Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/1548 E. 2023/1078 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

DİYARBAKIR

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVA : Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı)

DAVA TARİHİ : 27/12/2022

KARAR TARİHİ : 12/12/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Sigorta (Trafik Sigortası Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özete; Sürücü .....sevk ve idaresindeki .....Plakalı aracıyla .....Kavşak istikametinden .....Bulvarı takiben .....istikametine seyir halinde iken Yaya geçitinden geçmekte olan müvekkilinin destekçisi .....e çarpması sonucu tek taraflı yayaya çarpmalı trafik kazası meydana geldiğini, kaza sonrasında müvekkilinin Destekçisi .....yaşamını yitirdiğini, araç sürücüsünün asli ve tamamen kusurlu olduğunun anlaşıldığını, davalı sigorta şirketine başvuru yapıldığını ancak karşı tarafın zararı karşılamadığını, iş bu nedenle Zararların Tazmini için davası açma gereğinin hasıl olduğunu, .....’ in geçirmiş olduğu trafik kazası sonucu vefatı nedeniyle destekten yoksun kalan müvekkili .....için .....TL maddi tazminat,( Fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalması kaydıyla ) ile Cenaze ve Defin gideri için .....TL maddi tazminatın,( Fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalması kaydıyla ) KAZA tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, müvekkil şirketin adresi; “.....” olduğunu ve davanın sigorta şirketinin adresinden hareketle İstanbul Anadolu Adliyelerinde açılması gerektiğini, iş bu nedenlerle dosyanın yetkili İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemesi’ne gönderilmesini, her durumda, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun sigortalısının kusuru oranında olduğunu , öte yandan, kaza tespit tutanaklarından, müteveffa sürücünün kaza sırasında ehliyetinin bulunmadığının anlaşıldığını, bu durumda, tazminat talebi kabul edilmesi mümkün olmadığı gibi, kabul edilecek olsa dahi, Zorunlu Mali Mesuliyet Genel Şartlar uyarınca, kusurlu sürücüye rücu imkânı olacağından, tazmin edilen bedelin iadesi gibi bir durum ortaya çıkacağını, bu sebeple de davanın reddinin gerektiğini, her durumda davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacıya SGK tarafından ödeme yapılıp yapılmadığı veya aylık bağlanıp bağlanmadığı hususları irdelenmesini , her durumda kabul anlamına gelmemek kaydıyla, davacı tarafların davaya konu kaza neticesinde hayatını kaybeden murisinin ölümü nedeniyle desteğinden yoksun kaldığını kanıtlaması gerektiğini, kazaya konu kusur oranı tespitinin adli tıp kurumu tarafından yapılmasını, kusur oranının tespitinden sonra davaya konu destekten yoksun kalma tazminatının uzman bilirkişilerce hesaplanmasını, müvekkili şirket temerrüde düşmediği gibi dava açılmasına da sebebiyet vermediğini, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla, ancak dava tarihinden itibaren ve yasal faiz işletilebilir olduğunu, kaza tarihinden itibaren faiz isteminin reddini, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;

1. Diyarbakır Cumhuriyet Savcılığının .....soruşturma sayılı dosyası; mahkememiz dosyasının içerine alınmış olup, davalı nezdinde sigortalı araç sürücüsünün taksirle ölüme neden olma suçundan şüpheli olarak yer aldığı, dosyada soruşturma aşamasında ..... tarihinde trafik bilirkişisinden alınan raporda .....kusursuz olduğu, .....ise Asli Tam Kusurlu olduğunun bildirildiği anlaşılmıştır.

2. .....plakalı araca ait Trafik Sigorta Poliçesi; davalı sigorta şirketi nezdinde aracın .....tarihleri arasında ZMMS kapsamında sözleşmesinin bulunduğu, davalı sigorta şirketinin hasar dosyası evraklarını sunmuş olduğu anlaşılmıştır.

3. Davacının nüfus aile kayıt örneği incelendiğinde davacı .....müteveffanın eşi olduğu anlaşılmıştır.

4. Arabuluculuk tutanağı dava açmadan önce Diyarbakır Arabuluculuk Bürosunca .....dosya numarası ile .....tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır.

5. .....tarihli kaza tespit tutanağında özetle; Sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plakalı aracıyla .....Kavşak istikametinden .....bulvarını takiben .....istikametine seyir halinde iken aracın ön kısımları ile yaya geçidinden karşıdan karşıya geçmekte olan yaya .....çarptığı, kazanın oluşumunda sürücünün 2918 KTK 74/b maddesini ihlal ettiği görüş ve kanaatine varıldığı anlaşılmıştır.

-Mahkememizce Ankara ATK'dan aldırılan .....tarihli kusur raporunda özetle; .....günü saat .....sıralarında sürücü .....sevk ve idaresindeki .....plakalı otomobil ile .....Bulvarını takiben .....Kavşak istikametinden seyri sırasında geldiği olay yeri .....karşılarında seyrine göre yolun solundan sağına karşıdan karşıya geçmek isteyen müteveffa yaya .....’e çarpması neticesinde dava konusu ölümlü trafik kazası meydana geldiğini, sürücü .....’ın %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, müteveffa .....’in kusursuz olduğunun bildirildiği anlaşılmıştır.

.

6. Mahkememizce aktüer bilirkişisi tarafından düzenlenen .....tarihli bilirkişi raporunda özetle; .....günü kaza sonucu vefat eden .....desteğinden yoksun kalan eşinin destekten yoksun kalma tazminatlarının; .....için .....TL, cenaze ve defin giderlerinin .....TL olduğu anlaşıldı.

7. Davacı vekili tarafından mahkememize sunulan .....tarihli ıslah dilekçesinde özetle;.....için destekten yoksun kalma tazminat taleplerini .....TL olarak, ıslah ettiği anlaşılmıştır.

8. Mahkememizce cenaze giderleri için Belediyeye yazılan müzekkereye cevaben özetle; Cenaze giderleri tutarının 2022 yılı itibari ile yaklaşık .....TL olarak tespit edildiği, bu hizmetlerin belediye tarafından ücretsiz karşılandığının bildirildiği anlaşılmıştır.

9. Mahkememizce SGK il müdürlüğüne yazılan müzekkereye cevaben; .....hakkında herhangi bir hizmet kaydının bulunmadığı ve aylık bağlanmadığı anlaşılmıştır.

DOSYA İÇERİSİNDE BULUNAN TÜM DELİL VE BELGELER BİR ARADA DEĞERLENDİRİLDİĞİNDE;

Dava destekten yoksun kalma tazminatı ile cenaze ve defin giderlerine ilişkin tazminat davasıdır.

Dava konusu uyuşmazlık ; müteveffa ile davalı nezdinde sigortalı araç sürücünün kusur durumunun tespiti ile davacıların destekten yoksun kalma tazminatı şartlarının oluşup oluşmadığı, müteveffanın sağlığında desteğinden yararlanıp yararlanamadıkları, buna göre, müteveffanın ölümü ile destek zararının ortaya çıkıp çıkmadığı, tazminatın miktarı ve cenaze ile defin giderlerinin oluşup oluşmadığının tespiti ve tahsiline ilişin olduğu anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamı nazara alındığında kazanın .....günü saat .....sıralarında sürücü .....idaresindeki .....plakalı araç ile .....Kavşak istikametinden .....Bulvarını takiben .....istikametinden seyir halinde iken yaya geçidinde geçmekte olan müteveffa yaya .....çarpması neticesinde müteveffanın ölümüne konu trafik kazası meydana gelmiştir.

a) Destekten yoksun kalma tazminatı açısından:

Destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmesi için muhtaç olduğu paranın ödettirilmesidir.

TBK’nun 53/3. maddesinde sözü edilen destek kavramı hukuksal bir ilişkiyi değil, eylemli bir durumu hedef tutar ve ne hısımlığa ne de yasanın nafaka hakkındaki hükümlerine dayanır; sadece eylemli ve düzenli olarak geçimini kısmen veya tamamen sağlayacak şekilde yardım eden ve olayların akışına göre eğer ölüm vuku bulmasaydı, az çok yakın bir gelecekte de bu yardımı sağlayacak olan kimse destek sayılır. Bununla birlikte destekten yoksun kalan kimse devamlı ve gerçek bir ihtiyaç içerisinde bulunmalıdır. Genel olarak bakım ihtiyacı, sosyal düzeye uygun olan yaşamın devamını sağlamak için gerekli olanaklardan yoksun kalmayı anlatır. Eğer ölenin eylemli olarak baktığı davacı, ölüm yüzünden bu bakımın sağladığı yaşama düzeyinin altına düşmüş olursa, ihtiyaç bulunma koşulu gerçekleşmiş sayılır. Burada önemli olan, destekten yoksun kalan kimsenin ve ailesinin temsil ettiği sosyal ve ekonomik düzeye göre normal karşılanan giderlerdir ().

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Araç sürücüsü kusuru nedeniyle meydana gelen zararları karşılamakla yükümlü olduğu gibi, anılan yasal düzenlemeler gereğince, davalı sigorta şirketi de, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.

