Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
VERGİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2025/177
Karar No : 2025/628

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Enerji Elektrik Üretim Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı adına
... Gümrük Müdürlüğü - ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU :Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunun 02/10/2024 tarih ve E:2023/1736, K:2024/840 sayılı bozma kararı üzerine verilen ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı şirket adına 2016 yılında tescilli muhtelif tarih ve sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı eşyanın ithali sırasında 18/07/2016 tarih ve 2016/9073 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ekinde yer alan "Kömür İthalatına Ek Mali Yükümlülük Konulması Hakkında Karar" hükümleri uyarınca kömür ithalatlarında ton başına 15 Amerikan Doları üzerinden Türk Lirası karşılığı hesaplanarak ödenen ek mali yükümlülüğün, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 211. maddesine istinaden geri verme başvurusu tarihindeki Amerikan doları kuru üzerinden geri verilmesi talebinin reddine ilişkin karara vaki itirazın reddine ilişkin işlemin iptali ile anılan tutarın geri verme başvurusunun yapıldığı tarihten itibaren hesaplanacak yasal faizi ile birlikte iadesine karar verilmesi istemiyle dava açılmıştır.
Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunun bozma kararı üzerine verilen ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı:
4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 15. maddesinin (1) numaralı fıkrasında, gümrük vergilerinin, gümrük yükümlülüğünün başladığı tarihte yürürlükte olan gümrük tarifesine göre hesaplanacağı belirtilmiştir. Kanun'un 30. maddesinde ise eşyanın gümrük vergisine esas alınacak kıymetinin Türk Lirası olarak beyanının zorunlu olduğu, fatura veya diğer belgelerde yazılı yabancı paraların, gümrük yükümlülüğünün başladığı tarihte yürürlükte olan T.C. Merkez Bankası döviz satış kurları üzerinden Türk Lirasına çevrileceği kurala bağlanmıştır.
Yukarıda açıklanan mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden, ilgililer tarafından gümrük beyannamelerinde eşyanın gümrük vergisine esas tutarların Türk Lirası olarak beyan edilmesinin yasal zorunluluk olduğu, ilgili belgelerde yabancı para cinsinden tutar bulunması halinde ise anılan tutarların gümrük yükümlülüğünün başladığı tarihteki Merkez Bankası döviz kurları üzerinden Türk Lirası'na çevrileceği açıkça belirtildiğinden, idarelerce gümrük işlemleri hakkında getirilen mali yükümlülüklerin yabancı para cinsinden belirlenmiş olması halinde dahi söz konusu kanuni düzenlemelerin aksinin kabul edilmesi olanaklı değildir.
Bu durumda, 2016/9073 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı hükümleri uyarınca, kömür ithalatlarına ilişkin olarak ton başına getirilen 15 Amerikan Doları ek mali yükümlülük yabancı para cinsinden belirlenmiş ise de davacı tarafından söz konusu yükümlülüğe ilişkin ödemenin beyannamenin tescil tarihinde geçerli olan döviz kuru üzerinden hesaplanan karşılığının Türk Lirası olarak yapıldığı belirlenmiştir. Bu kapsamda, Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenen döviz cinsinin ve tutarının ithalat işlemlerinde ek mali yükümlülüğün tutarının hesaplanmasında esas alınacak "referans değer" olmasına karşın, ödeme ve iade işlemlerinin Türk Lirası cinsinden yapılması zorunluluğu dikkate alındığında, geri verme (başvuru) tarihinde geçerli olan döviz kuru üzerinden iade isteminde bulunan davacı şirketin taleplerinin hukuki ve kanuni dayanağı bulunmamaktadır.
Vergi Dava Dairesi bu gerekçeyle davanın reddi yolunda verilen mahkeme kararına yöneltilen istinaf istemini reddetmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Elektrik üretimi amacıyla ithal edilen kömür için ton başına 15 Amerikan Doları olarak belirlenen ek mali yükümlülüğün temyize konu kararda "referans değer" şeklinde tarif edilmiş olmasının hukuki bir hata olduğu, Bakanlar Kurulu Kararı'na göre, ek mali yükümlülüğün bizatihi "elektrik üretimi için ithal edilen kömürde ton başına 15 Amerikan Doları" olarak belirlendiği, "referans değer"in kavramsal olarak yasal bir dayanağının bulunmadığı, bununla birlikte gerçek kıymetin belirlenemediği durumlarda vergi matrahının tespit edilebilmesi için idareye yol gösteren başvuru niteliğinde bir kıymet olduğu, mülkiyet hakkının ihlal edildiği belirtilerek kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar bozma kararı uyarınca verilen kararın bozulmasını sağlayacak durumda görülmediğinden istemin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesinin (4) numaralı fıkrası uyarınca Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunun bozma kararına uyularak verilen kararlara ilişkin temyiz incelemesinin, bozma kararına uygunlukla sınırlı olarak yapılması gerekmektedir.
Temyize konu karar Kurulun bozma kararındaki esaslara uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1-Davacının temyiz isteminin REDDİNE,
2-... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA,
3-Davacıdan 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun ilgili hükümleri ve Kanun'a ek (3) sayılı Tarife uyarınca maktu harç alınmasına,
4-2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın Vergi Mahkemesine gönderilmesine,
09/07/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.