Danıştay danistay 2023/1103 E. 2025/410 K.

T.C.
D A N I Ş T A Y
VERGİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2023/1103
Karar No : 2025/410

TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Defterdarlığı - ... - (... Vergi Dairesi Müdürlüğü)
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının aleyhe olan hüküm fıkrasının temyizen incelenerek bozulması istenmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ:
Dava konusu istem: Davacı tarafından, bir dönem ortak olduğu ... Metal İnşaat ve Ahşap Ürünleri Ticaret Limited Şirketinin muhtelif vergi borçlarının tahsili amacıyla ortak sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ..., ..., ...,...... ve ... takip numaralı ödeme emirleri ile ...takip numaralı ödeme emrinin Karayolu Taşıma Kanunu'nun ihlalinden kaynaklanan idari para cezası, trafik cezası ve karayolları geçiş ücreti hariç diğer kısmı yönünden iptali istemiyle dava açılmıştır.
.... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı:

i. Dava konusu ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emrinin 2013 yılının Kasım dönemine ilişkin gelir (stopaj) vergisi ve aynı döneme ait damga vergilerinden kaynaklanan kısmı ile...tarih ve ... takip numaralı ödeme emrinin 2013 yılına ait kurumlar vergisi, 2013 yılına ait kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesinden kaynaklanan damga vergileri, 2013 yılının Ekim-Aralık dönemine ait gecikme zammı ve aynı döneme ait geçici vergi beyannamesinin verilmesinden kaynaklanan damga vergilerine ilişkin kısmı yönünden yapılan inceleme:
Davacının asıl amme borçlusu şirket ortaklığından, 18/11/2013 tarihinde tüm hisselerini devrederek ayrıldığı görüldüğünden, davacının kamu alacaklarından sorumluluğu 18/11/2013 tarihine kadar gerçekleşmiş olan vergiyi doğuran olaylardan kaynaklı vergi borçlarıyla sınırlıdır. Bu nedenle takibe konu amme alacağının ne kadarlık kısmının ortak olunan dönemde gerçekleştiği ortaya konulmak ve sorumlu olduğu amme alacağının miktarı tespit edilmek suretiyle ödeme emri düzenlenmesi gerekirken bu yönden bir belirleme yapılmaksızın davacı adına düzenlenen ödeme emirlerinin anılan kısımlarında hukuki isabet görülmemiştir.
ii.... tarih ve... ve...takip numaralı ödeme emirlerinin dava konusu edilen diğer kısımları ve ... tarih ve...,..., ...ve ... takip numaralı ödeme emirleri yönünden yapılan inceleme:
19/12/2011 tarihinden itibaren asıl amme borçlusu şirkette ortaklık sıfatı bulunan davacının, 19/12/2011 tarihinden önceki kamu borçlarından, hisseyi devraldığı kişiyle birlikte sorumluluğu bulunduğundan, ilgili kamu alacaklarının tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emirlerinin bu kısımlarında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

iii. Karar sonucu:
Vergi Mahkemesi bu gerekçeyle dava konusu...tarih ve ... takip numaralı ödeme emrinin 2013 yılının Kasım dönemine ilişkin gelir (stopaj) vergisi ve aynı döneme ait damga vergilerinden kaynaklanan kısmı ile ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emrinin 2013 yılına ait kurumlar vergisi, aynı yıla ait damga vergileri, 2013 yılının Ekim-Aralık dönemine ilişkin gecikme zammı ve aynı döneme ait damga vergilerden kaynaklanan kısmını iptal etmiş, diğer yönlerden davayı reddetmiştir.
Tarafların istinaf istemlerini inceleyen ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı:
Vergi Dava Dairesi, istinaf istemlerine konu vergi mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu gerekçesiyle istemleri reddetmiştir.
