Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/1293 E. 2023/1019 K.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

DİYARBAKIR

ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO :

KARAR NO :

HAKİM :

KATİP :

DAVACILAR :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVALI :

VEKİLİ :

DAVA İHBAR OLUNAN :

DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ : 01/11/2022

KARAR TARİHİ : 05/12/2023

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH :

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ..... tarihinde davalı .....kullandığı, diğer davalı .....Ticaret Limited Şirketi'nin kayden maliki-işleteni olduğu, davalı .....Sigorta A.Ş.'nin .....sigorta poliçesi ile aracın zmms poliçesinin sigorta şirketi olduğu; davalı sürücünün .....plaka sayılı Kapalı Kasa Kamyon aracını kontrolsüz, dikkatsiz ve insan ve trafik yoğunluğunun gerektirdiği özen ve dikkate aykırı davranarak, Diyarbakır İli .....İlçesi .....Caddesi üzerinde, Okul çıkışı kendisinin ve komşusunun öğrenci çocuğu ile karşıdan karşıya geçmeye çalışan müteveffa .....ve çocuklar ..... ve .....araç altına alacak şekilde çarpmış olduğunu, .....ile .....yaralanmış olduğunu, destek .....ise kaldırıldığı hastanede vefat etmiş olduğunu, davacı .....ile hiçbir şekilde ne insani ne de maddi olarak ilgi göstermemiş olduğunu, davacı ....., eşini yitirmesiyle küçük çocuklarının da bulunması nedeniyle hayatta en büyük desteğini, yol arkadaşını yitirmiş, evlilik birliği ve tüm hayalleri bitmiş ve yaşamı onarılmaz bir yara almış olduğunu, davacılar .....ve .....küçük yaşta olması ve anne şefkatine/yardımına sürekli ihtiyaç duymaları nedeniyle davacı ....., çok büyük bir zorluk içinde, davacı çocuklar da annesiz bir yaşamlarında desteklerinin yokluğunu hayatlarının sonuna kadar hissedeceklerini, diğer davacılar da müteveffanın anne ve babası olarak destekten yoksun kalmış olduklarını, maddi zarar belirlenirken, olayın özgü koşulları ve özel durumlar da dikkate alınması gerektiğini, diğer davacıların da destekten yoksun kalma nedeniyle maddi zararları meydana gelmiş olduğunu, açıklanan nedenlere davanın kabulü ile; .....tarihinde davalı-sürücü ....., davalı .....Ticaret Limited Şirketi'nin kayden maliki-işleteni olduğu, davalı .....Sigorta Şirketinin .....sigorta poliçesi ile zmms poliçe kesen şirket olduğu .....plaka sayılı Kapalı Kasa Kamyon aracını kontrolsüz, dikkatsiz ve insan ve trafik yoğunluğunun gerektirdiği özen ve dikkate aykırı davranarak, Diyarbakır İli .....İlçesi .....Caddesi üzerinde, Okul çıkışı kendisinin ve komşusunun öğrenci çocuğu ile karşıdan karşıya geçmeye çalışan müteveffa .....çarparak ölümüne neden olduğu olayda; Davacı .....eşi, davacılar .....ile .....annesi, davacılar .....ile .....kızları destek .....davalı sürücü .....kullanmış olduğu .....plakalı araç ile haksız, hukuka aykırı ve kusurlu olarak çarparak davacıların desteği .....vefatına neden olması nedeniyle davacıların destekten yoksun kalma tazminatı zararı ile cenaze ve defin giderinin karşılanması için haksız fiil tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte fazlaya ilişkin dava ve talep haklarımız saklı kalması kaydıyla şimdilik 5.000,00 TL Destekten Yoksun Kalma Tazminatı(Her bir davacı için şimdilik 1.000,00 TL'şer) ile 150 TL Cenaze ve Defin Gideri(Her bir davacı için şimdilik 30,00 TL'şer) tazminatının davalılardan müştereken-müteselsilen tahsilini, davacılara payları oranında ödenmesini, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir

Davalı .....Sigorta Şirketi cevap dilekçesinde özetle; davanın yetki yönünden reddini ve dosyanın yetkili İstanbul Anadolu Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesini, davacının, müvekkil şirkete usulüne uygun olarak müracaat etmemiş olduğunu, her ne kadar da başvuran vekiline şirket tarafından eksik evrakların tamamlanması istenmişse de söz konusu evrakların temin edilememiş olduğunu, dava dilekçesinde bahsi geçen .....tarihinde kazaya karıştığı belirtilen, .....plakalı araç müvekkil şirkete .....– .....vadeli, ...../.....numaralı Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, işbu poliçe kapsamında şahıs başına sakalanma ve ölüm maddi tazminat limiti .....TL ile sınırlı olduğunu, müvekkil sigortacı şirketinin, üçüncü kişilerin uğramış olduğu zararlardan, sigorta poliçesinde belirtilen azami limitlerle ve işletenin veya işletenin eylemlerinden sorumlu tutulduğu kişilerin kusuru oranında maddi tazminat ile sorumlu tutulabileceğini, kaza tespit tutanağındaki aleyhe hususları kabul anlamına gelmemek kaydıyla kaza tespit tutanağının resmi belge niteliğinde olduğunu, dava konu kazaya ilişkin tanzim edilen ktk'ya göre sigortalı araç sürücüsünün kusursuz olduğunu, bu sebeple ispatlanamayan davanın reddi gerektiğini, davaya konu kaza müteveffanın taşıt yoluna dikkatsizce aniden çıkması sebebiyle meydana gelmiş olduğunu, müteveffa yaya, sadece taşıtlara ayrılmış yoldan aniden ve kontrolsüz biçimde karşıya geçmeye çalışarak kazaya tam ve asli kusurlu olarak sebebiyet vermiş olduğunu, müteveffa .....araç trafiğini ve can güvenliğini tehlikeye atarak sebebiyet verdiği uyuşmazlık konusu kazada son derece tedbirsiz davranmış olduğunu, sürücü .....kazada kusurunun olmadığı, kazanın öngörülebilir bir anda meydana gelmediği ve kazanın kaçınılmaz olduğunun açık olduğunu, müteveffanın kaza mahallinin hemen yanındaki üst geçidi kullanması gerekirken, yasak olmasına rağmen taşıt yoluna girmiş ve mevcut kazanın gerçekleşmesine asli ve tam kusurlu olarak sebebiyet vermiş olduğunu, izah edilen nedenlerle, davanın usulden reddini, aksi kanaat halinde davanın esastan reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Davalı .....Lojistik vekili cevap dilekçesinde özetle;Dava konusu kazaya ilişkin olarak, ceza kovuşturması Diyarbakır .....Ağır Ceza Mahkemesi’nin .....E. sayılı dosyası ile devam etmekte olduğunu, bu nedenle ceza dosyasının bekletici mesele yapılmasına karar verilmesini, müvekkil şirketin kaza tarihinde malik olduğu .....plakalı araç diğer davalı şoför yönetimindeyken, müteveffanın üst geçidi kullanması gerekirken ana yoldan karşıya geçmek istemesi üzerine gerçekleşmiş olduğunu, nitekim kaza tespit tutanağında da araç şoförünün kusursuz olduğunun tespit edilmiş olduğunu, kazanın meydana gelmesinde müteveffa asli ve tam kusurlu olduğu dosya kapsamı ile sabit olup müvekkilin maliki olduğu araç sürücüsünün olayda kusuru bulunmamak olduğunu, müvekkilin maliki olduğu aracın sürücüsü diğer davalı .....’nin olayın oluşumunda hiçbir kusuru bulunmadığından müteselsil sorumlu olan müvekkil şirketin de kazaya ilişkin sorumluluğunun bulunmadığının kabulü gerekmekte olduğunu, kazanın oluşumunda asli ve tam kusurlu müteveffa olduğundan manevi zararın tazmini için oluşması gereken uygun illiyet bağı müvekkil şirket açısından kesilmiş olduğundan ve tarafların sosyo ekonomik durumlarına göre talep edilen tazminat miktarı fahiş olduğundan kabul edilmesi mümkün olmadığını, bu nedenle dava konusu tazminatın müvekkil şirketten talep edilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, bilindiği üzere destekten yoksun kalma tazminatı talep edebilmek için ölen kişiden yaşarken maddi destek alınıyor olmasının şart olduğunu, yaşarken destek alınmayan kişinin ölümü nedeniyle maddi tazminat talep etmesinin mümkün olmadığını, yöresel gelenekler göz önüne alındığında müteveffanın anne ve babasına maddi destek sağlamaması, yine müteveffanın çalışmıyor oluşu karşısında davanın bu yönüyle de reddi gerektiğini, müvekkil aracın işletilmesinden kaynaklı tüm bakımları yerine getirmiş olduğunu, sefere ilişkin eksik bir husus bırakmamış ve aracı sevk ve idare etme konusunda ehliyetli araç sürücüsünü seçerken gerekli dikkat ve özeni yerine getirmiş olduğunu, açıklamaya çalışılan nedenlerle; davacının davasının haksız, mesnetsiz ve hukuki dayanaktan yoksun olduğundan reddini, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiş olduğu anlaşıldı.

DELİLLER VE DEĞERLENDİRİLMESİ:

1. Diyarbakır .....Ağır Ceza mahkemesinin .....esas sayılı dosyası; mahkememiz dosyasının içerine alınmış olup, davalı nezdinde sigortalı araç sürücüsü davalı .....taksirle ölüme neden olma suçundan sanık olarak yer aldığı, dosyada kovuşturma aşamasında .....tarihinde ATK'dan kusur raporu alındığı, .....tali, müteveffa .....ise asli kusurlu olduğuna yer verildiği, yargılamanın devam ettiği anlaşılmıştır.

2. .....plakalı araca ait Trafik Sigorta Poliçesi; davalı sigorta şirketi nezdinde aracın ...... .....tarihleri arasında ZMMS kapsamında sözleşmesinin bulunduğu, kişi başına sakatlanma ve ölüm teminatının .....olduğu, davalı sigorta şirketinin hasar dosyası evraklarını sunmuş olduğu anlaşılmıştır.

3. Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanlığından gelen müzekkere cevabına göre vatandaşlara cenaze ve defin hizmetine ilişkin hizmetin sağlandığı ve buna istinaden bir ücret alınmadığı belirtilmiştir.

4. Davacının nüfus aile kayıt örneği incelendiğinde davacılar .....müteveffanın eşi olduğu, davacı .....ile .....müteveffanın çocukları olduğu, davacı .....ile .....ise müteveffanın anne ve babası olduğu, müteveffanın ölüm tarihinde başkaca desteğinin bulunmadığı anlaşılmıştır.

5. Arabuluculuk tutanağı dava açmadan önce Diyarbakır Arabuluculuk Bürosunca .....dosya numarası ile .....tarihinde tarafların anlaşamadığına dair son tutanak düzenlendiği anlaşılmıştır.

6. Türkiye Noterler Birliğinden gelen .....tarihli yazı cevabına göre .....plakalı aracın kaza tarihinde davalı .....Otomotiv Turizm İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi'ne ait olduğu, aracın kamyon kapalı kasa olduğu ve ticari kullanım amacına ve yük nakli kullanım şekline özgülendiği anlaşılmıştır.

7. Diyarbakır SGK'dan gelen yazı cevabına göre müteveffa .....kaza tarihinde herhangi bir sigortalılık kaydının bulunmadığı belirtilmiştir. Müteveffa hakında yapılan kolluk SED araştırmasına göre gelir getirici bir işinin bulunmadığı belirtilmiştir.

8. Mahkememizce .....tarihinde Ankara ATK'dan aldırılan kusur raporunda özetle; sürücü ....., .....günü saat .....sıralarında sevk ve idaresindeki .....plakalı kamyon ile .....Caddesini takiben .....istikametinden .....istikametine seyir halindeyken .....İlkokulu önlerindeki olay mahalline geldiği esnada, seyrine göre sağ tarafından yola girip karşıya geçmekte olan yaya .....ve bu yayanın gözetimindeki .....ve .....çarpması sonucu ölümlü kaza meydana geldiğini, olayda davalı sürücü .....%25(yüzde yirmibeş) oranında kusurlu olduğu, müteveffa yaya .....%75(yüzde yetmişbeş) oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği anlaşılmıştır.

9. Mahkememizce aktüer bilirkişisi tarafından düzenlenen .....tarihli bilirkişi raporunda özetle; .....tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu vefat eden .....geride kalan yakınları için .....yılı trafik sigortası teminatı tarihleri arası kişi başına sakatlanma/ölüm halinde ZMSS trafik sigorta teminatı olarak .....TL belirlendiği, kişi başına belirlenen poliçe limitini aşan miktar olarak .....için .....TL, Anne .....için .....TL, Baba .....için .....TL, Çocuk .....için .....TL, Çocuk .....için .....TL olmak üzere toplamda poliçe limitini aşan toplam tazminatın .....TL olarak belirlendiği anlaşılmıştır.