2918 Sayılı Yasanın 3.maddesine göre işleten; araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydı ile satışta alacısı sıfatıyla sicilde kayıtlı görünen veya aracın uzun süreli kiralama , ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufta bulunduğu ispat edilirse bu kimse işleten sayılır. Aynı yasanın 85.maddesine göre bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne sebep olursa motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olur. TBK 49.maddesine göre kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür.

Yargıtay'ın yerleşik kararlarına göre davacı eşin murisin desteğinden pay aldığı karine olarak kabul edilmektedir. Aksini ispat yükü davalı üzerindedir. Anayasa Mahkemesi’nin .....tarih .....Esas .....Karar sayılı kararıyla 2918 sayılı KTK’nın 90. ve 92. maddelerinde “genel şartlara” atıf yapan cümlelerin iptaline karar verilmiş ve bu karar 09/10/2020 tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiş olmasıyla birlikte, Yargıtay .....Hukuk Dairesince zarar görenlerin cismani zarar ve destekten yoksun kalma tazminatı alacağının hesaplanmasında TRH 2010 ve %10 artırım %10 iskonto yöntemi benimsenmiş olup TRH 2010 yaşam tablosunun uygulamasından vazgeçilmemiştir (.....tarihli ilamı). Bu şekilde destekten yoksun kalma tazminatının hesabında TRH 2010 Tablosu'na göre bakiye ömür sürelerinin belirlenmesi, % 1,8 teknik faiz uygulanmadan, %10 artırım %10 iskonto yöntemine göre hesaplama yapılması gerektiğinden hükme esas alınan bilirkişinin prograsif rant yönetime göre yaptığı hesap raporunun hesaplama yönetimi itibariyle doğru olduğu, mahkememizce alınan .....tarihli ATK dan alınan kusur raporunun dosya kapsamı itibari ile uyumlu olduğu, davalı sigorta şirketinin ZMMS kapsamında destekten yoksun kalma tazminatından sorumlu olduğu anlaşılmakla davacının iddiasını ispat ettiği kanaatine varılmıştır.

Davacı vekili tarafından dava öncesinde tazminat talebi ile KTK'nın 97. maddesi uyarınca davalı sigorta şirketine başvuru tarihinden 8 iş gün sonrasında temerrüte düşeceği anlaşılmış fakat davacının usulüne uygun başvuruda bulunduğuna ve bunun tebliğine ilişkin evraklar dosyaya kazandırılmadığından dava tarihinden itibaren talep doğrultusunda yasal faize hükmedilmiştir. Davacı vekilinin ıslah dilekçesi adı altında sunmuş olduğu dilekçenin içtihatlar doğrultusunda belirli hale getirme dilekçesi olarak değerlendirilmiş bu nedenle tüm talep yönünden dava tarihinden itibaren faiz işletilmiştir.

b) Cenaze ve defin giderlerine ilişkin olarak;

Cenaze giderleri talebinin ise davacı tarafça belgeleriyle ispat edilmediği, mahkememizce yapılan araştırmada ise belediye tarafından zorunlu cenaze ve defin giderlerinin karşılandığı anlaşılmakla anılan talebin ispat olunamamakla reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı nedenlerle;

DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE;

Davacının maddi tazminat talepleri bakımından;

1. a)Davacının destekten yoksun kalma tazminat talebinin kabulü ile ..........tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı sigorta şirketinden alınarak davacıya verilmesine,

b)Davacının cenaze ve defin giderlerine yönelik tazminat kalemleri yönünden talebin reddine,

2. Alınması gerekli .....harçtan dava açılırken yatırılan peşin harç .....ve .....TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye .....davalıdan alınarak Hazineye gelir KAYDINA,

3. Davacı tarafça yapılan 80,70 TL başvurma harcı, 80,70TL peşin harç, 1.708,00TL ıslah harcı toplamı 1.869,4‬0TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4. Davacı tarafından yapılan 219,75TL posta yazışma gideri, 7,5TL dosya masrafı, 2.345,00TL ATK faturası, 1.400,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.972,25. TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5. Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiği anlaşılmakla AAÜT göre hesaplanan .....vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6. Davalı kendisi vekil ile temsil ettirmiş olduğundan reddedilen kısım dikkate alınarak 100,00TL vekalet ücretinin davacı .....alınarak davalıya verilmesine,

7. Davalı tarafından yapılan 25,60TL vekalet harcı masrafının üzerinde bırakılmasına,

8. Taraflarca yatırılan gider/delil avansının artan kısmın, karar kesinleştikten sonra HMK m. 333 ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca re'sen yatırana iadesine,

9. 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.120,00. TL arabulucu ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim