Danıştay danistay 2023/1175 E. 2025/461 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
VERGİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2023/1175
Karar No : 2025/461

TEMYİZ EDEN (DAVALI) :... Defterdarlığı - ...
(...Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Metal Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU :... Bölge İdare Mahkemesi ...Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Davacı tarafından, adına düzenlenen ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emrinin iptali istemiyle dava açılmıştır.
... Vergi Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı:
i. Dava konusu ödeme emrinin 2018 yılının Mart ila Ağustos dönemlerine ilişkin katma değer vergileri ile 2018 yılının Mart, Mayıs ila Ağustos dönemlerine ilişkin damga vergilerinden kaynaklanan kısmı yönünden yapılan inceleme:
Davacı tarafından vergi borcunun, katma değer vergisi iade alacağından mahsup edilmek suretiyle ödenmesine ilişkin talebi üzerine davalı idarece 30/05/2018, 16/07/2018, 22/10/2018 ve 22/11/2018 tarihli yazılarla iade talebinde yer alan bazı eksikliklerin tamamlanması gerektiği davacıya bildirilmiştir. Davacı bu bildirimlere karşı 08/11/2018 tarihli yazıyla cevap vermiştir. Davalı idare tarafından, davacının iade talebinin vergi inceleme raporuna göre neticelendirilmesi istenmiş ve 28/11/2018 tarihinde inceleme talebinde bulunulmuştur.
Olayda, davalı idare tarafından davacı hakkında iade/mahsup talebinin gerçekleştirilmediğine ilişkin olarak herhangi bir işlem tesis edilmeden dava konusu ödeme emri düzenlenmiştir.
Bu durumda, davalı idarece davacının mahsuben iade talebi değerlendirilmek suretiyle bu talebin yerine getirilip getirilemeyeceği hususunda tesis edilecek işlemin dayanağı hakkında davacının bilgi sahibi olmasının sağlanması ve bu işleme ilişkin davacının haklılığını ortaya koymaya yönelik delil ve hukuka aykırılık iddialarını ileri sürmesine imkân verilmesi gerekirken mahsuben iade talebinin yerine getirilip getirilemeyeceği konusunda ayrıca bir işlem tesis edilmeksizin iade alacağıyla mahsup edilmesi talep edilen vergi borçlarının tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrinin anılan kısmında hukuka uygunluk görülmemiştir.
ii. Dava konusu ödeme emrinin 2018 yılının Şubat dönemi için kesilen özel usulsüzlük cezasından kaynaklanan kısmı yönünden yapılan inceleme:
Olayda davacı tarafından düzenlenmeyen veya eksik/hatalı düzenlenen bir fatura mevcut olmadığından, faturanın elektronik ortamda düzenlenmesi gerekirken kağıt ortamda düzenlenmesi nedeniyle kesilen cezada hukuka uygunluk bulunmamaktadır. Bu durumun "borcum yoktur" iddiası kapsamında değerlendirilmesi gerektiğinden, dava konusu ödeme emrinin anılan kısmında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
iii. Dava konusu ödeme emrinin davacı adına tarh edilen 2018 yılının Şubat dönemine ilişkin vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi ve katma değer vergisine bağlı olarak hesaplanan gecikme faizinden kaynaklanan kısmı yönünden yapılan inceleme:
Davacı tarafından dava dosyasına 24/01/2019 tarihinde sunulan dilekçeye göre, 2018 yılının Şubat dönemine ilişkin vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi ve katma değer vergisine bağlı olarak hesaplanan gecikme faizinin ödendiği anlaşıldığından, ödeme emrinin anılan kısmı hakkında karar verilmesine gerek bulunmamaktadır.
iv. Karar sonucu:
Vergi Mahkemesi bu gerekçeyle ödeme emrinin 2018 yılının Mart ila Ağustos dönemlerine ilişkin katma değer vergileri ile 2018 yılının Mart, Mayıs ila Ağustos dönemlerine ilişkin damga vergilerinden kaynaklanan kısmı ve 2018 yılının Şubat dönemi için kesilen özel usulsüzlük cezasından kaynaklanan kısmını iptal etmiş, ödeme emrinin kalan kısmı hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermiştir.
Davalının istinaf istemini inceleyen ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı:
i. Mahkeme kararının dava konusu ödeme emrinin 2018 yılının Mart ila Ağustos dönemlerine ilişkin katma değer vergileri ile 2018 yılının Mart, Mayıs ila Ağustos dönemlerine ilişkin damga vergilerinden kaynaklanan kısmının iptaline dair hüküm fıkrası yönünden yapılan inceleme:
İstinaf istemine konu vergi mahkemesi kararının anılan hüküm fıkrasının usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
ii. Mahkeme kararının dava konusu ödeme emrinin 2018 yılının Şubat dönemine ilişkin özel usulsüzlük cezasından kaynaklanan kısmının iptaline dair hüküm fıkrası yönünden yapılan inceleme:
2018 yılının Şubat dönemine ilişkin özel usulsüzlük cezası, davacıya usulüne uygun bir şekilde tebliğ edilmiş, anılan cezaya karşı dava açılmaması üzerine tahakkuk etmiş ve bu borç vadesinde ödenmemiştir.
Bu durumda, anılan ceza kesme işlemine karşı açılacak davada ileri sürülebilecek iddiaların tahsilat aşamasında incelenerek "borcum yoktur" kapsamında değerlendirilmesine olanak bulunmadığından ödeme emrinin anılan kısmında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.
iii. Karar sonucu:
Vergi Dava Dairesi bu gerekçeyle Mahkeme kararının dava konusu ödeme emrinin 2018 yılının Mart ila Ağustos dönemlerine ilişkin katma değer vergileri ile 2018 yılının Mart, Mayıs ila Ağustos dönemlerine ilişkin damga vergilerinden kaynaklanan kısmının iptaline dair hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf istemini reddetmiş, Mahkeme kararının dava konusu ödeme emrinin 2018 yılının Şubat dönemine ilişkin özel usulsüzlük cezasından kaynaklanan kısmının iptaline dair hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf istemini kabul ederek kararın anılan hüküm fıkrasını kaldırmış ve bu yönden davayı reddetmiştir.
Davalının temyiz istemini inceleyen Danıştay Dördüncü Dairesinin 16/01/2023 tarih ve E:2019/9666, K:2023/175 sayılı kararı:
Olayda davacının mahsuben iade talebine karşı davalı idarece 28/11/2018 tarihli yazıda mal ve hizmet alımlarının tamamını gerçekleştirdiği ... Madencilik ve Metal Sanayi Ticaret Anonim Şirketi hakkında olumsuz tespitlerin bulunduğu, bu nedenle mükellefin incelemeye sevk edildiği belirtilmiştir.
03/11/2022 tarihinde verilen ara kararıyla, davalı idareden, adı geçen şirket hakkında yürütülen incelemenin hangi aşamada olduğu sorulmuş, anılan şirket hakkında vergi inceleme raporu düzenlenmiş ise raporun bir suretinin dosyaya sunulması istenmiş ve düzenlenmiş ise bu rapora göre davacının iade talebi hakkında herhangi bir işlem tesis edilip edilmediği hususunda bilgi ve belge talep edilmiştir.
Anılan ara kararına cevaben ... Madencilik ve Metal Sanayi Ticaret Anonim Şirketi adına düzenlenen vergi tekniği raporu dosyaya sunulmuştur.
Bu durumda, anılan vergi tekniği raporunda yer alan tespitler değerlendirilerek bu değerlendirme sonucunda davacının dava konusu ödeme emri içeriği borçları mahsup edebileceği bir iade alacağının mevcut olup olmadığı yönünden inceleme yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere temyize konu kararın istinaf isteminin reddine dair hüküm fıkrasının bozulması gerekmiştir.
Daire bu gerekçeyle Vergi Dava Dairesi kararının istinaf isteminin reddine dair hüküm fıkrasını bozmuştur.
... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararı:
Vergi Dava Dairesi, bozulan hüküm fıkrası yönünden ilk kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçeyle ısrar etmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Israr kararında hukuka uygunluk bulunmadığı belirtilerek bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
Uyuşmazlıkta, davacı tarafından 2018 yılının Mart ila Ağustos dönemlerine ait kısmi tevkifat uygulamasından kaynaklanan katma değer vergisi iade alacaklarının dava konusu ödeme emri içeriği vergi borçlarına mahsuben iade edilmesi istemiyle söz konusu borçların vade tarihlerinden önce birden fazla başvuruda bulunulmuştur.
Davalı idarece, dava konusu ödeme emri düzenlenmeden önce mahsuben iade talepleri hakkında iade sürecini sonlandıracak nitelikte karar verildiğine dair bilgi veya belge dosyaya ibraz edilmemiştir. Aksine dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelere göre iade talepleri hakkında yapılan kontrollerde tespit edilen bazı eksikliklerin veya olumsuzlukların davacıya yazıyla bildirilmesi, iade taleplerinin yerine getirilmesi amacıyla davacı hakkında vergi incelemesine başlanması gibi hususlar iade taleplerine yönelik prosedürün devam ettiğini göstermektedir.
Bu durumda, dava konusu ödeme emri içeriği borçlara ilişkin olarak davacı tarafından yapılan mahsuben iade talepleri hakkında bu talepleri nihayete erdirecek nitelikte bir karar verilmek suretiyle borçların miktarı ve ödenecek safhaya gelip gelmediği hususlarında belirlilik sağlanmadan ödeme emri düzenlenmesinde hukuka uygunluk görülmemiştir.


KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1-... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararına yönelik temyiz isteminin REDDİNE,
2-2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın Vergi Mahkemesine gönderilmesine,
18/06/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.


X - KARŞI OY:
Temyiz isteminin kabulü ile ısrar kararının Danıştay Dördüncü Dairesinin kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçe uyarınca bozulması gerektiği oyu ile karara katılmıyoruz.