Karar Detayı

T.C.
D A N I Ş T A Y
İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU
Esas No : 2025/410
Karar No : 2025/1330

TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ...
VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı
VEKİLİ : Av. ...

İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ :
Dava konusu istem: Edirne ili, Merkez ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda ... tarih ve ... sayılı belediye meclisi kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile ... tarih ve... sayılı belediye encümeni kararı ile kabul edilen parselasyon işleminin ve parselasyonun tescil için Tapu ve Kadastro Müdürlüklerine gönderilmesine dair ... tarih ve... sayılı belediye encümeni kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K... sayılı kararıyla; dosyadaki bilgi ve belgeler ile yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporun birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu imar planlarının planların kademeli birlikteliği ilkesine ve plan hiyerarşisine uygun olduğu, bir önceki planlar ile dava konusu planlar arasında taşınmaza getirilen fonksiyon yönünden bir değişiklik olmadığı, taşınmazda öngörülen kat yüksekliğinin 3 kattan 4 kata çıkarılmasının davacının mağduriyetine yol açmadığı, parselin güneybatısında yer alan sokağın iki yönlü genişletilmesinin kamu yararına uygun olduğu, parselasyon işleminde düzenleme sınırının mevzuata uygun belirlendiği, davacıya kendi kök parseli ile aynı yerden imar parselinin tahsis edildiği ve parselasyonun uygulama imar planına uygun hazırlandığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dava konusu parselin bulunduğu alanda...tarih ve ... sayılı belediye encümeni kararı ile onaylanarak 08/03/2021-06/04/2021 tarihleri arasında askıya çıkarılan parselasyon işlemine ilan askı süreci içinde itiraz edilmediği, davacı tarafından 11/05/2022 tarihinde parselasyon harcı adı altında ödeme yapıldıktan sonra parselasyon işlemi sonucu oluşan ... ada, ... sayılı parsele ait tapu belgesinin ... tarihinde davacıya teslim edildiği, dava konusu parselasyon işleminin 11/05/2022 tarihinde davacı tarafından açık ve net bir şekilde öğrenildiğinin açık olduğu bu tarihi izleyen günden itibaren 60 günlük dava açma süresi içinde (parselasyon işlemi ve dayanağı imar planlarına karşı) davanın açılması veya 60 günlük dava açma süresi içinde 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi kapsamında başvuruda bulunulması ve başvuru tarihini izleyen günden itibaren 30 gün içinde cevap verilmeyerek isteğin reddedilmiş sayılması halinde, bu tarihi takip eden 60 günlük dava açma süresi içinde davanın açılması gerekmekteyken, bu süreler geçirildikten sonra, dava açma süresini canlandırmayacak şekilde bilgi amaçlı olarak yapılan başvuruların reddi üzerine 02/12/2022 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesi olanağı bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun gerekçeli reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 14/10/2024 tarih ve E:2024/3909, K:2024/5487 sayılı kararıyla;
Parselasyon işlemi ve... tarih ve ...sayılı belediye encümeni kararı yönünden;
Uyuşmazlıkta, subjektif işlem özelliği taşıyan parselasyon işleminin kesinleşmiş halinin davacıya tebliğ edilmesi ya da bu işlemin davacı tarafından açık ve net bir şekilde öğrenildiğinin ortaya konulması gerektiği, olayda, parselasyon işleminin kendisine tebliğ edildiği ya da başka bir şekilde parselasyon işlemini öğrendiği tespit edilemeyen davacı tarafından askı süresi içerisinde de itirazda bulunulmadığından dava açma süresinin askı ilanına göre belirlenmesinin mümkün olmadığı, dolayısıyla davacının parselasyon işleminin tüm unsurlarından hangi tarihte muttali olduğunun açıkça belirlenmesi gerektiği, uyuşmazlıkta her ne kadar 08/03/2021-06/04/2021 tarihleri arasında askıya çıkarılmak suretiyle ilan edilmiş olsa da bireysel işlem niteliğinde olan parselasyon işleminin davacıya tebliğ edilmediği anlaşıldığından, davanın açma süresinin tespit edilebilmesi için davacının bu işlemi tüm unsurlarıyla birlikte öğrendiğinin açık ve net bir şekilde ortaya konulması gerektiği,
Dosya içeriğinden, davacı tarafından 11/05/2022 tarihinde parselasyon harcı adı altında ödeme yapıldıktan sonra imar uygulaması sonucu oluşan ... ada, ... sayılı parsele ait tapu belgesinin 11/05/2022 tarihinde davacıya teslim edilmesi üzerine davacının sadece taşınmazının hisseli hale geldiğini ve değiştiği öğrendiği, bu nedenle yapılan işlemi tüm unsurları ile öğrenebilmek adına işleme dayanak oluşturan bilgi ve belge talebiyle yaptığı başvuruların reddedilmesi üzerine Bilgi Edinme ve Değerlendirme Kuruluna başvurduğu, Bilgi Edinme ve Değerlendirme Kuruluna yaptığı itirazın da reddedilmesi üzerine bu işleme karşı yargı yoluna başvurduğu ve Mahkemece işlemin iptali yönünde verilen kararın istinaf aşamasında kesinleştiğinin görüldüğü,
Uyuşmazlıkta, parselasyon işleminin davacıya tebliğ edilmediği, ayrıca davacı tarafından parselasyon işleminin tüm unsurlarından daha önceden haberdar olduğunu kanıtlar nitelikte herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmadığı ve davacının maliki olduğu taşınmaz üzerinde yapılan işlemleri kendi imkanlarıyla öğrenebilmek adına pek çok kez başvuruda bulunduğu anlaşıldığından, davacı tarafından, en son 14/10/2022 tarihinde Edirne Belediye Başkanlığına parselasyon işlemine dayanak kararların verilmesi istemiyle yapılan başvuru neticesinde,... tarih ve ... sayılı yazı eki ile dava konusu işleme ilişkin belediye meclisi ve belediye encümeni kararlarının davacı vekilince 25/11/2022 tarihinde elden teslim alınması üzerine parselasyon işleminin tüm unsurlarıyla birlikte öğrenildiğinin kabulü gerektiği, buna göre, parselasyon işleminin tüm unsurlarıyla birlikte öğrenildiği tarih olan 25/11/2022 tarihinden itibaren 60 günlük dava açma süresi içerisinde, 12/12/2022 tarihinde açılan davanın süresinde olduğu sonucuna ulaşıldığı,
1/1000 ölçekli uygulama ve 1/5000 ölçekli nazım imar planı yönünden;
Düzenleyici işlem niteliğinde olan imar planlarına karşı, askı sürelerine göre dava açma süreleri geçirildikten sonra bu planların uygulama işlemi niteliğindeki parselasyon işlemine karşı süresinde dava açılmak kaydıyla dava açılabilmesinin mümkün olduğu, uyuşmazlıkta davacının parselasyon işlemine karşı açtığı davada süre aşımı bulunmadığından, parselasyonun dayanağı dava konusu imar planları bakımından da davanın süresinde açıldığının kabulü gerektiği,
Bu itibarla, Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince işin esasına girilerek uyuşmazlık hakkında yeniden bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararıyla; davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, evinin etrafında bazı kişilerin ölçüm yaptığını görünce belediyeye durumu sormak için gittiği, belediyenin harç adı altında bir bedel istemesi üzerine belediyeye ödeme yaptığı, yaptığı bu ödemenin tapu harcı olduğunun bile farkında olmadığı, bunun üzerine kendisine tapu sureti verildiği, tapu suretinden taşınmazın parsel numarasının değiştiğinin anlaşıldığı, ancak bunun, parselasyonu tüm unsurlarıyla öğrendiği anlamına gelmeyeceği, konu ile ilgili Bilgi Edinme Değerlendirme Kuruluna yaptığı itirazın reddine ilişkin işleme açtığı dava devam ederken 14/10/2022 tarihinde belediyeye yaptığı başvuru üzerine, davalı idarenin 12/11/2022 tarihli yazısı ile dava konusu parselasyona ilişkin bilgi ve belgelerin tarafına 25/11/2022 tarihinde elden teslim edilmesi üzerine dava açtığı, davanın süresinde açıldığı, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, dava konusu parselasyonun tüm unsurları ile 11/05/2022 tarihinde öğrenildiği, ısrar kararının hukuka ve usule uygun bulunduğu, davacı tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen sebeplerin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte olmadığı, istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile ısrar kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:
İNCELEME VE GEREKÇE:
MADDİ OLAY :
Edirne ili, Merkez ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ...parsel (yeni ... sayılı parsel) sayılı taşınmazın bulunduğu alanda ... tarih ve ... sayılı belediye meclisi kararı ile 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı, ... tarih ve... sayılı belediye encümeni kararı ile parselasyon işlemi kabul edilmiş, parselasyon işlemi 08/03/2021-06/04/2021 tarihleri arasında askıya çıkarılmış, ... tarih ve ... sayılı belediye encümeni kararı ile parselasyon işlemi tescil için Tapu ve Kadastro Müdürlüğüne gönderilmiş, davacının, evinin etrafında bazı kişilerin ölçüm yaptığını görünce taşınmazının durumunu sormak için belediyeye müracaatı üzerine davacıdan istenilen bedelin 11/05/2022 tarihinde ödenmesinin ardından parselasyon sonucu oluşan ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza ilişkin tapu belgesi sureti 11/05/2022 tarihinde davacıya teslim edilmiştir.
Davacı vekili tarafından, taşınmazında yapılan imar uygulamasına dayanak kararlar ile tebligat vs. bilgilerinin verilmesi istemiyle 06/06/2022 tarihinde Edirne Belediye Başkanlığına yapılan başvurunun, talep edilen evrakların 08/03/2021 tarihinde askıya çıkarıldığı ve yapılan başvurunun Bilgi Edinme Hakkı Kanunu'nun 8. maddesi kapsamında yer almadığından bahisle reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin 28/09/2022 tarihinde tebliğ edilmesi üzerine 08/07/2022 tarihinde Bilgi Edinme ve Değerlendirme Kuruluna itiraz edilmiş, bu itirazın Bilgi Edinme ve Değerlendirme Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararıyla reddine ilişkin karara karşı davacı tarafından açılan davada, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla anılan işlemin iptaline karar verilmiş, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusu ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla reddedilmiştir.
Davacı tarafından, parselasyona ilişkin bilgi ve belgelerin tarafına verilmesi istemiyle 14/10/2022 tarihinde davalı idareye yapılan başvuru neticesinde davalı idarenin... tarih ve ... sayılı yazısının ekinde belirtilen dava konusu parselasyona ilişkin belediye encümeni kararlarının ve ilgili bilgi ve belgelerin 25/11/2022 tarihinde elden teslim alınması üzerine 02/12/2022 tarihinde temyizen incelenen dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT :
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinde, dava açma süresinin, özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve idare mahkemelerinde altmış gün olduğu belirtilmiş, 4. fıkrasında; "İlanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresi, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlar. Ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililer, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilirler. Düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olmaz." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME:
Yukarıda içeriğine yer verilen 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun dava açma süresine ilişkin düzenlemeleri çerçevesinde, uygulama işlemi üzerine sadece dayanağı düzenleyici işleme karşı dava açılabileceği gibi, uygulama işlemi ile düzenleyici işleme karşı birlikte veya ayrı ayrı dava açılabileceği açıktır.
Yargısal içtihatlarda, imar planları, ilanı gereken genel düzenleyici işlem olarak kabul edilmektedir. Bu kapsamda, imar planlarına dayalı olarak tesis edilen; parselasyon, yapı ruhsatı verilmesi, yapı ruhsatı iptali ve yıkım gibi işlemlerin ise uygulama imar planlarının uygulanmasına yönelik işlemler olduğunda duraksama bulunmamaktadır.
Bu çerçevede, uygulama imar planları doğrultusunda tesis edilen, parselasyon, yapı ruhsatı verilmesi gibi uygulama işlemleri üzerine, altmış günlük dava açma süresi içerisinde uygulama işlemiyle birlikte ya da ayrıca dayanak imar planına karşı dava açılması da mümkündür.
Bunun yanında, subjektif bir işlem olan parselasyon işlemine ve bu işlemin dayanağı olan uygulama imar planına karşı yasal dava açma süresinin işlemeye başlaması için, bu işlemin, işlem tarihindeki muhatabına usulüne uygun bir şekilde tebliğ edilmiş olması ya da muhatabın bu işlemi tüm unsurlarıyla birlikte öğrendiğinin açık ve net bir şekilde ortaya konulması gerekmektedir.
Uyuşmazlıkta, subjektif işlem özelliği taşıyan parselasyon işlemi davacıya tebliğ edilmediğinden, dava açma süresinin askı ilanına göre belirlenmesi mümkün olmayıp, bu işlemin davacı tarafından açık ve net bir şekilde öğrenildiği ortaya konulmalıdır.
Olayda, davacı tarafından parselasyona ilişkin bilgi ve belgelerin tarafına verilmesi istemiyle 14/10/2022 tarihinde davalı idareye yapılan başvuru neticesinde davalı idarenin... tarih ve ... sayılı yazısının ekinde yer verilen dava konusu parselasyona ilişkin belediye encümeni kararlarının ve ilgili bilgi ve belgelerin 25/11/2022 tarihinde elden teslim alınması üzerine davacının parselasyon işlemini tüm unsurlarıyla birlikte öğrendiğinin kabulü gerekmektedir.
Bu durumda, davacı tarafından, dava konusu parselasyon işleminin tüm unsurlarıyla birlikte öğrenildiği 25/11/2022 tarihinden itibaren 60 gün içerisinde parselasyon işleminin ve dayanağı 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile 1/5000 ölçekli nazım imar planının iptali istemiyle 02/12/2022 tarihinde açılan davada süre aşımı bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararında hukuki isabet bulunmamakta olup, işin esasına girilerek uyuşmazlık hakkında yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.

KARAR SONUCU:
Açıklanan nedenlerle;
1.Davacının temyiz isteminin kabulüne;
2\. Davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun gerekçeli reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi.... İdari Dava Dairesinin temyize konu ... tarih ve E:... K:... sayılı ısrar kararının BOZULMASINA,
3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 16/06/2025 tarihinde kesin olarak oybirliği ile karar verildi.