2. Sigorta Poliçesi: Davalı sigorta şirketi ile kazaya karışan ... plaka sayılı araç maliki olan ... arasında, .... ... tarihlerini kapsayan ZMMS poliçesi poliçesi bulunmaktadır. ZMMS poliçe limiti araç başına ... TL olduğu anlaşılmıştır.

3. Trafik ve Tramer kayıtları: Kazaya karışan ... plaka sayılı aracın kaza tarihinde ...'a ait olduğu tespit edilmiştir. Kazaya karışan araçlara ilişkin trafik kayıtlar Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezinden istenerek incelenmiştir.

4. Hasar dosyası: Davacı vekili tarafından yapılan başvuru üzerine hasar dosyası açılmış, hasar dosyasında değer kaybı tazminatına yönelik bir ödeme yapılmadığı anlaşılmıştır.

5. Mahkememizce yazılan talimat üzerine bilirkişi ... tarafından düzenlenen ... Tarihli kusur raporunda: Dosyada bulunan bilgi ve belgeler ile meydana gelen hasarı gösteren fotoğraflar incelendiğinde mevcut kazanın nasıl meydana geldiği hususunda ... plakalı otomobil sürücüsü ...'ın bu kazanın oluşumunda 2198 sayılı KTK'nın 84.md asli kusurlardan no:8'e denk gelen 57/1. a.md göre asli kural ihlali olup %100 oranında kural ihlalinin olduğu, ... plakalı otomobil sürücüsü ...'ın ise her hangi bir kural ihlali yapmadığını bildirir rapor hazırlandığı anlaşılmıştır.

6. Mahkememizce Makine Mühendisi bilirkişi ...'ün ... tarihli raporunda: ... plaka sayılı, BEYAZ renginde ... TOUCH 1.5 DCI 110 EDC tipinde RENAULT marka, 2013 model, ... şasi numaralı ... Kilometrede HUSUSİ olduğu, Araçta oluşan hasar ile kazanın uyumlu olduğu tespit edildiği, mevcut kazadan önce farklı tarihte ve aynı şasi numarası (...) ile toplam 4 (Dört) ayrı kazaya karışmış olduğu (....) tespit edildiği, araçta oluşan hasarın mevcut kaza sonucu oluşacağı, araçta oluşan hasarın onarımı için ... tarihli ekspertiz raporu referans alınarak tespit edilen; sol ön davlumbaz, ön tampon takımı, ön tampon, sol ön çamurluk, sol far, ön tampon braketi, rezanatör, motor alt muhafaza, sol ön salıncak, sol ön aks rulmanı, sol ön amortisör rulmanı, sol ön amortisör, sol Z rotu ve teker lastiği parçalarının değiştiği, sol ön jant, ön tampon spoyleri, ön tampon ızgarası, sol ön podya ve ön panjur parçalarında ise onarım işlemleri yapıldığı, toplam 21 adet parça için ekspertiz işleminin yapıldığı, hasarda kullanılan parçaların referans kodları incelendiğinde ise tamamen orijinal parça kullanıldığı anlaşılmış ve orijinal parça kullanıldığından dolayı parça fiyat farkının oluşmayacağı, eksper raporda belirtilen yedek parça ve işçilik giderlerinin yapılan piyasa araştırması sonucu ile uyumlu olduğu, dava konusu aracın onarılacak durumda olduğu, hasarı onarıldıktan sonra ve ... hasar tarihi dikkate alınarak, emsal bir aracın ikinci el rayiç bedelindeki değer kaybının; aracın markası, modeli, araç tipi, ... kilometrede olduğu, parça değişimi, boya işlemi yapılan kısımlar ve mevcut hasardan dolayı oluşacak tramer miktarı ve onarım işlemleri göz önünde bulundurularak, dava dosyasında bulunan belgeler (eksper raporları, tutanaklar, resimler ve sair evraklar) doğrultusunda ve yargıtay 17. hukuk dairesi 2013/3815 e. 2013/9854 k. sayılı ilamında, emsal uygulamaları kapsamındaki, nisbi yöntemine göre ise davaya konu araçta 9.000,00 TL değer kaybının oluştuğu, .... tarihli hasarlardaki değişen veya onarım gören parçalar ile mevcut kazada (...) işlem gören parçaların aynı olması durumunda değer kaybı bedelinin değişeceği belirtilmiştir.

7. Davacı vekilinin ... Tarihli ıslah dilekçesi: Bilirkişi raporu doğrultusunda müvekkilinin gerçek zararının 9.000,00 TL olduğu, bu rapor doğrultusunda ve de davalı sigorta şirketinin daha önceki dönemde müvekkiline yaptığı ödemede dikkate alınarak davanın değerini 5.352,00 TL artırarak toplamda 5.402,00 TL olarak ödenmesi şeklinde artırmıştır.

Dava; Davacı aracında meydana gelen hasara karşılık maddi zararının tahsili davasıdır.

