Danıştay danistay 2023/1482 E. 2025/743 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
VERGİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2023/1482
Karar No : 2025/743

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Defterdarlığı - ...
(... Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... İnşaat Mühendislik Sanayi
ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı adına, hakkında düzenlenen vergi inceleme raporu uyarınca, ... Harfiyat İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından gerçek bir emtia teslimi ve hizmet ifasına dayanmaksızın düzenlendiği tespit edilen faturayı 2015 yılı kayıtlarına dahil ettiğinden bahisle bu fatura içeriği katma değer vergisinin indirimi kabul edilmeyerek ve 2014 yılının Aralık döneminden devreden katma değer vergisi azaltılarak yeniden düzenlenen beyan tablosu dikkate alınmak suretiyle resen tarh edilen 2015 yılının Mart, Mayıs ila Temmuz dönemlerine ait katma değer vergileri, vergilerin bir katı tutarında kesilen ve tekerrür hükmü uygulanmak suretiyle artırılan vergi ziyaı cezalarının kaldırılması istemiyle dava açılmıştır.
... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı:
İkamet amaçlı binaların inşaatı faaliyeti ile iştigal etmek üzere mükellefiyet tesis ettiren davacı adına 2015 hesap dönemi içinde katma değer vergisi dahil 70.800,00 TL tutarında bir adet fatura düzenleyen ... Harfiyat İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi hakkında tanzim olunan ... tarih ve ... sayılı Vergi Tekniği Raporu'nda şu tespitlere yer verilmiştir:
i. "..." adresinde zemin ve arazi hazırlama, alanın temizlenmesi ile kazı ve hafriyat işleriyle iştigal etmek üzere mükellefiyet tesis ettirmiştir. Bu adres aynı zamanda şirketin kanuni temsilcisinin ikametgâh adresidir.
ii. Şirketin %100 hisse ile ortağı ve kanuni temsilcisi ...'dır.
iii. 2016 hesap dönemine ilişkin 24/06/2016 tarihli defter ve belge isteme yazısı, aynı zamanda kanuni temsilcinin ikametgâh adresi olan şirketin iş yeri adresinde 13/07/2016 tarihinde ...'a tebliğ edilmiş, ancak yasal süre geçmesine rağmen raporun düzenlenme tarihi itibarıyla herhangi bir bilgi ve belge ibraz edilmemiştir.
iv. 10/04/2015 tarihinde işe başlama bildiriminde bulunulması üzerine mükellefin iş yeri adresinde yapılan yoklamada, adresin şirket müdürü olan ...'ın ikametgâh adresi olduğu, mükellefin bu adres üzerinden hafriyat taşımacılığı faaliyetiyle iştigal edeceği beyan ve tespit edilmiştir.
v. Aynı adreste 29/06/2015 tarihinde yapılan yoklamada, adresin şirketin kanuni temsilcisinin ikametgâh adresi olduğu, bu adres üzerinden mevcut hafriyat işleri faaliyetine devam edildiği, çalışanın olmadığı, şirket aktifine kayıtlı ticari araç olmadığı, kiralanan araçların plakalarının bulunduğunun beyan edildiği saptanmıştır.
vi. Aynı adreste 13/01/2016 tarihinde yapılan yoklamada, adresin şirket kanuni temsilcisinin ikametgâhı olduğu, şirketin faaliyetine devam ettiği, faaliyet konusunun hafriyat ve her türlü nakliyat işleri olduğu, adına kayıtlı herhangi bir aracın olmadığı ancak iş çıkması halinde işlerin araç kiralama yöntemiyle gerçekleştirildiği, firmanın şahıs şirketi olduğu, çalışan personelinin bulunmadığı, herhangi bir bankayla çalışılmadığı beyan ve tespit edilmiştir.
vii. 2015 yılına ait kurumlar vergisi beyannamesi ile 2016 yılının Ocak-Mart ve Nisan-Haziran dönemlerine ait geçici vergi beyannameleri verilmemiştir.
viii. 2015 ve 2016 yıllarında, 2016 yılının Nisan-Haziran dönemine ait muhtasar beyanname haricindeki diğer muhtasar beyannameler verilmiştir.
ix. 2015 yılına ait katma değer vergisi matrahlarının toplamı 2.755.201,00 TL, 2016 yılına ait katma değer vergisi matrahlarının toplamı ise 457.103,88 TL'dir.
x. Ödenmesi gereken vergi aslı borcu 14.069,65 TL olup hiç vergi ödemesi yapılmamıştır.
xi. Mükellef 2015 yılına ait Ba formuyla toplam 1.982.940,00 TL tutarında alış yaptığını beyan etmesine rağmen diğer firmalar verdikleri Bs formlarıyla mükellefe toplam 1.329.140,00 TL tutarında satış yaptıklarını beyan etmiştir.
xii. Mükellef 2015 yılına ait Bs formuyla toplam 2.067.655,00 TL tutarında satış yaptığını beyan etmesine rağmen diğer firmalar verdikleri Ba formlarıyla mükelleften toplam 2.962.155,00 TL tutarında alış yaptıklarını beyan etmiştir.
xiii. Mükellef 2016 yılına ait Ba formuyla toplam 22.132,00 TL tutarında alış yaptığını beyan etmesine rağmen diğer firmalar verdikleri Bs formlarıyla mükellefe toplam 150.145,00 TL tutarında satış yaptıklarını beyan etmiştir.
xiv. Mükellef 2016 yılına ait Bs formuyla toplam 22.300,00 TL tutarında satış yaptığını beyan etmesine rağmen diğer firmalar verdikleri Ba formlarıyla mükelleften toplam 637.710,00 TL tutarında alış yaptıklarını beyan etmiştir.