10- Davacı vekili sigorta poliçesi sorumluluk oranında davadan feragat ettiğine dair ...... Diilekçe sunmuş olduğu, Diyarbakır .....Noterlikçe düzenlenmiş .....yevmiye numaralı vekaletnamesi incelendiğinde davadan feragat etmeye yetkisinin bulunduğu anlaşılmıştır.

11- Alınan rapor hüküm tarihine en yakın veriler dikkate alınmadan hazırlandığından davacı vekilinin talebi üzerine yeniden ek rapor aldırılmıştır.

Bilirkişi Aktüerya Uzmanı .....tarafından tanzim edilen .....tarihli ek bilirkişi raporunda özetle; güncel asgari ücret üzerinden yapılan hesaplamaya göre sigorta şirketi poliçeyi aşan kısımlar düşüldüğünde davacı .....için .....TL, davacı .....için .....TL, davacı .....için .....TL, davacı .....için .....TL ve davacı .....için .....TL olmak üzere toplam .....-TL desteğinden yoksun olduğunun belirtildiği hesap edilmiştir.

Mahkememizce alınan bilirkişi raporunun güncel asgari ücret tarifesine göre alınmış olduğu anlaşılmakla ve raporun denetime elverişli olduğu anlaşılmakla alınan aktüer bilirkişi raporu hükme esas alınmıştır.

12-Davacı vekili mahkememize sunduğu .....tarihli dilekçesi ile davacı Eş .....için .....TL'den .....TL'ye, davacı anne .....için .....TL'den .....TL'ye, davacı baba .....için .....TL'den .....TL'ye, davacı çocuk .....için .....TL'den .....TL'ye, davacı çocuk .....için .....TL'den .....TL olmak üzere toplam .....TL destekten yoksun kalma tazminatı talebini içerir belirli hale getirme dilekçesini sunmuştur. Davacı vekili her ne kadar ıslah dilekçesi adı altında dilekçesini sunmuş ise de davanın belirsiz alacak davası olarak ikame edildiği anlaşılmakla dilekçesi belirli hale getirme dilekçesi olarak nitelendirilmiştir.

DOSYA İÇERİSİNDE BULUNAN TÜM DELİL VE BELGELER BİR ARADA DEĞERLENDİRİLDİĞİNDE;

Dava destekten yoksun kalma tazminatı ile cenaze ve defin giderlerine ilişkin tazminat davasıdır.

Dava konusu uyuşmazlık ; müteveffa ile davalı nezdinde sigortalı araç sürücünün kusur durumunun tespiti ile davacıların destekten yoksun kalma tazminatı şartlarının oluşup oluşmadığı, müteveffanın sağlığında desteğinden yararlanıp yararlanamadıkları, buna göre, müteveffanın ölümü ile destek zararının ortaya çıkıp çıkmadığı, tazminatın miktarı ve cenaze ile defin giderlerinin oluşup oluşmadığının tespiti ve tahsiline ilişin olduğu anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamı nazara alındığında kazanın .....günü, saat .....sıralarında sürücü .....idaresindeki ..... plakalı araç ile Diyarbakır ili .....İlçesi .....Caddesi üzerinde karşıdan karşıya geçmek isteyen müteveffa yaya .....çarpması neticesinde müteveffanın ölümüne konu trafik kazası meydana gelmiştir.

a) Destekten yoksun kalma tazminatı açısından:

Destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmesi için muhtaç olduğu paranın ödettirilmesidir.

TBK’nun 53/3. maddesinde sözü edilen destek kavramı hukuksal bir ilişkiyi değil, eylemli bir durumu hedef tutar ve ne hısımlığa ne de yasanın nafaka hakkındaki hükümlerine dayanır; sadece eylemli ve düzenli olarak geçimini kısmen veya tamamen sağlayacak şekilde yardım eden ve olayların akışına göre eğer ölüm vuku bulmasaydı, az çok yakın bir gelecekte de bu yardımı sağlayacak olan kimse destek sayılır. Bununla birlikte destekten yoksun kalan kimse devamlı ve gerçek bir ihtiyaç içerisinde bulunmalıdır. Genel olarak bakım ihtiyacı, sosyal düzeye uygun olan yaşamın devamını sağlamak için gerekli olanaklardan yoksun kalmayı anlatır. Eğer ölenin eylemli olarak baktığı davacı, ölüm yüzünden bu bakımın sağladığı yaşama düzeyinin altına düşmüş olursa, ihtiyaç bulunma koşulu gerçekleşmiş sayılır. Burada önemli olan, destekten yoksun kalan kimsenin ve ailesinin temsil ettiği sosyal ve ekonomik düzeye göre normal karşılanan giderlerdir (Yargıtay HGK’nun 21/04/1982 gün ve 1979/4-1528 E,1982/412 K, sayılı kararı).

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1. maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur."; 85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”; 85/son maddesinde ise, “İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Araç sürücüsü kusuru nedeniyle meydana gelen zararları karşılamakla yükümlü olduğu gibi, anılan yasal düzenlemeler gereğince, davalı sigorta şirketi de, düzenlenen sigorta poliçesi ile sigortalı aracın sürücüsünün kusuru nedeniyle meydana gelen trafik kazalarında üçüncü kişilere verilen zararı, zararın türüne göre poliçede belirtilen teminat üst limiti ile üstlenmiştir.

2918 Sayılı Yasanın 3.maddesine göre işleten; araç sahibi olan veya mülkiyeti muhafaza kaydı ile satışta alacısı sıfatıyla sicilde kayıtlı görünen veya aracın uzun süreli kiralama , ariyet veya rehni gibi hallerde kiracı, ariyet veya rehin alan kişidir. Ancak ilgili tarafından başka bir kişinin aracı kendi hesabına ve tehlikesi kendisine ait olmak üzere işlettiği ve araç üzerinde fiili tasarrufta bulunduğu ispat edilirse bu kimse işleten sayılır. Aynı yasanın 85.maddesine göre bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne sebep olursa motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olur. TBK 49.maddesine göre kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür.

Yargıtay'ın yerleşik kararlarına göre davacı eşin murisin desteğinden pay aldığı karine olarak kabul edilmektedir. Aksini ispat yükü davalı üzerindedir. Anayasa Mahkemesi’nin .....tarih .....Esas .....Karar sayılı kararıyla 2918 sayılı KTK’nın 90. ve 92. maddelerinde “genel şartlara” atıf yapan cümlelerin iptaline karar verilmiş ve bu karar.....tarihli Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiş olmasıyla birlikte, Yargıtay .....Hukuk Dairesince zarar görenlerin cismani zarar ve destekten yoksun kalma tazminatı alacağının hesaplanmasında TRH 2010 ve %10 artırım %10 iskonto yöntemi benimsenmiş olup TRH 2010 yaşam tablosunun uygulamasından vazgeçilmemiştir (Yargıtay .....HD.’nin .....E. .....K. .....tarihli ilamı). Bu şekilde destekten yoksun kalma tazminatının hesabında TRH 2010 Tablosu'na göre bakiye ömür sürelerinin belirlenmesi, % 1,8 teknik faiz uygulanmadan, %10 artırım %10 iskonto yöntemine göre hesaplama yapılması gerektiğinden hükme esas alınan bilirkişinin prograsif rant yönetime göre yaptığı hesap raporunun hesaplama yönetimi itibariyle doğru olduğu, mahkememizce alınan .....tarihli ATK dan alınan kusur raporunun dosya kapsamı itibari ile uyumlu olduğu, davalı sigorta şirketinin ZMMS kapsamında, davalı asiller ise araç sahibinin işleten ve davalı .....ise sürücü sıfatına haiz olmakla TBK haksız fiil hükümleri uyarınca destekten yoksun kalma tazminatından sorumlu olduğu anlaşılmakla davacının iddiasını ispat ettiği kanaatine varılmıştır.

Davacı vekili tarafından sigorta poliçesi sorumluluk oranında davadan feragat ettiğine dair ...... Diilekçe sunmuş olduğu anlaşılmıştır. HMK'nın 307. maddesi gereğince feragat, davacının talep sonucundan kısmen vaya tamamen vazgeçmesi niteliğinde olup, aynı Kanunun 311. maddesi gereğince davadan feragat kesin hüküm gibi hukuki sonuç doğurur. Davadan feragat maddi hukuk bakımından haktan da feragat anlamına gelir. Müteselsil sorumlulukta, kural olarak borçlulardan her biri, 6098 sayılı TBK'nın 162 ve 163. maddelerine göre borcun tamamından sorumludur. Nitekim, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 88/1 maddesinde trafik olayı nedeniyle müteselsil sorumluluk öngörülmüştür. 6098 sayılı TBK'nın 167. maddesi uyarınca, sorumluların iç ilişkide kusur oranına göre, birbirlerine rücu hakları da mevcuttur. Trafik kazasından kaynaklanan cismani tazminat ve manevi tazminat istemli davada, sürücü, işleten ve sigorta şirketi arasında, müştereken ve müteselsilen sorumluluk bulunduğundan, davacı taraf zararını davalılardan müştereken ve müteselsilen talep edebilir. Zarar görenin sigortadan müştereken ve müteselsil talep edebileceği tazminat miktarı sigorta teminat limiti ile sınırlıdır. Müşterek ve müteselsil borçlulardan birisi tarafından yapılan ödemenin sonuçları ise TBK'nın 166. maddesinde düzenlenmiş ilgili madde de, "(1)Borçlulardan biri, ifa veya takasla borcun tamamını veya bir kısmını sona erdirmişse, bu oranda diğer borçluları da borçtan kurtarmış olur. (2)Borçlulardan biri, alacaklıya ifada bulunmaksızın borçtan kurtulmuşsa, diğer borçlular bundan, ancak durumun veya borcun niteliğinin elverdiği ölçüde yararlanabilirler. (3)Alacaklının borçlulardan biriyle yaptığı ibra sözleşmesi, diğer borçluları da ibra edilen borçlunun iç ilişkideki borca katılma payı oranında borçtan kurtarır." düzenlemesine yer verilmiştir. Bu çerçevede, davacının zararlarından sürücü, işleten ve sigorta şirketi müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğundan yapılan ödeme kadar, diğer borçluların da borcundan kurtulması TBK'nın 166/1. maddesinin gereği olup, bu madde kapsamında diğer müteselsil borçluların ancak tazminat alacağına karşılık yapılan ödeme kadar borcundan kurtulacağı muhakkaktır. Yine TBK'nın 168. maddesinin 2. bendinde "alacaklı diğerlerinin zararına olarak borçlulardan birinin durumunu iyileştirirse, bunun sonuçlarına katlanır" hükmü düzenlenmiştir. Sürücü açısından; işleten ile sürücü arasında müteselsil sorumluluk olmakla beraber, sürücü haksız fiil faili olup, zarar en son sürücü üzerinde kalacağından, işletenin haksız fiil faili sürücüye rücu hakkı bulunmakta ise de, kaza araçtaki teknik arızadan dolayı meydana gelmediği sürece sürücünün araç işletenine zararı rücu hakkı bulunmamaktadır. Bu nedenle haksız fiil ve zararın asıl sorumlusu olan sürücü hakkındaki feragat, aracın işletenine sirayet edeceğinden, araç işletenini sorumluluktan kurtarır. Somut olayda, TBK'nın 168/2. maddesi gereğince, davacılar vekilinin davalı sigorta şirketi hakkındaki feragat beyanı, bu aracın işleteni olan diğer davalı ..... Lojistik'e de sirayet edecektir. Kaldı ki davacı vekili poliçeyi aşan kısım yönünden davalı işleten ve sürücünün sorumluluğuna gitmiştir. Poliçeyi aşan kısım yönünden mahkememizce alınan .....havale tarihli ek aktüer raporu hükme esas alınmış ve bu doğrultuda destekten yoksun kalma tazminatı yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir. Davalılar .....Ticaret Limited Şirketi ile .....yargıtay içtihatlarında da benimsendiği üzere haksız fiil tarihinde temerrüde düşeceği, alacağın bu tarihten itibaren muaccel olacağı belirtildiği anlaşılmakla bu tarihten itibaren faize hükmedilmiş, aracın gelen yazı cevaplarından da anlaşıldığı üzere ticari kullanım amacına özgülendiği sabit olmakla avans faize hükmedilmiştir.

b) Cenaze ve defin giderlerine ilişkin olarak;

Cenaze giderleri talebinin ise davacı tarafça belgeleriyle ispat edilmediği, mahkememizce yapılan araştırmada ise belediye tarafından zorunlu cenaze ve defin giderlerinin karşılandığı anlaşılmıştır. Davacının sigorta poliçesi sorumluluk oranında davadan feragat ettiğine dair ...... Dilekçesi, feragatin sirayeti ilkesi ile birlikte değerlendirildiğinde bu talep yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM:

DAVANIN KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE;

Destekten yoksun kalma tazminatı talebi yönünden;

1. Davacıların sigorta şirketi yönünden davadan feragat etmesi nedeni ile davalı sigorta şirketi yönünden açılan destekten yoksun kalma tazminat davasının REDDİNE,

2. Poliçeyi aşan kısımlar yönünden ise;

a) Davacı .....için .....TL destekten yoksun kalma tazminatının haksız fiil tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte .....Ticaret Limited Şirketi ile .....den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

b) Davacı .....için .....TL destekten yoksun kalma tazminatının haksız fiil tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar .....İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile .....den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

c) Davacı .....için .....TL destekten yoksun kalma tazminatının haksız fiil tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar .....Ticaret Limited Şirketi ile .....den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine,

d) Davacı .....için .....TL destekten yoksun kalma tazminatının haksız fiil tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar .....Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile .....den müştereken ve müteselsilen tahsili ile .....'a velayeten davacı .....verilmesine,

e) Davacı .....için .....TL destekten yoksun kalma tazminatının haksız fiil tarihi olan .....tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar .....Şirketi ile .....den müştereken ve müteselsilen tahsili ile .....velayeten davacı .....verilmesine,

Cenaze ve defin gideri talebi yönünden;

3. Davacıların davadan feragat etmesi nedeni ile cenaze giderine yönelik maddi tazminat davasının REDDİNE,

4. Alınması gerekli .....harçtan dava açılırken yatırılan peşin harç 80,70TL ve 1.042,10 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 19.740,36TL'nin davalılar .....Turizm İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile .....den müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye gelir KAYDINA,

   5. Davacı tarafça yapılan 80,70 TL başvurma harcı, 80,70TL peşin harç, 1.042,10TL ıslah harcı, 834,5TL posta yazışma gideri, 7,50TL dosya masrafı, 1.578,00TL ATK faturası, 2.200,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.823,50. TL'nin davalılar .....Lojistik Nakliye Otomotiv Turizm İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile .....den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

   6. a) Davacı .....kendisini vekil ile temsil ettirdiği anlaşılmakla AAÜT göre hesaplanan 19.770,89TL vekalet ücretinin .....Turizm İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile .....den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı .....verilmesine,

b) Davacı .....kendisini vekil ile temsil ettirdiği anlaşılmakla AAÜT göre hesaplanan 17.900,00TL vekalet ücretinin .....Nakliye Otomotiv Turizm İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile .....den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı .....verilmesine,

c) Davacı .....kendisini vekil ile temsil ettirdiği anlaşılmakla AAÜT göre hesaplanan 17.900,00TL vekalet ücretinin .....Nakliye Otomotiv Turizm İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile .....den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı .....verilmesine,

d) Davacı .....kendisini vekil ile temsil ettirdiği anlaşılmakla AAÜT göre hesaplanan 17.900,00TL vekalet ücretinin .....Otomotiv Turizm İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile .....den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı .....velayeten davacı .....verilmesine, verilmesine,

e) Davacı ..... kendisini vekil ile temsil ettirdiği anlaşılmakla AAÜT göre hesaplanan 17.900,00TL vekalet ücretinin .....Turizm İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile .....den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı .....velayeten davacı .....verilmesine,

7. Davalı .....Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile .....kendisi vekil ile temsil ettirmiş olduğundan reddedilen kısım dikkate alınarak 150,00TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalılar .....Nakliye Otomotiv Turizm İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile .....verilmesine,

8. Davalı .....Lojistik Lmt.Şti. tarafından yapılan 11,50TL vekalet harcı masrafının üzerinde bırakılmasına,

   9. Taraflarca yatırılan gider/delil avansının artan kısmın, karar kesinleştikten sonra HMK m. 333 ve Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşleri Hizmetlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmelik m. 207 hükümleri uyarınca re'sen yatırana iadesine,

10-6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereği Adalet Bakanlığı tarafından karşılanan ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk Ücret Tarifesinde belirtilen iki taraf için iki saatlik ücret tutarı karşılığı olan 3.200,00-TL arabulucu ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

Dair davacı vekili ile davalı .....Lojistik vekili ve davalı .....vekilinin yüzüne karşı, davalı sigorta şirketi vekilinin yokluğunda verilen karara karşı, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun İstinafa ilişkin hükümleri doğrultusunda, kararın tebliğ tarihinden itibaren iki (2) haftalık süre içerisinde (HMK'nın 345. maddesi), mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak (HMK'nın 343. maddesi) ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamen ödemek (HMK'nın 344. maddesi) suretiyle, Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.

Katip Hakim