Tarafların temyiz istemlerini inceleyen Danıştay Üçüncü Dairesinin 18/10/2022 tarih ve E:2018/6859, K:2022/3884 sayılı kararı:
Temyiz istemlerine konu yapılan Vergi Dava Dairesi kararının; ödeme emirleri içeriği kamu alacaklarının, davacının asıl amme borçlusu şirkete ortak olduğu 09/12/2011 tarihinden önce tahakkuk edip vadesinde ödenmeyen kısmı, 09/12/2011 ila 18/11/2013 tarihleri arasında beyan yoluyla tahakkuk ettirilip vadesinde ödenmeyen kısmı ve ... ve ... takip numaralı ödeme emirlerinin 2013 yılına ait kurumlar vergisi ve damga vergileri, aynı yılın Ekim-Aralık dönemine ait gecikme zammı ve damga vergileri ile aynı yılın Kasım dönemine ait gelir (stopaj) vergisi ve damga vergilerinin 18/11/2013 tarihinden sonraki dönemlere isabet eden bölümüne ilişkin hüküm fıkrası aynı hukuksal nedenler ve gerekçe ile hukuka uygun görülmüştür.
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 35. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "devir öncesine ait amme alacakları" kavramı devirden önce tahakkuk etmiş ancak vadesinde ödenmemiş amme alacaklarına ilişkindir.
Limited şirket ortaklarının, payı devreden ve devralan şahısların devir öncesine ait kamu alacaklarının ödenmesinden müteselsilen sorumlu tutulacakları hususu 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 5766 sayılı Kanun ile değişik 35. maddesi hükmü gereğidir.
09/12/2011 tarihli hisse devir sözleşmesi ile şirkete ortak olan davacının bu tarih öncesine rastlayan dava konusu ödeme emirleri içeriği kamu alacağından sorumlu tutulması mümkün değildir. Bu nedenle temyize konu kararın anılan hüküm fıkrasının bozulması gerekmiştir.
Öte yandan, 09/12/2011 tarihinde asıl amme borçlusu şirkete ortak olan davacı 18/11/2013 tarihli hisse devir sözleşmesi ile şirket ortaklığından ayrıldığından 6183 sayılı Kanun'un 35. maddesi uyarınca hisse devrinin gerçekleştiği tarihe kadar ortak sıfatıyla sorumluluğunun devam edeceği sonucuna varılmıştır.
Bu durumda, temyize konu kararın ... ve ... takip numaralı ödeme emirlerinin 2013 yılına ait kurumlar vergisi, damga vergileri, aynı yılın Ekim-Aralık dönemine ait gecikme zammı, damga vergileri ve aynı yılın Kasım dönemine ait gelir (stopaj) vergisi, damga vergilerinin 18/11/2013 tarihinden önceki dönemlere ilişkin kısmına dair hüküm fıkrasının bozulması gerekmiştir.
Daire bu gerekçeyle temyize konu kararın ... ve ... takip numaralı ödeme emirlerinin 2013 yılına ait kurumlar vergisi, damga vergileri, aynı yılın Ekim-Aralık dönemine ait gecikme zammı, damga vergileri ve aynı yılın Kasım dönemine ait gelir (stopaj) vergisi, damga vergilerinden oluşan kısmının 18/11/2013 tarihinden önceki dönemlere dair bölümüne ilişkin hüküm fıkrası ile dava konusu ödeme emirleri içeriği kamu alacaklarının dönemi 09/12/2011 öncesine ilişkin kısmına dair hüküm fıkrasını bozmuş, diğer hüküm fıkralarını onamıştır.
... Bölge İdare Mahkemesi .... Vergi Dava Dairesinin... tarih ve E:... K... sayılı ısrar kararı:
Vergi Dava Dairesi, bozulan hüküm fıkrası yönünden ilk kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçeyle ısrar etmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Israr kararının dava konusu ... tarih ve ... ve ... takip numaralı ödeme emrinin 2013 yılının Kasım dönemine ilişkin gelir (stopaj) vergisi ve aynı döneme ait damga vergileri, 2013 yılına ait kurumlar vergisi ve aynı yıla ait damga vergileri, 2013 yılının Ekim-Aralık dönemine ilişkin gecikme zammı ve aynı döneme ait damga vergilerden oluşan kısımlarının 18/11/2013 tarihinden önceki dönemlere ilişkin bölümüne dair hüküm fıkrasında hukuka uygunluk bulunmadığı belirtilerek ısrar kararının bu yönden bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ...'İN DÜŞÜNCESİ: 2013 yılının Kasım dönemine ait muhtasar beyannamenin, 2013 yılının Ekim-Aralık dönemine ait geçici vergi beyannamesinin ve 2013 yılına ait kurumlar vergisi beyannamesinin verildiği tarihler gözetilerek anılan beyannamelerin verilmesiyle doğan damga vergilerinin 18/11/2013 tarihinden önceki dönemlere ilişkin kısmından davacının sorumlu tutulup tutulamayacağı yeniden verilecek kararda değerlendirilmek üzere temyize konu ısrar kararının, ... ve ... takip numaralı ödeme emirlerinin 2013 yılına ait kurumlar vergisi, damga vergileri, 2013 yılının Ekim-Aralık dönemine ait damga vergileri, 2013 yılın Kasım dönemine ait gelir (stopaj) vergisi ve damga vergilerinden kaynaklanan kısımlarının 18/11/2013 tarihinden önceki bölümlerine ilişkin hüküm fıkrasının Danıştay Üçüncü Dairesinin kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçe uyarınca bozulması gerektiği düşünülmektedir.
2013 yılının Ekim-Aralık dönemine ilişkin geçici vergi beyannamesinin verilmesi üzerine tahakkuk eden geçici verginin vade tarihinin 17/02/2014 olduğu dikkate alındığında, ilgili tarihte şirket ortağı olmayan davacının bu tarih itibarıyla hesaplanmaya başlanan gecikme zammından sorumlu tutulması mümkün değildir.
Bu nedenle ısrar kararının, ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emri içeriği 2013 yılının Ekim-Aralık dönemine ait gecikme zammının 18/11/2013 tarihinden önceki dönemlere ilişkin kısmına dair hüküm fıkrasına yöneltilen temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE :
İLGİLİ MEVZUAT :
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 35. maddesinin 5766 sayılı Kanun ile değişik hali şu şekildedir:
"Limited şirket ortakları, şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağından sermaye hisseleri oranında doğrudan doğruya sorumlu olurlar ve bu Kanun hükümleri gereğince takibe tabi tutulurlar.
(Ek fıkra: 4/6/2008-5766/3 md.) Ortağın şirketteki sermaye payını devretmesi halinde, payı devreden ve devralan şahıslar devir öncesine ait amme alacaklarının ödenmesinden birinci fıkra hükmüne göre müteselsilen sorumlu tutulur.
(Ek fıkra: 4/6/2008-5766/3 md.) Amme alacağının doğduğu ve ödenmesi gerektiği zamanlarda pay sahiplerinin farklı şahıslar olmaları halinde bu şahıslar, amme alacağının ödenmesinden birinci fıkra hükmüne göre müteselsilen sorumlu tutulur."
6183 sayılı Kanun'un 51. maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesinde amme alacağının ödeme müddeti içinde ödenmeyen kısmına vadenin bitim tarihinden itibaren her ay için ayrı ayrı maddede belirtilen oranda gecikme zammı uygulanacağı kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME :
i. Israr kararının, dava konusu ... tarih ve... takip numaralı ödeme emrinin 2013 yılının Kasım dönemine ilişkin gelir (stopaj) vergisi ve aynı döneme ait damga vergilerinden kaynaklanan kısmının 18/11/2013 tarihinden önceki dönemlere ilişkin bölümü ile... tarih ve ... takip numaralı ödeme emrinin 2013 yılına ait kurumlar vergisi, aynı yıla ait damga vergileri, 2013 yılının Ekim-Aralık dönemine ilişkin damga vergilerden kaynaklanan kısmının 18/11/2013 tarihinden önceki dönemlere ilişkin bölümüne dair hüküm fıkrasına yöneltilen temyiz istemi hakkında yapılan inceleme:
Danıştay Üçüncü Dairesinin yukarıda yer verilen kararının dayandığı aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle ısrar kararının anılan hüküm fıkrasının bozulması gerekmektedir.
Ayrıca bozma kararı üzerine yeniden verilecek kararda, 2013 yılının Kasım dönemine ait muhtasar beyannamenin, 2013 yılının Ekim-Aralık dönemine ait geçici vergi beyannamesinin ve 2013 yılına ait kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi üzerine tarh ve tahakkuk eden damga vergileri yönünden vergiyi doğuran olayın beyannamelerin verilmesiyle gerçekleştiği gözetildiğinde anılan damga vergilerinin 18/11/2013 tarihinden önceki dönemlere ilişkin bölümünden davacının sorumlu tutulup tutulamayacağı, davacının sorumlu olduğu dönemlerdeki sermaye payı, amme alacağının asıl borçlu şirketten tahsili amacıyla yapılan takibin usulüne uygun olarak tamamlanıp tamamlanmadığı ve amme alacağının zamanaşımına uğrayıp uğramadığı gibi hususların da değerlendirilmesi suretiyle hüküm kurulacağı tabiidir.
ii. Israr kararının ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emrinin 2013 yılının Ekim-Aralık dönemine ilişkin gecikme zammından kaynaklanan kısmının 18/11/2013 tarihinden önceki dönemlere ilişkin bölümüne dair hüküm fıkrasına yöneltilen temyiz istemi hakkında yapılan inceleme:
Asıl amme borçlusu hakkında 6183 sayılı Kanun'un 54. maddesinde öngörülen cebren tahsil yöntemlerinden ilgili olanların usulüne uygun şekilde izlenmesine rağmen amme alacağının asıl borçludan tahsil edilememesi halinde alacağın ödenmesinden ikincil derecede sorumlu olanlara başvurulabilir. Kamu icra hukukunda öngörülen ikincil derece sorumluluk hallerinden biri de limited şirket ortaklarının sorumluluğudur. Diğer sorumluluk türlerinde olduğu gibi ortakların sorumluluğunda da sorumluluğun feriliği ilkesi esas alınmaktadır.
6183 sayılı Kanun'un 35. maddesinde, limited şirket ortaklarının, şirketten tamamen veya kısmen tahsil edilemeyen veya tahsil edilemeyeceği anlaşılan amme alacağından sermaye hisseleri oranında doğrudan doğruya sorumlu oldukları ve bu Kanun hükümleri gereğince takibe tabi tutulacakları ifade edilmiştir.
Buna göre şirket ortaklığından ayrılmış olsa da, ödeme emri ile takip edilen kamu alacaklarına ilişkin vergiyi doğuran olayın meydana geldiği dönemde şirket ortağı olan kişiler bu borcun ödenmemesinden sadece ortak olduğu dönemlerle ve hissesi oranıyla sınırlı olarak sorumlu olacaktır. Diğer bir deyişle kamu icra hukukunda dönemsellik ilkesi geçerli olduğundan, belirli bir dönem ortaklık sıfatı bulunan bir kişinin kamu alacağından sorumluluğu, şirket adına tarh ve tahakkuk ettirilen vergilerin tahakkuk ettiği tarih ve bu vergilerin vade tarihlerine göre değil kamu alacağının (vergi alacağının) doğduğu tarih esas alınarak belirlenecektir.
Kamu alacağı niteliğini haiz olan gecikme zammının mahiyeti ve hesaplanma yöntemi, 6183 sayılı Kanun'un 51. maddesinde düzenlenmiştir. Buna göre, amme alacağının ödeme müddeti içinde ödenmeyen kısmına vade bitim tarihinden itibaren maddede gösterilen oranda gecikme zammı tatbik olunacaktır. Bir amme alacağına gecikme zammının tatbik edilebilmesi için, kamu alacağının vadesinde ödenmemesi şarttır. Kamu alacağının vadesinde ödenmemesi, gecikme zammının hesaplanmaya başlamasına neden olacaktır.
Asıl borçlu şirkete ait amme alacaklarının doğduğu dönemde şirketin ortağı olan kişilerin ortak olunan dönemlerle sınırlı olarak amme alacağının ödenmesinden sermaye hisseleri oranında sorumluluğu gündeme gelebileceğinden, kamu alacağının vadesinde ödenmeyerek gecikme zammının hesaplanmaya başlandığı tarih itibarıyla ortak sıfatını haiz olmayan kişilerin bu alacaklardan sorumlu tutulması mümkün değildir.
Olayda, davacı adına ortak sıfatıyla ... tarih ve ...takip numaralı ödeme emri, 2013 yılının Ekim-Aralık dönemine ilişkin geçici vergi beyannamesinin 13/02/2014 tarihinde verilmesi üzerine tahakkuk eden geçici verginin 17/02/2014 tarihine rastlayan vadesinde ödenmemesi üzerine vade tarihinden itibaren hesaplanan anılan döneme ilişkin gecikme zammını da içermektedir.
2013 yılının Ekim-Aralık dönemine ilişkin geçici vergi beyannamesinin verilmesi üzerine tahakkuk eden geçici verginin vade tarihinin 17/02/2014 olduğu dikkate alındığında, gecikme zammının hesaplanmaya başlandığı tarihten önceki bir tarihte hisse devir sözleşmesiyle ortaklık hisselerini devrederek şirket ortaklığından ayrılan davacının, 17/02/2014-01/04/2014 tarihleri arasında hesaplanan gecikme zammından ortak sıfatıyla sorumlu tutulması mümkün değildir.
Bu nedenle ısrar kararının, Mahkeme kararının ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emri içeriği 2013 yılının Ekim-Aralık dönemine ilişkin gecikme zammının 18/11/2013 tarihinden önceki dönemlere ilişkin bölümünün iptaline dair hüküm fıkrasına yöneltilen istinaf isteminin reddine ilişkin hüküm fıkrasında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

KARAR SONUCU :
Açıklanan nedenlerle;
1-Davalının temyiz isteminin kısmen KABULÜNE,
2-... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K... sayılı ısrar kararının, dava konusu... tarih ve ...takip numaralı ödeme emrinin 2013 yılının Kasım dönemine ilişkin gelir (stopaj) vergisi ve aynı döneme ait damga vergilerinden kaynaklanan kısmının 18/11/2013 tarihinden önceki dönemlere ilişkin bölümü ile ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emrinin 2013 yılına ait kurumlar vergisi, aynı yıla ait damga vergileri, 2013 yılının Ekim-Aralık dönemine ilişkin damga vergilerden kaynaklanan kısmının 18/11/2013 tarihinden önceki dönemlere ilişkin bölümüne dair hüküm fıkrasının BOZULMASINA,
3-Israr kararının ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emrinin 2013 yılının Ekim-Aralık dönemine ilişkin gecikme zammından kaynaklanan kısmının 18/11/2013 tarihinden önceki dönemlere ilişkin bölümüne dair hüküm fıkrasına yöneltilen temyiz isteminin kısmen REDDİNE,
4-Yeniden verilecek kararda karşılanacağından, yargılama giderleri hakkında hüküm kurulmasına gerek bulunmadığına,
21/05/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi.

X - KARŞI OY:
Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar, dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçe karşısında ısrar kararının dava konusu ...... tarih ve ... takip numaralı ödeme emrinin 2013 yılının Kasım dönemine ilişkin gelir (stopaj) vergisi ve aynı döneme ait damga vergilerinden kaynaklanan kısmının 18/11/2013 tarihinden önceki dönemlere ilişkin bölümü ile ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emrinin 2013 yılına ait kurumlar vergisi, aynı yıla ait damga vergileri, 2013 yılının Ekim-Aralık dönemine ilişkin damga vergilerden kaynaklanan kısmının 18/11/2013 tarihinden önceki dönemlere ilişkin bölümüne dair hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmadığından, istemin reddi gerektiği oyu ile karara bu yönden katılmıyoruz.

XX - KARŞI OY:
Temyiz isteminin kabulü ile ısrar kararının, ... tarih ve ... takip numaralı ödeme emrinin 2013 yılının Ekim-Aralık dönemine ilişkin gecikme zammından kaynaklanan kısmının 18/11/2013 tarihinden önceki dönemlere ilişkin bölümüne dair hüküm fıkrasının Danıştay Üçüncü Dairesinin kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçe uyarınca bozulması gerektiği oyu ile karara bu yönden katılmıyoruz.