Danıştay danistay 2023/1712 E. 2025/413 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
VERGİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2023/1712
Karar zNo : 2025/413

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Defterdarlığı -...(... Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Sanayi ve Dış Ticaret Anonim Şirketi
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU:... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı tarafından,... tarih ve ... takip numaralı ödeme emrinin iptali istemiyle dava açılmıştır.
... Vergi Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı:
Uyuşmazlıkta, davacı tarafından, 2016 yılına ilişkin ihracattan doğan katma değer vergisi iade alacağının dava konusu ödeme emri içeriği borçlara mahsubu talep edilmiştir. Söz konusu talebe ilişkin olarak davacı, mal alışında bulunduğu firmaların bazıları hakkında sahte belge düzenlediklerine dair vergi tekniği raporları bulunması nedeniyle incelemeye sevk edilmiştir. İnceleme tamamlanıp iade talebi hakkında bir karar verilmeden katma değer vergisi iade alacağından mahsubu talep edilen boçların tahsili amacıyla dava konusu ödeme emri düzenlenmiştir.
Davacının mahsup talebi incelenip karara bağlanmadan, talep sürüncemede bırakılarak katma değer vergisi iade alacağından mahsubu talep edilen borçların tahsili amacıyla ödeme emri düzenlenmesi öngörülebilirlik ilkesine aykırıdır.
Bu durumda, ödeme emri düzenlenmeden önce davacının mahsup talebi hakkında bir karar verilmesi, talep reddedilmişse, katma değer vergisi alacağından mahsubu talep edilen borçların davacıya tebliğ edilmesi gerekirken, bu hususta herhangi bir işlem yapılmaksızın doğrudan ödeme emri düzenlenmesinde hukuka uygunluk görülmemiştir.
Vergi mahkemesi bu gerekçeyle dava konusu ödeme emrini iptal etmiştir.
Davalının istinaf istemini inceleyen ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararı:
Vergi Dava Dairesi, Vergi Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu gerekçesiyle istinaf istemini reddetmiştir.
Davalının temyiz istemini inceleyen Danıştay Dördüncü Dairesinin 01/06/2023 tarih ve E:2019/1986, K:2023/3183 sayılı kararı:
Uyuşmazlıkta, davacı tarafından, 2016 yılına ilişkin ihracattan doğan katma değer vergisi iade alacağının dava konusu ödeme emri içeriği borçlardan (... Vergi Dairesi Müdürlüğünün ...tarihli ve ... sayılı yazısına göre 2016 yılına ilişkin kurumlar vergisi ve damga vergileri dışındakilerden) mahsubu talep edilmiştir. Söz konusu talebe ilişkin olarak davacı, ... tarih ve ... sayılı Vergi İncelemelerine İlişkin İnceleme Talep Formu ile mal alışında bulunduğu firmaların bazıları hakkında sahte belge düzenlediklerine dair vergi tekniği raporları bulunduğu gerekçesiyle incelemeye sevk edilmiştir. Davacının mahsup talebinin bu nedenle reddi üzerine 17/07/2017 tarihinde dava konusu ödeme emri düzenlenmiştir.
Diğer taraftan, davacı tarafından, mahsup talebinin reddine dair işlemlerin iptali istemiyle açılan davaların reddi yolunda verilen bölge idare mahkemesi kararlarına yöneltilen temyiz istemleri, Danıştay Dördüncü Dairesinin K:2019/5860, K:2020/43, K:2020/44, K:2020/45, K:2020/46, K:2020/47, K:2020/48, K:2020/49, K:2020/50 sayılı kararları ile onanmıştır.
Davacı hakkındaki incelemenin tamamlanması üzerine düzenlenen ... tarih ve... sayılı Vergi İnceleme Raporu'nda ise davacının 2016 döneminde ihracat faaliyetinde bulunduğu beyanı ile nakden/mahsuben talep ettiği 7.765.305,15 TL katma değer vergi iade alacağından, henüz iade edilmeyen tutarların iadelerinin yapılmaması, iadesi yapılan tutarların ise geri alınması gerektiği belirtilmiştir.
Bu durumda, davacının mahsup talebinin, katma değer vergisi işlemlerine yönelik olumsuz saptamalar sebebiyle gerçekleştirilmemesi üzerine düzenlenen ödeme emrinde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığından, aksi yöndeki gerekçeyle verilen vergi mahkemesi kararına yöneltilen istinaf isteminin reddine dair bölge idare mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir.
Daire bu gerekçeyle bölge idare mahkemesi kararını bozmuştur.
... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararı:
Vergi Dava Dairesi, aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle ilk kararında ısrar etmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı vergi dairesi müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısında, dava konusu ödeme emri içeriği amme alacaklarından, 2016 yılına ait kurumlar vergisi ile damga vergilerine ilişkin davacının mahsup talebinin bulunmadığının belirtildiği, bu hususun yargılamanın önceki aşamalarında ileri sürülmesine rağmen vergi mahkemesi ve bölge idare mahkemesince dikkate alınmadığı, bu şekilde eksik inceleme ve değerlendirme neticesinde karar verilmesinin hukuka uygun düşmediği belirtilerek ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kısmen kabulü ile ısrar kararının, vergi mahkemesi kararının, dava konusu ödeme emrinin, 10, 14 ila 18. sıralarında yer alan borçlar bakımından iptaline dair hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf isteminin reddine dair hüküm fıkrasının bozulması, diğer yönlerden temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
I- Israr kararının, vergi mahkemesi kararının, dava konusu ödeme emrinin, 1 ila 9, 11 ila 13 ve 19 ila 22. sıralarında yer alan borçlar bakımından iptaline dair hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf isteminin reddine ilişkin hüküm fıkrası yönünden yapılan değerlendirme:
Uyuşmazlıkta, davacı tarafından, 2016 yılının Ekim ve Kasım dönemlerine ait ihracat istisnasından kaynaklanan iade alacaklarının dava konusu ödeme emri içeriği yukarıda belirtilen borçlara mahsuben iade edilmesi istemiyle başvurularda bulunulmuştur.
İdarece, dava konusu ödeme emri düzenlenmeden önce mahsuben iade talepleri hakkında bir karar verildiğine dair bilgi veya belge dosyaya ibraz edilmemiştir.
Bu durumda, idarece iade ile ilgili süreç tamamlanarak davacının mahsuben iade talepleri hakkında bir karar verilmek suretiyle dava konusu ödeme emri içeriği anılan borçların mahsup yoluyla ödenecek kısmı hakkında belirlilik sağlanmadan ödeme emri düzenlenmesinde hukuka uygunluk bulunmamıştır.
Açıklanan hukuksal nedenler ve gerekçeyle ısrar kararının anılan hüküm fıkrasında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir.
II- Israr kararının, vergi mahkemesi kararının, dava konusu ödeme emrinin, 10, 14 ila 18. sıralarında yer alan borçlar bakımından iptaline dair hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf isteminin reddine ilişkin hüküm fıkrası yönünden yapılan değerlendirme:
Davalı idarece dava dosyasına ibraz edilen ... tarih ve ... sayılı belgede, davacının, dava konusu ödeme emri içeriği borçlar için iade/mahsup talebinde bulunduğunun bilgisayar kayıtlarının tetkikinden anlaşıldığı belirtilmiştir.
Vergi Mahkemesince 13/10/2017 tarihinde verilen ara kararı ile davalı idareden, davacının, dava konusu ödeme emri içeriği borçlar için iade/mahsup talebinde bulunup bulunmadığı hususunda bilgi istenmiştir.
Davalı tarafından ara kararına istinaden dosyaya ibraz edilen ... tarih ve ... sayılı belgede, davacının, dava konusu ödeme emri içeriği borçlardan, 2016 yılının Ekim-Aralık dönemine ilişkin 01/04/2017 vadeli, 4.337,59 TL tutarlı gecikme zammı borcu, 2016 yılına ilişkin 30/04/2017 vadeli, 384.826,34 TL tutarlı kurumlar vergisi borcu ile 58,80 TL ve 68,60 TL tutarlı damga vergisi borçları için iade/mahsup talebinin bulunmadığı, ödeme emri içeriği diğer borçlar için ise iade/mahsup talebinde bulunulduğu belirtilmiştir.
Davalı tarafından gerek savunma dilekçesi ekinde gerekse ara kararına cevaben dosyaya ibraz edilen bilgi ve belgelerin ve özellikle davacının iade talep dilekçelerinin incelenmesinden, dava konusu ödeme emri içeriği borçların, 10, 14 ila 18. sıralarında yer alanlar yönünden davacının iade talebinin bulunmadığı anlaşılmıştır.
Ancak, davalı idarece dosyaya ibraz edilen iki farklı belgede (......tarih ve ... sayılı, ... tarih ve ... sayılı belgelerde), yukarıda belirtilen borçlar bakımından davacının iade/mahsup talebinin bulunup bulunmadığı hususunda çelişkili bilgiler yer aldığından, bu hususun bir kez daha araştırılarak belirliliğe kavuşturulması gerekmektedir.
Bu durumda vergi dava dairesince anılan hususta yapılacak araştırma neticesinde edinilen bilgiler, "I" numaralı başlık altında yer verilen hukuksal nedenler ve gerekçe göz önünde bulundurulmak suretiyle değerlendirilerek uyuşmazlığın bu kısmı hakkında yeniden karar verilmesi gerekmektedir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1-Davalının temyiz isteminin KISMEN KABULÜNE,
2- ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının, vergi mahkemesi kararının, dava konusu ödeme emrinin, 10, 14 ila 18. sıralarında yer alan borçlar bakımından iptaline dair hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf isteminin reddine dair hüküm fıkrasının BOZULMASINA,
3- Anılan ısrar kararının, vergi mahkemesi kararının, dava konusu ödeme emrinin, 1 ila 9, 11 ila 13 ve 19 ila 22. sıralarında yer alan borçlar bakımından iptaline dair hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf isteminin reddine dair hüküm fıkrasına yöneltilen temyiz isteminin REDDİNE
4-Yeniden verilecek kararda karşılanacağından, yargılama giderleri hakkında hüküm kurulmasına gerek bulunmadığına 21/05/2025 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.