Anılan mükellefin iş yeri adresinde 29/06/2015 tarihinde yapılan yoklamada kiralandığı ifade edilen araçların plakalarına ait belgeler dosyada olmadığından verilen ara kararı ile kiralanan araçların plakaları istenmiştir. Bunun üzerine UYAP sistemi üzerinden araç plakalarına ait liste 25/05/2018 tarihinde dava dosyasına sunulmuştur.
Davacıya fatura düzenleyen ... Harfiyat İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin yapılan yoklamalarda faaliyette bulunduğunun tespit edildiği ve anılan mükellefin düzenlediği faturaların gerçek bir emtia teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığı yönünde hukuken itibar edilebilir nitelikte somut tespitlere yer verilmediği görüldüğünden, davacı adına yapılan cezalı tarhiyatlarda hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Mahkeme bu gerekçeyle cezalı tarhiyatları kaldırmıştır.
Davalının istinaf istemini inceleyen ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı:
Vergi Dava Dairesi, istinaf istemine konu kararın kaldırılmasını gerektiren bir nedenin bulunmadığı gerekçesiyle istinaf istemini reddetmiştir.
Davalının temyiz istemini inceleyen Danıştay Dördüncü Dairesinin 27/12/2022 tarih ve E:2019/2385, K:2022/9295 sayılı kararı:
... Harfiyat İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi hakkında tanzim olunan vergi tekniği raporunda yer alan tespitlerin değerlendirilmesinden, anılan şirketin kuruluşundan itibaren beyan ettiği ciroyu hiç çalışanı olmadan şirketin ortağı ve yöneticisi olan şahıs tarafından tek başına ikamet adresinden gerçekleştirmesinin ticari icaplara uymadığı, kiralanan araçlara ilişkin plaka listesinin gerçek faaliyeti ispatlamada yetersiz kaldığı, Ba-Bs formları ve katma değer vergisi matrahları arasında uyumsuzluklar olduğu, alım yapılan firmaların çoğu hakkında olumsuz tespitler bulunduğu anlaşıldığından, anılan şirketin düzenlediği faturaların sahte olduğu sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, dava konusu katma değer vergileri ile vergilerin bir katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezalarında hukuka aykırılık, aksi yönde verilen temyize konu kararda ise hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Öte yandan, yeniden verilecek kararda, vergi ziyaı cezalarının tekerrür hükmü uygulanmak suretiyle artırılan kısmı yönünden ayrıca değerlendirme yapılacağı tabiidir.
Daire bu gerekçeyle kararı bozmuştur.
... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararı:
Vergi Dava Dairesi, aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle ilk kararında ısrar etmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Gerçek bir emtia teslimi ve hizmet ifasına dayanmaksızın düzenlendiği somut olarak tespit edilen faturayı defterine kaydeden ve fatura içeriği katma değer vergisini indirim konusu yapan davacı adına yapılan cezalı tarhiyatlarda hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilerek ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Uyuşmazlık konusu fatura bedelinin bir kısmının çekle, bir kısmının banka aracılığıyla ödendiği, ödemeye ilişkin çek ve dekontların inceleme elemanına ibraz edildiği, ancak inceleme elemanınca ödemeye ilişkin belgelerin ilgili bankalardan istenmediği ve bu konuya ilişkin olarak bir değerlendirme yapılmadığı, ... Harfiyat İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin ifa ettiği 150 sefer hafriyat nakliyatı hizmetinin kamu kurum ve kuruluşlarına doğrudan ve/veya taşeron olarak hizmet sundukları işlerde kullanıldığı, nakliyat hizmeti almadan bu işleri yapmalarının mümkün olmadığı, randıman incelemesi ve hizmet sundukları kamu kurum ve kuruluşları nezdinde karşıt inceleme yapılmadığı, kurumlar vergisi ve geçici vergi yönünden uyuşmazlık konusu fatura içeriği hizmetin gerçekten alındığının kabul edilmesine rağmen katma değer vergisi yönünden tarhiyat önerilmesinin tutarsız olduğu, sahte olduğu iddia edilen faturada yer alan katma değer vergisi tutarının toplam indirilecek katma değer vergisi içindeki payının sadece %2 olduğu, vergisel ödevlerini düzenli olarak yerine getiren bir mükellef olarak bu kadar düşük bir tutar için ağır maddi sonuçlara sebebiyet verebilecek sahte fatura kullanma fiilini işlemelerinin rasyonel olmadığı belirtilerek temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ: Temyizen incelenen ısrar kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
MADDİ OLAY ve YARGILAMA SÜRECİ:
Davacı hakkında düzenlenen dava konusu cezalı tarhiyatların dayanağı ... tarih ve ... sayılı Vergi İnceleme Raporu'nda, ... Harfiyat İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin gerçek bir emtia teslimi veya hizmet ifasına dayanmaksızın düzenlediği tespit edilen faturayı 2015 yılı kayıtlarına dahil ettiğinden bahisle bu fatura içeriği katma değer vergisi indiriminin reddedilmesi gerektiği belirtilmiştir. Ayrıca, anılan raporda, davacı hakkında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı Vergi İnceleme Raporu ile davacının 2014 yılının Aralık döneminden devreden katma değer vergisinin bulunmadığının tespit edildiği belirtilerek bu husus da dikkate alınmak suretiyle davacının beyan tablosu tekrar düzenlenmiştir.
Davacı adına, yeniden düzenlenen beyan tablosu esas alınmak suretiyle 2015 yılının Mart, Mayıs ila Temmuz dönemleri için resen katma değer vergileri tarh edilmiş ve tekerrür hükmü uygulanmak suretiyle vergilerin bir katı tutarında vergi ziyaı cezaları kesilmiştir.
Öte yandan, Mahkeme ve Bölge İdare Mahkemesince, dava konusu cezalı tarhiyatların 2014 yılının Aralık döneminden devreden katma değer vergisinin azaltılmasından kaynaklanan kısmı hakkında herhangi bir değerlendirme yapılmaksızın ve gerekçeye yer verilmeksizin davanın sonuçlandırıldığı görülmektedir.

İLGİLİ MEVZUAT:
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun, "Davaların karara bağlanması" başlığını taşıyan 22. maddesinin (1) numaralı fıkrasında, konular aydınlandığında meselelerin sırasıyla oya konulacağı ve karara bağlanacağı; "Kararda bulunacak hususlar" başlığını taşıyan 24. maddesinin (e) bendinde, kararın dayandığı hukuki sebepler ile gerekçesi ve hükmün kararlarda belirtilmesinin gerektiği kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
I- Kararın, dava konusu cezalı tarhiyatların ... Harfiyat İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından düzenlenen faturanın 2015 yılı kayıtlarına intikal ettirilmesinden kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen temyiz istemi hakkındaki inceleme:
Danıştay Dördüncü Dairesinin yukarıda yer verilen kararının dayandığı aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle ... Harfiyat İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin düzenlediği faturaların gerçek bir emtia teslimi veya hizmet ifasına dayanmadığı sonucuna varılmıştır. Bu durumda, dava konusu katma değer vergileri ile vergilerin bir katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezalarının ... Harfiyat İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin düzenlediği faturadan kaynaklanan kısmında hukuka aykırılık bulunmadığından, ısrar kararının sözü edilen hüküm fıkrasının bozulması gerekmiştir.
Ayrıca, yeniden verilecek kararda, vergi ziyaı cezalarının tekerrür hükmü uygulanmak suretiyle artırılan kısmının bu tarhiyat nedenine isabet eden bölümü yönünden tekrar değerlendirme yapılacağı tabiidir.
II- Kararın, dava konusu cezalı tarhiyatların 2014 yılının Aralık döneminden devreden katma değer vergisinin azaltılmasından kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen temyiz istemi hakkındaki inceleme:
Dava konusu cezalı tarhiyatların 2014 yılının Aralık döneminden devreden katma değer vergisinin azaltılmasından kaynaklanan kısmı hakkında herhangi bir değerlendirme yapılmaksızın ve gerekçeye yer verilmeksizin davanın sonuçlandırılmasında yargılama usulü kurallarına uygunluk bulunmadığından, cezalı tarhiyatların belirtilen kısmı (vergi ziyaı cezalarının tekerrür hükmü uygulanmak suretiyle artırılan kısımları dahil) hakkında değerlendirme yapılarak karar verilmek üzere temyize konu kararın sözü edilen hüküm fıkrasının da bozulması gerekmiştir.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1- Davalının temyiz isteminin KABULÜNE,
2- ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının BOZULMASINA,
3- Yeniden verilecek kararda karşılanacağından, yargılama giderleri hakkında hüküm kurulmasına gerek bulunmadığına,
08/10/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.


X - KARŞI OY:
Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçe karşısında ısrar kararının, dava konusu cezalı tarhiyatların ... Harfiyat İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından düzenlenen faturanın 2015 yılı kayıtlarına intikal ettirilmesinden kaynaklanan kısmına ilişkin hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmadığından, anılan hüküm fıkrasına yöneltilen temyiz isteminin reddi gerektiği oyu ile karara bu yönden katılmıyoruz.