Uyuşmazlık konusunun ... tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle davacının kusurunun bulunup bulunmadığı, davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybı tahsili istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Trafik sigortası motorlu bir aracın, karayolunda işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan üçüncü kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahillinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan sorumluluk sigortasıdır. Trafik sigortacısının sorumluluğu işletenin sorumluluğu oranında olup yine bu sorumluluğun sınırı KTK’nun 92 nci maddesinde belirlenmiştir.

Dava tarihinde yürürlükte olan, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “işletenlerin, bu kanunun 85/1.maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”, aynı yasanın 85/1.maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, .... tarihinde yürürlüğe giren Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’nın amacı A.1 maddesinde “Karayolları Trafik Kanunu uyarınca motorlu araç işletenlerine yüklenen hukuki sorumluluk için düzenlenen Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasına yönelik ilgililerinin hak ve yükümlülüklerine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesidir.” şeklinde belirlenmiştir. Sigortanın kapsamı ise genel şartlar A.3. maddesinde “sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır.” şeklinde düzenlenmiştir.

Trafik kazası neticesinde oluşan değer kaybı "gerçek zarar" olduğundan, zarar TBK hükümlerince ve Yargıtay tarafından belirlenen ilkeler çerçevesinde belirlenmelidir. Anayasa Mahkemesi’nin 17/7/2020 tarihli ve 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı Kararı ile, 2918 Sayılı Yasanın 90. Maddesinin birinci cümlesinde yer alan “…ve bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda…” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yer alan “…ve genel şartlarda…” ibaresinin Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiş olması, Anayasa Mahkemesi kararlarının, devam eden uyuşmazlıklar açısından uygulanacak olması karşısında, hesaplamanın ZMMS Genel Şartları ekindeki hesaplama yöntemine göre yapılamayacağından, bu nedenle öncelikle değer azalması veya değer kaybının belirlenmesinde dikkate alınması gereken ölçütler her olayın somut özelliğine göre değişebilecek ise de aracın markası, özellikleri ve model yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı, aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı) hususları değer kaybında göz önüne alınmalı, aracın hasarsız hali ile onarıldıktan sonraki değer arasındaki fark bilirkişi tarafından değerlendirilerek, değer kaybı olup olmadığı belirlenmelidir. (Ankara BAM 26. H.D.-26/05/2022 tarih,2020/120 E.-2022/1380 K.)

Tüm bu yasal düzenlemeler ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; .... tarihinde ... plaka numaralı araç ile davalı sigorta şirketi sigortalısı olan ... araçta sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki araçta ... tarihinde ... ili ... İlçesi seyir halinde iken davacıya ait araç ile çarpışarak maddi hasarlı trafik kazası ggerçekleşmiş olup, maddi hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı doğrultusunda tanzim edilen tutanağa göre davalı nezdinde sigortalı ı araç tam (%100 ) kusurlu olduğu, olayın oluşunun aksine davalı yanca bir delil ibraz edilmediği ve davacı aracın kazada kusurunun olmadığı, kaza nedeniyle davacı aracında .... TL değer kaybı olacağı, kazanın poliçe süresi içerisinde gerçekleştiği ve ZMSS poliçesi kapsamında değerlendirilebileceği, davalı sigorta şirketine sigortalı olan aracın hususi nitelikte kullanıma özgülendiği bu nedenle yasal faiz istenebileceği anlaşılmakla, davacının değer kaybı davasını belirsiz alacak davası olarak açtığı, davalı sigorta şirketine yapılan usulüne uygun başvurunun bulunduğuna dair evraklar dosyada bulunmadığından dava tarihi itibariyle temerrüde düştüğü ve bu tarih ile faiz işletilebileceği anlaşılmakla dava ve talep artırım dilekçeleri gözetilmek suretiyle davacının davasının kabulüyle aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davanın KABÜLÜ ile, ... TL tazminatın .... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

2. Kabul edilen ... üzerinden binde 68,31 oranında hesaplanan ... TL karar ve ilam harcından peşin alınan 80,70 TL harcın ve 91,00TL tamamlama harcının düşümü ile eksik kalan .. TL harcın davalılardan tahsili ile hazineye irad KAYDINA,

3. Davacı tarafından yatırılan 80,70 TL peşin harç, 80,70TL başvuru harcı ve 426,00‬TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 197,31TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4. Davacı tarafından yapılan tebligat ve posta gideri , dosya masrafı, bilirkişi ücreti olmak üzere toplam ... yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5. Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca hesaplanan ... vekâlet ücretinin davalılardan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

6. 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 1.600,00. TL arabulucu ücretinin davalı sigorta şirketinden alınarak hazineye gelir kaydına,

7. Davacı tarafça yargılama esnasında depo edilen gider avansından bakiye kalan tutarın kesinleştiğinde ve talep halinde HMK m. 333 ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu Yönetmeliği'nin m. 47(1) hükümleri uyarınca ilgisine İADESİNE,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davanın değeri itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim