Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/1269 E. 2023/1055 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

DİYARBAKIR

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLLERİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVALI :

DAVA : Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 27/10/2022

KARAR TARİHİ : 08/12/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... ekte belirtilen evraklarda da görüleceği üzere söz konusu taşınmazın bulunduğu mevkilinin ÇKS de belirtilen bilgilere uygun olarak ,Sigorta Şirketi tarafından poliçede yazılmayıp, sehven müvekkilinin taşınmazının bulunmadığı bir mevkii Sigorta poliçesinde belirtilmiş olmasından kaynaklı olarak müvekkilinin zarara uğradığını, söz konusu maddi hatayı farkeden müvekkilinin davalı TARSİM'e yazılı başvuru yaptığını fakat TARSİM'in cevabi yazısından müvekkilinin lehine olumlu bir sonuç elde edilemediğini, söz konusu durumda Hem TARSİM hem de ...Sigorta A.Ş. müteselsilen sorumlu olduğunu, ...TL Maddi tazminat ( HMK Madde 107 gereğince)(Fazlaya ilişkin talep ve dava hakkıları saklı kalmak kaydıyla) alacağının davalılardan alınarak müvekkiline verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı TARSİM vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı ..., ...ve ...numaralı Devlet Destekli Köy Bazlı Kuraklık Verim Sigorta Poliçesinin sigortalısı olduğunu, Devlet Destekli Köy Bazlı Kuraklık Verim Sigortasında, köyün eşik verim değeri, köyün ortalama veriminin yüzde 70’i alınarak belirlenmekte olup Köyün ortalama verimi, ürün bazında TÜİK tarafından ilan edilen son 7 yıldaki en yüksek 5 yılın ortalaması temel alınarak hesaplanan verimi ifade etmekte olduğunu, poliçenin ilgili yılı için köyün gerçekleşen verim ortalamasının, köyün eşik verim değerinin altında kalması durumunda köyde bulunan tüm sigortalı üreticiler tazminat almaya hak kazandığını, parsele özgü verim kayıpları dikkate alınmadığını, davacının, Tarım Sigortaları Havuzu Eksperlerinin yaptığı tespitler yerine İl/ilçe Tarım Müdürlüklerinin belirlediği hasar oranlarının kabul edilmesi talebinin kabulü mümkün olmadığını, il/ilçe hasar tespit komisyonları/ tarım ve orman müdürlüklerinin tarım sigortaları kapsamında hasar inceleme yetkisi bulunmadığını, haksız davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket merkezi ...olduğundan dava yetkisiz mahkemede açıldığını, bu nedenle itirazımızın kabulüyle dosyanın yetkili İstanbul Anadolu Mahkemelerine gönderilmesini, müvekkili şirketin tarsim poliçelerine ilişkin bir sorumluluğu bulunmadığını, müvekkili şirketin sorumluluğu bulunmasa da sigorta şirketleri meydana gelen zararı poliçe teminat limiti ile sınırlı olmak üzere tazmin etmekle mükellef olduğundan dosyada bilirkişi incelemesi yapılmasının gerektiğini, tüm bu açıklamalarımız kapsamında ve belirttikleri hukuki gerekçeler ışığında davanın reddini, yetki itirazlarının kabulünü, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLERİ DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;

Taraflarca dosyaya sunulan deliller incelenmiş, davaya konu edilen ...ve ...nolu poliçeler ile hasar dosyaları, ...yılı arpa ürününe ilişkin davalı Tarsim nezdinde oluşturulan kuraklık raporları, Diyarbakır İli ...ilçesi ...mahallesi ...parsel ve ...mahallesi ...ve ...parsel sayılı taşınmazların tapu kayıt örnekleri ve davacıya ait ...yılı ÇKS kayıtları celp edilerek dosya arasına kazandırılmış, tazminat hesabı yönünden ziraat mühendisi tarafından hazırlanan bilirkişi raporu dosyaya sunulmuştur.

Dava, köy bazlı kuraklık verim sigorta poliçesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki köy bazlı kuraklık verim sigorta poliçeleri kapsamında gerçekleşen rizikoya bağlı davalı tarafından yapılan sigorta sözleşmesinin yer tespitinin yanlış yere yapıldığının iddiası üzerine ödemenin yapılmadığı, bundan bahisle tazminat istemine ilişkin olduğu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın, poliçe kapsamındaki rizikonun gerçekleşmesine bağlı olarak hasar oranının tespiti ile buradan varılacak sonuca göre davacının tazminat talep edip edemeyeceği, edebilecekse miktarı ile faiz başlangıç tarihine ilişkin olduğu tespit edilmiştir.

Tapu kayıtlarına göre sigortalı ürünün bulunduğu ...parsel ve ...parsel nolu taşınmazlar Diyarbakır İl'i ...İlçe'si ...mahallesine kayıtlı olduğu; ...üretim yılı için düzenlenmiş olan ÇKS kayıtlarına göre ...parsel ve ...parsel nolu taşınmazlar Diyarbakır İl'i ...İlçe'si ...mahallesine kayıtlı olduğu anlaşılmıştır.

Tarafların imzalamış olduğu ve taraflar için bağlayıcılığı olan ...tarihli ve ...nolu ve ...nolu Devlet Destekli Köy Bazlı Kuraklık Verim Sigortası poliçelerinde, sigortalı arazinin(...parsel ve ...parsel)Diyarbakır İli ...İlçe'si ...mahallesine kayıtlı olduğu anlaşılmıştır.

Uyuşmazlığın sebebinin, sigortalı ürünün bulunduğu ...parsel ve ...parsel nolu taşınmazların Tapu kaydında ve ÇKS sistemi kayıtlarında köy/mahalle olarak ...köy yazıyor olmasına rağmen, ....nolu ve ...nolu Devlet Destekli Köy Bazlı Kuraklık Verim Sigortası poliçelerinde, ilgili taşınmazların bulunduğu köyün ...olarak kayıt edilmiş olduğundan ve bunun sonucu olarak. ...köyü sigortalılarının "Köy bazında Kuraklık Gözlem-Verim Raporuna" göre yapılacak değerlendirme sonucu tazminat hakedebiliyor olması, ...köyü sigortalılarının "Köy bazında Kuraklık Gözlem-Verim Raporuna" göre yapılacak değerlendirme sonucu tazminat hakedemiyor olması olduğu anlaşılmıştır.

Poliçelerin Mevzuat gereği ÇKS kayıtları esas alınarak sigortalayan/acenteler tarafından düzenlenmesi gerektiğinden, Poliçelere söz konusu parsellerin adres yerlerinin ...olarak kayıt edilmiş olmasında davacının herhangi bir kusurunun olmadığı, Poliçelerde, Tapu kayıtlarından ve ÇKS den farklı olarak mahalle olarak "..." yazıyor olmasının sebebinin tarafların kullanmış oldukları kaynaklardan(Tapu,Ç.K.S ve UAVT) kaynaklandığı anlaşılmıştır. ÇKS uygulamasında Tapu kayıtları esas alınmakta iken Devlet Destekli Köy bazlı kuraklık verim sigortası uygulamasında, poliçelerde yer alan arazinin bulunduğu idari birim isminin(köy veya mahalle v.s.) üreticinin ÇKS sistemindeki kayıtlı ada parsele ait köy konum bilgisine karşılık gelen, T.C. İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü Ulusal Adres Veri Tabanı(UAVT) kayıtları esas alındığı anlaşılmıştır. Kadastro ve tapu kayıtlarında yer alan ...köyünün eski bir idari merkez olduğu ve daha geniş bir coğrafyası olan bir idari yapı olduğu, bugün için ...köyü idari yapısı sınırları içerisinde yer alan taşınmazlarında geçmişte ...köyü idari yapısı içerisinde kayıtlı olduğu düşünülmekle birlikte, daha sonra oluşturulmuş olduğu düşünülen ...köyü idari yapısı sınırları içerisinde yer alan taşınmazların tapu kayıtlarında köy hanesinin güncellenmediği veya malikin elindeki tapu çıktısının eski tarihli bir belge olma olasılığından kaynaklı olarak, taşınmaz ...köyü idari yapısı içerisinde olmasına rağmen Tapu kayıtlarında eski kayıtların kullanılma olasılığı olduğu, T.C. İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü Ulusal Adres Veri |Tabanı(UAVT) kayıtlarının güncel olduğu bilirkişi heyeti tarafından tespit edilmiştir. Heyeti tarafından ...köyü verileri esas alınarak hesap yapılmış yapılan hesaba göre; ...ada ...parselde ...da. alanda ekili ...çeşidi Arpa bitkisi ...TL ürün sigorta bedelli, ...TL sap sigorta bedelli, ...nolu poliçe için; Ürün için hakedilen tazminat miktarı(TL) : ...TL Sap için hakedilen tazminat miktarı(TL) — : ...Toplam hakedilen tazminat miktarı(TL) — : ...ada ...parselde ...da. alanda ekili ...çeşidi Arpa bitkisi ...ürün sigorta bedelli, ...TL sap sigorta bedelli, ...nolu poliçe için, Ürün için hakedilen tazminat miktarı(TL) : ...— ...TL Sap için hakedilen tazminat miktarı(TL) — : ...— ...TL toplam hakedilen tazminat miktarı(TL) — : ...TL...TL <— ...TL olduğu belirtilmiştir. Yapılan hesaplamanın, poliçeye, Köy Bazlı Kuraklı Verim Sigortası Genel Şartları ile Tarife ve Talimatlara uygun olması karşısında mahkememizce denetime ve hüküm kurmaya elverişli kabul edilmiştir. Davalı TARSİM, poliçe ve genel şartlar gereğince tespit edilen verim ile köy eşik verim değeri arasında meydana gelen verim kaybı nedeniyle oluşan zararı karşılamakla yükümlüdür. Buna göre, bakiye kalan miktar ...TL üzerinden davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1. Davanın KABULÜ ile ...TL nin dava tarihi ...tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

2. Alınması gerekli ...harçtan dava açılırken yatırılan peşin harç 80,70TL ve 88,00 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 250,43‬‬TL'nin davalıdan alınarak Hazineye gelir KAYDINA,

   3. Davacı tarafça yapılan 80,70 TL başvurma harcı, 80,70TL peşin harç, 419,13TL ıslah harcı, posta yazışma gideri, dosya masrafı ve bilirkişi ücreti 4.438,25TL olmak üzere toplam 5.018,78. TL'nin davalıdan alınarak davacılara verilmesine,

   4. Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiği anlaşılmakla AAÜT göre hesaplanan 6.135,76TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıyanverilmesine,

3. Davalı tarafından yapılan 11,50TL vekalet harcı masrafının üzerinde bırakılmasına,

   6. Taraflarca yatırılan gider/delil avansının artan kısmın, karar kesinleştikten sonra HMK m. 333 ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca re'sen yatırana iadesine,

4. 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.200,00. TL arabulucu ücretinin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

Dair, davacı vekilinin, ve davalı ...Sigorta vekilinin yüzüne karşı, davalı TARSİM vekilinin yokluğunda davanın değeri itibariyle istinaf sınırı altında kalması nedeni ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim